Soru 1 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Mustafa, çalıştığı fabrikanın sahibi hakkında, şeref ve namusunu hedef alacak tarzda aleni konuşması üzerine, işveren tarafından bildirim süresi beklenmeksizin işten çıkarılmıştır. İşverenin yaptığı işleme ilişkin aşağıdakilerden hangisi en doğru ifadedir?
- A)İşveren çalışanının gerekçe göstermeden iş sözleşmesini feshedebilir
- B)İşveren ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallerde bildirim süresini beklemeden de iş sözleşmesini feshedebilir
- C)İşverenin yaptığı işlem kanuna uygun değildir
- D)İşverenin her halde bildirim süresini bekleme zorunluluğu vardır
- E)Bu tür işlemlerde mahkeme yolu kapalı olarak iş sözleşmesini feshetmek mümkündür
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca, işveren, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallerde, bildirim süresini beklemeden iş sözleşmesini derhal feshedebilir. Mustafa'nın fabrikanın sahibine karşı şeref ve namusunu hedef alan aleni konuşması, iş ilişkisindeki güveni zedeleyen ve ahlak kurallarına aykırı bir davranış olduğu için işverenin haklı fesih hakkını doğurmuştur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, fesih için mutlaka bir gerekçe gösterilmesi gerektiğini, gerekçesiz feshin geçersiz olduğunu belirtir; C şıkkı, kanuna aykırı olmayan bu durumu yanlış değerlendirir; D şıkkı, ahlak kurallarına aykırılık durumunda bildirim süresine uyulması zorunluluğunu yanlış varsayar; E şıkkı ise iş sözleşmesinin feshinde mahkeme yolunun kapalı olduğunu iddia ederek hukuki süreci yanlış yorumlar.
Bilinmesi gereken kural: İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlarda bulunması durumunda işveren, bildirim süresini beklemeden iş sözleşmesini haklı olarak feshedebilir.
Soru 2 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
AVM de çalışan Özel Güvenlik Görevlisi Yunus, aşağıdakilerden hangisini emanete alamaz?
- A)Aramalar sırasında suç teşkil eden eşya
- B)Aramalar sırasında şahsa ait taşıma ruhsatlı silah
- C)Aramalar sırasında delil olabilecek eşya
- D)Aramalar sırasında suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşya
- E)Terk edilmiş ve bulunmuş eşya
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri sadece suç teşkil eden veya tehlike yaratan eşyaları emanete alabilir. Taşıma ruhsatlı silahlar, şahsın yasal hakları kapsamında olan ve özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındaki mülkiyet hakkını içeren eşyalardır; bu nedenle emanete alınamaz.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı suç teşkil eden eşya olduğu için emanete alınabilir; C şıkkı delil niteliğindeki eşya güvenlik görevlisinin el koyabileceği durumlardandır; D şıkkı tehlike yaratan eşya güvenlik için emanete alınır; E şıkkı ise terk edilmiş eşya olarak güvenlik görevlisine teslim edilebilir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece suç teşkil eden veya tehlike yaratan eşyaları emanete alabilir; ruhsatlı silahlar şahsın yasal hakkı olduğu için emanete alınamaz.
Soru 3 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 7. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlilerinin yetkilerinden değildir?
- A)Terkedilmiş ve bulunmuş eşyayı muhafaza altına almak
- B)Kişinin vücut veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama
- C)Toplantı, konser, spor müsabakası ve benzer etkinliklerde kişilerin üstlerini elle aramak ve çantalarını açıp bakmak
- D)Yangın, deprem gibi afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girmek
- E)Koruma ve güvenliği sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirmek, bu kişilerin üstlerini dedektörle aramak, eşyaları x-ray cihazında veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirmek
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun'un 7. maddesi, özel güvenlik görevlilerinin yetkilerini sayarken, toplantı, konser veya spor müsabakalarında kişilerin üstlerini elle aramayı veya çantalarını açıp bakmayı yetki olarak belirtmemiştir. Bu işlem, ancak kanunla yetkili kılınmış kolluk kuvvetleri tarafından veya özel güvenlik görevlisinin yazılı izin almasıyla ve dedektör gibi cihazlar kullanılarak yapılabilir; elle arama yetkisi onlara tanınmamıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, terkedilmiş eşyayı muhafaza etme yetkisini kanun açıkça vermiştir. B şıkkı, acil tehlike durumunda yakalama yetkisini düzenler. D şıkkı, afet durumunda zorla giriş yetkisini kapsar. E şıkkı ise dedektör ve X-ray cihazı ile arama yapma yetkisini doğru ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kişilerin üstlerini elle arama veya çanta açma yetkisine sahip değildir; bu işlemler sadece dedektör ve güvenlik cihazları ile yapılabilir.
Soru 4 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel bir bankada 12 yıldır özel güvenlik görevlisi olarak çalışan Elif’in yıllık izinleri parçalar halinde kullanabileceği sözleşmesinde belirtmiştir. Özel güvenlik görevlisi Elif’in parçalar halinde kullanabileceği izinler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
- A)4 gün +8 gün +8 gün
- B)7 gün +7 gün +6 gün
- C)2 gün +10 gün +5 gün +3 gün
- D)6 gün +6 gün +8 gün
- E)4 gün +4 gün +4 gün +4 gün +4 gün
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 4857 sayılı İş Kanunu ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, yıllık izinlerin parçalara bölünmesi için her bir parçanın en az 2 iş günü olması ve toplam izin süresinin (12 yıl hizmet için 20 gün) korunması gerekir. C şıkkındaki 2, 10, 5 ve 3 gün parçaları bu asgari süreye uymaktadır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı ilk parçanın 4 gün olması kurala aykırı değildir ancak toplam izin süresi 20 gün yerine 20 gün olarak kalmış olsa da, B şıkkı ilk parça 7 gün olup kurala aykırı değildir ancak toplam izin süresi 20 gün yerine 20 gün olarak kalmış olsa da, D şıkkı ilk parça 6 gün olup kurala aykırı değildir ancak toplam izin süresi 20 gün yerine 20 gün olarak kalmış olsa da, E şıkkı ilk parça 4 gün olup kurala aykırı değildir ancak toplam izin süresi 20 gün yerine 20 gün olarak kalmış olsa da, doğru cevap C'dir.
Bilinmesi gereken kural: Yıllık izinler en az 2 iş günü olacak şekilde parçalara bölünebilir.
Soru 5 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin giyeceği üniformalar ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi/hangileri yanlıştır? I. Üniformada, ait olduğu özel güvenlik şirketini tanıtıcı isim, işaret veya logo bulunamaz II. Üniformalar genel kolluk kuvvetlerinde kullanılan renkte, biçim ve motifte olamaz III. Özel güvenlik şirketlerince kullanılacak üniformalar İçişleri Bakanlığınca onaylanır
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)Yalnız III
- D)I ve II
- E)II ve III
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin üniformalarında ait olduğu şirketi tanıtan isim, işaret veya logo bulunabilir; bu ifade (I) yanlıştır. Ancak üniformalar, genel kolluk kuvvetlerininkine benzeyen renk, biçim ve motifte olamaz (II doğru), ayrıca özel güvenlik şirketlerince kullanılacak üniformalar İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanmalıdır (III doğru). Dolayısıyla yalnızca I. madde yanlıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: II ve III maddeleri kanun hükümlerine uygun olarak doğru ifadelerdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik üniformaları, kolluk kuvvetlerini taklit edemeyeceği gibi, şirket logolarını taşıyabilir ve mutlaka İçişleri Bakanlığı onayından geçmelidir.
Soru 6 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kamu kurumunun kontrol noktasında görevli özel güvenlik görevlisi Meltem, nöbeti esnasında aşağıda belirtilen görevleri yerine getirilmesi istenmiştir. Bu görevlerden hangisi ya da hangilerinin özel güvenlik görevlisi Meltem tarafından yapılması uygun değildir? I. Suç teşkil eden madde ve eşyaların girişini engellemek II. Gelen ziyaretçilerin elle üstünü aramak III. Ziyaretçilerin adli sicil kayıtlarını kontrol etmek IV. Şüpheli ve yetkisiz kişilerin girişlerine mani olmak V. Yetkisiz ve şüpheli araçların girişlerini engellemek
- A)II ve III
- B)I ve IV
- C)IV ve V
- D)II
- E)I
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) yetkileri sınırlıdır. II. şık (elle üst aramak) ve III. şık (adli sicil kontrolü) yetki dışıdır. Üst arama ve kimlik kontrolü, sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma) yetkisindedir; ÖGG bu işlemleri yapamaz. Ayrıca adli sicil kaydı sorgulaması da sadece yetkili mercilerce yapılabilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: I, IV ve V şıkları, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen "güvenlik kontrolü" ve "yetkisiz girişleri engelleme" yetkileri kapsamında doğru ve meşru görevlerdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece kolluk kuvvetlerinin yetkisinde olan arama, yakalama ve adli sicil sorgulama işlemlerini asla yapamaz; sadece giriş-çıkış kontrolü ve şüpheli durum bildirme ile yetkilidir.
Soru 7 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
…………………….. , risklerin tespit edilmesi ve değerlendirilmesi sonucunda korunan yerin iç ve dış tehditlerden korunması amacıyla her türlü tedbirlerin alınmasıdır. Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?
- A)CCTV
- B)Kontrol noktası
- C)Devriye hizmetleri
- D)Güvenlik planlaması
- E)Özel Güvenlik
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Güvenlik planlaması'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, güvenlik planlaması; risklerin tespit ve değerlendirilmesi sonucunda korunan yerin iç ve dış tehditlere karşı korunması amacıyla alınacak tüm tedbirlerin belirlenmesi sürecidir. Bu süreç, fiziki ve teknik önlemlerin stratejik olarak kurgulanmasını zorunlu kılar.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) CCTV, sadece görsel izleme sağlayan bir teknik araçtır, planlama süreci değildir. B) Kontrol noktası, giriş-çıkışları denetleyen spesifik bir uygulama noktasıdır. C) Devriye hizmetleri, belirlenen plana göre yürütülen hareketli denetim faaliyetidir. E) Özel Güvenlik, bu işin mesleki adıdır, tanımlanan teknik süreç değil.
Bilinmesi gereken kural: Güvenlik planlaması, risk analizi yapıldıktan sonra alınacak tüm önlemlerin stratejik olarak belirlenmesi ve uygulanması sürecidir.
Soru 8 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Ağıdakilerden hangisi devriye görevi ifa eden özel güvenlik görevlisinin adli görevlerinden değildir?
- A)Suç anında şüphelinin yakalanması
- B)Suçun devamının önlenmesi
- C)Şüpheli gördüğü kişiyi gözlemlemesi
- D)Olay yerinin muhafaza altına alınması
- E)Suç delillerinin yetkili genel kolluğa teslim edilmesi
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve PVSK'ya göre özel güvenlik görevlisinin adli görevleri, suç işlenirken müdahale etmek, suçun devamını önlemek, şüpheliyi yakalamak, olay yerini korumak ve delilleri kolluğa teslim etmektir. Ancak şüpheli gördüğü kişiyi "gözlemlemek" veya izlemek, özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır; bu işlem sadece yetkili genel kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma) adli görevlerindendir. Özel güvenlik görevlisi, şüpheliyi yakalamadan önce kolluğu derhal bilirmekle yükümlüdür.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Suç anında şüphelinin yakalanması, 5188 sayılı Kanun'da açıkça belirtilen bir adli görevdir. B) Suçun devamının önlenmesi, görevlilerin temel görevleri arasında yer alır ve kanunla desteklenmiştir. D) Olay yerinin muhafaza altına alınması, delillerin korunması için zorunlu bir adli görevdir. E) Suç delillerinin yetkili kolluğa teslim edilmesi, görevlilerin kanuni yükümlülüğüdür.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi şüpheliyi yakalayabilir ve olay yerini koruyabilir ancak onu izleyemez veya gözlemleyemez; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir.
Soru 9 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi şüpheli araç tespitinde dikkat edilecek hususlar arasında yer almaz?
- A)Yeni model araçlar
- B)Plakası olmayan araçlar
- C)Hasarlı araçlar
- D)Uzun süreli park etmiş araçlar
- E)İçerisinde veya alt kısmında olağan dışı kablo gözüken araçlar
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, şüpheli araç tespitinde amaç; suç işleme niyeti, kaçış veya saklanma ihtimali taşıyan durumları belirlemektir. Yeni model araçlar (A şıkkı) tek başına bir suç unsuru veya şüpheli durum oluşturmaz; bu nedenle tespit kriterleri arasında yer almaz.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı (plakası olmayan) kaçış veya kimlik gizleme riski taşır; C şıkkı (hasarlı) çalınmış veya kaçış aracı olabilir; D şıkkı (uzun süre park) bomba veya kaçakçı saklama ihtimalini doğurur; E şıkkı (olağan dışı kablo) patlayıcı düzenek kurulumu şüphesini artırır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, araç tespitinde sadece yaş veya marka gibi görünüş özelliklerine değil, suç işleme potansiyeli taşıyan fiziksel ve davranışsal anormalliklere odaklanmalıdır.
Soru 10 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi telsiz konuşmalarında dikkat edilecek hususlardan biri değildir?
- A)Telsizden gizli ve özel haberleşme yapılır
- B)Telsiz dudaktan 5-10 cm uzakta tutulur
- C)Telsiz konuşması kısa, öz, anlaşılır şekilde Türkçe olarak yapılır
- D)Telsiz haberleşmeleri kod üzerinden yapılır
- E)Sağlıklı konuşma süresi 15-20 saniyedir
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri telsizleri sadece görevle ilgili resmi haberleşme için kullanır. Gizli veya özel haberleşme yapmak, görevin doğasına aykırıdır ve yasal değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı dudak mesafesi kuralına uygundur; C şıkkı Türkçe ve anlaşılır konuşma zorunluluğuna uygundur; D şıkkı kodlu iletişim (gerekirse) yasal bir yöntemdir; E şıkkı ise standart konuşma süresi kuralına uygundur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri telsizleri sadece görev amaçlı, kısa ve resmi olarak kullanır; gizli veya özel konuşma yapamaz.