2020/1 SGS Muhasebe Standartları Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hoca karşında oturuyormuşsun gibi adım adım açıklayalım. Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.

Neden C Şıkkı Doğru?

Öncelikle sorunun özünü anlamamız gerekiyor: Şirket, dokuma makinesi satın almış. Bu bir dönemsel varlık (yatırım amaçlı tutulan varlık) değil, şirketin ana işini yapması için kullandığı dönemsel olmayan bir varlık (maddi duran varlık) olarak kaydedilir.

TMS 7 (Nakit Akış Tablosu) standardına göre nakit akışları üç ana başlıkta incelenir:

• Esas Faaliyetler: Şirketin ana işini yaparken (örneğin tekstil firması kumaş satarak) elde ettiği veya harcadığı nakit.
• Yatırım Faaliyetleri: Şirketin uzun vadeli varlıkları (makine, bina, arazi vb.) alıp satmasından kaynaklanan nakit giriş ve çıkışları.
• Finansman Faaliyetleri: Şirketin sermaye yapısını değiştirmek için yaptığı işlemler (hisse senedi çıkarmak, borç almak, temettü ödemek vb.).

Bu soruda şirketin yaptığı işlem, "bir dokuma makinesi satın almak"tır. Makine, şirketin ana faaliyetini (dokuma) sürdürebilmesi için kullanılan uzun vadeli bir varlıktır. Bir şirketin kendi işini yapmak için makine, bina veya araç alması, TMS 7'ye göre "Yatırım Faaliyetleri" kapsamında değerlendirilir.

Bu nedenle, makine bedelinin peşin ödenmesi, nakit çıkışı Yatırım Faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları bölümünde raporlanır.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A ve D Şıkları (Esas Faaliyetler): Eğer şirket kumaş satıp nakit alıyorsa veya kumaş satın alıp ödüyorsa bu "Esas Faaliyet" olurdu. Ancak burada kumaş değil, kumaş üreten makine satın alınmıştır. Makine satın almak, ana ticari işlemin kendisi değil, o işi yapabilmek için yapılan yatırımdır. Bu yüzden A ve D şıkları yanlıştır.
• B Şıkkı (Finansman Faaliyetleri): Finansman faaliyetleri, şirketin para kaynağını bulmasıyla ilgilidir (örneğin bankadan kredi çekmek veya ortaklardan para toplamak). Makine satın almak, para kaynağı bulma işlemi değil, para harcayarak varlık edinme işlemidir. Bu yüzden B şıkkı da yanlıştır.
• E Şıkkı: Esas faaliyetler ve yatırım faaliyetleri arasında bir seçim hakkı yoktur. TMS 7 kuralları gereği, sabit kıymet (makine) alımı kesinlikle yatırım faaliyetlerindedir. Bu şık belirsizlik yaratır ve yanlıştır.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için TMS 7 Nakit Akış Tablosu standardını iyi bilmelisin. Özellikle:

• Esas Faaliyetler ile Yatırım Faaliyetleri arasındaki farkı ayırt etmelisin.
• Şirketin ana işi (kumaş satışı) ile ana işi için yapılan harcamaların (makine alımı) farklı sınıflarda raporlandığını bilmelisin.

Özetle: Bir şirket kendi işini yapmak için makine, bina veya araç alıyorsa, bu nakit çıkışı her zaman Yatırım Faaliyetleri bölümüne yazılır. Doğru cevap C'dir.

Bu soru, SMMM stajı ve TMS 37 (Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar) standardının en önemli kavramlarından biri olan "Ekonomik Olarak Dezavantajlı Sözleşme" konusunu ölçüyor. Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.

Gelin bu durumu adım adım, sanki bir ders anlatıyormuşuz gibi inceleyelim.

Neden C Şıkkı Doğru?

Öncelikle soruda verilen tanıma bakalım: Ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşme, o sözleşmeyi yerine getirmek için yapacağınız maliyet, sözleşmeden bekleyeceğiniz faydadan daha fazladır. Yani, bu sözleşmeyi yaparsanız zarar edersiniz.

TMS 37 standardına göre durum şöyledir:

• Zarar Kesinleşmiştir: Sözleşme imzalandığı anda, gelecekte bu sözleşmeyi yerine getirmek için daha fazla para harcamanız gerekeceği bellidir. Bu bir "mevcut yükümlülüktür".
• Muhasebeleştirme Kuralı: Muhasebe ilkesi gereği, gelecekteki bir zararı şimdiden görmemiz ve kaydetmemiz gerekir. Bu yüzden, beklenen zararı (maliyet ile fayda arasındaki farkı) Karşılık hesabına kaydetmemiz gerekir.
• Sonuç: Sözleşme imzalandığı an, o sözleşmeden kaynaklanacak zarar bir mevcut yükümlülük haline gelir ve karşılık olarak muhasebeleştirilir.

Bu nedenle, C şıkkı ("Sözleşmeye ilişkin mevcut yükümlülük karşılık olarak muhasebeleştirilir") doğrudur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Şimdi diğer seçeneklerin neden hatalı olduğunu kısaca açıklayalım:

• A Şıkkı (İşlem yapılmaz): Bu çok yanlış olurdu. Eğer zararı görmezden gelseniz, şirketin mali tablosu gerçeği yansıtmaz. TMS 37, zararın oluştuğu anı kaydetmeyi zorunlu kılar.
• B Şıkkı (Varlık olarak kaydedilir): Varlık, gelecekte ekonomik fayda sağlayan bir kaynaktır. Bu sözleşme ise bize zarar ettiriyor. Zarar olan bir şeyi "Varlık" olarak kaydetmek mantıksızdır.
• D ve E Şıkları (Koşullu Borç): Burada en sık yapılan hata budur. "Koşullu Borç", gelecekte gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirsiz olan borçlardır. Ancak ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşmede, sözleşmeyi yapma zorunluluğu ve zarar kesinleşmiştir. Gelecekteki bir belirsizlik yoktur, zarar şimdiden ortadadır. Bu yüzden bunu "Koşullu Borç" olarak değil, doğrudan "Karşılık" olarak kaydetmeliyiz.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için TMS 37 Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar standardını iyi bilmelisin. Özellikle şu iki kavramı ayırt etmelisin:

• Karşılık: Gelecekteki bir zararı veya yükümlülüğü, o yükümlülüğün oluştuğu tarihte kaydetmektir.
• Koşullu Borç: Sadece belirsiz bir olayın gerçekleşmesi durumunda doğacak borçlardır ve bunlar bilançoda kaydedilmez, sadece dipnotlarda açıklanır.

Özetle: Ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşme = Zarar Kesinleşmiştir = Karşılık Kaydedilir.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir SMMM stajı sınavı sorusu gibi analiz edelim. Soruda TMS 38 (Maddi Olmayan Duran Varlıklar) standardına göre hangisinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. Doğru cevap E şıkkıdır.

Gelin adım adım nedenini inceleyelim:

Neden E Şıkkı Yanlış? (Doğru Cevap)

TMS 38 standardına göre, bir maddi olmayan duran varlığın faydalı ömrü sınırsız ise, bu varlık için itfa payı (amortisman) hesaplanmaz.

• Kural: Eğer bir varlığın (örneğin bazı markalar veya patentler) ne zaman biteceği belli değilse ve sınırsız ömre sahipse, işletme bunu her yıl değer düşüklüğü testine tabi tutar. Ancak bu varlık için "yıllık itfa payı" hesaplayıp gider yazmaz.
• Hata: E şıkkı, sınırsız ömürlü bir varlık için "faydalı ömür 20 yıl olarak hesaplanır" demektedir. Bu, standardın tam tersidir. Sınırsız ömür varsa, 20 yıl gibi bir süre uydurup itfa payı çıkarmak yanlıştır.

Diğer Şıklar Neden Doğru?

Diğer şıkların neden doğru olduğunu kısaca açıklayalım ki, bunların neden "yanlış" şık olamayacağını görebilesiniz:

• A Şıkkı (Doğru): Bir maddi olmayan varlığın faydalı ömrü, o varlığa ait sözleşme veya yasal hakların süresini aşamaz. Örneğin, 10 yıllık bir lisansınız varsa, o varlığın ömrü 10 yıldan fazla olamaz. Bu ifade doğrudur.
• B Şıkkı (Doğru): İşletme birleşmelerinde ortaya çıkan şerefiye (goodwill), birleşilen şirketin varlık ve yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değerleri (piyasa değeri) ile ölçülerek bulunur. Bu, muhasebe kurallarına uygundur.
• C Şıkkı (Doğru): Araştırma giderleri asla aktifleştirilemez (gider yazılır). Ancak geliştirme giderleri, belirli şartlar sağlandığında (teknik olarak mümkün, niyet ve kaynak vb.) aktifleştirilebilir. Bu ifade doğrudur.
• D Şıkkı (Doğru): Şerefiye (Goodwill) sınırsız ömürlü kabul edildiği için amortismana tabi tutulmaz. Ancak her yıl değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Bu ifade doğrudur.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için TMS 38 - Maddi Olmayan Duran Varlıklar standardını iyi bilmelisin. Özellikle şu iki kavramı ayırt etmelisin:

• Sınırlı Faydalı Ömür: Belirli bir süresi vardır, bu süreye göre itfa payı hesaplanır.
• Sınırsız Faydalı Ömür: Süresi belirsizdir, itfa payı hesaplanmaz, sadece değer düşüklüğü testi uygulanır.

Özetle: Sınırsız ömürlü bir varlık için 20 yıl gibi bir süre uydurup itfa payı çıkarmak TMS 38'e aykırıdır. Bu yüzden E şıkkı yanlıştır ve doğru cevap budur.

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı E şıkkıdır.

Hadi gel, bu durumu bir "Al-Sat" hikayesi gibi inceleyelim.

1. Neden Doğru Cevap E? (Adım Adım Mantık)

TMS 2 (Stoklar) standardının en temel kuralı şudur: "Stoklar, maliyet ile net gerçekleşebilir değerin (satış fiyatı) hangisi düşükse, o değerde gösterilir."

Bunu hesaplamak için iki rakamı bulmamız gerekiyor:

Aşama 1: Stokun Maliyetini Bulalım Bir galeri aracı stok olarak tutuyorsa, onun maliyeti sadece aracı aldığı para değildir. Aracı satılabilir hale getirmek için harcadığı tüm masraflar da maliyete dahildir.

• Araç Alış Bedeli: 120.000 ₺
• Bakım, Onarım, Hazırlık Masrafları: 5.000 ₺
• Toplam Maliyet: 120.000 + 5.000 = 125.000 ₺

Aşama 2: Net Gerçekleşebilir Değeri (Net Satış Değeri) Bulalım Yıl sonu kriz nedeniyle fiyat düştü. Şu an aracı satmak istesek ne kadar alabiliriz?

• Belirlenen yeni satış fiyatı: 110.000 ₺

Aşama 3: Karşılaştırma ve Karşılık Oluşturma Şimdi iki rakamı kıyaslayalım:

• Maliyet: 125.000 ₺
• Satış Değeri: 110.000 ₺

Burada Maliyet daha yüksek (125.000), Satış değeri daha düşük (110.000). Standart bize der ki: "Stokları 125.000 ₺ gibi gösterme, çünkü bu aracı satıp 110.000 ₺ alacaksın. Aradaki farkı kayıp olarak gör ve stoktan düş."

• Fark (Düşüklük): 125.000 - 110.000 = 15.000 ₺

Bilanço Nasıl Görünür? Muhasebe kayıtlarında stokları her zaman Maliyet üzerinden gösteririz, ancak bu maliyetin düşmesini "Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı" adında ayrı bir karşılık hesabı ile yansıtırız.

• Stok Hesabı: 125.000 ₺ (Maliyet)
• Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı: 15.000 ₺ (Fark)

Net stok değeri: 125.000 - 15.000 = 110.000 ₺ olur. Bu da E şıkkını doğrular.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A Şıkkı (10.000 ₺ fark): Bu şık, maliyeti yanlış hesaplamış. Sadece aracı 120.000 ₺'ye aldığını ve 110.000 ₺'ye sattığını düşünerek 10.000 ₺ fark bulmuş. Ancak 5.000 ₺'lik bakım masrafını maliyete eklemeyi unutmuş.
• B Şıkkı (125.000 ₺): Bu şık, stok değer düşüklüğü kuralını hiç uygulamamış. Sadece maliyeti yazmış, ancak aracı 110.000 ₺'ye satılamayacağı halde 125.000 ₺'ye göstermiş. Bu TMS 2'ye aykırıdır.
• C Şıkkı (40.000 ₺ fark): Bu şık, mantık hatası yapmış. Belki 120.000 - 110.000 = 10.000 ve 5.000'i de ekleyip 15.000 yerine başka bir hesap yapmış olabilir, ancak 40.000 rakamı bu senaryoda matematiksel olarak çıkamaz. Muhtemelen yanlış bir karşılaştırma sonucu.
• D Şıkkı (120.000 ₺): Bu şık, sadece aracı aldığı parayı (120.000) baz almış. Hem bakım masrafını (5.000) eklememiş hem de değer düşüklüğü karşılığını oluşturmayı unutmuş.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için **

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı D şıkkıdır.

Neden Doğru Cevap "D) Tahsilat Süreci"?

Öncelikle sorunun anahtar kelimesine bakalım: "Nakit Girişi". Bu, kasaya veya banka hesabına para girmesi demektir.

Tahsilat Süreci nedir? Şirketin daha önce sattığı mal veya hizmetler için müşterilerden parayı almasıdır.

• Mantık şudur: Sen bir iş yaptın, müşteri sana borçlandı (alacak senin). Şimdi müşteri o borcunu ödediğinde, senin kasana veya banka hesabına para girer.
• Bu işlem doğrudan nakit girişini sağlar. Bu yüzden D şıkkı kesinlikle doğrudur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden "Nakit Girişi" ile doğrudan ilgisi olmadığını kısaca inceleyelim:

• A) Kredilerin faiz tahakkuk süreci: Bu bir maliyet işlemidir. Şirketin borçlu olduğu bankaya ödeyeceği faiz miktarının hesaplanmasıdır. Bu işlem para çıkışını (veya borç artmasını) gösterir, kasaya para girmez.
• B) Stokların yer değiştirmesi süreci: Bu, malın bir depodan başka bir depoya veya üretim hattına taşınmasıdır. Sadece malın yeri değişir, para akışı (nakit girişi) gerçekleşmez.
• C) Kâr dağıtımı süreci: Bu, şirketin kazandığı parayı ortaklara dağıtmasıdır. Yani kasadan para çıkışıdır, giriş değil.
• E) Duran varlıkların envanter süreci: Bu, makine, bina gibi uzun vadeli varlıkların sayılması ve kontrol edilmesidir. Sadece bir sayım işidir, para girişi veya çıkışı yoktur.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için "Muhasebe Bilgi Sistemleri" dersinin "Gelir Döngüsü" (Satış ve Tahsilat) konusunu iyi bilmelisin.

Özetle şunu hatırlamalısın:

• Satış yaparsın -> Alacak hesabın artar.
• Tahsilat yaparsın -> Nakit hesabın artar (Nakit Girişi olur).

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı D şıkkıdır.

Neden D Şıkkı Doğru?

Soruda bizi "Finansal Raporlama veya Denetim Standardı hazırlayan uluslararası kuruluş" olmayanı bulmamız isteniyor.

D) Amerika Kamu Gözetimi Kurumu (PCAOB) şıkkı, doğru cevaptır çünkü bu kurumun temel görevi standart hazırlamak değil, standartların uygulanıp uygulanmadığını denetlemektir.

• Ne Yapar? PCAOB, ABD'de halka açık şirketlerin denetimini yapan denetim firmalarını denetler. Yani "denetçinin denetçisi" gibidir.
• Neden Standart Yapmaz? ABD'de finansal raporlama standartlarını hazırlayan kurum FASB'dir (A şıkkı). Denetim standartlarını hazırlayan ise AICPA'dır (veya PCAOB'un kendi denetim standartları vardır, ancak PCAOB'un ana misyonu standart yapmak değil, denetim yapmak ve gözetmek tir). Soruda "uluslararası" ve "hazırlayan" vurgusu olduğu için, sadece ABD'ye özel bir gözetim kurumu olan PCAOB, bu listedeki diğer uluslararası standart belirleyici kurumlardan farklı bir işlev görür.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların hepsi doğrudan standart hazırlayan kurumlardır:

• A) FASB: ABD'de finansal raporlama standartlarını hazırlar. (Doğru bir hazırlayıcıdır, bu yüzden şık yanlıştır).
• B) IAASB: Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu'dur. Denetim standartlarını hazırlar. (Doğru bir hazırlayıcıdır).
• C) IASB: Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu'dur. Dünyada en çok kullanılan finansal raporlama standartlarını (IFRS) hazırlar. (Doğru bir hazırlayıcıdır).
• E) FRC: İngiltere Finansal Raporlama Kurumu'dur. İngiltere'de finansal raporlama ve denetim standartlarını hazırlar ve gözetler. (Doğru bir hazırlayıcıdır).

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Uluslararası Muhasebe ve Denetim Standartlarını Hazırlayan Kuruluşlar" konusunu iyi bilmelisin.

Özellikle şunları ayırt etmelisin:

• Standart Yazanlar: IASB (Muhasebe), IAASB (Denetim), FASB (ABD Muhasebe).
• Standart Uygulayıcılar/Gözetleyenler: PCAOB (ABD'de denetim firmalarını denetleyen kurum).

Özetle: Soru "Standart yazan kim?" diye sorduğu için, sadece denetim yapan ve gözetim işiyle uğraşan PCAOB'u işaretlememiz gerekir.