109. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 9. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, özel güvenlik görevlileri toplu halde oluşan panik durumlarında olayın büyüklüğünü ve yaralanma riskini öngörmelidir. Panik, bireysel olabileceği gibi topluluklarda da yayılabilir; bu durumda kontrol kaybı ve kaos nedeniyle hasar ve yaralanma riski bireysel paniktekinden çok daha büyük olur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, panikin bireysel olabileceği gibi topluluklarda da yayılabileceğini inkar ettiği için yanlıştır. B şıkkı, panik anında mantık ve rasyonellik geçici de olsa kaybedildiği için yanlıştır. D şıkkı, panikin topluluklarda geçerli olduğu ve yayılma eğilimi gösterdiği için yanlıştır. E şıkkı ise panik anında insanların soğukkanlı davranmadığı, aksine kontrolsüz hareket ettiği için yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Panik anında mantık devre dışı kalır ve topluluklarda hasar riski bireysel durumlara göre çok daha yüksektir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görev tanımı, kamu düzenini korumak ve suçları önlemektir; suç işleme safhalarına müdahale etmeleri veya suçun delillerini yok etmeleri yasaktır. Suikastın safhaları; hedef seçme, istihbarat toplama, planlama, eylem ve kaçış aşamalarından oluşur. "Delillere el koyma" ise suç işleyenlerin veya soruşturma yapan yetkili makamların (polis, savcı) yapabileceği bir eylemdir; özel güvenlik görevlisi suçun bir parçası olarak delil yok etmeye veya el koymaya yetkili değildir. Bu nedenle E şıkkı suikastın bir safhası değil, suç sonrası bir müdahale veya yetkisiz bir eylemdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, suikast eyleminin gerçekleşme sürecinde yer alan meşru suç safhalarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçun safhalarına müdahale edemez ve delilleri yok etmeye veya el koymaya yetkili değildir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre, Vali, il sınırları içindeki tüm kolluk kuvvetlerinin (Emniyet, Jandarma, Sahil Güvenlik vb.) en üst amiridir. Vali, bu yetkisini "İl İdaresi Kanunu"nun 12. maddesi gereği, ilin emniyet ve asayişinden sorumlu olarak kullanır. Bu nedenle B şıkkı doğrudur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı Emniyet Müdürü sadece Emniyet Teşkilatının amiridir; C şıkkı Jandarma Komutanı sadece Jandarma Teşkilatını yönetir; D ve E şıkları ise yargı organı ve savcılık makamı olup kolluk amiri değillerdir.

Bilinmesi gereken kural: Vali, il sınırları içindeki tüm kolluk kuvvetlerinin tek ve üst amiri olarak, asayişin sağlanmasından birinci derecede sorumludur.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisinin yetkisi sadece özel güvenlik hizmeti verilen yer veya kişiye aittir. Asansördeki yabancı şahısları "mutlaka engellemek", görevlinin yetki alanı dışına çıkıp halkın serbest dolaşım hakkını ihlal etmek anlamına gelir; bu durum TCK ve CMK hükümlerine aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kapı tarafında durarak tehlikeye karşı koruma pozisyonu alması doğru bir taktiktir. B şıkkı, kontrolsüz asansör kullanımı riskli olduğu için önceden kontrol ve önce görevlinin binmesi zorunluluğunu doğru belirtir. C şıkkı, yabancılarla araya girerek VIP'i koruma kalkanı oluşturması usule uygundur. E şıkkı, çıkışta öncelikle çevrenin kontrol edilip VIP'in son çıkması güvenlik prosedürüne uygundur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, halkın serbest dolaşım hakkını ihlal etmeden sadece koruma yükümlülüğü çerçevesinde hareket eder.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin temel görevleri; koruma, gözetim, önleyici ve caydırıcı tedbirler almaktır. Kişi koruma hizmetinde "öncü" eki, korunan kişinin hareket planını hazırlayan, risk analizi yapan ve lojistik destek sağlayan personeli ifade eder. Özel şoförlük (D şıkkı), sürücü ehliyeti gerektiren ayrı bir meslek dalıdır ve öncü istihbarat görevlisi ile aynı kişi tarafından yürütülmesi mevzuat ve güvenlik prensipleri gereği genellikle ayrı tutulur; öncü personelin görevi yolun güvenliğini analiz etmektir, aracı kullanmak değil.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve Kişi Koruma Yönetmeliği uyarınca öncü personelin yasal ve teknik görev tanımlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Öncü personel yol güvenliğini analiz eder, ancak sürüşü ayrı bir uzmanlık olarak şoföre bırakır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, VIP koruma görevlileri güzergâhı önceden taramalıdır. Bu taramada; arızalı/sürekli park etmiş araçlar (A), plaka sorunu olan araçlar (B), yol çalışmaları ve şüpheli konteynerler (C) ile mevsime uymayan kıyafetli şahıslar (D) terör veya suikast riski taşıyan unsurlar olarak değerlendirilir ve dikkatle incelenir. Ancak E şıkkında belirtilen "belediyenin sabahları çöp alan araçları", resmi ve rutin bir kamu hizmeti faaliyetidir. Bu araçların varlığı, özel güvenlik mevzuatı çerçevesinde otomatik olarak şüpheli bir durum olarak kabul edilmez; aksine, görevlilerin öncelikle resmi kurumlara ait araçların işleyişine müdahale etmemesi ve onları gözlemlemesi beklenir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, 5188 sayılı Kanun ve güvenlik prosedürleri uyarınca potansiyel tehdit unsuru olabilecek ve dikkat edilmesi gereken açık risklerdir.

Bilinmesi gereken kural: VIP koruma güzergâhında resmi ve rutin kamu hizmetlerini yürüten araçlar (belediye çöp araçları gibi) şüpheli kabul edilmez; dikkat edilmesi gereken unsurlar yalnızca olağan dışı ve tehdit içeren durumlardır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, koruma araçlarının güvenlik, dayanıklılık ve operasyonel kabiliyet esasına göre donatılmasını şart koşar. Şık E'deki "Sun roof" (açılır tavan) özelliği, araçların güvenlik bütünlüğünü zayıflatan, kaza anında yaralanma riskini artıran ve sızdırmazlık sağlayan bir lüks detaydır; dolayısıyla zorunlu veya tercih edilen bir özellik olarak kabul edilmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları; çarpışma direnci, yüksek hareket kabiliyeti, dört çeker sistemi ve kolay inip binilebilirlik gibi operasyonel güvenlik gerekliliklerini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Koruma araçları, lüks veya estetik özellikler (açılır tavan) yerine, hayati güvenlik ve operasyonel üstünlük sağlayan teknik donanımlara sahip olmalıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre "Boğma noktası", kalabalığın hareketini kısıtlayan, kaçışın zorlaştığı veya tıkanma riskinin yüksek olduğu fiziksel alanları ifade eder. A, C, D ve E şıkları; trafik akışını engelleyen, daralan veya insan yoğunluğunun sıkıştığı fiziksel noktalar (kavşak, tünel, merdiven, iniş-biniş) olduğundan bu tanıma uyar. Ancak B şıkkı (plaj ve derin su alanları), "boğma noktası" değil, "boğulma riski" taşıyan bir doğal tehlike alanını tanımlar. Özel güvenlik mevzuatında boğma noktası, insan hareketinin fiziksel olarak kısıtlandığı yerlerdir; suyun derinliği ise bir fiziksel tıkanma değil, suyun kendisinden kaynaklanan bir risk faktörüdür.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, insan hareketini fiziksel olarak kısıtlayan ve kalabalıkta sıkışma riski yaratan gerçek "boğma noktaları"dır.

Bilinmesi gereken kural: Boğma noktası, insan hareketinin fiziksel olarak kısıtlandığı yerlerdir; suyun derinliği ise bir doğal tehlike alanıdır, boğma noktası tanımı değildir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, kişi korumada temel prensip, VIP'in hareketlerinin tahmin edilemez ve rastgele olmasıdır. Rutin ve belli saatlerdeki giriş-çıkışlar, saldırganlar tarafından kolayca öngörülerek saldırı planlanmasına zemin hazırlar; bu nedenle güvenlik riskini artırır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) VIP'i korumak ve kaçırmak, görevin temel amacıdır. B) VIP'in hareketlerini engellemek, görevin doğasına aykırıdır. C) Koruma, tehdit kalkana kadar kesintisiz olmalıdır. D) Silah kullanımı, hayati tehlike durumunda son çare olarak uygulanır.

Bilinmesi gereken kural: VIP'in hareketleri asla rutin ve öngörülebilir olmamalı, aksine rastgele ve değişken olmalıdır.

Doğru cevap C (90 derece)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, koruma görevlisi VIP'in sağında görevliyken, saldırı 3 saat yönünden (sağ arka) gelirse, koruma görevlisinin VIP'i koruyarak saldırıyı bertaraf edebilmesi için en az 90 derecelik bir sorumluluk alanı oluşturması gerekir. Bu açı, VIP'in arkasını ve sağ tarafını kapsayarak saldırıyı engellemek için yasal olarak belirlenen minimum standarttır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: 60 ve 72 derece açıları, VIP'in arkasını ve sağ tarafını tam olarak koruyamadığı için yetersizdir; 120 ve 180 derece açıları ise yasal minimum sınırın üzerinde olup, görev tanımı gereği gereksiz genişlik gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Koruma görevlisi, saldırı yönüne göre VIP'i koruyacak en az 90 derecelik bir alanda hareket etmelidir.