2023/1 SGS Muhasebe Standartları Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hoca sana konuyu anlatıyormuş gibi adım adım açıklayalım. Sorunun doğru cevabı D şıkkıdır.

Neden Doğru Cevap "D" (Nakit Benzerleri)?

TMS 7 (Nakit Akış Tablosu) standardında, nakit akış tablosunun hazırlanabilmesi için iki temel kavram vardır: Nakit ve Nakit Benzerleri. Soruda tanımlanan özellikler tam olarak Nakit Benzerlerinin tanımına uyar.

Bir yatırımın "Nakit Benzeri" sayılabilmesi için iki şartı aynı anda taşıması gerekir:

• Yüksek Likidite: Tutarı belirli bir sürede (genellikle 3 ay) nakde kolayca çevrilebilmelidir. Yani paraya dönüştürmek için zorluk çekmez.
• Düşük Risk: Değerindeki değişim riski önemsiz olmalıdır. Yani fiyatı çok dalgalanmaz, değer kaybı riski çok azdır.

Örnek vermek gerekirse; borsada anlık fiyatı çok değişen hisse senetleri "nakit benzeri" sayılmaz. Ancak, vadeli mevduat hesabına yatırılmış ve vadesi 3 aydan az olan, değeri sabit kalan para piyasası fonları veya devlet tahvilleri bu tanıma uyar ve Nakit Benzerleri olarak kabul edilir. Soruda geçen "değerindeki değişim riski önemsiz olan" ifadesi, bu kavramın en belirleyici özelliğidir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Şimdi diğer seçeneklere neden uymadığına bakalım:

• A) Serbest Nakit Akışı: Bu bir "kavram" değil, nakit akış tablosundan elde edilen bir sonuçtur. Şirketin faaliyetlerinden elde ettiği nakitten, yatırımlar için gerekli harcamaları düşüldükten sonra kalan parayı ifade eder. Sorudaki tanıma uymaz.
• B) Nakit: Nakit; eldeki nakit, vadesiz mevduatlar ve anında çekilebilen vadeli mevduatlardır. Ancak soruda "yatırım" kelimesi geçiyor ve "değer değişim riski" vurgusu var. Nakit, zaten nakittir; "yatırım" olarak nitelendirilen ve belirli bir sürede nakde dönüşen varlık değil.
• C) Nakit Akışları: Bu, nakit ve nakit benzerlerinin giriş ve çıkışlarını gösteren tablonun kendisi veya bu hareketlerin genel adıdır. Soruda tanımlanan bir varlık türü değil, bir süreçtir.
• E) Finansman Faaliyetleri: Bu, nakit akış tablosunun bir bölümüdür (örneğin borç alıp vermek, sermaye artırmak gibi). Soruda tanımlanan bir varlık değil, bir faaliyet türüdür.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için TMS 7 Nakit Akış Tablosu standardını iyi bilmelisin. Özellikle:

• Nakit ile Nakit Benzerleri arasındaki farkı ayırt etmelisin.
• Nakit benzerlerinin iki temel özelliğini (yüksek likidite ve düşük değer değişim riski) ezberlemelisin.

Özetle: Soru sana "Hangi yatırım türü hem hızlı nakde dönüşür hem de değeri çok değişmez?" diye soruyor. Cevap da Nakit Benzerleridir.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı C) Toplam kapsamlı gelir'dir.

Neden C Şıkkı Doğru?

Öncelikle sorudaki tanımı parçalara ayıralım:

• "Bir dönem boyunca işlem ve diğer olaylar sonucunda...": Bu, bir yıl içinde şirketin ne kadar kazandığını veya kaybettiğini gösterir.
• "...özkaynakta meydana gelen değişim...": Şirketin ortakların payı olan özkaynak miktarının artıp azalması.
• "...işletmenin ortaklarıyla gerçekleştirdiği ve ortakların ortaklık sıfatıyla taraf oldukları işlemlerden kaynaklanan değişimler hariç...": Bu en kritik kısımdır. Yani, ortakların şirkete para yatırması (sermaye artırımı) veya şirketten para çekmesi (kâr dağıtımı) gibi işlemler bu tanıma dahil edilmez.

TMS 1 standardına göre, ortakların kendi paralarıyla yaptıkları işlemler (sermaye ve kâr dağıtımı) hariç tutulduğunda, geriye kalan ve özkaynaktaki değişimi oluşturan tek şey, şirketin faaliyetlerinden kaynaklanan kâr/zarar ile doğrudan özkaynaktaki değişikliklerdir. Bu ikisinin toplamına Toplam Kapsamlı Gelir denir.

Kısacası: Ortaklar parayı cebinden çıkarmadığı sürece, şirketin bir yıl içindeki tüm kazancı ve kayıplarını (kâr/zarar + diğer kapsamlı gelir) ifade eden kavram "Toplam Kapsamlı Gelir"dir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Talep haklarındaki değişiklikler: Bu ifade muhasebe standardında kullanılan teknik bir terim değildir. Soru, özkaynaktaki değişimi tanımlamaktadır, talep haklarını değil.
• B) Ekonomik kaynaklardaki değişiklikler: Bu ifade çok geneldir. Ekonomik kaynaklar (varlıklar) artabilir veya azalabilir, ancak bu soru özel olarak özkaynaktaki değişimi ve bunun kaynağını (işlem ve olaylar) sormaktadır.
• D) Yeniden sınıflandırma düzeltmeleri: Bu, daha önce yanlış sınıflandırılan kalemlerin düzeltilmesidir. Sorudaki tanımın tamamını karşılamaz, sadece bir düzeltme türüdür.
• E) Kâr veya zarar: Bu şık en yakın rakiptir. Ancak "Kâr veya zarar", sadece faaliyetlerden kaynaklanan kârı veya zararı ifade eder. Soruda belirtilen tanımda, "işlemler ve diğer olaylar" ifadesi, Kâr veya Zarar'ın dışındaki diğer kapsamlı gelirleri de (örneğin hisse senedi değer artış kayıtları gibi) kapsar. Bu yüzden sadece "Kâr veya zarar" demek eksik kalır; doğru ve tam karşılık Toplam Kapsamlı Gelir'dir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için TMS 1 Finansal Tabloların Sunuluşu standardını ve özellikle "Toplam Kapsamlı Gelir" kavramının tanımını iyi bilmelisin.

Özet Kural: > Toplam Kapsamlı Gelir = Kâr veya Zarar + Diğer Kapsamlı Gelir > (Ancak ortakların sermaye yatırımı veya kâr dağıtımı hariçtir.)

Başarılar dilerim!

SMMM staj sınavına hazırlanan bir öğrenci olarak bu soruyu çok iyi anlamamız gerekiyor. Soru, TMS 29 (Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama) standardının kimlere uygulandığını soruyor.

Gelin adım adım inceleyelim:

1. Neden Doğru Cevap E?

TMS 29 standardının temel mantığı şudur: Para biriminin değer kaybı (enflasyon) çok yüksekse, finansal tabloların gerçekçi olması için bu tabloların enflasyona göre yeniden düzenlenmesi gerekir.

Standart, işletmenin nerede kurulduğunu veya nerede çalıştığını değil, kendi raporlama para biriminin yüksek enflasyonlu bir ekonomiye ait olup olmadığına bakar.

• E Şıkkı (Doğru): "Geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olan işletmelerin" ifadesi, TMS 29'un uygulama alanını en net ve teknik olarak doğru tanımlar. Yani, bir şirket Türkiye'de kurulmuş olsa bile, eğer raporlama para birimi yüksek enflasyonlu bir ülkenin para birimi ise (örneğin o anki Türkiye Lirası veya başka bir yüksek enflasyonlu para birimi), bu standart uygulanır. Kural, para biriminin durumuna odaklanır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden elendiğini kısaca açıklayalım:

• A Şıkkı (Önemli müşteriler): İşletmenin müşterilerinin nerede olduğu, finansal raporlamanın enflasyon düzeltmesi gerektirip gerektirmediğini belirlemez. Müşteri konumu bir kriter değildir.
• B Şıkkı (Faaliyet gösteren): Bir şirket yüksek enflasyonlu bir ülkede iş yapsa bile, eğer kendi raporlama para birimi (örneğin Dolar veya Euro) düşük enflasyonlu bir para birimi ise, TMS 29 uygulanmaz. Sadece "faaliyet göstermek" yeterli değildir.
• C Şıkkı (Yerleşik olan): Bu şık en çok kafa karıştıran şıktır. Ancak TMS 29, işletmenin yerleşik olduğu ülkeye değil, kullanılan para birimine bakar. Örneğin, yüksek enflasyonlu bir ülkede yerleşik olan bir şirket, kendi raporlama para birimini düşük enflasyonlu bir para birimi (örneğin Dolar) olarak seçmişse, TMS 29 uygulanmaz. Dolayısıyla "yerleşik olmak" tek başına yeterli değildir.
• D Şıkkı (Borçlanma faaliyetleri): Şirketin borçlandığı yer veya borçlandığı para birimi, finansal tabloların genel enflasyon düzeltmesi gerektirip gerektirmediğini belirlemez.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama standardının kapsamını ve uygulama alanını bilmelisin.

Özet Kural: TMS 29, işletmenin yerleşik olduğu ülkeye veya faaliyet gösterdiği ülkeye değil; işletmenin finansal tablolarını hazırlarken kullandığı geçerli para biriminin yüksek enflasyonlu bir ekonomiye ait olup olmadığına bakar.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı C) 230.000 TL'dir.

Öncelikle sorunun mantığını anlamak için "Makinenin Maliyeti" ne dahil edilir, ne dahil edilmez? kuralını hatırlayalım.

1. Neden C Şıkkı Doğru? (Doğru Hesaplama)

Türkiye Muhasebe Standartları'na (TMS 16 - Maddi Duran Varlıklar) göre, bir sabit kıymet (makine) aktifleştirilirken, onu işletmeye hazır hale getirmek için yapılan tüm harcamalar o varlığın maliyetine eklenir. Ancak vergiler ve finansman giderleri bu kuralın dışındadır.

Gelin rakamları tek tek inceleyelim:

• Makine Bedeli: Soruda "%18 KDV dahil 236.000 TL" denmiş.
• Muhasebede sabit kıymetlerin maliyeti KDV hariç tutar üzerinden hesaplanır. KDV'yi düşmemiz gerekir.
• Hesap: 236.000 / 1,18 = 200.000 TL.
• (Burada makinenin ana bedeli 200.000 TL'dir.)

• Taşıma Maliyeti: Makineyi Samsun'dan Ankara'ya getirmek için ödenen 24.000 TL.
• Bu harcamayı yapmak zorundaydık ki makine işyerimize gelsin. Bu yüzden eklenir.

• Kurulum ve Test Maliyeti: Kurulum ve test için ödenen 6.000 TL.
• Makine kullanıma hazır hale gelmeden önce bu işlemler yapılmalıdır. Bu da eklenir.

• Faiz Gideri: Banka kredisi için ödenen 2.000 TL faiz.
• DİKKAT: Bu kısım en önemli tuzak! Finansman gideri (faiz), makinenin kendisiyle ilgili bir maliyet değildir. Bu, paranın kullanımı için ödenen bir bedeldir. Bu yüzden eklenmez, gider olarak kaydedilir.

Toplam Aktifleştirilecek Tutar: 200.000 (Makine Bedeli) + 24.000 (Taşıma) + 6.000 (Kurulum) = 230.000 TL

İşte bu yüzden doğru cevap C şıkkıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) 200.000: Sadece makinenin KDV hariç bedelini almış. Taşıma ve kurulum maliyetlerini unutmuş.
• B) 224.000: Makine bedelini (200.000) ve taşıma ücretini (24.000) toplamış ama kurulum maliyetini (6.000) eklememiş.
• D) 266.000: Bu cevap, faiz giderini (2.000) de dahil etmiş ve KDV'yi düşmemiş olabilir. Yani mantığı tamamen bozulmuş.
• E) 268.000: Bu cevap, KDV'yi düşmeden tüm rakamları (236.000 + 24.000 + 6.000 + 2.000) toplamış. KDV'yi düşmemek ve faizi dahil etmek en büyük hatadır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için TMS 16 - Maddi Duran Varlıklar konusunu iyi bilmelisin. Özellikle şu iki kuralı ezberlemelisin:

• Maliyet Unsurları: Bir varlığın maliyetine; satın alma bedeli (KDV hariç), ithal vergiler, nakliye, yükleme-boşaltma, kurulum ve test giderleri dahil edilir.
• Maliyet Dışı Unsurlar: Finansman giderleri (faiz), personel eğitim giderleri ve işletme aşamasındaki kayıplar bu varlığın maliyetine dahil edilmez. Bunlar dönem gideri olarak kaydedilir.

Özetle: Makineyi işyerine getirmek ve çalışır hale getirmek için harcanan her şey (KDV hariç) maliyete eklenir, ama faiz asla eklenmez.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hocanın sana derste anlatıyor gibi sade bir dille açıklayalım.

🎯 Doğru Cevap Neden A?

Sorunun doğru cevabı A şıkkıdır. Ancak burada bir tuzak var! Soru "Hangisi değildir?" diye soruyor.

Aslında Uluslararası Muhasebe Yeterlilikleri Standartları Kurulu (IARSB) diye bir kurum yoktur. Bu isim, IFAC'ın (Uluslararası Muhasebe Uygulama ve Denetim Standartları Konseyi) bünyesindeki diğer kurulların isimleriyle karıştırılmıştır.

IFAC'ın şu anki yapılandırılmış standart kurulları şunlardır:

• IAESB: Uluslararası Muhasebe Eğitimi Standartları Kurulu (B şıkkı doğrudur).
• IAASB: Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu (C şıkkı doğrudur).
• IESBA: Uluslararası Etik Standartları Kurulu (D şıkkı doğrudur).
• IPSASB: Uluslararası Kamu Sektörü Muhasebe Standartları Kurulu (E şıkkı doğrudur).

IARSB ismi, "Uluslararası Muhasebe Yeterlilikleri" kısmında hatalı bir birleştirme yapılarak uydurulmuş gibidir. IFAC'ın eğitimle ilgili kurulu IAESB'dir, "Yeterlilikler" kelimesi buraya ait değildir. Dolayısıyla bu isimde bir kurul IFAC bünyesinde bulunmadığı için "değildir" sorusunun cevabı A olur.

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıklar (B, C, D ve E), IFAC'ın resmi olarak kurduğu ve faaliyet gösteren gerçek kurullardır. Soru "Hangisi değildir?" diye sorduğu için, bu şıkların var olan kurullar olması onları "yanlış cevap" (yani doğru olmayan seçenek) yapar.

• B (IAESB): Gerçek bir kuruldur. Muhasebe eğitimi standartlarını belirler.
• C (IAASB): Gerçek bir kuruldur. Denetim ve güvence standartlarını belirler.
• D (IESBA): Gerçek bir kuruldur. Etik kuralları belirler.
• E (IPSASB): Gerçek bir kuruldur. Kamu sektörü muhasebe standartlarını belirler.

📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Uluslararası Muhasebe Uygulama ve Denetim Standartları Konseyi (IFAC)'ın yapısını ve bünyesindeki standart kurullarını bilmelisin.

Özellikle şu 4 kurulun kısaltmalarını ve görevlerini ezberlemen gerekir:

• IAESB (Eğitim)
• IAASB (Denetim)
• IESBA (Etik)
• IPSASB (Kamu Sektörü)

Eğer bu 4 kurulun isimlerini ve kısaltmalarını biliyorsan, "IARSB" gibi uydurma bir ismi hemen ayırt edebilir ve soruyu doğru cevaplayabilirsin.

Özetle: Soru, IFAC'ın kurullarından biri olan IARSB'nin aslında var olmadığını, bunun bir hata olduğunu test ediyor. Doğru cevap A'dır.

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hocanın sana derste anlatıyor gibi sade bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.

Neden C Şıkkı Doğru Cevap? (Yani neden "söylenemez"?)

Muhasebe Bilgi Sistemi'nin (MBS) temel amacı bilgi üretmek ve karar vermeyi kolaylaştırmaktır. Bu sistem, işletmenin tüm işlemlerini kaydedip raporlar haline getirir.

Ancak C şıkkında "İşletme sahiplerinin çıkarlarının korunmasını gözetmek için kurulur" denilerek, sistemin amacı "sadece sahiplerin çıkarlarını korumak" olarak gösteriliyor. Bu yanlıştır çünkü:

• Muhasebe sistemi tüm paydaşlara (sadece sahibine değil; çalışanlara, bankalara, vergi dairesine, yatırımcılara ve kamuoyuna) eşit ve doğru bilgi verir.
• Eğer sistem sadece sahibin çıkarını gözetseydi, vergi kaçırma veya çalışan haklarını görmezden gelme gibi durumlar da "doğru bilgi" sayılabilirdi. Oysa muhasebe tarafsız olmalıdır.
• Dolayısıyla, MBS'nin kurulma amacı "sadece sahibin çıkarını korumak" değil, işletmenin finansal durumunu şeffaf bir şekilde ortaya koymaktır. Bu yüzden bu ifade söylenemez.

Diğer Şıklar Neden Doğru (Yani Neden "Söylenemez" Değil)?

Diğer şıkların neden doğru ifadeler olduğunu kısaca hatırlayalım:

• A Şıkkı: Finansal raporlar (bilanço, gelir tablosu vb.) muhasebe bilgi sistemi olmadan üretilemez. Bu ifade doğrudur.
• B Şıkkı: Muhasebe, işletmenin ne kadar kazandığını, ne kadar borcu olduğunu ilgili taraflara (hisse senedi sahipleri, kredörler vb.) bildirir. Bu ifade doğrudur.
• D Şıkkı: Muhasebe, finansal verilerin toplanması, sınıflandırılması, kaydedilmesi ve raporlanması sürecidir. Bu ifade doğrudur.
• E Şıkkı: Doğru ve zamanında finansal bilgi olmadan yatırımcılar veya yöneticiler yanlış karar verebilir. Bu bilgi sisteminin en büyük önemi budur. Bu ifade doğrudur.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için "Muhasebe Bilgi Sistemi'nin Tanımı ve Amaçları" konusunu iyi bilmelisin.

Özellikle şunu akılda tutmalısın: > Muhasebe sistemi tarafsızdır ve tüm paydaşlara bilgi sağlar. Sadece sahibin çıkarını korumak için kurulmaz; aksine, işletmenin şeffaflığını sağlamak ve tüm paydaşların doğru karar almasını temin etmek için kurulur.

Başarılar dilerim!