Soru 1 · 2024/109 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kişi kendinden emin olmadan karşısındaki insanlarla iletişime geçemez. Kendisi için doğru ve yanlışı ayırt edebilmekte zorlanır, kendini ifade etmede zorlanan, “yani”, “olabilir”, “bilmem ki” gibi ifadelerle durumu geçiştirmeye çalışma iletişimin önündeki engellerden hangisiyle izah edilebilir?
- A)Duyarsızlık
- B)Kararsızlık
- C)Alınganlık
- D)Ben merkezcilik
- E)Ön kabuller
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Kararsızlık'tır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, özel güvenlik görevlisinin görevini etkili bir şekilde yerine getirebilmesi için net, kararlı ve kendinden emin bir iletişim kurması gerektiği vurgulanır. Soruda belirtilen "kendinden emin olamama", "doğru ve yanlış ayırt edememe" ve "yani, olabilir" gibi belirsiz ifadeler kullanma hâli, bireyin karar verme yeteneğindeki eksikliği gösterir; bu da iletişimi engelleyen kararsızlık engelidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: Duyarsızlık (A) duygusal tepkisizlik, Alınganlık (C) kolayca incinme, Ben merkezcilik (D) sadece kendi görüşünü öne çıkarma ve Ön kabuller (E) yargılayıcı düşünce gibi farklı iletişim sorunlarını ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevini yerine getirirken net, kararlı ve kendinden emin bir iletişim dili kullanmalıdır.
Soru 2 · 2024/109 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Gizli alanımızda yer alan kişisel özelliklerimizi kendimiz biliriz ancak başkaları bilmez. Bu alandaki özelliklerimizi bilinçli olarak diğer kişilerden gizleriz. Aşağıdaki kişisel özelliklerden hangisi gizli alanda kalan özelliklere örnek olarak verilebilir?
- A)Cesurluk
- B)Cimrilik
- C)Dürüstlük
- D)Yardımseverlik
- E)Açık sözlülük
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B (Cimrilik)'dir. Özel güvenlik meslek bilgisi ve psikolojide "Gizli Alan" (Johari Penceresi), kişinin kendine açık ancak başkalarına kapalı olan özellikleri ifade eder. Cimrilik, kişinin kendi iç dünyasında sakladığı, dışa vurmaya çekindiği ve bilinçli olarak gizlediği bir tutumdur. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde özel güvenlik görevlisinin "güvenilirlik" ve "dürüstlük" gibi temel özellikleri vurgulanmakla birlikte, cimrilik gibi olumsuz kişisel özelliklerin gizlenmesi, görevin gerektirdiği profesyonel duruşun korunması açısından kritik bir psikolojik durumdur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, C, D ve E şıkları; cesurluk, dürüstlük, yardımseverlik ve açık sözlülük gibi özellikler genellikle dışa vurulan, başkaları tarafından da bilinen veya gözlemlenebilen "Açık Alan" özellikleridir.
Bilinmesi gereken kural: Gizli alan, kişinin kendine ait olup başkalarına bilinçli olarak sakladığı, özellikle olumsuz veya utanç verici görülen içsel özelliklerdir.
Soru 3 · 2024/109 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Çocuğunu kaybeden ve panik içerisinde özel güvenlik görevlisine başvuran bir anneyi rahatlatmak için aşağıdakilerden hangisinin ilk önce yapılması daha uygundur?
- A)Anneye sakin olmasını tavsiye edip, Kayıp Çocuk Başvuru Formu’nu doldurtmak
- B)Hemen 112’yi aramasını söylemek
- C)Anneyi güvenlik odasına alarak sağlık sorunu yaşamasını önlemek
- D)Tüm birimlere acil durum anonsu göndererek kayıp çocuk ile ilgili tüm bilgileri vermek
- E)Anne ile birlikte kamera kayıtlarını izleyerek çocuğun nerede kaybolduğunu belirlemeye çalışmak
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kayıp çocuk vakalarında zaman çok kritiktir. İlk ve en önemli müdahale, olayın büyüklüğünü tüm birimlere duyurarak (anons) hızlı bir arama tarama başlatmaktır. Bu, çocuğun bulunma ihtimalini en üst düzeye çıkarır.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Form doldurmak zaman kaybettirir, öncelik anons ve aramadır. B) 112'yi aramak yetkilidir, ancak görevli ilk olarak kendi birimini harekete geçirmelidir. C) Anneyi odaya almak, çocuğun bulunması için kritik zamanı kaybettirir. E) Kamera izlemek, anons ve fiziksel arama ile paralel yapılmalı, tek başına ilk adım olamaz.
Bilinmesi gereken kural: Kayıp çocuk vakalarında öncelik, zaman kaybetmeden tüm birimleri anonsla harekete geçirmektir.
Soru 4 · 2024/109 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerinden hangisi “Eleştirisel dinlemenin” unsurlarından biri değildir?
- A)Konuşmacının eksik ve yanlışlarını anında cevaplamak
- B)Karşımızdaki insanı dinlerken anlattıkları ile psikolojik yapısı arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışmak
- C)Karşımızdaki insanı dinlerken verdiği mesajın gerçeklik payını yargılamak
- D)Karşımızdaki insanı dinlerken verdiği mesajla konuşması, sesi, tonlaması ve vurguları arasında sağlıklı bir denge olup olmadığına bakmak
- E)Karşımızdaki insanı dinlerken mesajını veriş amacını bilmek
Çözümü göster — doğru cevap A
Eleştirisel dinleme, karşıdaki kişinin söylediklerini analiz edip mesajın gerçeklik payını, amacını ve beden dilini (ses, tonlama) değerlendirmeyi gerektirir. Bu süreçte dinleyici, konuşmacının psikolojik yapısını ve mesaj tutarlılığını anlamaya çalışır. Ancak eleştirisel dinlemenin temel amacı, konuşmacının hatalarını anında düzeltmek veya cevap vermek değildir; bu davranış iletişimi koparır ve dinleme sürecini bozar. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde özel güvenlik görevlilerinin iletişim becerileri vurgulanırken, görevlilerin sakin ve tarafsız bir şekilde durumu analiz etmesi gerektiği belirtilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları eleştirisel dinlemenin analiz ve değerlendirme unsurlarıdır.
Bilinmesi gereken kural: Eleştirisel dinleme, karşı tarafı anında düzeltmek değil, mesajı ve bağlamı analiz etmektir.
Soru 5 · 2024/109 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik personelinin iletişim süreçlerinde iletişimin etkili olmasını sağlayan unsurlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Önceden belirlenmiş söz kalıplarının bütün personel tarafından standart biçimde kullanılması
- B)Özel güvenlik personelinin iletişimde yaratıcılığını geliştirme
- C)Özel güvenlik personelinin iletişim süreçlerinde özgür olmasını sağlama
- D)Özel güvenlik personelinin görev yaptığı alanın özelliklerine göre iletişim kurmasını sağlama
- E)Özel güvenlik personelinin iletişim kurduğu kişinin özelliğine göre iletişim kurmasını sağlama
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği özel güvenlik personeli, görevi sırasında resmi ve standart bir dil kullanmakla yükümlüdür. Önceden belirlenmiş söz kalıplarının (sloganların) tüm personel tarafından standart biçimde kullanılması, iletişimin netliğini, anlaşılırlığını ve otoriteyi koruyarak etkili olmasını sağlar. Bu durum, personelin kişisel yorum yapmasını engelleyerek kurumsal bütünlüğü ve güvenliği temin eder.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, personelin yaratıcılık geliştirmesi resmiyet ve standartlığı bozabilir; C şıkkı, iletişimde özgürlük sağlamak yetki ve sorumluluk sınırlarını aşar; D şıkkı, alan özelliklerine göre iletişim kurmak standart prosedürün yerine geçebilir; E şıkkı ise karşı tarafa göre iletişim kurmayı öngörerek resmiyetten uzaklaşır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik personeli, iletişim kurarken kişisel tercihlerini değil, kanun ve yönetmeliklerle belirlenmiş standart ve resmi söz kalıplarını kullanmak zorundadır.
Soru 6 · 2024/109 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Yapılan bilimsel araştırmalara göre aşağıdaki davranışlardan hangisi bir özel güvenlik görevlisinin karşısındaki kişi üzerinde olumsuz etki yapmasını engeller?
- A)İletişim anında ellerinin cebinde olması
- B)İletişim anında elleriyle saçlarını düzelterek konuşması
- C)İletişim anında kılıf ve kıyafetini düzeltmesi
- D)İletişim anında özel alana gösterdiği özen
- E)İletişim anında bir şeyler atıştırması
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, görevliler kamu güvenliği ve kişilerin huzuru için saygılı, nazik ve profesyonel bir iletişim kurmakla yükümlüdür. Karşısındaki kişiye "özel alan" (fiziksel ve psikolojik mesafe) tanıyarak yaklaşmak, karşı tarafın kendini güvende hissetmesini sağlar ve olumsuz tepkileri engeller. Bu, görevlilerin iletişim becerileri ve meslek etiği kurallarının temelidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı ellerin cebinde olması şüphe ve saldırganlık algısı yaratır. B şıkkı saç düzeltme hareketi dikkatsizlik ve ciddiyetsizlik izlenimi verir. C şıkkı kıyafet düzeltme, iletişikte odaklanmama ve ilgisizlik göstergesidir. E şıkkı ise atıştırma, görevlilerin mesleki duruşuna ve saygıya aykırıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, iletişim sırasında karşı tarafın özel alanına ve psikolojik sınırlarına saygı göstererek güven oluşturmalıdır.
Soru 7 · 2024/109 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel Güvenlik Görevlisi Reyhan’ın görevli olduğu müzeye gelen ziyaretçileri sürekli olarak sinirli ve mutsuz bir yüz ifadesi ile karşılayarak görevini ifa etmesi gelen ziyaretçiler üzerinde olumsuz etkiler bırakmaktadır. Yukarıda anlatılan olayda Özel Güvenlik Görevlisi Reyhan’ın hangi iletişim türünde başarısız olduğu söylenebilir?
- A)Sözlü iletişim
- B)Sözsüz iletişim
- C)Kültürel değişim
- D)Sosyal etkileşim
- E)Uzaktan iletişim
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Sözsüz iletişim'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik, görevlilerin görevi yerine getirirken kişisel görünüm, duruş ve yüz ifadeleriyle kurdukları iletişimin önemini vurgular. Reyhan'ın yüz ifadesiyle ziyaretçilere verdiği olumsuz mesaj, kelimeler kullanılmadan aktarılan sözsüz iletişim (beden dili) hatasıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Sözlü iletişim, kelimelerle yapılan konuşmayı ifade eder; C) Kültürel değişim, toplumların dönüşümünü anlatır; D) Sosyal etkileşim, genel toplumsal ilişkiyi kapsar; E) Uzaktan iletişim ise teknolojiyle yapılan haberleşmedir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sözlü ifadeler kadar yüz ifadeleri ve beden dilleriyle de güven verici bir iletişim kurmakla yükümlüdür.
Soru 8 · 2024/109 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir özel güvenlik görevlisi anlaşması mümkün olmayan insanlarla tartışırken aşağıdaki unsurlardan hangisine dikkat etmelidir?
- A)Sorumluluk almamalı kişiyi arkadaşlarına yönlendirmelidir
- B)Risk alarak kişiye görev ve yetkilerini hatırlatmalı
- C)Tartışmaya girmemeli
- D)Kişinin bütün saldırganlığına rağmen istifini bozmamalı
- E)Görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ölçüde iletişim çatışmasına girmeden tartışmalıdır
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, görevli anlaşılması mümkün olmayan kişilerle sadece görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ölçüde iletişim çatışmasına girerek durumu kontrol altında tutmalıdır. Bu, yetkilerin sınırlarını aşmadan durumu yönetme zorunluluğudur.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Sorumluluk almamak ve kişiyi başkasına yönlendirmek görevi ihmal anlamına gelir. B) Risk alarak yetkileri hatırlatmak, görevlinin can güvenliğini tehlikeye atar. C) Tartışmaya girmemek, iletişim kopukluğuna ve durumun kötüleşmesine yol açar. D) Saldırıya rağmen istifini bozmamak, fiziksel müdahale gerektiren durumlarda yetersiz kalır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, anlaşılması imkansız kişilerle iletişim kurarken görev tanımının sınırlarını aşmadan, sadece durumu yönetmek için gerekli olan minimum iletişim çatışmasını kurmalıdır.
Soru 9 · 2024/109 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdaki tanımlamalardan doğru olanlar hangi şıkta bir arada verilmiştir? I. Empati, kendini karşıdakinin yerine koyabilmektir. II. Empatik iletişiminde karşıdakinin duygu ve düşüncelerini doğru olarak algılamamız önem arz etmektedir. III. Empatik iletişim kuran kişinin zihninde oluşan empatik anlayışın karşısındaki kişiye iletilmesi davranışının gerçekleşmesi gerekir. IV. Empatik iletişimde karşıdaki kişiyle aynı fikri savunmak, yandaş olmak vardır.
- A)I, II ve III
- B)I, II ve IV
- C)I, III ve IV
- D)III ve IV
- E)II, III ve IV
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi iletişim kurarken empatiyi bir iletişim tekniği olarak kullanır. Empati, karşı tarafın duygularını ve düşüncelerini doğru algılayıp (I ve II), bunu davranışla ifade etmeyi (III) gerektirir; ancak bu durum, karşıdakiyle aynı fikri savunmak veya yandaş olmak anlamına gelmez (IV yanlıştır). Özel güvenlik görevlisi, görevini tarafsız ve hukuka uygun şekilde yerine getirmek zorundadır; bu yüzden empati, taraflılık veya fikir birliği ile karıştırılmamalıdır. Diğer şıkların yanlış olmasının sebebi, empatiyi taraflılık veya fikir birliği ile eşleştirmeleridir.
Bilinmesi gereken kural: Empati, karşı tarafı anlamak ve ona doğru iletişim kurmak için gerekli bir yetkinliktir, ancak kendi fikrini veya görevin tarafsızlığını feda etmek anlamına gelmez.
Soru 10 · 2024/109 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Sıralanan senaryolardan hangisi iletişimin önündeki en büyük engel olan savunuculuğun bir örneği değildir?
- A)Müşterinin sorduğu soruya aldırmayan çalışanın arkadaşıyla sohbet etmeye devam etmesi
- B)AVM müşterisinin mağaza çalışanını güvenlik görevlisine şikayet etmesi üzerine güvenliğin, “hanımefendi bu şikayetin muhatabı mağaza yönetimidir” diyerek kişiyi ilgili mecraya yönlendirmesi
- C)Yön tarifi yapan güvenlik görevlisinin karşısındaki kişinin yüzüne bakmaması
- D)Güvenlik görevlisinin, otoparkta yer bulamamaktan şikayetçi olan müşteriyle tartışmaya girmesi
- E)Kapı dedektöründen rahatsızlık duyduğunu kaba bir dille ifade edip el dedektörüyle aranmak isteyen müşterinin bu isteğinin güvenlik tarafından reddedilmesi
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği güvenlik görevlisi, şikayetlerin ilgili mercilere (mağaza yönetimi) yönlendirilmesi görevini yerine getirirken iletişim kopukluğu yaratmaz; aksine prosedüre uygun davranır. Savunuculuk, eleştiriyi kabul etmeyip kendini haklı çıkarmaya çalışmaktır. A, C, D ve E şıklarında ise güvenlik görevlisi, karşı tarafın sözünü dinlemeyerek, göz teması kurmadan, tartışmaya girerek veya talebi reddederek iletişimi engellemektedir. Bu durumlar, 5188 sayılı Kanun'un "görevini yaparken iletişim kurma yükümlülüğü"ne aykırıdır ve savunuculuk örneğidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı dikkati dağıtarak iletişimi keser, C şıkkı göz teması kurmamakla iletişimi zayıflatır, D şıkkı tartışmaya girerek iletişimi bozar, E şıkkı ise talebi reddederek iletişimi engeller.
Bilinmesi gereken kural: Savunuculuk, eleştiriyi kabul etmeyip kendini haklı çıkarmaya çalışarak iletişimi koparan tutumdur; doğru yönlendirme ise iletişimi koruyan yasal bir görev ifadesidir.