104. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, alarm izleme merkezlerinin amaç dışı faaliyet göstermesi veya suç kaynağına dönüşmesi durumunda, bu merkezlerin yeterlilik belgesini Valilik tarafından iptal etme yetkisi bulunmaktadır. Bu işlem, kamu düzenini korumak için Valiliğin doğrudan denetim ve yaptırım yetkisini gerektirir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Üniforma ve teçhizat onayı İçişleri Bakanlığı'na aittir. C) Özel güvenlik eğitim kurumlarına faaliyet izni İçişleri Bakanlığı tarafından verilir. D) Ücret karşılığı eğitim verme yetkisi, İçişleri Bakanlığı'ndan onay almış özel güvenlik eğitim kurumlarına tanınmıştır. E) Özel güvenlik şirketlerine faaliyet izni verme yetkisi de İçişleri Bakanlığı'na aittir.

Bilinmesi gereken kural: Alarm izleme merkezlerinin belgesini iptal etme yetkisi Valiliğe aittir; ancak şirket ve eğitim kurumlarının izinleri ile üniforma onayları İçişleri Bakanlığı sorumluluğundadır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlileri genel kolluk yetkisine sahip değildir. Ancak, suçüstü halinde veya yakalama yetkisi tanınan durumlarda, şüpheliyi yakalayıp yetkili makamlara teslim etme yetkisi bulunur. Bu nedenle "C) Yakalama" şıkkı doğrudur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Kimlik tespiti, ifade alma, parmak izi ve fotoğraf alma ile gözaltına alma işlemleri sadece genel kolluk birliklerine aittir ve özel güvenlik görevlileri tarafından yapılamaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçüstü halinde yakalama yetkisine sahip olsa da, kimlik sormak, ifade almak veya gözaltına alma gibi genel kolluk yetkilerini hiçbir şekilde kullanamazlar.

5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisi kanunda belirtilen görevler dışında başka bir işte çalıştırılamaz. Bu kuralı ihlal eden görevliye, kanunun 20. maddesi gereği idari para cezası uygulanır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Bir yıl yasak, görev süresinin sona ermesi veya görevden alınma gibi daha ağır disiplin yaptırımları için geçerlidir, doğrudan bu ihlal için uygulanmaz. B ve C) Hapis cezaları, özel güvenlik görevlisinin yetkisini aşarak silahlı müdahale yapması veya suç işlemesi gibi TCK'da tanımlanan suçlar için öngörülür. D) Adli para cezası, mahkemece verilen ceza türüdür; bu ihlal ise idari makamlarca belirlenen para cezasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kanunda belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında hiçbir işte çalıştırılamaz ve bu kuralı ihlal edenlere idari para cezası uygulanır.

Doğru cevap A) Vali'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik uyarınca, İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun Başkanı Vali olmakla birlikte, komisyonun üyeleri arasında Vali yer almaz; Vali sadece başkanlık görevini yürütür.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, Vali'nin yokluğunda komisyon toplantılarına katılan ve üye olan Vali Yardımcısıdır; C ve D şıkları, İl Emniyet ve Jandarma temsilcileri kanunen zorunlu üyelerdir; E şığı ise Ticaret ve Sanayi Odası temsilcilerinin de komisyon üyesi olduğunu belirtir.

Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu'nda Vali sadece "Başkan" olarak görev yapar, "Üye" olarak sayılmaz.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi ve yöneticilerin kimlik kartları 5 yılda bir yenilenir; bu yenileme işleminin tek şartı, adayın o dönemde özel güvenlik yenileme eğitimini başarıyla tamamlamış olmasıdır. Bu eğitim, görevlilerin mesleki bilgi ve becerilerini güncellemek için zorunlu kılınmıştır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) İş akdinin yenilenmesi, kimlik kartı yenileme süreciyle doğrudan ve tek başına bağdaşık bir zorunluluk değildir. B) Temel eğitim, mesleğe girişte alınması gereken ilk eğitimdir, 5 yıllık periyot için yenileme eğitimi gerekir. D) Kesintisiz çalışma süresi, kimlik yenileme için yasal bir şart olarak öngörülmemiştir. E) Sağlık raporu, mesleğe girişte ve belirli aralıklarla istenir ancak 5 yıllık yenileme için tek başına yeterli ve tek şart değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik kimlik kartı 5 yılda bir yenilenirken, bu yenileme için mutlaka özel güvenlik yenileme eğitimini tamamlamak zorunludur.

Doğru cevap A) Kimlik sormadır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri toplu taşıma ve etkinlik alanlarında dedektör, x-ray gibi cihazlarla arama yapabilmek için öncelikle kişilerin kimliklerini sorma ve kimlik kontrolü yapma yetkisine sahiptir. Bu işlem, kişilerin üstlerinin aranması ve eşyaların kontrolü gibi bütünleşik güvenlik önlemlerinin hukuki temelini oluşturur.

Diğer şıklar neden yanlıştır?

• B: Özel güvenlik görevlilerinin işyeri ve konutlara izinsiz girmesi kesinlikle yasaktır.
• C: Emanete alma yetkisi, sadece şüpheli veya tehlikeli eşya ele geçirildiğinde ve belirli prosedürler uygulandığında geçerlidir.
• D: Zor kullanma, sadece hayati tehlike veya kaçma girişimi gibi acil durumlarda son çare olarak kullanılabilir.
• E: Olay yerini koruma, sadece suç işlendiği veya kaza meydana geldiği durumlarda geçerli bir yetkidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, toplu taşıma ve etkinlik alanlarında güvenlik kontrolü yapmak için öncelikle kimlik sorma ve arama yapma yetkisine sahiptir.

Doğru cevap D şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerine silah taşıma ruhsatı düzenlenmez. Silahlar, görevliye ait değil, görevliyi istihdam eden kurumun malı olarak kaydedilir ve sadece görev süresince ve görev alanında taşınabilir. Ruhsatlandırma, özel güvenlik görevlilerinin kendisine değil, istihdam eden kuruma yapılır.

Diğer şıkların yanlışlığı:

• A: Silahların devir tesliminin deftere kaydedilip imza karşılığı yapılması yasal bir zorunluluktur.
• B: Silahların kurumun silah demirbaş defterine kaydedilmesi mevzuata uygundur.
• C: Silahlı özel güvenlik kimlik kartı olan görevlilerin silahı görevde taşıması kanunen izin verilmiştir.
• E: Silahların istisnalar dışında görev alanı dışına çıkarılması kesinlikle yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerine şahsi silah taşıma ruhsatı verilmeyip, silahlar istihdam eden kurum adına kaydedilir ve sadece görev süresince taşınabilir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, İçişleri Bakanlığı ve valiliklerin denetim yetkisini doğrudan özel güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi, personelin ehliyeti, silah kullanımı ve yasak davranışlar gibi hizmetin kendisi ile sınırlı tutar. Hizmet binalarının inşaat, bakım ve onarım süreçleri ise kamu ihale kanunları ve imar mevzuatı kapsamında değerlendirilir; özel güvenlik denetimi kapsamında değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A ve B şıkları, kanun ve yönetmelik hükümlerinin uygulanmasını denetlemek denetimin temel amacıdır. C ve E şıkları ise yasak davranışların tespiti ve amacına uygunluk kontrolü denetim kapsamına girer.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik denetimi sadece hizmetin hukuka uygunluğunu ve personelin yeterliliğini kapsar; fiziki altyapı ve bina inşaatı denetim dışındadır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik hizmetinin gereği olarak ateşli silah bulundurulması ve taşınması durumunda, il özel güvenlik komisyonu sadece av tüfeği ve uzun namlulu silah taşıma izni verebilir. Kanun, roketatar, keskin nişancı tüfeği ve patlayıcı madde gibi ağır silahların özel güvenlik görevlileri tarafından taşınmasını kesinlikle yasaklamıştır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A ve B şıkları roketatar gibi yasaklı silahları içerdiği için; D şıkları patlayıcı maddeyi içerdiği için; E şıkları ise yasaklı tüm silahları kapsadığı için yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görev gereği taşıma izni alsa bile yalnızca av tüfeği ve uzun namlulu silah taşıyabilir; roketatar, keskin nişancı tüfeği ve patlayıcı madde taşıması kesinlikle yasaktır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik gereği, özel güvenlik uygulaması, talebi yapan kişi veya kuruluşun en az bir ay önce müracaat etmesi, İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun kararı ve Valilik onayı ile resmen sonlandırılır. Bu prosedür, uygulamanın keyfi olarak bitirilmesini önler ve hukuki güvence sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Süre talep edilse de uygulama otomatik sona ermez, resmi prosedür gerekir. B) Talep eden taraf tek başına uygulama sonlandırma yetkisine sahip değildir. C) Komisyonun verdiği süre bitimi, tek başına uygulama bitiş sebebi değildir. D) Mülki idare amiri, komisyon ve valilik onayı olmadan tek başına sonlandıramaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik uygulaması, en az bir ay önceki yazılı başvuru, komisyon kararı ve valilik onayı olmadan hiçbir şekilde sonlandırılamaz.