99. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 4. bölüm

Doğru cevap D şıkkıdır. Olay yerini inceleme, Hakim, Polis ve Olay yeri arasındaki ilişkiyi kurarak maddi suç delillerine ulaşmak amacıyla yapılır. 5271 sayılı CMK ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu gereği, olay yeri inceleme heyeti bu üç unsurun koordinasyonuyla delilleri toplar.

Diğer şıklar neden yanlıştır:

• A şıkkı: Fail-Polis-Savcı üçlüsü, olay yeri inceleme heyetinin yasal yapısını oluşturmaz.
• C şıkkı: Fail-Mağdur-Olay yeri ilişkisi, delil toplama sürecinin resmi prosedürünü tanımlamaz.
• E şıkkı: Maktul-Savcı-Olay yeri üçlüsü, inceleme heyetinin yasal bileşenleri değildir.
• B şıkkı: Soru kökü ve şıktaki ceza süreleri, olay yeri inceleme heyetinin görev tanımıyla uyuşmamaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Olay yeri inceleme heyeti, CMK hükümlerine göre hakim, savcı ve polis memurlarından oluşur.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin temel yetkilerinden biri görev alanında meydana gelen olayda, olay yerini ve delilleri korumaktır. Bu, suç unsuru taşıyan durumlarda kolluk kuvvetlerinin gelmesine kadar geçici önlem alma yükümlülüğünü ifade eder.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Ziyaretçi bilgilerini arşivlemek, veri koruma kanunlarına aykırı olarak kişisel verilerin izinsiz işlenmesi anlamına gelir. B) Bulunmuş eşyayı ihtiyaç sahibine vermek, 5188 sayılı Kanun'a göre eşyanın derhal kolluk kuvvetlerine teslim edilmesi gerektiği için yasaktır. C) Özel güvenlik görevlisinin eşya ve araçları kontrol etme yetkisi vardır ancak üstünü elle arama yapma yetkisi kesinlikle yoktur. E) Taşıma ruhsatlı silahların emanete alınması, özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır ve sadece kolluk kuvvetleri tarafından yapılabilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, olay yerini koruyup kolluğa haber vermekle yükümlüdür; ancak arama, eşya el koyma veya silah emanet etme gibi yetkileri yoktur.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin temel görevi, görev alanındaki topluluk ve kalabalık güvenliğini sağlamaktır. Bu nedenle, kamuoyunun yoğun olarak kullandığı ve kalabalık taşıyan toplu taşıma araçları, olası bir saldırı veya terör eylemi riski taşıyan en yüksek öncelikli hedeflerdir. Diğer şıklar (A, B, C, D) ise genellikle terör veya suç amaçlı kullanılabilecek şüpheli araç profilleri olarak tanımlanır ve özel güvenlik görevlilerinin dikkatini çeken "şüpheli" araçlardır; ancak soru "en az şüphelenilmesi gereken" yani en güvenli ve öncelikli koruma hedefi olanı sorduğu için toplu taşıma araçları doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında özel güvenlik görevlilerinin dikkatle izlemesi gereken tipik şüpheli araç davranışlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kalabalık taşıyan toplu taşıma araçlarını en güvenli ve öncelikli koruma hedefi olarak kabul eder.

Doğru cevap C) Bariyerler'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, bariyerler hem fiziki engelleme (araç veya kişi geçişini durdurma) hem de elektronik kontrol (otomatik açılıp kapanma, sensör entegrasyonu) mekanizmalarıyla kullanılabilir. Bu özellikleri onları hem fiziki hem de elektronik güvenlik tedbiri örneği yapar.

Diğer şıklar neden yanlış? A) El tipi metal detektörleri sadece elektronik bir tarama cihazıdır, fiziki bir engel oluşturmaz. B) Alarm sistemleri tamamen elektronik bir uyarı mekanizmasıdır, fiziki bir bariyer değildir. D) Kapı tipi metal detektörleri sadece elektronik tarama yapar, fiziki bir engel görevi görmez. E) Kameralar sadece elektronik izleme ve kayıt cihazıdır, fiziki bir engelleme özelliği yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Bariyerler, fiziki engelleme özelliğinin yanı sıra otomasyon ve sensör sistemleriyle elektronik güvenlik fonksiyonlarını da yerine getirebilen tek seçenek olduğu için doğru cevaptır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, çevre güvenliği erken algılama ve uyarı sistemi; tel örgü veya fiziki engellerin aşıldığını algılayarak kontrol merkezine anında bildiren sistemdir. Bu sistem, 5188 sayılı Kanun'un güvenlik önlemleri başlığı altında belirtilen fiziki güvenlik tedbirlerinin elektronik desteklenmiş halidir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı sadece yangın durumlarını algılar; B şıkkı genel bir araştırma terimidir ve güvenlik sistemi değildir; C şıkkı sadece dumanı tespit eder; D şıkkı ise yetki kontrolü yapar, fiziksel ihlali algılamaz.

Bilinmesi gereken kural: Fiziki engellerin ihlali durumunda kontrol merkezine otomatik uyarı veren sistem, Çevre Güvenliği Erken Algılama ve Uyarı Sistemidir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) gereği, özel güvenlik görevlileri kamera sistemlerini sadece güvenlik amaçlı kullanabilir. Ziyaretçilerin çanta içeriğini görüntülemek, kişisel verilerin işlenmesi ve mahremiyet ihlali anlamına gelir; bu işlem sadece polis veya adli makamların özel izniyle ve usulüne uygun olarak yapılabilir. Özel güvenlik görevlisi, çanta kontrolü yaparken görüntüleme cihazı kullanamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, CCTV sistemlerinin yasal ve güvenli kullanım amaçları olan caydırıcılık, delil toplama, müdahale ve çevre güvenliği sağlama işlevlerini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kamera sistemlerini sadece güvenlik amaçlı kullanır; kimseyi gizlice çanta içi görüntüleyemez veya mahremiyet ihlal edemez.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, metal detektör alarm verdiğinde şüpheli cisim bulunana kadar arama işlemi tamamlanana kadar girişe izin verilmez. Cebindeki telefon ve anahtarlığı göstermek, cihazın alarm vermesinin sebebini açıklamakla kalmaz; ancak bu nesnelerin detektörden çıkarılıp tekrar taranmaması, güvenlik prosedürünün ihlalidir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Ziyaretçi kartı verilmesi, mevcut alarm durumunu ortadan kaldırmaz. B) X-Ray cihazı, kapı tipi metal detektörünün yerini tutmaz ve bu senaryoda zorunlu değildir. C) Hassasiyet ayarı, şüpheli cisim bulunana kadar arama yapılması kuralını değiştirmez. E) Alarm verildiğinde nesnelerin tekrar taranmaması açık bir güvenlik hatasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Metal detektör alarm verdiğinde, şüpheli cisimlerin tamamen çıkarılıp kişi tekrar taranmadan girişe asla izin verilemez.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım bilgileri T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı eğitim müfredatına uygun olmalıdır. Bu müfredata göre normal erişkin nabzı 60-100, çocukta 80-100 ve bebeklerde 100-120 atım/dakika aralığındadır. Diğer şıkların hepsi hatalıdır çünkü A şıkkı erişkin ve bebek aralıklarını ters veya daraltmıştır, B şıkkı bebek nabzını çok düşük göstermiştir, C şıkkı bebek aralığını daraltmıştır ve D şıkkı erişkin ve çocuk nabzını normalin üzerinde göstermiştir.

Bilinmesi gereken kural: Normal nabız değerleri yaş grubuna göre değişir; bebeklerde en yüksek, çocuklarda orta, erişkinlerde ise en düşük aralıkta olmalıdır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, boğucu sargı (turnike) uygulamasında malzeme ince ve esnek olmamalı, aksine geniş, sert ve esnek olmayan bir malzeme kullanılmalıdır. İnce malzeme doku hasarına ve sinir yaralanmalarına neden olur.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı doğrudur, 15-20 dakikada bir gevşetilmesi kan akışını yeniden sağlamak için gereklidir. C şıkkı doğrudur, turnike kanamayı durdurmak için atardamar üzerine uygulanır. D şıkkı doğrudur, yaralının alnına "T" harfi yazmak, turnikenin yerini ve zamanını sağlık ekiplerine bildirmek için standart bir uygulamadır. E şıkkı doğrudur, turnikenin görünürlüğü için yaralının üstü açık bırakılmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Turnike uygularken ince ve esnek malzeme kullanmak yasaktır; geniş ve sert malzeme tercih edilmelidir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilk yardım kuralları gereği, vücuda saplanan yabancı cisim (örneğin patlama sonucu oluşan metal parçalar) yerinden oynatılmamalıdır. Cismin hareket ettirilmesi, damarları veya organları daha fazla zedeleyerek kontrolsüz kanamaya ve hayati tehlikeye yol açar. Bu nedenle, cisim yerinden oynatılmadan sabitlenerek hareketi engellenir ve acil tıbbi müdahale beklenir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı derinliği ölçmek için cismin hareket ettirilmesi kanamayı artırır. B şıkkı cismin hemen çıkarılması hayati tehlike yaratır. C şıkkı sargı bezi ile sarma işlemi de cismin hareketine neden olur. E şıkkı baskılı bandaj, saplanan cismin üzerine uygulanamaz ve durumu kötüleştirir.

Bilinmesi gereken kural: Vücuda saplanan cisimler asla çıkarılmamalı, sadece yerinden oynatılmadan sabitlenmelidir.