Soru 1 · 2020/89 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İl Özel Güvenlik Komisyonu, özel güvenlik hizmeti verilecek olan yerle ilgili karar alırken, koruma ve güvenliğin sağlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisine öncelik verir?
- A)Fiziki önlemlere ve güvenlik cihazlarına
- B)Canlılar üzerinde kalıcı etkisi olmayan kimyasallara
- C)Yarı otomatik tabancalara
- D)Av silahlarına
- E)Uzun namlulu silahlara
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik hizmeti sunulan yerlerde güvenlik, öncelikle fiziki önlemler (duvar, bariyer, kapı kilitleri) ve güvenlik cihazları (kamera, dedektör, alarm) ile sağlanır. Silah kullanımı, sadece fiziki önlemlerin yetersiz kaldığı ve kanunen izin verilen zorunlu hallerde son çare olarak uygulanır.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, özel güvenlik görevlilerinin kimyasal madde kullanma yetkisi yoktur; C, D ve E şıkları ise özel güvenlik görevlilerinin taşıyabileceği silahların türünü değil, hizmetin öncelikli yöntemini sormaktadır ve bu silahlar sadece belirli şartlarda ve yetkili kılınmış kişilerce kullanılabilir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmetinde öncelik fiziki önlemler ve güvenlik cihazlarıdır; silah kullanımı son çaredir ve sadece kanunen izin verilen hallerde uygulanır.
Soru 2 · 2020/89 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında koruma ve güvenlik hizmeti verilecek yer için aşağıdaki belgelerden hangisi düzenlenir?
- A)Özel Güvenlik İzin Belgesi
- B)Özel Güvenlik Şirketi Faaliyet İzin Belgesi
- C)Çalışma İzin Belgesi
- D)Alarm İzleme Merkezi Kurma ve İşletme İçin Yeterlilik Belgesi
- E)Özel Güvenlik Eğitim Kurumu Faaliyet İzin Belgesi
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 sayılı Kanun gereği, özel güvenlik hizmeti verilecek yerin (iş yeri, site, fabrika vb.) yetkili makamlarca onaylanması gerekir. Bu onay, o belirli yer için düzenlenir ve Özel Güvenlik İzin Belgesi olarak adlandırılır. Şirketin genel faaliyet izni (B şıkkı) ile yerin özel izni karıştırılmamalıdır; yer izni olmadan koruma hizmeti verilemez.
Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı şirketin genel faaliyet iznidir, C şıkkı personel için geçerlidir, D şıkkı alarm sistemleri için, E şıkkı ise eğitim kurumları içindir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmeti verilecek her bir yer için ayrı ayrı Özel Güvenlik İzin Belgesi alınması zorunludur.
Soru 3 · 2020/89 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kişi, kurum ve kuruluşların özel güvenlik izni için Valiliğe yapacakları başvuru neticesinde, İl Özel Güvenlik Komisyonu aşağıdakilerden hangisi hakkında karar vermez?
- A)Özel güvenliğin sağlanmasına ilişkin yönteme
- B)Özel güvenlik hizmetinin süresine
- C)Özel güvenlik hizmetini yerine getirecek azami personel sayısına
- D)Özel güvenlik hizmetinde bulundurulabilecek veya taşınabilecek silah ve teçhizatın miktar ve niteliğine
- E)Gerektiğinde kişiler, özel güvenlik birimleri veya özel güvenlik şirketleri tarafından alınacak fiziki ve aletli güvenlik tedbirlerinin belirlenmesine
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, İl Özel Güvenlik Komisyonu başvuru sonucunda güvenlik yöntemi, personel sayısı, silah/teçhizat miktarı ve alınacak tedbirler gibi teknik detayları belirler. Ancak komisyonun yetkisi, hizmetin süresini (ne kadar süre yapılacağını) karara bağlamaya yetmez; bu süre, özel güvenlik izni veren Valiliğin onayını alan sözleşme veya izin belgesinde taraflar arasında belirlenir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, yönetmelik gereği komisyonun yetki alanına giren ve karar verdiği teknik konulardır.
Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu güvenlik yöntemini, personel sayısını ve silah miktarını belirler ancak hizmetin süresine karar vermez.
Soru 4 · 2020/89 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Para ve değerli eşya nakli veya cenaze töreni gibi geçici ve acil hallerde özel güvenlik izni kim tarafından verilir?
- A)Vali
- B)Kaymakam
- C)İl Emniyet Müdürü
- D)İl Jandarma Komutanı
- E)Bağlı bulunduğu polis merkezi amiri
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik izni genellikle Vali tarafından verilir. Ancak, para ve değerli eşya nakli veya cenaze töreni gibi geçici ve acil hallerde bu yetki İl Emniyet Müdürü'ne devredilmiştir. Bu istisnai durum, acil durumlarda bürokratik süreçlerin hızlandırılması ve güvenlik kontrolünün doğrudan kolluk gücü altında yürütülmesi amacıyla düzenlenmiştir.
Diğer şıkların yanlışlığı: Vali ve Kaymakam normal süreçlerde yetkili olup acil hallerde değil; İl Jandarma Komutanı ve Polis Merkezi Amiri ise yasal olarak bu özel izin yetkisine sahip değildir.
Bilinmesi gereken kural: Geçici ve acil hallerde özel güvenlik izni verme yetkisi, normalde Vali'de olmakla birlikte, 5188 sayılı Kanun gereği İl Emniyet Müdürü'ne aittir.
Soru 5 · 2020/89 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında değildir?
- A)Özel güvenlik izninin verilmesi
- B)Özel güvenlik şirketlerine ve özel güvenlik eğitim kurumlarına faaliyet izni verilmesi
- C)Özel güvenlik eğitiminin niteliği, müfredatı, eğiticilerde ve eğitim merkezlerinde aranacak şartlar ve eğitim sonucu yeterliliğin belirlenmesi
- D)Özel güvenlik görevlilerinin alacakları ücretlerin güvence altına alınması
- E)Özel güvenlik hizmetlerinin denetlenmesi
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Kanun, özel güvenlik izni, şirket ve eğitim kurumlarına faaliyet izni, eğitim müfredatı ve denetim konularını düzenler. Ancak kanun, özel güvenlik görevlilerinin ücretlerinin güvence altına alınmasını (D şıkkı) kapsamaz; bu konu 4857 sayılı İş Kanunu ve 6098 sayılı Borçlar Kanunu gibi genel iş hukuku mevzuatına tabidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları kanunda açıkça belirtilen özel güvenlik hizmetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesi konularını kapsar.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin ücret hakları 5188 sayılı Kanunla değil, genel iş kanunları ile korunur.
Soru 6 · 2020/89 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile aşağıdaki kanunlardan hangisi yürürlükten kaldırılmıştır?
- A)2495 sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun
- B)2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu
- C)4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun
- D)5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu
- E)4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 sayılı Kanun, özel güvenlik hizmetlerinin düzenlenmesi amacıyla 2495 sayılı Kanunu yürürlükten kaldırmıştır. Bu kanun, özel güvenlik şirketlerinin ve görevlilerinin yetki, görev ve sorumluluklarını belirleyen temel mevzuattır. Dolayısıyla A şıkkı doğrudur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı askeri yasak bölgelerle ilgili olup kaldırılmamıştır; C şıkkı özelleştirme süreçlerini düzenler; D şıkkı il özel idaresi yapısını belirler; E şıkkı ise özel tüketim vergisini düzenler ve hiçbirisi 5188 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmamıştır.
Bilinmesi gereken kural: 5188 sayılı Kanun, özel güvenlik hizmetlerini tek bir çatı altında toplayarak eski 2495 sayılı Kanunu yürürlükten kaldırmıştır.
Soru 7 · 2020/89 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’da öngörülen yakalama nedenlerinden biri değildir?
- A)Görev alanında, haklarında yakalama emri veya mahkumiyet kararı bulunan kişileri yakalama
- B)Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama
- C)Haklarında adli kontrol kararı bulunan kişileri yakalama
- D)Olay yerini ve delilleri koruma amacıyla Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 168 inci maddesine göre yakalama
- E)Kişiye suçu işlerken rastlanması durumunda Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 90 ıncı maddesine göre yakalama
Çözümü göster — doğru cevap C
5188 sayılı Kanun, özel güvenlik görevlilerinin yakalama yetkisini sadece belirli durumlarda tanımlar. Doğru cevap olan C şıkkı, kanunda yer almayan "adli kontrol kararı" bulunan kişileri yakalama nedenidir. Adli kontrol, şüpheli veya sanığın özgürlüğünü kısıtlayan bir tedbirdir; ancak özel güvenlik görevlisinin bu kararı tek başına uygulayıp yakalama yapma yetkisi yoktur. Bu durum, sadece kolluk kuvvetlerinin veya mahkemenin talimatıyla mümkündür.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görev alanında yakalama emri veya mahkumiyet kararı olanları yakalamayı öngörür ve doğrudur. B şıkkı, kişinin hayatını veya sağlığını korumak için yakalamayı kapsar ve doğrudur. D şıkkı, CMK 168. madde uyarınca olay yerini ve delilleri korumak için yakalamayı belirtir ve doğrudur. E şıkkı ise CMK 90. madde gereği suç işlerken yakalamayı ifade eder ve doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece kanunda açıkça belirtilen yakalama nedenleri (yakalama emri, mahkumiyet, adli kontrol değil, tehlike, delil koruma ve suçüstü) dışında yakalama yapamaz.
Soru 8 · 2020/89 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlilerinin kanunlardan aldıkları yetkilerini kullanabilmeleri için zorunlu şartlardan değildir?
- A)Özel güvenlik eğitim sertifikasını yanında bulundurmak
- B)Görevli oldukları saatler içerisinde bulunmak
- C)Geçerli özel güvenlik kimlik kartı sahibi olmak
- D)Özel güvenlik kimlik kartını yakasında görünür olarak takmak
- E)Görev alanında bulunmak
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) yetkilerini kullanabilmek için geçerli kimlik kartını taşıması ve görev alanında bulunması zorunludur. Kimlik kartı yakada görünür olarak takılmalıdır. Ayrıca, görev süresi içinde bulunmak da şarttır. Ancak, eğitim sertifikasını yanında bulundurmak yasal bir zorunluluk değildir; yetki belgesi kimlik kartıdır. Sertifikayı sadece eğitim sırasında ve başvuru aşamasında ibraz etmek gerekir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, görevin yasal olarak icra edilebilmesi için kanunen öngörülen zorunlu şartlardır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi yetkilerini kullanırken yanında eğitim sertifikası bulundurmaz, sadece geçerli kimlik kartını yakasında görünür olarak takmalıdır.
Soru 9 · 2020/89 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin görevlerini yerine getirirken uyması gereken temel kurallardan bazıları aşağıda sayılmıştır. Bu kuralların hangisinin ihlali özel güvenlik alanında çalışma hakkının süresiz olarak kaybedilmesine yol açmaz?
- A)Yetkili genel kolluk kuvvetlerine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla direnmek
- B)Yetkili genel kolluk kuvvetlerine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla tehdit etmek
- C)Ateşli silahını 5188 sayılı Kanuna aykırı veya görev alanı dışında kullanmak
- D)Görevi dışında üniforması ile toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katılmak
- E)Zorunlu mali sorumluluk sigortası olmaksızın çalışmak
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun uyarınca, yetkili kolluğa direnme (A), tehdit (B), silahı kanuna aykırı kullanma (C) ve üniformayla siyasi eyleme katılma (D) gibi ağır ihlaller, özel güvenlik görevlisinin çalışma hakkının süresiz olarak sona ermesine neden olur. Ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmamak (E şıkkı), görevden uzaklaştırma veya para cezası gibi idari yaptırımları gerektirse de, Kanun'da belirtilen süresiz çalışma yasağı kapsamına girmez. Bu nedenle, diğer şıkların aksine E şıkkı süresiz kayıp yaratmaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları doğrudan Kanun'da sayılan ve çalışma hakkını süresiz sona erdiren suç veya ağır ihlallerdir.
Bilinmesi gereken kural: Sadece 5188 sayılı Kanun'da belirtilen direnme, tehdit, silah istismarı ve üniforma kötüye kullanma eylemleri özel güvenlik görevlisinin çalışma hakkını süresiz olarak kaybettir; sigortasız çalışma ise süresiz yasak getirmez.
Soru 10 · 2020/89 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Otobüs terminalinin kapı detektöründen geçen şahsın üzerinde ruhsatsız silah olduğunu tespit eden özel güvenlik görevlisi aşağıdakilerden hangisini yapması gerekmektedir?
- A)Silahı Cumhuriyet Savcılığına teslim eder
- B)Gecikmeksizin polise haber verir, polis gelinceye kadar silahı ve şahsı muhafaza altına alır, tutanakla polise teslim eder
- C)Şahsı gönderir, polise haber vererek tutanakla silahı teslim eder
- D)Şahsa silahla terminale girilmeyeceğini söyler ve silahını teslim alarak girmesini sağlar
- E)Silah ruhsatsız olduğundan, ruhsat alınması için emniyete başvurmasını ister
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin yetkisi sadece "muhafaza" ve "bildirim" ile sınırlıdır; silahı elinden alıp savcılığa teslim etme veya şahsı serbest bırakma yetkisi yoktur. Ruhsatsız silah tespiti suç teşkil eder ve derhal kolluk kuvvetlerine (Polis/Jandarma) bildirilmelidir. Polis gelene kadar şüpheli ve silah, görevlinin denetiminde tutularak suç delili olarak saklanmalı ve tutanakla kolluğa teslim edilmelidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı yetki dışıdır, C şıkkı suçluyu kaçırır, D şıkkı tehlikeyi artırır, E şıkkı ise görevlinin yargı yetkisi olmadığını gösterir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, ruhsatsız silah bulduğunda elinden alıp savcılığa göremez; derhal polise haber verip, polis gelene kadar şahsı ve silahı tutanakla muhafaza etmek zorundadır.