Soru 1 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna göre özel güvenlik eğitimini kimler verebilir? I.İçişleri Bakanlığı II.Özel güvenlik eğitim kurumları III.Üniversiteler IV.Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel okullar V.Özel öğretmenler
- A)I, V
- B)I, II, III
- C)IV, V
- D)III, IV
- E)II, IV
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik eğitimini yalnızca İçişleri Bakanlığı, bakanlıkça yetkilendirilen özel güvenlik eğitim kurumları ve üniversiteler verebilir. Bu yetki, eğitimlerin standartlara uygun ve denetimli olmasını sağlamak amacıyla kanunla bu üç kuruma tanınmıştır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel okullar ve özel öğretmenler, özel güvenlik eğitimi verme yetkisine sahip değildir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik eğitimi verme yetkisi sadece İçişleri Bakanlığı, yetkili özel eğitim kurumları ve üniversitelere aittir.
Soru 2 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi olay yeri incelemesinin amacı değildir?
- A)Meydana gelen bir olayın gerçekten adli olay olup olmadığını belirlemek
- B)Olayın tahmin edilen biçimde ve koşullarda meydana gelip gelmediğini ortaya çıkarmak
- C)İşlenen suçun aydınlatılması ve adli makamların olayla ilgili olarak karar vermesini sağlamak amacıyla olay yerini belgelemek
- D)Olay yeri, fail ve mağdur bağlantısını kuracak maddi suç delillerine ulaşmak
- E)Olay yerinin inceleyenlerin tutum ve davranışlarını belirlemek
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Özel Güvenlik Görevlileri, 5188 sayılı Kanun ve Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu (PVSK) uyarınca olay yerini sadece maddi delilleri korumak ve yetkili makamlara bildirmek ile görevlidir. Olay yerinin inceleme amacı; suçun varlığını tespit etmek, fail ve mağdur arasındaki bağları kurmak ve adli makamlara delil sunmaktır. Olay yerini inceleyen özel güvenlik görevlilerinin kendi tutumlarını belirlemek, bu incelemenin hukuki amacı veya sonucu değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Olayın adli niteliğini belirlemek, incelemenin temel amaçlarından biridir. B) Olayın gerçekleşme şeklini doğrulamak, incelemenin bir diğer amacıdır. C) Olay yerini belgeleyerek adli makamlara karar verecek bilgi sunmak, yasal görevdir. D) Fail ve mağdur bağlantısı kuran delilleri bulmak, incelemenin ana hedefidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin olay yerindeki tek görevi delilleri korumak ve yetkili mercilere bildirmektir; kendi davranışlarını veya tutumlarını belirlemek inceleme amacı değildir.
Soru 3 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi kontrol noktasının özelliklerinden biri değildir?
- A)Kontrol noktasının oluşturulmasına riskler belirlenerek başlanır
- B)Korunan binaya ait kontrolsüz giriş ve çıkış noktaları olmalıdır
- C)Kontrol noktaları iş yoğunluğu ve özel güvenlik görevlilerinin sayısına göre dizayn edilmelidir
- D)Belirlenen risklerin durumuna göre güvenlik halkaları oluşturulur
- E)Kontrol noktaları korunan yerin en önemli unsurlarındandır
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, bir kontrol noktasının temel amacı, korunan binaya ait kontrolsüz giriş ve çıkış noktalarını ortadan kaldırmak ve tüm erişimi denetim altına almaktır. Bu nedenle, kontrol noktasının bir özelliği olarak "kontrolsüz giriş ve çıkış noktalarının olması" ifadesi, güvenlik ilkesine aykırıdır ve yanlış bir tanımdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı risk analizi olmadan nokta kurulamaz; C şıkkı personel ve yoğunluk dikkate alınmalıdır; D şıkkı risk seviyesine göre halka oluşturulur; E şıkkı kritik unsurların korunması zorunludur.
Bilinmesi gereken kural: Kontrol noktası, binaya yapılan kontrolsüz girişleri tamamen engellemeyi ve tek bir denetim hattı oluşturmayı amaçlar.
Soru 4 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanmasında mülki idare amirleri havalimanı, liman, gümrük, gar ve istasyon gibi yerler ile spor müsabakalarının, sahne gösterilerinin ve benzeri etkinliklerin yapıldığı yerlerdeki özel güvenlik tedbirlerini denetlemeye ve kamu güvenliğinin gerektiği hallerde ek önlemler aldırmaya yetkilidir. Vali ve Kaymakamlara bu yetkiyi veren kanun aşağıdakilerden hangisidir?
- A)2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu
- B)3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu
- C)5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun
- D)5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
- E)5442 sayılı İl İdaresi Kanunu
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 10. maddesi, Vali ve Kaymakamlara kamu düzenini sağlamak amacıyla özel güvenlik tedbirlerini denetleme ve gerektiğinde ek önlem aldırmayı açıkça yetki olarak vermiştir. Bu madde, mülki idare amirlerinin havalimanı, liman, spor etkinlikleri gibi kritik alanlardaki denetim yetkisini doğrudan düzenler.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) 2559 sayılı PVSK, polisin görev ve yetkilerini düzenler, özel güvenlik denetim yetkisini Vali/Kaymakam'a vermez. B) 3201 sayılı Kanun, Emniyet Teşkilatı'nın kuruluş ve görevlerini kapsar, mülki idare yetkisini düzenlemez. C) 5188 sayılı Kanun, özel güvenlik şirketlerinin kuruluş ve çalışma usullerini belirler, denetim yetkisini Vali'ye bağlamaz. D) 5237 sayılı TCK, suçlar ve cezaları düzenler, idari denetim yetkisi içermez.
Bilinmesi gereken kural: Kamu düzeni ve güvenlik tedbirlerini denetleme ile ek önlem aldırmak yetkisi, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu uyarınca Vali ve Kaymakamlara aittir.
Soru 5 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kurum ve kuruluşa gelen ziyaretçilerin kontrolünde aşağıdaki uygulamalardan hangisi uygun olmaz?
- A)Ziyaretçiler ve beraberinde getirdiği eşyalar kontrol edilerek içeri alınmalıdır
- B)Özel güvenlik görevlileri ziyaretçilerin kimliklerinin fotokopisini almamalı ve depolamamalıdır
- C)Ziyaretçi, giriş kartı ile sadece yetki verilen bölgeye gidebilmelidir
- D)Kurum ve kuruluşa sık gelip giden ziyaretçi kontrol edilmemelidir
- E)Personel ile beraber kuruma gelen ziyaretçi kendisine verilen kartı okutarak içeriye alınmalıdır
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik kontrolü ziyaretçilerin kimlik, eşya ve giriş-çıkış kayıtlarının her seferinde yapılmasını zorunlu kılar. Sık gelip giden ziyaretçilerin kontrol edilmemesi, güvenlik önlemlerinin ihlali ve yetkisiz giriş riski yaratır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, eşya ve kişi kontrolünün temel güvenlik ilkesi olduğu için doğrudur; B şıkkı, kimlik fotokopisi almanın veri işleme ve gizlilik kuralları gereği yasaklı olduğu için doğrudur; C şıkkı, yetki bazlı erişim kontrolünün standart uygulama olduğu için doğrudur; E şıkkı, personel refakatinde olan ziyaretçilerin de kart okutma zorunluluğunun doğru bir uygulama olduğu için doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Güvenlik kontrolü, ziyaretçi sıklığına bakılmaksızın her giriş-çıkışta zorunlu olarak uygulanmalıdır.
Soru 6 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Spor alanında görevli özel güvenlik görevlileri Yaşar ile Sami’nin hangi davranışı yanlıştır?
- A)Seyirciler seyir alanına alındıktan sonra spor alanından ayrılmak
- B)Spor alanı güvenlik planında belirtilen görev tanımlarına uygun olarak, spor alanında görev almak
- C)Spor alanında alkollü olan taraftarların dışarıya çıkartılmasını sağlamak
- D)Spor alanında ev sahibi takım ile misafir takım seyircileri arasındaki geçişleri engellemek
- E)Spor alanı içerisinde düzeni bozan fiilleri işleyen seyircileri en yakın genel kolluk görevlisine bildirmek
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, seyirciler giriş yaptıktan sonra spor alanından ayrılmaları yasaktır; bu durum güvenlik planını ihlal eder ve sorumluluk alanını terk anlamına gelir. Özel güvenlik görevlileri, seyircilerin giriş yaptıktan sonra alanı terk etmesini engellemekle yükümlüdür.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, görev tanımı gereği doğru bir davranıştır. C şıkkı, alkollü kişilerin dışarı çıkarılması güvenlik planı gereği doğru bir uygulamadır. D şıkkı, taraflar arası geçişleri engellemek çatışmayı önlemek için doğru bir önlemdir. E şıkkı, düzeni bozanları kolluğa bildirmek yasal bir zorunluluktur.
Bilinmesi gereken kural: Seyirciler giriş yaptıktan sonra spor alanından ayrılmaları yasaktır ve özel güvenlik görevlileri bu ayrılımları engellemekle yükümlüdür.
Soru 7 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlileri görev alanları içerisinde meydana gelen bir suç ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi görev ve yetki alanlarına girmez?
- A)Şüphelilerin ifadesini almak
- B)Olay yerini ve suç delillerini muhafaza etmek
- C)Suçun devamını önlemek
- D)Genel kolluğun talebi ile yardımcı olmak
- E)Suça karışanları yakalamak
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, suçla mücadelede sadece önleyici ve koruyucu tedbirler almaya, olay yerini muhafaza etmeye ve genel kolluğa yardımcı olmaya yöneliktir. Şüpheliden resmi ifade almak, sadece savcı, hakim veya kolluk memurlarının (Polis, Jandarma) yetkisinde olan bir soruşturma işlemidir. Özel güvenlik görevlisi, şüpheliden sadece olayı anlatmasını isteyebilir ancak bunu resmi bir "ifade" olarak kayda geçiremez veya sorgulama yapamaz.
Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı, delillerin korunması görevin temel bir parçasıdır. C şıkkı, suçun devamını önlemek görevin doğrudan amacıdır. D şıkkı, kolluk talebi üzerine yardım etmek kanunen zorunludur. E şıkkı ise, suç işleyenleri yakalamak, kolluğun talimatı veya acil durum hali dışında doğrudan yetki alanına girmez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheliden resmi ifade alamaz; bu işlem sadece kolluk ve yargı mercilerinin yetkisindedir.
Soru 8 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi AVM’de devriye görevini yerine getiren özel güvenlik görevlisi Ayşe’nin görevi ile bağdaşmaz?
- A)Devriye görevi sırasında güzergah dahil, çevreyi de gözetlemek
- B)Güzergâhta mümkün olduğunca görünür olmak
- C)Müdahale imkanı olsa bile, önce kolluğu aramak
- D)Park alanında trafiği engellememesi için müşterileri yönlendirmek
- E)Devriye görevini aksatmadan vatandaşların yardım taleplerine cevap vermek
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi müdahale yetkisine sahip olduğu durumlarda (örneğin suç teşkil eden bir eylemle karşılaştığında) derhal müdahale etmek ve durumu kontrol altına almakla yükümlüdür. Sadece kolluğu aramak, görevin gereği olan "önleyici ve müdahaleci" rolü yerine getirmemesi anlamına gelir; bu durum 5188 sayılı Kanun'da belirtilen görev ve yetkilerle çelişir.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Devriye sırasında çevreyi gözetlemek, kanunen öngörülen temel bir görevdir. B) Güzergâhta görünür olmak, caydırıcılık ilkesi gereği zorunludur. D) Müşterileri yönlendirerek trafiği aksatmamak, AVM güvenliği için gerekli bir hizmettir. E) Yardım taleplerine cevap vermek, görevin sosyal yönüdür ve yasayla desteklenir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, müdahale yetkisi varsa derhal harekete geçmeli, sadece kolluğu beklememelidir.
Soru 9 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Rapor yazımında uyulması ve dikkat edilmesi gereken kurallar vardır. Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlisince hazırlanan raporun içerik kurallarından birisi değildir?
- A)Raporların A4 ve ya A5 kâğıda yazılır
- B)Raporların açık ve özlü olur
- C)Gereksiz bilgilere yer verilmez
- D)Sunulan bilgiler tam ve doyurucu olmalıdır
- E)Gerektiğinde detaylı olmalıdır
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde raporların kâğıt boyutu (A4 veya A5) zorunlu bir içerik kuralı olarak belirtilmemiştir; raporun içeriği, netliği ve yasal dayanağı esastır. Diğer şıklar ise raporun kalitesini belirleyen temel ilkelerdir: B şıkkı raporun anlaşılır olması gerektiğini, C şıkkı gereksiz detaylardan kaçınılması gerektiğini, D şıkkı bilgilerin eksiksiz olmasını ve E şıkkı ise olayın aydınlatılması için gerekli detayların verilebileceğini ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik raporlarında kâğıt boyutu değil, olayın net, eksiksiz ve yasal dayanağıyla açıkça anlatılması esastır.
Soru 10 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi, önleyici görevler arasında değildir?
- A)Suç işlenmesini önleme ve görev alanı içerisinde bulunan kişilerin can ve mal güvenliğini sağlama
- B)Olay yerindeki iz ve delilleri inceleme
- C)Toplantı, konser, spor müsabakası, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler ile cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sorma
- D)Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde kimlik sorma
- E)Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlilerinin temel görevleri suçun işlenmesini önlemek, can ve mal güvenliğini sağlamak, belirli yerlerde kimlik sormak ve tehlike anında yakalamaktır. Ancak olay yerindeki iz ve delilleri incelemek, Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu (PVSK) uyarınca sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis ve Jandarma) yetkisindedir. Özel güvenlik görevlisi sadece durumu kolluğa bildirmekle yükümlüdür; delil toplama veya inceleme yapamaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kanunen tanımlanan temel önleyici görevdir; C ve D şıkları kanunla belirtilen kimlik sorma yetkileridir; E şıkkı ise mevcut tehlikeye karşı yakalama yetkisidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi suç önleme ve koruma yapar, ancak delil toplama ve inceleme yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir.