104. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 3. bölüm

Doğru cevap A) Metin bölümü'dür. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin tutanaklarında olayın başlangıcı, gelişimi ve sonucu detaylıca anlatılan kısım "Metin" bölümüdür. Bu bölüm, olayın kronolojik akışını ve somut delilleri içerir.

Diğer şıkların yanlışlığı: Giriş bölümü sadece kimlik ve zaman bilgilerini; Sonuç bölümü sadece işlem sonucunu; Başlık bölümü tutanağın konusunu; İmza bölümü ise görevli ve tanıkların imzalarını içerir.

Bilinmesi gereken kural: Olayın tüm akışını yazılı olarak anlatmak tutanağın metin bölümüne aittir.

Doğru cevap D) Cop'tur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin zor kullanma yetkisi sadece cop ile sınırlıdır. Silah taşıma ve kullanma izni, sadece belirli şartları taşıyan ve yetkili makamlarca onaylanmış özel güvenlik görevlilerine verilir; bu aday soruda belirtilen standart bir özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B ve C şıkları (Tabanca, Tüfek, Mavzer) özel güvenlik görevlilerinin genel zor kullanma araçları arasında yer almadığı için; E şık (Bıçak) ise yasaklı ve tehlikeli bir nesne olduğu için yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, zor kullanma yetkisini sadece kanunen izin verilen cop ile kullanabilirler.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) gereği, olay yerindeki delillerin bütünlüğü korunmalıdır. Telefonun kullanılması, üzerinde veri kalabilir, kirlenebilir veya delil niteliği bozulabilir; bu nedenle yetkili makamlar gelene kadar kullanılmamalıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Her şeyin delil olabileceği düşünülmesi doğru bir yaklaşımdır. C) Delillere dokunulmaması temel bir koruma ilkesidir. D) Uzman ekibe bilgi verilmesi görevin gereğidir. E) İlgisiz kişilerin sokulmaması olay yerinin güvenliğini sağlar.

Bilinmesi gereken kural: Olay yerinde telefon dahil hiçbir elektronik cihaz kullanılmamalı, delillerin kirlenmesi veya yok edilmesi önlenmelidir.

Doğru cevap E) Yakalama'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri görev alanlarında işlenen suçların faillerini, olay yerinde veya hemen ardından fiilen yakalayarak özgürlüklerini geçici olarak kısıtlayabilirler. Bu yetki, kolluk kuvvetlerine ait olan "gözaltına alma" veya "nezarete alma" gibi uzun süreli hürriyet kısıtlamalarından farklı olarak, sadece olay anında ve geçici bir müdahaleyi ifade eder.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) El koyma, mal veya delil üzerinde yapılan bir işlem olup kişiyi kısıtlamaz; B) Muhafaza altına alma, suçluyu değil, delilleri veya malzemeyi korumayı ifade eder; C) Nezarete alma, sadece kolluk kuvvetlerinin yetkisindedir; D) Gözaltına alma ise sadece polis, jandarma ve sahil güvenlik gibi kolluk birimleri tarafından uygulanabilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece görev alanındaki suçun faillerini fiilen yakalayarak geçici özgürlük kısıtlaması yapabilir; diğer hürriyet kısıtlamaları yetkileri yoktur.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG) suç delillerini muhafaza etmek ve el koymak amacıyla sadece emanete alma tutanağı düzenleyebilirler. Bu tutanak, şüpheli eşyayı veya delili resmi makamlara teslim edene kadar güvenli bir şekilde saklamak için hazırlanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı, yer gösterme tutanağı sadece kolluk kuvvetlerine aittir; B şıkkı, olay yeri inceleme tutanağı sadece adli tıp ve kolluk tarafından düzenlenir; D şıkkı, konut arama tutanağı sadece mahkeme kararıyla kollukça hazırlanır; E şıkkı ise otopsi tutanağı sadece hekimler tarafından düzenlenir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suç delillerini korumak ve yetkili makamlara teslim etmek için sadece "emanete alma tutanağı" düzenleyebilir, arama veya inceleme tutanağı hazırlayamaz.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 5237 sayılı TCK hükümlerine göre, ruhsatsız ateşli silah bulmak suç teşkil eder. Özel güvenlik görevlisi, silahı ve şahsı derhal muhafaza altına alarak (el koyarak) ve derhal genel kolluğa (polis/jandarma) bildirmekle yükümlüdür. Silahı elden çıkarmak veya şahsı serbest bırakmak suçun devamına neden olur ve görevi ihmal anlamına gelir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Silahı ve şahsı kontrolsüz bırakmak suçun işlenmesine izin verir. B) Kimlik alıp serbest bırakmak, suçlunun kaçmasına ve silahın tekrar kullanıma girmesine neden olur. C) Silahı alıp şahsı serbest bırakmak, delilin yok edilmesine ve suçun işlenmesine imkân tanır. D) Silahı alıp şahsı serbest bırakmak, 5188 sayılı Kanun'a aykırı olarak yetkisini aşar ve tehlike yaratır.

Bilinmesi gereken kural: Ruhsatsız silah bulununca şahsı ve silahı elden çıkarmadan derhal kolluğa haber verilir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, imdat çağrısı (kesik ve kısa fasılalı üç düdük) karşılığında, görevlinin durumu bildirmek ve yardım istemek amacıyla aynı şekilde üç düdük ile yanıt vermesi zorunludur. Bu, acil durum protokollerinin temelidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı tek düdük, C şıkkı sürekli ses ve D şıkkı iki düdük, imdat çağrısı için tanımlanmış standart karşılık değildir; E şıkkı ise dört düdük ile yanlış frekansta yanıt verir.

Bilinmesi gereken kural: İmdat çağrısı kesik ve kısa fasılalı üç düdük ile yapılır ve bu çağrıya aynı şekilde üç düdük ile karşılık verilir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, eşkal tarifi; şüphelinin fiziksel özelliklerini, kıyafetini ve olay anındaki davranışlarını kesin, net ve teknik terimlerle ifade etmelidir. "Yuvarlak ifadeler" (örneğin; "biraz uzun", "belki siyah") kullanmak, tanımı belirsizleştirir ve soruşturma sürecinde delil değerini zayıflatır. Bu nedenle C şıkkı yanlıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru çünkü belirgin özellikler temel alınır; B şıkkı doğru çünkü mümkün olan en fazla detay verilmelidir; D şıkkı doğru çünkü ayırt edici özellikler vurgulanmalıdır; E şıkkı doğru çünkü standart terminoloji kullanılması zorunludur.

Bilinmesi gereken kural: Eşkal tariflerinde kesinlik ve netlik esastır; yuvarlak veya belirsiz ifadeler kullanılması yasaktır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve adli tıp kurallarına göre, olay yerinde toplanan bulgular fiziksel ve kimyasal olarak sınıflandırılır. Boya, kimyasal bileşenleri ve yapısı nedeniyle kimyasal bulgu olarak kabul edilir; laboratuvar analizleriyle kimliği ve kaynağı belirlenir. Diğer şıklar ise fiziksel bulgudur: Kan (B) biyolojik bir sıvıdır, parmak izi (C) ve araç lastik izi (E) fiziksel izlerdir, kovan (D) ise fiziksel bir nesnedir.

Bilinmesi gereken kural: Olay yerinde kimyasal bulgu olarak sadece maddenin kimyasal yapısını analiz etmeyi gerektiren maddeler (örneğin boya, ilaç kalıntısı) kabul edilir; biyolojik sıvılar ve fiziksel izler farklı kategoridedir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin devriye yöntemlerini fiziksel hareket şekillerine göre sınıflandırır. Yaya (A), Motorize (B), Atlı (C) ve Bisikletli (D) devriyeler, görevlinin hareket aracı veya yürüyüş şekline dayalı yasal ve teknik devriye türleridir. Ancak Planlı devriye (E), devriyenin nasıl yapıldığını (sürat, rota, zamanlama) belirten bir organizasyon yöntemidir; 5188 sayılı Kanun'un devriye çeşitleri listesinde yer alan fiziksel bir devriye türü değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, mevzuatta kabul edilen ve kullanılan fiziksel devriye türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik devriyeleri, hareket aracına göre yaya, motorize, atlı veya bisikletli olarak sınıflandırılır; "planlı devriye" ise bir yöntemdir, devriye türü değil.