117. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin ilk yardım yükümlülüğünü belirtir. Donma durumunda donmuş bölge asla ovulmamalıdır; bu işlem dokulara zarar verir ve kan dolaşımını bozar. Doğru uygulama, bölgeyi yavaşça ve ılığında ısıtmaktır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, bilinci açık olanlara sıcak içecek vermek doğru bir uygulamadır. B şıkkı, ıslak kıyafetlerin çıkarılıp kuru giysiler giydirilmesi hayati önem taşır. C şıkkı, hastayı ılık bir ortama almak ısınmayı sağlar. E şıkkı ise, donmuş bölgeyi hareket ettirmemek doku hasarını önler.

Bilinmesi gereken kural: Donmuş bölgeyi asla ovmayın, yavaşça ve ılığında ısıtın.

Doğru cevap A) Altın beşik yöntemidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmelikleri gereği, bilinci açık ve yaralının durumu stabilse, iki veya daha fazla kişinin birlikte taşıması gereken durumlarda "Altın Beşik" tekniği en güvenli ve standart yöntemdir. Bu yöntemde elleri yaralının bacaklarının altına ve beline yerleştirerek oluşturulan "beşik" yapısı, yaralının omurgasını korur ve dengesini sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı tek kişi tarafından omuzda taşımak için kullanılır. C şıkkı tek kişi tarafından kucakta taşımak içindir. D şıkkı acil durumlarda sürüklemeyi ifade eder. E şıkkı ise tek kişi tarafından sırtta taşıma tekniğidir.

Bilinmesi gereken kural: Bilinci açık ve iki veya daha fazla ilk yardımcının bulunduğu durumlarda, yaralının omurgasını koruyarak taşımak için mutlaka "Altın Beşik" yöntemi uygulanmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. İlk yardımın temel amacı, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yaralının durumunu kötüleştirmemek, hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak ve yaşamsal fonksiyonları sürdürmektir. 112'yi aramadan sorunu çözmek, acil tıbbi müdahale gerektiren durumlarda yasal yükümlülüğü ihlal eder ve sorumluluğu ortadan kaldırmaz; bu nedenle ilk yardımın öncelikli amaçlarından biri değildir. A şıkkı hayati tehlikeyi gidermeyi, B şıkkı solunum ve dolaşımı korumayı, C şıkkı durumun kötüleşmesini önlemeyi ve E şıkkı iyileşmeyi kolaylaştırmayı ifade ederek ilk yardımın temel hedeflerindendir.

Bilinmesi gereken kural: İlk yardım, 112'yi arayıp profesyonel yardım gelene kadar hayati fonksiyonları korumak ve durumu kötüleştirmemektir.

Özel Güvenlik Görevlisi adayına not: Soru ilkyardım konusudur; 5188 sayılı Kanun'da özel güvenlik görevlilerinin temel ilkyardım yükümlülüğü, yetkili sağlık kuruluşlarına (112) haber vermek ve müdahaleyi doğru yapmaktır.

Doğru cevap D'dir. Çünkü yabancı cisim batmasında bandajın tüm kan akışını kesecek kadar sıkı yapılması, uzuvun kaybına ve dolaşım bozukluğuna neden olur; bu TCK'da "ihmal" veya "kötü niyetli zarar verme" kapsamına girebilecek ciddi bir hatadır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Yanlış değil, 112 aranması doğru ve zorunlu bir adımdır. B) Yanlış değil, cismin çıkarılması iç kanamayı tetikleyebilir, bu doğru uygulamadır. C) Yanlış değil, çevre dokuların durumu kontrol edilmelidir. E) Yanlış değil, cisim sabit tutulmalı ve hareket ettirilmemelidir.

Bilinmesi gereken kural: Yabancı cisim batmasında cisim çıkarılmaz, sabitlenir ve bandaj kan akışını kesmeyecek şekilde uygulanır.

Doğru cevap A) Su'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, yangın söndürme işlemlerinde temel ilkenin yangının türüne uygun müdahale olduğunu belirtir. Katı madde yangınları (A sınıfı yangınlar), suyun soğutma ve boğma etkisiyle en etkili şekilde söndürülür; bu durum yangınla mücadelede temel bir fiziksel kuraldır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Köpük, sıvı yangınlarında daha etkilidir. C) Tuz, yangın söndürmede standart bir madde değildir. D) Karbondioksit, elektrik ve sıvı yangınlarında tercih edilir. E) Kuru kimyevi toz, çok çeşitli yangın türlerinde kullanılsa da A sınıfı yangınlarda su kadar soğutucu etki göstermez.

Bilinmesi gereken kural: Katı madde yangınlarında en etkili ve temel söndürme maddesi soğutma özelliği yüksek olan sudır.

Doğru cevap A) Soğutma'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yangınla mücadele yönetmeliklerine göre, yangının oluşması için gerekli olan üçlüden biri olan "ısı"nın, maddenin yanma noktasının altına düşürülerek söndürülmesi işlemine soğutma yöntemi denir. Bu yöntem, yangının kaynağını soğutarak kimyasal reaksiyonu durdurur.

Diğer şıklar neden yanlıştır?

• B) Yanıcı maddeyi ortadan kaldırma: Yanıcı maddenin uzaklaştırılması veya yok edilmesi yöntemidir, ısıyı düşürmez.
• C) Boğma: Yanma için gerekli olan oksijenin ortamdan uzaklaştırılması veya kesilmesi yöntemidir.
• D) Kapatma: Yangın söndürme yöntemleri arasında resmi bir teknik terim değildir.
• E) Seyreltme: Yanıcı maddenin konsantrasyonunu düşürme yöntemidir, ısıyı doğrudan düşürmez.

Bilinmesi gereken kural: Yangını söndürmenin en temel yöntemlerinden biri, yanma noktasının altına inerek ısıyı azaltan soğutma yöntemidir.

Doğru cevap E) Kurtarma'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, mahsur kalmış ve kendi başına kurtulamayan bir kazazedenin güvenli bir yere taşınması işlemi doğrudan kurtarma olarak tanımlanır. Bu işlem, acil durum müdahalesinin en kritik aşamasıdır ve görevlinin kazazedenin hayati tehlikesini ortadan kaldırmak için fiziksel müdahale yapmasını gerektirir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Tahliye, binadaki tüm kişilerin güvenli bir yere boşaltılması genel sürecini ifade eder; B) Tarama, enkaz altında veya tehlikeli alanda arama yapma eylemidir; C) Koruma, mevcut durumu korumak veya saldırıyı önlemek anlamına gelir; D) Kaçış ise kazazedenin kendi kendine güvenli bölgeye gitme çabesidir.

Bilinmesi gereken kural: Mahsur kalan ve kendi başına çıkamayan birini güvenli yere taşıma işlemi "kurtarma", genel boşaltma işlemi ise "tahliye" olarak adlandırılır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangın güvenliği ilkelerine göre, yangın bir kimyasal tepkime sonucu oluşur ve bu süreçte ısı, alev, zehirli gazlar ile duman gibi yanma ürünleri açığa çıkar. Ancak oksijen, yanmanın gerçekleşmesi için gerekli olan destekleyici maddedir; yanma ürünü değil, yanma olayını başlatan ve sürdüren yakıcı unsurdur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, yanma reaksiyonunun doğal ve kaçınılmaz sonuçları olan yanma ürünleridir.

Bilinmesi gereken kural: Yangın oluşumunda oksijen yakıcı değil, yanmayı sağlayan destekleyici maddedir; yanma ürünleri ise ısı, alev, duman ve zehirli gazlardır.

Doğru cevap C (Boom)'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, görevliler uyuşturucu maddelerin sokak jargonlarını tanıyarak suç unsurlarını tespit etmelidir. "Boom", kokain için kullanılan bir sokak jargonu değildir; bu ifade genellikle patlayıcı veya şiddet içeren eylemlerle ilişkilendirilir. Diğer şıklar ise: A) Jamboo, B) Kola, D) Pırlanta ve E) Otoban, Türkiye'de kokain için yaygın olarak kullanılan sokak isimleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, uyuşturucu maddelerin sokak jargonlarını bilmeli ve şüpheli durumları derhal yetkili makamlara bildirmelidir.

Doğru cevap C) Captagon'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin uyuşturucu ve uyarıcı maddeler konusundaki temel bilgisi, bu maddelerin tanımı ve etkileriyle sınırlıdır. Captagon, feniletilamin türevi sentetik bir uyarıcıdır ve 5188 sayılı Kanun'un uyuşturucu maddelerle mücadele kapsamında ele aldığı sentetik uyuşturucu grubuna girer.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Esrar, B) Kokain ve E) Afyon Sakızı bitkisel kökenlidir; D) Skunk ise esrara benzeyen ancak bitkisel karışımdır.

Bilinmesi gereken kural: Sentetik uyuşturucular laboratuvar ortamında üretilen kimyasal maddelerdir; bitkisel kökenli olanlar sentetik değildir.