92. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 5. bölüm

Doğru cevap B'dir. Film dozimetre, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin X-Ray cihazı ile çalışırken maruz kaldığı iyonize radyasyon dozunu ölçmek ve izlemek için kullanılan bir kişisel dozimetredir. Radyasyon güvenliği kuralları gereği, X-Ray cihazı operatörleri düzenli olarak bu cihazla birlikte çalışarak maruziyetlerini kontrol etmelidir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı kapı tipi dedektörler radyasyon üretmez; C ve E şıkları güvenlik izleme sistemidir ve radyasyon ölçümü yapmaz; D şıkkı ise kimlik doğrulama cihazıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, X-Ray cihazı operatörü olarak çalışırken 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik gereği film dozimetre ile radyasyon dozlarını düzenli olarak ölçmek ve kaydetmek zorundadır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Kapalı Devre Televizyon (KTV) sistemleri; olay öncesi risk analizi, anlık izleme, kayıt altına alma ve sonradan inceleme yapma yetkisini sağlayan temel güvenlik teknolojisidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Geçiş kontrol sistemleri sadece giriş-çıkış yetkisini yönetir, görsel kayıt ve izleme yapmaz. B) Yangın algılama sistemleri sadece yangın riskini tespit eder, genel güvenlik olaylarını kaydetmez. C) X-Ray cihazları sadece bagaj ve eşya taraması yapar, insan hareketlerini izleyemez. D) Turnikeler fiziksel geçişi kontrol eder, görsel kayıt ve takip işlevi taşımaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, olayları önceden öngörmek ve delil oluşturmak için KTV sistemlerini etkin kullanmakla yükümlüdür.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, eşya kontrolü (bagaj, çanta, paket) için X-Ray cihazları, EDS (patlayıcı dedektörü) ve iz detektörü gibi doğrudan nesne taraması sağlayan cihazlar veya eğitilmiş köpekler kullanılır. Ancak CCTV (Kapalı Devre Televizyon), bir gözetim ve izleme sistemidir; eşyanın içini görüp kontrol etmez, sadece dışarıdan görüntü alır. Bu nedenle eşya kontrolünde doğrudan kullanılan bir cihaz değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, eşyanın içindeki tehlikeli maddeleri tespit etmek için doğrudan kullanılan kontrol yöntemleridir.

Bilinmesi gereken kural: Eşya kontrolü için nesne taraması yapan cihazlar veya köpekler kullanılırken, CCTV sadece gözetim amaçlıdır ve eşya kontrolünde doğrudan kullanılmaz.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, kanamanın ciddiyeti kanın aktığı bölgeye, kanayan damarın türüne, kanama miktarına ve kişinin fiziksel durumuna (yaş, sağlık durumu) göre değişir. Kanama şiddeti ile kişinin cinsiyeti arasında tıbbi veya hukuki bir bağ bulunmamaktadır; bu nedenle cinsiyet faktörü kanamanın aciliyetini belirlemez.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı kanın aktığı bölgeye göre hayati organlara yakınlık değiştiği için doğrudur; B şıkkı damarın türü (atardamar, toplardamar) kanama hızını belirlediği için doğrudur; D şıkkı kanama miktarı hayati riski doğrudan etkilediği için doğrudur; E şıkkı kişinin fiziksel durumu kanama toleransını belirlediği için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Kanamanın aciliyeti cinsiyete değil, kanayan damarın türüne, miktarına ve vücuttaki yerleşimine bağlıdır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, acil durum çağrılarında (112) kaza yerinin tam ve net adresi verilmesi, müdahale ekiplerinin zaman kaybetmeden olay yerine ulaşması için yasal bir zorunluluktur. Adresin eksik veya yanlış olması, hayat kurtarma şansını doğrudan tehlikeye atar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Sadece telefon numarası, konum tespiti için yetersizdir. B) Olay yerine yakın ama yanlış adres, müdahaleyi geciktirir. C) Kelimelerin anlaşılır olmaması, talimatların yanlış anlaşılmasına yol açar. D) Kazazedenin durumu, önceliklendirme ve ekip hazırlığı için hayati önem taşır.

Bilinmesi gereken kural: Acil çağrıda adresin tam, net ve anlaşılır olması, yasal yükümlülük ve hayat kurtarma ilkesidir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve İlkyardım Yönetmeliği gereği, hasta taşımada ayak tarafındaki kişiler güçlü olmalıdır ifadesi yanlıştır; zira taşıma sırasında yükü omuz ve bacak kaslarıyla taşıyan baş tarafındaki kişiler daha güçlü olmalıdır. Baş tarafındaki kişi, kazazedeyi taşırken en çok yükü omuzlarına ve bacaklarına bindiren kısımdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru çünkü ilkyardımcı kendi gücünü değerlendirmelidir; B şıkkı doğru çünkü kazazede az hareket ettirilmelidir; D şıkkı doğru çünkü baş-boyun-gövde aynı düzlemde olmalıdır; E şıkkı doğru çünkü kazazedeye yakın çalışılmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Hasta taşımada yükü omuz ve bacak kaslarıyla taşıyan baş tarafındaki kişiler güçlü olmalıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, sağlıklı bir erişkinin normal solunum sayısı dakikada 12-20, nabız sayısı ise 60-100 atım arasındadır. Özel güvenlik görevlileri, bu temel fizyolojik değerleri bilmek suretiyle yaralının durumunu doğru değerlendirebilir ve gereksiz müdahalelerden kaçınabilirler.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A ve D şıkları solunum sayısını çok düşük göstererek hipokapniyi, C şkı nabzı çok yüksek göstererek taşikardiyi, E şkı ise solunum ve nabzı aynı anda normal dışı göstererek hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Erişkin bir yetişkinin normal solunum sayısı 12-20, nabız sayısı ise 60-100 atım/dakika aralığındadır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilk yardım kuralları gereği, elektrik yanıklarında yaralıya su ile müdahale kesinlikle yapılmaz. Su, iletken olduğu için elektrik akımının devam etmesine veya kurtarıcıya da elektrik çarpmasına neden olabilir; ayrıca yanık bölgesine soğuk su uygulamak doku hasarını artırabilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü akım kesilmeden müdahale edilemez. C şıkkı doğrudur; yaralı hareket ettirilirse iç kanama veya sinir hasarı artabilir. D şıkkı doğrudur; temiz bezle örtmek enfeksiyonu önler. E şıkkı doğrudur; 112'ye haber vermek hayati önem taşır.

Bilinmesi gereken kural: Elektrik yanıklarında ilk ve en önemli kural, akımı kesmeden ve ıslak el ile temas etmeden önce yaralıya kesinlikle su veya ıslak bez uygulanmamalıdır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım kurallarına göre açık yaralanmalar, deri bütünlüğünün bozulduğu ve kanamanın dışarı aktığı durumlardır. Sıyrık, kesik, yırtık ve delinme yaralanmaları deri bütünlüğünü bozduğu için açık yaralanma sınıfına girer. Ancak Hematom, deri bütünlüğünün bozulmadığı, kanın deri altında birikmesiyle oluşan ve dışarıdan görünmeyen kapalı yaralanma türüdür.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları deri bütünlüğünü bozduğu için açık yaralanma sınıfına dahildir.

Bilinmesi gereken kural: Deri bütünlüğü bozulmuşsa açık, bozulmamışsa kapalı yaralanma vardır.

Doğru cevap A seçeneğidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, vücuda giren maddelerin küçük miktarlarda bile dokulara zarar verip fonksiyonları bozması durumunda bu maddeye zehir, olaya ise zehirlenme denir. Bu tanım, özel güvenlik görevlilerinin tehlikeli maddeleri tanıması ve ilk müdahaleyi doğru yapması için temel bir meslek bilgisidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı yanıcı maddelerin tutuşma olayını tanımlar, C şıkkı tıbbi bir hastalık durumudur, D şıkkı enfeksiyon ve enjeksiyon kavramlarını yanlış eşleştirmiştir, E şıkkı ise sadece botulizim zehrine özgü bir durumdur ve genel tanımı karşılamaz.

Bilinmesi gereken kural: Vücuda giren zararlı maddeye zehir, bu maddeye maruz kalıp oluşan sağlık bozukluğuna ise zehirlenme denir.