2022/3 SGS Muhasebe Standartları Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hoca karşında oturuyormuşsun gibi adım adım açıklayalım. Sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.

Neden Doğru Cevap A?

TFRS 13 (Gerçeğe Uygun Değer Ölçümü) standardı, bir varlığın veya yükümlülüğün değerini belirlerken kullanabileceğimiz üç temel yaklaşımı tanımlar. Soruda geçen "gözlemlenebilir girdileri en çok kullanma" ve "gözlemlenebilir olmayanları en aza indirme" ifadesi, bu üç yaklaşımın nasıl uygulanması gerektiğini anlatır.

Doğru cevap olan A şıkkındaki yöntemler şunlardır:

• Piyasa Yaklaşımı (Market Approach): Benzer varlıkların veya yükümlülüklerin piyasa işlemlerinden elde edilen fiyatları kullanır. (Örneğin: Benzer bir evin son satış fiyatına bakmak).
• Maliyet Yaklaşımı (Cost Approach): Mevcut bir varlığın yeniden üretimi veya ikamesi için gereken maliyeti baz alır. (Örneğin: Eski bir makinenin yerine yenisini yapmak için ne kadar para gerekir?).
• Gelir Yaklaşımı (Income Approach): Gelecekte elde edilecek nakit akışlarının bugünkü değerini hesaplar. (Örneğin: Bir işyerinin önümüzdeki 10 yıl içinde getireceği kârın bugünkü değerini bulmak).

TFRS 13 standardı, gerçeğe uygun değeri belirlerken bu üç yöntemin (Piyasa, Maliyet ve Gelir) kullanılmasını öngörür. Bu yüzden A şıkkı doğrudur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıklarda yer alan terimler TFRS 13 standardında geçerli bir "değerleme yöntemi" olarak tanımlanmamıştır:

• B, D ve E Şıkları: Bu şıklarda "Gerçeğe Uygun Değer Yaklaşımı" ve "Gider Yaklaşımı" gibi ifadeler geçmektedir.
• "Gerçeğe Uygun Değer Yaklaşımı" diye bir yöntem yoktur; gerçeğe uygun değer, yukarıda saydığımız üç yöntemle (Piyasa, Maliyet, Gelir) ölçülür. Bu bir yöntem değil, ölçülen sonucun kendisidir.
• "Gider Yaklaşımı" ise muhasebede genel bir terim olsa da TFRS 13'ün belirlediği üç temel yöntemden biri değildir.
• C ve D Şıkları: "Sermaye Yaklaşımı" diye bir değerleme yöntemi TFRS 13'te yer almaz. Sermaye, bir varlık veya yükümlülük türüdür, değerlemeyi yapma yöntemi değildir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için TFRS 13 Gerçeğe Uygun Değer Ölçümü standardını iyi bilmelisin. Özellikle standardın Bölüm 5'inde yer alan "Değerleme Yaklaşımları" kısmını ezberlemen gerekir.

Özetle: Gerçeğe uygun değeri ölçerken sadece Piyasa, Maliyet ve Gelir yöntemlerini kullanabiliriz. Diğer tüm kombinasyonlar (Sermaye, Gerçeğe Uygun Değer Yaklaşımı, Gider Yaklaşımı vb.) hatalıdır.

Başarılar dilerim!

SMMM staj sınavına hazırlanan bir öğrenci olarak bu soruyu çok iyi analiz etmelisin. Soru TMS 16 (Maddi Duran Varlıklar) standardındaki Yeniden Değerleme Modeli'ni sorguluyor. Doğru cevap C şıkkıdır.

Gelin maddeleri tek tek inceleyelim ve neden doğru veya yanlış olduklarını görelim.

Neden C Şıkkı Doğru? (I, II ve III Maddeleri)

Bu şıkkı doğru yapan maddeler, yeniden değerleme işleminin mantığını en iyi şekilde anlatan kurallardır:

• I. Madde (Doğru): Bir varlığın değeri artarsa, bu artış doğrudan Özkaynaklar hesabına gider. Muhasebe kaydı şu şekildedir: Varlık hesabı borçlanır, "Yeniden Değerleme Değer Artışı" hesabı alacaklanır. Bu, kar hesabına yansımaz, doğrudan özkaynaklarda birikir.
• II. Madde (Doğru): Bu madde çok önemli bir istisna kuralıdır. Eğer daha önce bu varlık için bir değer azalışı (zarar) kaydedilmişse ve şimdi değer artışı oluyorsa; önce o eski zararı silmek (tersine çevirmek) gerekir. Sadece eski zararı kapattıktan sonra kalan artış kısmı özkaynağa gider. Yani "önce eski zararı telafi et, kalanı kar/özkaynak yap" mantığı vardır.
• III. Madde (Doğru): Eğer bir varlığın değeri azalırsa ve daha önce o varlık için hiç yeniden değerleme artışı kaydedilmemişse, bu azalma doğrudan Gider olarak kaydedilir. Bu durum kar/zarar hesabına yansır.

Özetle: Değer artışı özkaynağa gider (I). Eğer önce zarar varsa, önce o zararı sileriz (II). Değer azalırsa ve önce kazanç yoksa, bu giderdir (III). Bu üç kural da TMS 16'ya uygundur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Şimdi neden IV. maddenin yanlış olduğunu ve diğer şıkların neden elendiğini görelim:

• IV. Madde Neden Yanlış?
• Metin: "Bir varlığın defter değeri yeniden değerleme sonucunda azalmışsa ve aynı varlığın daha önce kayıtlanmış olan bir yeniden değerleme artışı mevcutsa, bu artış tersine çevrilmez."
• Hata: Bu ifade yanlıştır. TMS 16'ya göre, değer azalışı varsa ve daha önce o varlık için yeniden değerleme artışı kaydedilmişse, bu artış mutlaka tersine çevrilir (silinir).
• Doğru Kural: Önceki değer artışını silmek, o artışın tamamı kadar olan azalışı giderleştirmek için yapılır. Eğer eski artış yetmezse, kalan kısmı gider yazılır. IV. madde "tersine çevrilmez" diyerek bu kuralı reddettiği için yanlıştır.

• Diğer Şıkların Analizi:
• A) I ve III: Bu şık, II. maddenin (önceki zararı tersine çevirme) doğru olduğunu görmezden gelir. Eksik bir cevap.
• B) II ve IV: IV. madde yanlış olduğu için bu şık elenir.
• D) I, III ve IV: Yine IV. madde yanlış olduğu için bu şık elenir.
• E) I, II, III ve IV: IV. madde yanlış olduğu için tümü doğru olamaz.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için TMS 16 - Maddi Duran Varlıklar standardının "Yeniden Değerleme Modeli" bölümünü çok iyi bilmelisin. Özellikle şu iki durumu ezberlemen gerekir:

• Değer Artışı: Her zaman Özkaynak hesabına gider.
• Değer Azalışı:
• Eğer daha önce artış varsa -> Önceki artışı tersine çevir (Gider yazma, önceki artışı sil).
• Eğer daha önce hiç artış yoksa -> Azalmayı doğrudan Gider yaz.

Sonuç: I, II ve III maddeleri TMS 16 kurallarına tam olarak uyar. IV. madde ise "tersine çevrilmez" diyerek kuralı bozar. Bu yüzden doğru cevap C seçeneğidir.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı B şıkkı olan 15.500 TL'dir.

Gel, önce neden bu cevabın doğru olduğunu, sonra diğer şıkların neden hatalı olduğunu ve hangi kurala dikkat etmemiz gerektiğini inceleyelim.

1. Neden Doğru Cevap B (15.500 TL)?

TMS 2 (Stoklar) standardına göre, bir ürünün stok maliyeti sadece o ürünü üretmek için harcanan doğrudan maliyetler ve o ürüne doğrudan katkısı olan dolaylı maliyetlerdir. Yani, kurabiyeyi yaparken harcadığımız parayı bulmamız gerekiyor.

Müge Hanım'ın kurabiye maliyetini şöyle hesaplayalım:

• Doğrudan Malzeme Maliyeti: Un, şeker ve yumurta.
• Birim maliyet: 10 TL
• Üretim miktarı: 1.000 birim
• Hesap: 1.000 x 10 = 10.000 TL

• Doğrudan İşçilik Maliyeti: Kurabiyeyi yapan işçilerin ücreti.
• Birim maliyet: 5 TL
• Üretim miktarı: 1.000 birim
• Hesap: 1.000 x 5 = 5.000 TL

• Dolaylı Üretim Gideri (Fabrika Gideri): Sadece üretimle ilgili olan giderler stok maliyetine dahil edilir.
• Mutfaktaki elektrik gideri: 1.000 TL (Bu, kurabiyeyi yapmak için harcanan elektrik olduğu için stok maliyetine eklenir).
• Not: "Aylık normal kapasite" bilgisi burada bir tuzaktır. Üretim 1.000 birim yapıldığı için, bu 1.000 TL'lik elektrik gideri doğrudan o 1.000 kurabiyeye dağıtılır.

Doğru cevap: B

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki sınıfta ders anlatıyormuşuz gibi adım adım açıklayalım. Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.

Neden C Şıkkı Doğru?

Öncelikle sorunun anahtar kelimelerine bakalım: "Duran varlık", "kısa vadede satılacak" ve "defter değeri geri kazanılacak".

Türkiye Finansal Raporlama Standartları'na (TFRS) göre, bir duran varlık (örneğin bir bina veya makine) artık uzun vadeli kullanımda değilse ve 12 ay içinde satılması planlanıyorsa, bu varlık artık "duran varlık" özelliğini kaybeder. Çünkü duran varlıkların tanımı, işletmenin faaliyetlerinde en az bir yıl boyunca kullanılmak üzere elde tutulan varlıklardır.

Eğer bir duran varlık, kısa vadede (12 ay içinde) satılmak üzere elde tutuluyorsa, bilançoda Dönen Varlıklar grubuna geçiş yapar. Bu geçişin özel adı "Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlık"tır.

Yani mantık şudur:

• Varlık duran varlık statüsündeydi.
• Satılma kararı alındı ve 1 yıl içinde satılacak.
• Bu yüzden sınıflandırma değişti: Dönen Varlıklar içine alındı.
• Özel adı: Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlık.

Bu yüzden C şıkkı ("Dönen Varlıklar içerisinde Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlık olarak") hem sınıflandırma (Dönen Varlıklar) hem de özel isimlendirme açısından doğrudur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A Şıkkı (Duran Varlıklar içerisinde...): Yanlış çünkü varlık satılacaksa artık "duran" özelliğini kaybetmiştir. Satış planı varsa ve 1 yıl içinde olacaksa, onu Duran Varlıklar grubunda tutmak TFRS kurallarına aykırıdır.
• B Şıkkı (Yatırım Amaçlı Gayrimenkul): Bu şık, varlığın kiraya verilmesi veya değer artışından yararlanmak amacıyla elde tutulduğu durumlarda kullanılır. Soruda ise açıkça "satış yolu ile geri kazanılacak" deniyor. Yani amaç yatırım değil, satıştır. Ayrıca bu varlık Dönen Varlıklar grubunda olmalıdır.
• D Şıkkı (Duran Varlıklar içerisinde Yatırım Amaçlı Gayrimenkul): Hem sınıflandırma hatası var (Dönen Varlıklar olmalı) hem de amaç hatası var (Yatırım değil, satıştır).
• E Şıkkı (Duran Varlıklar içerisinde Maddi Duran Varlık): Bu, varlığın normal kullanım süresinde olduğu durumdur. Soruda "kısa vadede satılacak" dendiği için bu sınıflandırma da geçersizdir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için TFRS 5 "Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler" standardını iyi bilmelisin.

Özetle kural şudur: Bir duran varlık, 12 ay içinde satılması planlanıyorsa ve satışı neredeyse kesinleşmişse, bu varlık Dönen Varlıklar grubuna alınır ve "Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlık" olarak adlandırılır.

Başarılar dilerim!

SMMM staj sınavına hazırlanan bir öğrenci olarak bu soruyu çok iyi analiz etmelisin. Soru, Muhasebe Bilgi Sistemleri dersinin en temel döngülerinden biri olan "Harcama Döngüsü"nü (Expenditure Cycle) sorguluyor.

Gelin adım adım inceleyelim:

1. Neden Doğru Cevap E Şıkkıdır?

E) Üretim, planlama ve kontrol şıkkı, Üretim Döngüsü'ne (Production Cycle) aittir.

• Mantık: Bir işletmede "harcama" yapmak, genellikle mal veya hizmet satın almak, personele maaş ödemek veya sabit kıymet almak anlamına gelir. Bu işlemler Satınalma, Borçlar, Nakit Ödemeleri ve Bordrolama gibi süreçlerle gerçekleşir.
• Üretim Döngüsü ise, satın alınan hammaddeyi işleyip bitmiş ürüne dönüştürme sürecidir. Bu döngüde amaç "harcama yapmak" değil, "üretim yapmak ve maliyet hesaplamaktır". Dolayısıyla üretim ve planlama, harcama döngüsünün bir parçası değildir; kendi başına ayrı bir döngüdür.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların hepsi doğrudan Harcama Döngüsü'nün bir parçasıdır:

• A) Sabit kıymetler: İşletmenin makine, bina gibi uzun vadeli varlıkları satın alması bir harcamadır ve bu döngüde işlenir.
• B) Satınalma ve borçlar: Mal veya hizmet satın alıp borçlanmak, harcama döngüsünün en temel başlangıç noktasıdır.
• C) Nakit ödemeleri: Satın alınan mal veya hizmet için parayı ödemek, döngünün son aşamasıdır.
• D) Bordrolama: Personel maaşlarını ödemek, işletmenin en büyük harcamalarından biridir ve harcama döngüsüne dahildir.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Muhasebe Bilgi Sistemlerinde Döngüler" konusunu iyi bilmelisin. Özellikle işletmenin işleyişini oluşturan 5 ana döngüyü birbirinden ayırt etmelisin:

• Gelir Döngüsü: Satış ve tahsilat.
• Harcama Döngüsü: Satınalma, borçlar, nakit ödemeleri, bordrolama ve sabit kıymet alımı.
• Üretim Döngüsü: Üretim planlama, hammadde kullanımı ve işçilik.
• Finansman Döngüsü: Borçlanma ve sermaye artırımı.
• Muhasebe ve Raporlama Döngüsü: Tüm işlemlerin kaydı ve raporlanması.

Özetle: Soruda "harcama" kelimesi geçiyorsa, aklına hemen satın alma, ödeme ve personel gelmeli. "Üretim" kelimesi geçiyorsa, bu bir üretim döngüsü sorusudur ve harcama döngüsüne dahil değildir.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım.

🎯 Doğru Cevap Neden D (IFAC)?

Sorunun doğru cevabı D) IFAC'tır.

Bunu şöyle hatırla: IFAC (Uluslararası Muhasebe ve Denetim Standartları Konseyi), dünyada muhasebe mesleğinin gelişmesi ve Uluslararası Muhasebe Eğitimi Standartları'nın (IES) hazırlanmasından sorumlu olan ana uluslararası örgüttür.

• Ne iş yapar? Dünyadaki muhasebe meslek mensuplarının eğitim kalitesini yükseltmek için standartlar koyar.
• Nasıl hatırlarsın? "IFAC" kelimesi içinde "Muhasebe" ve "Standartlar" kelimelerinin İngilizce karşılıkları (International Federation of Accountants) gizlidir. Soruda "Eğitim Standartları" soruluyorsa, cevap her zaman bu federasyondur.

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden doğru olmadığını kısaca inceleyelim:

• A) UNDP (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı): Bu örgüt yoksullukla mücadele, kalkınma ve çevre gibi konularla ilgilenir. Muhasebe standartlarıyla doğrudan bir ilgisi yoktur.
• B) ACCA (Uluslararası Sertifikalı Muhasebe Uzmanları): Bu bir sınav ve üyelik kuruluşudur. Yani ACCA, muhasebecilerin sınavlarını düzenler ve onlara sertifika verir. Ancak dünyadaki standartları hazırlayan ana otorite değildir.
• C) IOSCO (Uluslararası Menkul Kıymetler Kurumları Konseyi): Bu örgüt borsalar ve menkul kıymetler piyasalarını denetler. Muhasebe standartlarını kullanır ama onları hazırlamaz.
• E) FASB (Finansal Muhasebe Standartları Konseyi): Bu örgüt sadece ABD'de geçerli olan yerel muhasebe standartlarını hazırlar. Uluslararası bir örgüt değildir.

📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için "Uluslararası Muhasebe Kurumları ve Görevleri" konusunu birmen gerekir.

Özetle şunu ezberlemelisin:

• IFAC → Eğitim ve Etik standartlarını hazırlar.
• IASB → Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarını (IFRS) hazırlar.
• FASB → ABD yerel standartlarını hazırlar.

Başarılar dilerim!