99. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisinin ateşli silahını kanuna aykırı veya görev alanı dışında kullanması (II) ve çalışma izni verilmeyen kişiyi istihdam etmesi (III) adli suç teşkil eder ve TCK hükümleri gereği cezalandırılır.

Diğer şıkların yanlışlığı: I, IV ve V maddelerinde belirtilen ihlaller (izin almama, emirleri yerine getirmeme, sigortasız istihdam) sadece idari para cezası gerektiren suçlardır, adli suç değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin silahını görev dışı veya usulsüz kullanması ile izinsiz personel istihdamı 5188 sayılı Kanun'da açıkça "adli suç" olarak tanımlanmıştır.

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre İl Özel Güvenlik Komisyonu, özel güvenlik faaliyetlerini denetlemek ve denetim raporlarını hazırlamakla yükümlüdür. Bu yetki, komisyonun temel görevleri arasında yer alır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Alan belirleme yetkisi, görevin niteliğine göre İl Özel Güvenlik Müdürlüğü'ne aittir. B) Şirket kurucularını belirlemek, şirketin kurucularının kendi iradesi ve Ticaret Sicil kaydı ile ilgilidir. C) Yetkili atama yetkisi tamamen işverenin inisiyatifindedir. E) Eğitim kurumlarına izin verme yetkisi Milli Eğitim Bakanlığı'na aittir.

Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu, özel güvenlik şirketlerinin ve görevlilerinin faaliyetlerini denetlemek ve yasalara uygunluğunu kontrol etmekle görevlidir.

5188 sayılı Kanun gereği, özel güvenlik görevlileri silahlı olarak görev yapabilmek için özel izin almaları ve bu izinlerin sadece belirli alanlarda (örneğin banka, kasa vb.) geçerli olduğunu belirtir. Kanun, özel toplantı, spor müsabakası ve sahne gösterileri gibi kalabalık ve kargaşanın yoğun olduğu etkinliklerde silahlı görev yapmayı açıkça yasaklamıştır. Bu nedenle B şıkkı doğrudur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, kimlik kartı olmadan üniformalı görev yapılsa dahi yetki kullanılamayacağını belirtir. C şıkkı, terkedilen eşyayı müsadere etme yetkisinin sadece kolluk kuvvetlerine ait olduğunu, özel güvenlik görevlilerinin sadece teslim alıp kolluğa bildirebileceğini gösterir. D şıkkı, kimlik sormanın sadece suç işlendiği veya işlenmekte olduğu şüphesi durumunda ve belirli koşullarda mümkün olduğunu, rastgele kimlik sormayı yasaklar. E şıkkı, özel güvenlik görevlilerinin sadece silah kullanma yetkisiyle sınırlı olmadığını, ancak zor kullanma yetkisinin de sadece kanunla belirtilen sınırlı hallerde ve kollukla iş birliği içinde kullanılabileceğini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kalabalık ve kargaşanın yoğun olduğu etkinliklerde silahlı olarak görev yapamazlar; bu yetki sadece özel izin verilen alanlarda ve kanunla belirlenen şartlarda geçerlidir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlileri sadece kişi koruma görevi sırasında, görevin niteliği gereği ve yetkili makamın yazılı izniyle silah taşıyabilirler. Diğer tüm alanlarda (sahne, sağlık, üniversite, spor) görevliler sadece sivil kıyafetle veya üniforma ile görev yapar ve silah taşıma yetkileri bulunmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Sahne gösterilerinde silah taşıma yetkisi yoktur. C) Sağlık tesislerinde silah taşıma izni verilmez. D) Üniversitelerde silah taşıma yetkisi bulunmaz. E) Spor müsabakalarında silah taşıma izni yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece kişi koruma görevi sırasında ve yazılı izinle silah taşıma yetkisine sahiptir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görevlerini yaparken kanunlara aykırı hareket etmeleri halinde uygulanacak idari para cezalarını Mahalli Mülki Amir (Vali, Kaymakam veya Belediye Başkanı) verme yetkisine sahiptir. Bu yetki, kanun koyucu tarafından idari idareye devredilmiştir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Hakim ve Savcı (A ve B) sadece ceza davası ve soruşturma aşamalarında yetkilidir, idari para cezası vermez; Bakan (C) doğrudan bu cezayı verme yetkisine sahip değildir; Belediye Başkanı (D) ise sadece kendi sınırları içindeki idari işlemlerde yetkili olup, genel yetki Mahalli Mülki Amir olarak tanımlanmıştır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik alanında idari para cezası verme yetkisi, 5188 sayılı Kanun'a göre doğrudan Mahalli Mülki Amirde toplanmıştır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin yetkisi sadece "olay yerini korumak" ve "delilleri muhafaza etmek" ile sınırlıdır. Yaralama gibi bir suçla karşılaşıldığında, derhal kolluk kuvvetlerini (polis/jandarma) haber verip olay yerini ve delilleri bozulmadan bekletmek zorundadır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Şüpheliden ifade alma yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir. C) Gözaltına alma yetkisi sadece kanunla yetkili kılınmış kolluk görevlilerindedir. D) Parmak izi alma işlemi adli tıp ve kolluk uzmanlığı gerektiren bir işlemdir. E) Delilleri toplamak ve incelemek kolluk görevlisinin yetkisindedir, görevli sadece korur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suçla karşılaştığında derhal kolluğu haber verip olay yerini ve delilleri korumakla yükümlüdür; kolluk işlemlerini yapamaz.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin konut dokunulmazlığını ihlal etme yetkisi sadece can güvenliği veya ağır mal kaybı tehlikesi gibi acil durumlarda (B, C, D, E şıkları) mümkündür. Aşırı gürültü yapma (A şıkkı), 5188 sayılı Kanun'da belirtilen "can ve mal güvenliği" istisnaları arasında yer almadığı için, görevlilerin bu nedenle konuta girmesi yasal olarak yasaktır.

Diğer şıkların yanlışlığı: Sel, deprem, yangın ve imdat istenmesi, 5188 sayılı Kanun ve 7201 sayılı İcra ve İflas Kanunu gibi mevzuatlarla korunan "acil hâller" kapsamında konut dokunulmazlığına müdahaleyi meşrulaştıran istisnai durumlar olduğu için bu şıklar doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece can ve mal güvenliği tehlikesi yaratan acil hâllerde konut dokunulmazlığına müdahale edebilir; gürültü gibi idari veya sosyal düzeni bozan durumlar bu yetkinin kapsamı dışındadır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlisi görev noktasını görev alanı içinde kurmak zorundadır. Nokta, görevin gerektirdiği alanı tam olarak kapsayacak şekilde belirlenir; alan dışında kurulması görevin ifa edilememesi anlamına gelir ve mevzuata aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru bir husustur çünkü nokta görüş ve kontrol imkanı sağlamalıdır. B şıkkı doğrudur, nokta hava şartlarına dayanıklı olmalıdır. C şıkkı doğrudur, haberleşme cihazları zorunludur. D şıkkı doğrudur, noktalar süre ve yere göre sürekli veya geçici olabilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev noktasını mutlaka görev alanı içinde ve mevzuata uygun şekilde kurmalıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve adli tıp usullerine göre olay yerinde toplanan bulguların sınıflandırılması kritiktir. "Kovan", bir ateşli silahın boşaltılmış mermi kabuğu olup fiziksel bir nesnedir. "Yapıştırıcı madde" ise kimyasal bir kalıntıdır. Bu ikili, sırasıyla fiziksel ve kimyasal bulgu tanımına tam olarak uyar. Diğer şıklar bu sıralamayı bozar: B şıkkındaki kan biyolojik bulgudur; C şıkkındaki parmak izi ve lastik izi fiziksel kalıntıdır; D şıkkındaki kan kimyasal/biyolojik, kovan ise fiziksel olduğu için sıra yanlıştır; E şıkkındaki lastik izi fiziksel, kan ise kimyasal/biyolojik olduğu için sıralama ters kalmıştır.

Bilinmesi gereken kural: Fiziksel bulgular maddesel kalıntılar, kimyasal bulgular ise maddenin yapısını veya bileşimini gösteren kalıntılardır.

Doğru cevap D) Olay yeridir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre, olayın işleniş tarzı ile fail ve mağdur arasındaki ilişkinin saptandığı fiziksel ve zihni alan "olay yeri" olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlisi, bu bölgede delilleri korumak ve incelemekle yükümlüdür.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sadece eylemi, B ve E şıkları sadece zamanı, C şıkkı ise somut kanıtı ifade eder; hepsi olayın tamamını veya yerini tanımlamaz.

Bilinmesi gereken kural: Olay yeri, failin eylemini gerçekleştirdiği ve delillerin bulunduğu, özel güvenlik görevlisinin ilk müdahale ve koruma sorumluluğunu üstlendiği temel alandır.