Soru 1 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi kontrol noktası oluşturulurken dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
- A)İş yoğunluğu ve özel güvenlik görevlilerinin sayısı dikkate alınmalıdır
- B)Risk durumuna göre güvenlik halkaları oluşturulmalıdır
- C)Özel güvenlik görevlilerinin uyuyabilmeleri için gerekli tedbirler alınmalıdır
- D)Korunan binaya ait kontrolsüz giriş ve çıkış noktaları olmamalıdır
- E)Görevli personelin dikkatsizlik ve monotonluk durumlarına yönelik gerekli tedbirler alınmalıdır
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik gereği, özel güvenlik görevlileri görev süresince uyanık ve uyanık olmalıdır; uyumak görevi ihmal anlamına gelir ve suç teşkil eder. Kontrol noktası oluştururken görevlilerin uyuyabilmeleri için tedbir alınması, güvenlik zafiyeti yaratır ve yasaya aykırıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı iş yükü ve personel sayısı dikkate alınmalıdır (Doğru); B şıkkı risk durumuna göre güvenlik halkaları oluşturulmalıdır (Doğru); D şıkkı kontrolsüz giriş-çıkış noktaları olmamalıdır (Doğru); E şıkkı dikkatsizlik ve monotonluk önlenmelidir (Doğru).
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri görev süresinde uyuyamaz, uyku durumu güvenlik ihlalidir ve yasal sorumluluk doğurur.
Soru 2 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı giriş noktasında görevli özel güvenlik görevlisi Mehmet, görev ve yetkilerini aşağıdaki kanunlardan hangisine göre kullanmaktadır?
- A)2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu
- B)3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu
- C)3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
- D)5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun
- E)Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Güvenliği Politikaları Yönergesi
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. Özel güvenlik görevlilerinin görev ve yetkileri, doğrudan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile düzenlenmiştir. Bu kanun, özel güvenlik görevlisinin kimlik sormak, yakalamak veya tutuklamak gibi yetkilerini sadece kanunda belirtilen hallerde ve sınırlar içinde kullanabileceğini açıkça hükme bağlar.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) 2559 sayılı PVSK, sadece polis ve jandarma gibi kolluk kuvvetlerine yetki verir. B) 3201 sayılı Kanun, Emniyet Teşkilatı'nın kuruluşunu düzenler, özel güvenlik görevlisine yetki vermez. C) 3348 sayılı Kanun, bakanlığın teşkilat yapısını belirler, özel güvenlik görevlisinin yetkilerini tanımlamaz. E) Yönerge, bakanlık içi bir idari düzenlemedir ve özel güvenlik görevlisine kanuni yetki vermez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, yetkilerini sadece 5188 sayılı Kanun ve buna bağlı yönetmelikler çerçevesinde kullanabilir.
Soru 3 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi eşkal tarifinde belirtilmesi gereken özelliklerden biri değildir?
- A)Uzuv eksikliği
- B)Ten rengi
- C)Boy durumu
- D)Cinsiyet durumu
- E)Şaşkınlık durumu
Çözümü göster — doğru cevap E
Eşkal tarifinde şaşkınlık durumu (E şıkkı) belirtilmez; çünkü bu geçici bir duygudur. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, şüphelinin kalıcı ve sabit fiziksel özelliklerini (boy, cinsiyet, ten rengi, uzuv eksikliği vb.) tespit etmeyi öngörür. Şaşkınlık gibi anlık tepkiler, kimlik tespiti için güvenilir bir veri oluşturamaz ve eşkal tarifinin amacına aykırıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, şüphelinin kimliğini belirleyen kalıcı ve gözlemlenebilir fiziksel özellikler olduğu için doğru eşkal tarifine dahildir.
Bilinmesi gereken kural: Eşkal tarifinde sadece kalıcı fiziksel özellikler ve giyim kuşam bilgileri yazılır; anlık duygular veya davranışlar dahil edilmez.
Soru 4 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi devriyelerin dikkat etmesi gereken hususlardan değildir?
- A)Teçhizatlı olunmalı
- B)Üniforma giyilmeli
- C)Görünür olunmalı
- D)Dikkatli olunmalı
- E)Telsiz kapalı olmalı
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, devriyelerin iletişim araçlarını (telsiz) açık ve hazır tutmaları, acil durumlarda anında haberleşebilmeleri ve güvenlik hizmetlerinin etkin yürütülmesi zorunludur. Telsizi kapalı tutmak, görevin gerektirdiği iletişim yükümlülüğüne aykırıdır ve güvenlik riski oluşturur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görevin gereği olarak teçhizatın hazır bulundurulması zorunludur; B şıkkı, üniforma giymek kimlik ve yetki belgesi olarak kanunen zorunludur; C şıkkı, devriyelerin görünür olması caydırıcılık ve güvenliği sağlar; D şıkkı ise dikkatli olma, tüm güvenlik görevlerinin temel ilkesidir.
Bilinmesi gereken kural: Devriyeler, iletişim araçlarını her zaman açık ve çalışır durumda tutarak acil durumlarda anında müdahale edebilmelidir.
Soru 5 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlilerinin önleme araması yapmaya yönelik olarak kullandığı teknolojik güvenlik sistemlerinden biri değildir?
- A)Duyarlı kapı
- B)Görev hayvanı
- C)El detektörü
- D)Kapı detektörü
- E)X-ray cihazı
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin önleme araması için teknolojik cihazlar (kapı detektörü, el detektörü, X-ray) kullanabileceğini belirtir. Ancak "Görev hayvanı" bir teknolojik sistem değil, biyolojik bir unsurdur ve kanunlarda teknolojik güvenlik sistemi olarak tanımlanmamıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında önleme aramasında kullanılan geçerli teknolojik güvenlik sistemleridir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri önleme aramasında sadece teknolojik cihazlar ve görev hayvanı kullanabilir; ancak soru özellikle "teknolojik güvenlik sistemi" sorduğu için hayvan bu kategoride yer almaz.
Soru 6 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin görev alanları içerisinde meydana gelen adli olaylarla ilgili hazırlayacakları yakalama tutanağında belirtilmesi gereken hususlardan hangisi yanlıştır?
- A)Yakalama zamanı belirtilir
- B)Yakalama sırasında direnmeye karşı zor kullanılmışsa belirtilmez
- C)Yakalama yeri belirtilir
- D)Yakalama nedeni belirtilir
- E)Yakalanan şahsın açık kimliği belirtilir
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi yakalama tutanağı hazırlarken zor kullanma durumunu mutlaka belirtmek zorundadır. Zor kullanma, tutanağın hukuki geçerliliği ve görevlinin sorumluluğu açısından kritik bir unsurdur; bu durumun tutanağa yazılmaması görevlinin haksız işlem yaptığı anlamına gelir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları yakalama zamanı, yeri ve nedeninin tutanağa yazılmasını zorunlu kılar; E şık ise kimliğin tespitini gerektirir.
Bilinmesi gereken kural: Yakalama tutanağında zor kullanma durumu gizlenemez, aksine açıkça ve detaylıca yazılmalıdır.
Soru 7 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin görev alanları içerisinde meydana gelen bir patlama sonrası yapması gereken görevleri arasında yer almaz?
- A)Olay yerinin çevre emniyetini alır
- B)Kolluk kuvvetlerine ve üst amirlerine bilgi verir
- C)Olay yerine ilgisiz kişilerin girmesini engeller
- D)Delilleri toplayarak patlayıcının nevini bulmaya çalışır
- E)İnsanların can güvenliğini sağlar
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, olay yerini korumak, kolluğa haber vermek ve halkı uzaklaştırmaktır. Patlayıcı madde tespit edildiğinde veya patlama gerçekleştiğinde, özel güvenlik görevlisinin delilleri toplamaya veya patlayıcının türünü belirlemeye hiçbir yetkisi yoktur; bu işlem sadece uzman kolluk birimlerinin (terörle mücadele veya patlayıcı uzmanları) sorumluluğundadır. D şıkkındaki eylem, görevlisinin yetki alanını aşan ve tehlikeli bir müdahaledir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, olay yerinin güvenliğini sağlamak görevlisinin temel yükümlülüğüdür. B şıkkı, derhal kolluğa ve amirine bilgi vermek zorunluluğudur. C şıkkı, yetkisiz kişilerin girişini engellemek güvenlik önlemidir. E şıkkı, can güvenliğini sağlamak öncelikli görevdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, patlama veya şüpheli madde durumunda delil toplamaz, sadece olay yerini korur ve kolluğu derhal haberdar eder.
Soru 8 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Araç kontrol noktasında görevli özel güvenlik görevlileri Yaşar ile Salim’in hangi davranışı yetki aşımına girer?
- A)Araç altı arama aynası ile araçları kontrol etmek
- B)Personel araçlarındaki misafirlerin kontrolsüz girişlerini engellemek
- C)Kontrollerde suç unsuru ile karşılaştıklarında derhal genel kolluğa bilgi vermek
- D)Hırsızlığı önlemek için iş çıkışı çalışanlara ait araçların içini ve bagajını elle arama yapmak
- E)Görevli oldukları yere malzeme getiren araçları kontrol yaparak içeri almak
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin araç arama yetkisi sadece "görsel kontrol" ile sınırlıdır. Araç içini ve bagajını elle aramak, mülkiyet hakkını ihlal eden ve sadece genel kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma) elinde bulunan bir yetkidir. Bu nedenle Yaşar ve Salim'in araçları elle araması yetki aşımıdır.
Diğer şıklar neden yanlış? A şıkkı, araç altı kontrolü için kullanılan aynalarla yapılan görsel kontrolün kanunen izin verilen bir yöntemidir. B şıkkı, giriş kontrolü ve güvenlik önlemlerinin bir parçası olarak misafirlerin kontrolsüz girişini engellemek görevin temelidir. C şıkkı, suç unsuru görüldüğünde derhal kolluğa haber vermek 5188 sayılı Kanun'un emridir. E şıkkı ise malzeme taşıyan araçların görsel kontrolü, güvenliğin sağlanması için meşru bir işlemdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri araçları sadece görsel yöntemlerle (ayna, el feneri) kontrol edebilir; elle arama yapmak sadece polis ve jandarma yetkisindedir.
Soru 9 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik sistem ve cihazları arasında yer almaz?
- A)İz dedektörü
- B)Hareket sensörü
- C)Duman dedektörü
- D)El tipi sıvı iz dedektörü
- E)El tipi metal algılama dedektörü
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, güvenlik sistemleri genellikle izleme, uyarı ve müdahale amaçlıdır. Hareket sensörü, bir alanı izleyen pasif bir algılayıcıdır; ancak "güvenlik sistemi ve cihazları" listesinde genellikle insan müdahalesi gerektiren veya doğrudan tehdit tespiti yapan aktif cihazlar (metal dedektörleri, sıvı dedektörleri) kastedilir. Diğer şıklar (A, C, D, E) doğrudan güvenlik ihlali veya tehlike tespiti yapan aktif cihazlardır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında güvenlik kontrolü ve tehdit tespiti için kullanılan standart cihazlardır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlikte kullanılan cihazlar, doğrudan tehdit tespiti veya müdahale sağlayan aktif ekipmanlar olmalıdır.
Soru 10 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kamera sistem (CCTV) operatörü olarak görev yapacak bir güvenlik görevlisinin dikkatli bir şekilde izleme yapabilmesi için aşağıdaki hususlardan hangisine dikkat etmesi gerekir?
- A)Görevli olduğu zaman boyunca ara vermeksizin izlemeye devam etmelidir
- B)Yemek ihtiyacını görevi sırasında gidermelidir
- C)Telefon görüşmelerini izlemeye ara vermeksizin yapmalıdır
- D)Uyku ihtiyacı duyması halinde görevi sırasında gidermelidir
- E)Her 20 dakikada bir istirahat etmeli ve dikkatini dağıtacak şeylerle uğraşmamalıdır
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, CCTV operatörlerinin görev süresince sürekli ve dikkatli bir şekilde izlemesi zorunludur. Ancak, insan dikkatinin sınırlı olması nedeniyle, operatörün yorgunluktan kaynaklı dikkatsizlik yapmaması için periyodik olarak kısa süreli dinlenmesi (örneğin her 20 dakikada bir) ve dikkatini dağıtacak telefon görüşmeleri gibi eylemlerden kaçınması gerekir. Bu uygulama, görevin etkinliğini korumak için yasal ve teknik bir gerekliliktir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, ara vermemek yorgunluk ve dikkatsizlik riskini artırır; B, C ve D şıkları, görev süresince yemek yeme, telefon konuşma ve uyuma gibi dikkati dağıtan eylemlerin yasaklandığını gösterir.
Bilinmesi gereken kural: CCTV operatörü, görev süresince dikkatini korumak için periyodik kısa molalar vermelidir ancak telefon konuşması, yemek yeme veya uyuma gibi dikkati dağıtıcı eylemler asla yapmamalıdır.