2026/1 SGS Finansal Muhasebe Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun mantığını kavradığında benzer soruları çözmek çok kolaylaşacak.

🎯 Doğru Cevap Neden D Şıkkıdır?

Öncelikle senaryoyu netleştirelim:

• İşletme: Malı vadeye almış (yani senet vermiş).
• Eylem: Vadeyi beklemeden erken ödeme yapmış.
• Sonuç: Erken ödeme yaptığı için satıcı ona %10 iskonto (indirim) yapmış.

Buradaki en kritik nokta şudur: İşletme, borcunu erken ödediği için malın bedelinden indirim almıştır. Yani, 500.000 TL'lik malı, 450.000 TL'ye (500.000 - 50.000 iskonto) satın almış gibi muhasebeleştirir.

Kaydın Mantığı Şöyle Kurulur:

• Borç Tarafı (321 Senetler): İşletme elinde olan senedin tam vade değerini (500.000 TL) gösterir. Çünkü senet kağıdı üzerinde yazan rakam 500.000 TL'dir.
• Alacak Tarafı (100 Kasa): İşletme kasadan çıkardığı gerçek para miktarını yazar. Erken ödeme yapıldığı için 50.000 TL iskonto düşülmüş, yani kasadan 450.000 TL çıkmıştır.
• Farkın Giderilmesi (153 Ticari Mallar): İşletme 500.000 TL'lik malı 450.000 TL'ye almıştır. Bu 50.000 TL'lik fark, malın maliyetinden düşülmelidir. Muhasebe kurallarına göre, erken ödeme nedeniyle elde edilen iskonto, malın maliyetinden düşülür. Bu yüzden "Ticari Mallar" hesabı 50.000 TL Alacak yazılır.

D Şıkkı Tam Olarak Bunu Yapıyor:

• 321 Senetler (Borç): 500.000 (Senedin tam değeri)
• 100 Kasa (Alacak): 450.000 (Çıkılan para)
• 153 Ticari Mallar (Alacak): 50.000 (Malın maliyetinden düşülen iskonto)

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A Şıkkı: Sadece senet ve kasayı göstermiş, iskonto farkını hiç dikkate almamış. Erken ödeme yapıldığında para farkı mutlaka kayda girmelidir.
• B Şıkkı: Burada "Faiz Gelirleri" hesabı açılmış. Bu yanlış çünkü Faiz Gelirleri, parayı veren (alacak senedi olan) tarafın hesabıdır. Biz borçlu durumdayız ve iskonto indiriminden yararlanıyoruz, faiz geliri elde etmiyoruz.
• C Şıkkı: "Borç Senetleri Reeskontu" hesabı, bilanço tarihine kadar geçen sürenin hesabıdır. Bu soruda ise vade bitmeden erken ödeme yapılmış. Erken ödeme durumunda reeskont hesabı kullanılmaz, doğrudan malın maliyetinden düşülür.
• E Şıkkı: Bu şık tamamen tersine yazılmış. Bu kayıt, senet veren (borçlu) tarafın değil, senet alan (alacaklı) tarafın kaydına benziyor. Ayrıca "Finansman Giderleri" kullanımı da bu senaryoda (mal alımı ve erken ödeme) doğru değildir.

📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Senetli Satış ve Alışlarda Erken Ödeme ve İskonto" konusunu iyi bilmelisin.

Altın Kural: > İşletme, senetli borcunu erken ödediğinde, ödediği para ile senedin vade değeri arasındaki fark (iskonto), malın maliyetinden düşülür (Ticari Mallar hesabı Alacak yazılır).

Unutma: Erken ödeme yapan taraf, maliyetten indirim alır; bunu asla "Faiz Geliri" veya "Reeskont" hesabına yazma.

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek adım adım çözelim. Sorunun mantığını kavramak için muhasebedeki "Genel Kurallar" ve "İşletme Varlıkları" konusunu iyi bilmemiz gerekiyor.

Öncelikle soruda bize iki farklı işlemin bir arada yapıldığı söylenmiş:

• Bakım İşlemi: Aracın 10.000 km'lik periyodik bakımı.
• Yeni Donanım: Araca klima taktırılması.

Muhasebede bu iki işlemin kaydı farklıdır. İşte doğru cevabın (B şıkkı) neden 110.000 ₺ olduğunu açıklayan mantık:

Neden Doğru Cevap B (110.000 ₺)?

Muhasebe kurallarına göre, bir varlığın (bu durumda Taşıtlar hesabının) değerini artıran harcamalar Sermaye veya Varlık hesabına kaydedilir. Ancak her harcama varlık hesabına yazılmaz.

• Klima Montajı (100.000 ₺ + 10.000 ₺): Klima takmak, aracın değerini artırır ve ömrünü uzatır. Bu bir "İyileştirme" veya "Genişletme" harcamasıdır. Bu yüzden klima bedeli ile montaj ücreti toplamı 110.000 ₺ tutarında Taşıtlar hesabına borç yazılır.
• Bakım (50.000 ₺ + 5.000 ₺): Periyodik bakım (10.000 km bakımı), aracın mevcut durumunu korumak içindir. Bu harcama aracın değerini artırmaz, sadece çalışır halde tutar. Bu tür harcamalar "Gider" hesabına (Genel Yönetim Giderleri veya Taşıt Giderleri) yazılır, Taşıtlar hesabına yazılmaz.

Hesaplama:

• Klima Bedeli: 100.000 ₺
• Klima Montajı: 10.000 ₺
• Toplam Taşıtlar Hesabına Yazılacak Tutar: 100.000 + 10.000 = 110.000 ₺

(Not: KDV'yi dikkate almayız çünkü KDV, gider veya varlık hesabına değil, "İndirilecek KDV" hesabına yazılır. Soru sadece Taşıtlar hesabının borç tarafını soruyor.)

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) 100.000: Sadece klima bedelini almış, montaj ücretini (10.000 ₺) unutmuş. Klima takmak için montaj da gerekir ve bu da maliyetin bir parçasıdır.
• C) 150.000: Bakım parçalarını (50.000) klima ile toplamış. Bakım gideri olduğu için Taşıtlar hesabına yazılmaz.
• D) 165.000: Tüm KDV hariç tutarları (Klima + Montaj + Bakım Parçası + Bakım İşçiliği) toplamış. Bakım işçiliği ve parçası gider olduğu için bu tutar Taşıtlar hesabına yazılamaz.
• E) 198.000: KDV dahil toplam tutarı almış. KDV, işletmenin ödediği bir vergi olup, varlık hesabına (Taşıtlar) yazılmaz; ayrıca KDV'yi de dahil etmemiz gerekir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için "Sermaye ve Varlıklar" konusundaki "İyileştirme ve Genişletme Harcamaları" ile "Bakım ve Onarım Harcamaları" arasındaki farkı iyi bilmelisin.

• Kural: Bir harcamanın Taşıtlar hesabına yazılabilmesi için, o harcamanın aracın değerini artırması veya ömrünü uzatması gerekir.
• Kural: Sadece aracın mevcut durumunu koruyan (bakım, periyodik kontrol) harcamalar ise Gider hesabına yazılır.

Özetle; klima takmak aracı daha değerli ve işlevsel kılar (Varlık artışı), 10.000 km bakımı ise aracı eski haline getirir (Gider). Bu ayrımı yapmak, doğru cevabı bulmanı sağlar.

Bu soru, SMMM stajı ve muhasebe dünyasında "Dövizli Kredilerin Kapatılması" konusunu çok iyi anlamayı gerektirir. Sorunun doğru cevabı B şıkkıdır.

Gelin bu durumu adım adım, sanki bir sınıfta ders anlatıyormuşuz gibi inceleyelim.

1. Neden B Şıkkı Doğru? (Adım Adım Mantık)

Bir kredi işleminde iki farklı maliyet vardır: Anapara ve Faiz. Ayrıca döviz kurundaki değişimden kaynaklı Kambiyo Farkı da ortaya çıkar. Bu soruda işlemleri tarihe göre ayıralım:

Aşama 1: Kredinin Alınması (Başlangıç)

• İşletme 100.000 $ kredi almış.
• Kur: 1 $ = 40 ₺.
• Borç tutarı: 100.000 x 40 = 4.000.000 ₺.
• Muhasebe kaydı: 300 Banka Kredileri (Borçlu) 4.000.000.
• Önemli Not: Kredi kapatılmadan önce kur değişse bile, anapara borcu ilk işlemin kuruna (40 ₺) göre kayıtlı kalır. Yani işletmenin banka nezdindeki borcu 4.000.000 ₺'dir.

Aşama 2: Kredinin Kapatılması (Bitiş)

• İşletme 100.000 $ anapara + 20.000 $ faiz ödeyecek.
• Ödeme tarihi kur: 1 $ = 45 ₺.
• Ödeme Miktarı (Bankadan Çıkacak Para):
• Anapara: 100.000 $ x 45 ₺ = 4.500.000 ₺.
• Faiz: 20.000 $ x 45 ₺ = 900.000 ₺.
• Toplam Nakit Çıkışı: 4.500.000 + 900.000 = 5.400.000 ₺.
• Kayıt: 102 Bankalar (Alacak) 5.400.000.

Aşama 3: Borcun Silinmesi ve Farkların Hesaplanması Şimdi borcun kapatma kaydını yaparken ne yapmamız gerektiğine bakalım:

• Anapara Borcunu Silmek: Eski kayıtlı borç 4.000.000 ₺ idi. Bunu silmek için 300 Banka Kredileri hesabını Borç yazmamız gerekir.
• Borç: 4.000.000 ₺.
• Faiz Giderini Kaydetmek: Ödediğimiz 20.000 $ faiz, bugünkü kur olan 45 ₺ üzerinden hesaplanır. Bu bir giderdir.
• Gider: 20.000 x 45 = 900.000 ₺.
• Hesap: 780 Finansman Giderleri (Borç).
• Kambiyo Farkı Var mı?
• Anapara borcu 40 ₺'den 45 ₺'ye yükseldi. Bu bir Kambiyo Zararı mıdır?
• Hayır! Çünkü bu bir "Dövizli Kredi" işleminde, kredi kapatma anında anapara ve faiz birlikte ödeniyorsa, kur farkı kredi kapatma işleminin bir parçası olarak değil, faiz ve anapara ödemelerinin kuruna yansıtılır.
• Ancak burada bir kural hatası yapmamak için dikkatli olmalıyız. Standart muhasebe uygulamasında (TMS 21), dövizli borçların kapatılmasında, borcun kapanma tarihi kuruna göre anapara ve faiz ödenir.
• Kritik Nokta: Eğer kredi alırken 40 ₺, kapatırken 45 ₺ ise, aradaki 5 ₺'lik fark Kambiyo Zararı olarak mı yoksa Faiz/Gider olarak mı kaydedilir?
• Doğru Kural: Dövizli kredi kapatılırken, anapara ve faiz ödenirken kur farkı Kambiyo Zararı hesabına yazılmaz. Kur farkı, borcun kapanma tarihindeki kur ile borcun kayıtlı olduğu tarih arasındaki farktır. Ancak bu soruda, B şıkkı şu mantığı kullanır:
• Borcun ana kısmı (4.

Bu soruda, bir işletmenin müşterisinden sipariş karşılığı aldığı avansın, işin henüz tamamlanmadığı ancak muhasebe dönemi sonu (31.12.2025) itibarıyla bu avansın bir kısmının veya tamamının işin ilerlemesine bağlı olarak tahakkuk etmesi veya dönemin kapanışında bu hesabın durumunun nasıl yansıtılması gerektiği sorulmaktadır; ancak sorunun temel mantığı, 440 Alınan Sipariş Avansları hesabının, işin yapıldığı ve gelir olarak kabul edildiği anlarda borçlu yazılarak kapatılması gerektiğini bilmektir.

Doğru cevap A şıkkıdır (440 Alınan Sipariş Avansları hesabı borçlu) çünkü, karavan imalatı gibi belirli bir süre süren ve sipariş karşılığı avans alınan işlemlerde, avans alındığında bu tutar "440 Alınan Sipariş Avansları" hesabına alacaklı kaydedilir; ancak işin bir kısmı tamamlandığında veya dönem sonu itibarıyla işin ilerleyişine göre gelir tablosuna yansıtılması gereken kısım için, ilgili dönemdeki işin tamamlandığı veya tahakkuk ettiği varsayımıyla bu hesap borçlu yazılarak kapatılır ve karşılığında "600 Yurtiçi Satışlar" veya benzeri bir gelir hesabı alacaklı yazılır. Soruda 14 aylık bir süreçten bahsedilse de, 31.12.2025 tarihinde yapılacak kayıtta, işin bir kısmının tamamlandığı ve bu kısmın gelir olarak kabul edildiği durumda, başlangıçta alacaklı olan 440 hesabının borçlu yazılması gerekir; yani soru, işin tamamlandığı veya kısmen tamamlandığı anlarda bu hesabın nasıl kapatılacağını (borçlu yazılacağını) sormaktadır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu şu şekilde açıklayabiliriz: B şıkkındaki 449 Alınan Diğer Avanslar hesabı, ticari faaliyetlerle doğrudan ilgili olmayan (örneğin kira avansı gibi) diğer avanslar için kullanılır, oysa burada karavan imalatı gibi bir ticari sipariş söz konusudur; C ve D şıkları yanlış çünkü "Verilen" avanslar (159 ve 259) işletmenin başkasına verdiği paralar için kullanılır, bu soruda ise işletme avans almıştır; E şıkkındaki 426 Alınan Depozito ve Teminatlar ise iade edilmesi gereken, ticari bir satış işlemi karşılığı olmayan teminatlar için kullanılır ve sipariş avansı ile karıştırılmamalıdır.

Bu soruyu çözebilmek için Ticari İşlemlerde Alınan Sipariş Avanslarının Muhasebeleştirilmesi ve Gelir Tablosu ile Bilanço Hesaplarının Dönem Sonu İşlemleri konularını bilmek gerekmektedir.

Sonuç olarak, ticari bir sipariş karşılığı alınan avansın, işin tamamlandığı veya gelir olarak kabul edildiği dönemlerde 440 Alınan Sipariş Avansları hesabının borçlu yazılarak kapatılması gerektiği için doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır çünkü ithalat için açılan akreditif, henüz teslim alınmamış mallar için satıcı lehine ayrılan bir ön ödeme niteliğindedir. Tekdüzen hesap planında sipariş edilen stoklar için yapılan ödemeler 159 Verilen Sipariş Avansları hesabının borcuna kaydedilir; mallar geldiğinde bu hesap alacaklandırılarak kapatılır.

A şıkkı yanlıştır çünkü akreditif tutarı bankadaki hesaptan çıktığı için 102 Bankalar hesabı borçlanmaz, alacaklanır. B şıkkı yanlıştır çünkü 320 Satıcılar hesabı mal teslim alınıp borç doğduğunda kullanılan bir kaynak hesabıdır; akreditif açılışında borçlandırılmaz. D şıkkı yanlıştır çünkü 259 Verilen Avanslar hesabı maddi duran varlık alımları için verilen avansları izler, ticari mal alımı için kullanılmaz. E şıkkı yanlıştır çünkü 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabı yapımı süren duran varlıkların maliyetlerini izler, ticari mal ithalatıyla ilgisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Stok alımı için açılan ithalat akreditifi, mallar gelene kadar 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında izlenir.

Bu soruda doğru cevap D şıkkıdır çünkü soruda belirtilen dağıtım işleminin kaynağı "geçmiş yıllar kârı" olduğu için, bu tutarın 540 Geçmiş Yıllar Kârları hesabından borçlu olarak düşülmesi gerekir; 590 Dönem Net Kârı hesabı ise sadece o yılın (dönemin) kârını veya zararını gösterir ve geçmiş yılların kâr dağıtımında kullanılmaz. Diğer şıklara bakıldığında; A, B ve C şıklarında yer alan yedek hesaplarının (Olağanüstü, Statü) dağıtım sırasında alacaklı, geçmiş yıllar kârının ise borçlu olması muhasebe mantığına uygunken, E şıkkındaki ortaklara borç hesabının alacaklı olması da kâr payı dağıtımını temsil eden doğru bir işlemdir. Bu soruyu çözebilmek için geçmiş yıllar kârı ile dönem net kârı arasındaki farkı ve kâr dağıtımında hangi hesapların borçlu, hangilerinin alacaklı yazılması gerektiğini bilmek gerekir.

Bu sorunun doğru cevabı E) Borç Senetleri Reeskontu şıkkıdır, çünkü reeskont hesapları, vadesi henüz gelmemiş borç senetlerinin bugünkü değerini göstermek için kullanılır ve muhasebe mantığı gereği bu hesaplar bilançonun pasif tarafında yer almasına rağmen, borç senetleri (bir varlık) üzerinden hesaplandığı için düzenleyici hesap olarak borç kalanı verir; yani varlığın değerini düşürmek için borç tarafında kaydedilir.

Diğer şıkları incelediğimizde:

• A) Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri: Bu hesap, bankadan çekilen ancak henüz tahsil edilmemiş çekleri gösterir ve bilançonun aktif tarafında yer alır.
• B) Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı: Bu, bir varlığın değerinin azaldığını gösteren bir karşılık hesabıdır ve bilançonun aktif tarafında yer alır.
• C) Maliyet Giderleri Karşılığı: Bu, gelecekteki giderleri karşılamak için oluşturulan bir karşılıktır ve bilançonun pasif tarafında yer alır ancak borç kalanı vermez, normalde alacak kalanı verir.
• D) Birikmiş Amortismanlar: Bu, sabit kıymetlerin değer kaybını gösteren bir karşılıktır ve bilançonun aktif tarafında yer alır.

Bu soruyu çözebilmek için "Düzenleyici Hesaplar" konusunu ve özellikle "Borç Senetleri Reeskontu"nun bilançodaki yeri ile kalan yönü (borç kalanı verip pasifte yer alması) arasındaki özel ilişkiyi bilmek gerekir.

Bu soruda, işletmenin geçici yatırım amacıyla sahip olduğu hisse senetlerinden elde ettiği ve henüz tahsil edilmemiş kâr payının (temettü) muhasebeleştirilmesi istenmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır çünkü geçici yatırım amaçlı hisse senetlerinden elde edilen kâr payları, işletmenin ana faaliyet konusu olmadığı için "Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" grubunda yer alan "Hisse Senetlerinden Temettü Gelirleri" hesabına alacak kaydedilir; bu işlem sırasında karşılık gelen borçlu hesap ise tahsil edilmeyen alacakları gösteren "Ortaklardan Alacaklar" hesabıdır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu şu şekilde açıklayabiliriz: A şıkkı yanlıştır çünkü hisse senetleri maliyet bedelini gösteren bir varlık hesabıdır ve kâr payı alındığında bu hesabın bakiyesi artmaz; B şıkkı yanlıştır çünkü "İştiraklerden Temettü Gelirleri" hesabı, işletmenin iştirak (önemli ölçüde etki sahibi olduğu) şirketlerinden elde ettiği kârlar için kullanılır, geçici yatırım için değil; C şıkkı kısmen doğru mantığa sahip olsa da, soruda sadece kâr payının gelir olarak kaydedilmesi istendiği için alacak tarafı (gelir hesabı) belirtmeyen bu seçenek eksiktir ve asıl odak noktası gelir hesabının alacaklanmasıdır; E şıkkı yanlıştır çünkü "Gelir Tahakkukları" hesabı genellikle hizmet veya mal tesliminden doğan tahakkuk eden gelirler için kullanılır, nakit akışı olmayan temettü gelirlerinde doğrudan "Ortaklardan Alacaklar" kullanılır. Bu soruyu çözebilmek için Geçici Yatırım Amaçlı Menkul Kıymetlerden Elde Edilen Gelirlerin Muhasebeleştirilmesi konusunu ve ilgili hesap gruplarını (özellikle diğer olağan gelirler ile iştirak gelirleri arasındaki farkı) bilmek gerekmektedir.

Sonuç olarak, geçici yatırım amaçlı hisse senetlerinden elde edilen ve tahsil edilmemiş kâr payı, işletmenin diğer olağan gelirleri olarak kabul edildiği için "Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" hesabına alacak kaydı yapılmalıdır.

Bu soruda, işletmenin vadesine 30 gün kalmış 100.000 ₺'lik bir bonoyu bankaya iskonto ettirmesi ve bankadan 95.000 ₺ (100.000 - 5.000 iskonto) alması durumu söz konusudur. Bu işlemde işletme, elindeki "Alacak Senetleri"ni (yani vadesi gelmemiş olan bu bonoyu) bankaya devrettiği için, bu senedin işletme defterlerinden silinmesi gerekir; bu nedenle Alacak Senetleri hesabı 100.000 ₺ tutarında alacaklandırılır. Diğer yandan, bankaya ödenen 5.000 ₺ iskonto tutarı bir gider olduğu için "İskonto Faizleri Gideri" hesabı borçlandırılır ve işletmenin banka hesabına yatan 95.000 ₺ ise "Bankalar" hesabı borçlandırılarak kaydedilir.

Şimdi diğer şıkları inceleyelim: A şıkkındaki "Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları" hesabı genellikle tahvil ve senetlerin satışı veya devri gibi farklı durumlarda kullanılır, burada doğrudan alacak senedi devri söz konusudur; B şıkkındaki "Borç Senetleri" hesabı işletmenin borçlandığı senetler içindir, oysa burada işletme alacaklı konumdadır; D şıkkındaki "Bankalar" hesabı 95.000 ₺ tutarında borçlandırılmalıdır, alacaklandırılmaz çünkü para hesabımıza girmiştir; E şıkkındaki "Reeskont Faiz Giderleri" ifadesi yanlıştır, bu işlemde "İskonto Faizleri Gideri" kullanılır ve reeskont genellikle bilanço tarihi itibarıyla yapılan bir değerleme işlemidir.

Bu soruyu çözebilmek için Alacak Senetlerinin İskonto Edilmesi muhasebe işlemlerini ve iskonto işleminde kullanılan hesapları (Alacak Senetleri, Bankalar, İskonto Faizleri Gideri) doğru bilmek gerekmektedir.

Doğru cevap, işletmenin elindeki bonoyu defterlerden silmek için Alacak Senetleri hesabını 100.000 ₺ alacaklandırması gerektiği için C şıkkıdır.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı E şıkkıdır.

🌟 Neden Doğru Cevap E?

Öncelikle durumu hayal edelim: Şirketimiz, vadesi 3 ay sonra gelecek olan 10.000 ₺'lik bir senet borcu var. Ancak bilanço tarihine (bugüne) 3 ay kala, bu borcun bugünkü değerini (tasarruf değerini) 9.600 ₺ olarak kaydetmişiz. Aradaki 400 ₺ fark, vadeye kadar geçen 3 ayın faizidir ve bunu "Reeskont Faiz Gelirleri" hesabına yazmışız.

Şimdi vade günü geldi ve borcu bankadan ödedik. Bu ödeme anında ne yapmamız gerekiyor?

• Borcu Tamamen Kapatmak: Senetli borcumuzun senette yazan vade değeri 10.000 ₺'dir. Borcu öderken hesabı kapatmak için bu 10.000 ₺'yi Borç yazmamız gerekir. (Çünkü borçlu olduğumuz para 10.000'dir, 9.600 değil).
• Reeskontu Kapatmak: Daha önce 400 ₺'lik reeskontu "Alacak" yazmıştık. Şimdi vade geldiği için bu reeskontun da kapanması gerekir. Bunu Borç yazarak kapatırız.
• Para Çıkışı: Bankadan ödeme yaptığımız için Bankalar hesabını Alacak yazarız.

Yapılacak Kayıt Şöyle Olur:

• Borç: 322 Borç Senetleri 10.000 ₺ (Borcu tamamen kapatıyoruz)
• Borç: 322 Borç Senetleri Reeskontu 400 ₺ (Reeskontu kapatıyoruz)
• Alacak: 102 Bankalar 10.400 ₺ (Toplam ödenen para)

Gördün mü? E şıkkı "Borç Senetleri hesabı 10.000 ₺ borçlandırılır" diyor. Bu, senedin vade değerini kapatmak için yapılan işlemin ilk ve en önemli kısmıdır. Bu yüzden E doğrudur.

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A Şıkkı (9.600 ₺): Bu, senedin bugünkü değeridir. Borcu öderken senedin vade değerini (10.000 ₺) kapatmamız gerekir, bugünkü değerini değil. Bu şık, reeskontu kapatmayı unutmuş gibi bir hatadır.
• B Şıkkı (Reeskontu Alacaklamak): Reeskontu kapatmak için hesabı Borç yazmamız gerekir. Alacak yazmak hesabı daha da büyütür, bu yanlış bir işlemdir.
• C Şıkkı (Finansman Giderleri): Reeskont faiz gideri zaten dönem sonunda hesaplanmış ve kaydedilmişti. Vade günü geldiğinde bu gideri tekrar kaydetmiyoruz, sadece reeskont hesabını kapatıyoruz.
• D Şıkkı (Faiz Gelirleri): Faiz Gelirleri hesabı, reeskontu yaparken Alacak yazılmıştı. Şimdi kapatmak için Borç yazılmalı. Ancak şıkta "Faiz Gelirleri"nin borçlandırılması denmiş ama bu işlem doğrudan senetli borcun ödenmesi kaydının ana mantığı olan "Borç Senetleri"nin borçlanması kadar temel bir ifade değildir ve genellikle reeskontun kapatılması için "Reeskont Faiz Gelirleri" hesabı kullanılır. En doğrusu ve en temel işlem senet hesabının borçlanmasıdır.

📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Reeskont İşlemleri" ve "Senetli Borçların Vade Sonunda Ödenmesi" konusunu iyi bilmelisin.

Özet Kural: Bir senetli borcu vadesinde öderken; senedin vade değerini (10.000 ₺) Borç yazarak kapatır, daha önce Alacak yazdığımız Reeskontu Borç yazarak kapatırız. Aradaki fark vadeye kadar geçen sürenin faizidir ve bu faiz zaten önceki dönemlerde hesaplanmıştır.

Başarılar dilerim!

Doğru cevap A şıkkı: 10.000 ₺.

Kural (Türk Ticaret Kanunu): Yıllık kârın %5'i, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar I. Tertip Yasal Yedek Akçe olarak ayrılır. Geçmiş yıl zararı varsa önce o düşülür; bu işletmede geçmiş yıl zararı yoktur.

1. Adım: Kârın %5'i

• 240.000 × %5 = 12.000 ₺

2. Adım: Sınırı kontrol et

• Üst sınır = 800.000 × %20 = 160.000 ₺
• Daha önce ayrılan = 150.000 ₺
• Sınıra kalan tutar = 160.000 − 150.000 = 10.000 ₺

3. Adım: Küçük olanı seç Hesaplanan 12.000 ₺ ayrılırsa toplam 162.000 ₺ olur ve sınır aşılır. Bu yüzden yalnız sınıra kadar olan kısım ayrılır:

• Ayrılacak I. Tertip Yasal Yedek Akçe = 10.000 ₺

Diğer şıklar neden yanlış?

• B) 12.000: Kârın %5'idir; %20 sınırı kontrol edilmeden bulunur.
• C) 24.000: Kârın %10'udur; oran yanlış alınmıştır.
• D) 48.000: Kârın %20'sidir; sermaye sınırı oranı kâra uygulanmıştır.
• E) 160.000: Yasal yedek akçenin ulaşabileceği üst sınırın kendisidir.

Doğru cevap: A

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.

Önce neden C şıkkının doğru olduğunu, sonra diğerlerinin neden yanlış olduğunu inceleyelim.

1. Neden C Şıkkı Doğru? (Hesaplamayı Yapalım)

Öncelikle elimizdeki verileri bir kağıda yazalım:

• Makinenin Maliyet Bedeli: 20.000 ₺
• Makinenin Birikmiş Amortismanı: 12.000 ₺
• Makinenin Satış Fiyatı: 10.000 ₺

Adım 1: Makinenin Defter Değerini Bulalım Bir makinenin defterde ne kadar değerle durduğunu bulmak için maliyetinden birikmiş amortismanı çıkarırız.

• 20.000 ₺ (Maliyet) - 12.000 ₺ (Birikmiş Amortisman) = 8.000 ₺ (Defter Değeri)

Adım 2: Kâr veya Zarar Hesaplayalım Makineyi 10.000 ₺'ye sattık, ama defterde değeri 8.000 ₺ idi.

• Satış Fiyatı (10.000) - Defter Değeri (8.000) = 2.000 ₺ Kâr

Adım 3: Muhasebe Kaydını Oluşturalım Muhasebe kaydı şu mantıkla kurulur:

• Makine hesabını kapatmak için Borç verilir (20.000 ₺).
• Birikmiş Amortisman hesabını kapatmak için Borç verilir (12.000 ₺).
• Kasa/Bank hesabına para girdiği için Borç verilir (10.000 ₺).
• Aradaki fark olan 2.000 ₺ kâr, bir Gelir olduğu için Alacak verilir.

Bu kâr, işletmenin normal ticari faaliyetinden (ürün satmaktan) değil, bir varlığı satmaktan kaynaklandığı için "Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar" hesabına gider.

Bu yüzden C şıkkı doğrudur: Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar hesabı 2.000 ₺ alacaklandırılır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Yurtiçi Satışlar: Bu hesap sadece işletmenin ana faaliyetinden (örneğin bir tekstil firmasının kumaş satması) elde edilen gelirler için kullanılır. Makine satışı ana faaliyet değildir, bu yüzden buraya yazılmaz.
• B) Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar: Burada bir kâr oluştu (10.000 satıldı, 8.000 değeri vardı). Kâr olduğu için gider hesabına yazılmaz, gider hesabı sadece zarar oluştuğunda kullanılır.
• D) Özel Fonlar: Özel fonlar, kâr dağıtımı veya belirli amaçlar için ayrılan paralar içindir. Varlık satışı kârı buraya yazılmaz.
• E) Birikmiş Amortismanlar: Bu hesap, makineyi sattığımızda kapatmak için kullanılır. Bir hesabı kapatmak için Borç verilir, Alacak verilmez. Bu şıkta "alacaklandırılır" denildiği için yanlıştır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Dönem Sonu İşlemleri" ve "Varlık Satışlarının Muhasebeleştirilmesi" konusunu iyi bilmelisin.

Özellikle şunlara dikkat etmelisin:

• Defter Değeri nasıl hesaplanır? (Maliyet - Birikmiş Amortisman)
• Satıştan kâr mı yoksa zarar mı oluştu?
• Varlık satışı kârı/zararı hangi hesaba yazılır? (Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar veya Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar).

Özetle: Makineyi defter değerinden daha yüksek bir fiyata sattıysan kâr edersin ve bunu "Diğer Olağandışı Gelir" hesabına alacak yazarsın. Cevap C'dir.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım.

🎯 Doğru Cevap Neden A?

Doğru cevap A) Gelecek Yıllara Ait Gelirler'dir.

Bunu şöyle düşün: Bilanço bir şirketin o anki "varlıklarını ve borçlarını" gösteren bir fotoğraf gibidir. Gelir Tablosu ise bir dönemin (örneğin bir yılın) "ne kadar kazandığını" gösteren bir film gibidir.

• Gelecek Yıllara Ait Gelirler hesabı, şirketin henüz bir hizmet vermediği veya mal teslim etmediği halde gelecekte vereceği hizmetler için şimdiden tahsil ettiği paraları gösterir.
• Bu para henüz şirketin kazancı sayılamaz, çünkü hizmet henüz verilmemiştir. Bu nedenle bu para şirketin bir borcu gibidir (müşteriye hizmet verecek).
• Muhasebede "gelecekte verilecek hizmet" borçludur. Bu yüzden bu hesap Bilanço'nun Pasif (Borçlar) kısmında yer alır.

Özetle: Henüz kazanılmamış, gelecekte kazanılacak olan para, bilançoda bir yükümlülük (borç) olarak durur.

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların hepsi Gelir Tablosu'nda yer alır. Çünkü bunlar, şirketin o yıl içinde gerçekleştirdiği işlemler sonucunda kazanılmış paraları temsil eder.

• B) Komisyon Gelirleri: Şirketin o yıl yaptığı komisyon işlemlerinden kazandığı paradır. (Gelir Tablosu)
• C) Kambiyo Kârları: Döviz işlemlerinden o yıl içinde elde edilen kârdır. (Gelir Tablosu)
• D) Reeskont Faiz Gelirleri: Vadeli senetlerden o yıl içinde elde edilen faiz geliridir. (Gelir Tablosu)
• E) Faiz Gelirleri: Nakit veya mevduat faizlerinden o yıl içinde kazanılan paradır. (Gelir Tablosu)

Kural: Eğer bir hesap isminde "Gelir", "Kâr", "Faiz Gelirleri" gibi ifadeler varsa ve bu gelir o döneme ait ise, bu hesaplar Gelir Tablosu'na gider. Sadece "Gelecek Yıllara Ait" ibaresi varsa, bu bir Bilanço hesabıdır.

📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Gelir Tablosu ile Bilanço Arasındaki Fark" ve "Gelirlerin Tanınma İlkesi" konularını iyi bilmelisin.

• Gelir Tablosu: Dönemsel kazancı gösterir.
• Bilanço: Dönem sonu varlık ve borç durumunu gösterir.
• Önemli İpucu: Gelirler, hizmet verildiği veya mal teslim edildiği dönemde Gelir Tablosu'na yazılır. Eğer para alınmış ama hizmet henüz verilmemişse, bu para Bilanço'da "Gelecek Yıllara Ait Gelirler" hesabında bekletilir.

Başarılar dilerim!

Bu soruda doğru cevap B şıkkıdır çünkü sürekli envanter yönteminde, müşteri iade ettiği malın satış bedeli değil, o malın işletme için olan maliyeti üzerinden kayıt yapılması gerekir; burada 50.000 ₺ maliyetli malın %10'u iade edildiği için iade edilen malın maliyeti 5.000 ₺ (50.000 × %10) olur ve bu tutar üzerinden "153 Ticari Mallar" hesabı borçlanarak stoklara geri girer, karşılığında ise "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabı alacaklanır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu şu şekilde açıklayabiliriz: A ve D şıklarında "Satıştan İadeler" hesabı kullanılmıştır ki bu hesap sadece satış bedelini (7.000 ₺) düşürmek için kullanılır ve sürekli envanter yönteminde maliyet kaydı için değil, satış tutarının düzeltilmesi için kullanılır; C şıkkı ise iade edilen malın maliyetini değil, satış fiyatını (7.000 ₺) baz aldığı için hatalıdır; E şıkkı ise muhasebe mantığına aykırı olarak maliyet hesabını borç, satıştan iadeleri alacak göstermiştir ki bu işlem tersine çevrilmiştir.

Bu soruyu çözebilmek için sürekli envanter yönteminde mal iadesi işlemlerinin hem satış bedeli hem de maliyet bedeli olmak üzere iki ayrı kayıtla (birincisi satışın iptali, ikincisi stokların geri alınması) nasıl işlendiğini ve iade kaydının maliyet üzerinden yapılması gerektiğini bilmek şarttır.

Sonuç olarak, iade edilen malın maliyet değeri olan 5.000 ₺ üzerinden stok hesabının borçlanıp maliyet hesabının alacaklanması gerektiği için doğru seçenek B'dir.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı C) Dönemsellik ilkesidir.

Neden C Şıkkı Doğru?

Öncelikle "Peşin Ödenmiş Giderler" ne demek onu düşünelim. Bir şirket, bu yıl için kiralanan ofis kirasını veya bir yıl boyunca kullanılacak sigorta poliçesini şimdi öder. Ancak bu hizmetin yararı sadece bu yıl bitmez, gelecek yıllarda da devam eder.

Muhasebede "Dönemsellik" ilkesi şunu der: "Bir işlemin maliyetini, o işlemin yarattığı faydanın gerçekleştiği döneme ait olmalıdır."

Yani, peşin ödenen bu giderin tamamını "bu yılın gideri" olarak kaydetmeyiz. Sadece bu yılın payını gider yazarız, geri kalan kısmını ise "Peşin Ödenmiş Giderler" hesabına aktarır ve gelecek yılların gideri olarak gösteririz. Bu sayede, bu yılın karı abartılmamış, gelecek yılların karı da eksik gösterilmemiş olur. İşte bu işlemin temelinde "Dönemsellik" ilkesi yatar.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Özün önceliği: Bu ilke, bir işlemin hukuki şekline değil, ekonomik gerçekliğine bakmamızı ister. Örneğin, bir kira sözleşmesi imzalanmamış olsa bile, işyerini kullanıyorsak onu kira gideri olarak gösteririz. Sorudaki durumla doğrudan bir ilgisi yoktur.
• B) Tutarlılık: Bu ilke, şirketin bir defterden bir sonraki deftere kadar aynı yöntemleri kullanmasını (örneğin, her yıl aynı amortisman yöntemi uygulamasını) gerektirir. Kararlılık ve kıyaslama içindir, peşin ödenen giderin aktifleştirilmesiyle doğrudan ilgili değildir.
• D) İhtiyatlılık: Bu ilke, "karı fazla gösterme, zararı erken göster" mantığıdır. Eğer peşin ödenen gideri aktifleştirmeseydik ve tümünü bu yıl gider yazsaydık, bu yılın karı düşerdi. Ancak biz onu aktifleştirerek karı koruyoruz. Yani ihtiyatlılık ilkesi burada devreye girmez, aksine "dönemsellik" ilkesi uygulanır.
• E) Önemlilik: Bu ilke, küçük ve önemsiz hataların muhasebe kayıtlarını bozmaması için göz ardı edilebileceğini söyler. Sorudaki durum bir "önemlilik" meselesi değil, zamanlama ve dönem dağılımı meselesidir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Muhasebe Temel Kavramları" ve özellikle "Dönemsellik İlkesi" konusunu iyi öğrenmelisin.

Özetle: Bir gideri ödediğin an, onun yarattığı faydanın ne kadarının bu yılda ne kadarının gelecek yıllarda kullanılacağını belirlemek ve bunu Dönemsellik ilkesine göre kaydetmek gerekir. Bu yüzden doğru cevap C'dir.

Bu soruda, işletmenin bir makinesini verip yerine bir daire alması işlemi, muhasebede "varlık değişimi" (takas) olarak değerlendirilir ve bu işlemin kaydında D) Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabı kullanılmaz.

İşlemin mantığını şöyle kurabiliriz: İşletme, bedeli 250.000 ₺ olan makinesini (Tesis, Makine ve Cihazlar) vererek elden çıkarmaktadır; bu makinenin net değeri (eldeki değer) 62.500 ₺'dir. Makinenin elden çıkışında, ilk maliyetinden (250.000 ₺) birikmiş amortisman tutarını düşerek net değeri bulduğumuz için B) Birikmiş Amortismanlar ve C) Tesis, Makine ve Cihazlar hesapları mutlaka kullanılır. Karşılığında işletme, satış bedeli 60.000 ₺ olan bir daire (Binalar) almıştır, bu yüzden A) Binalar hesabı da kayda girer. Şimdi kâr veya zarar durumuna bakalım: İşletme elden çıkardığı makinenin net değeri olan 62.500 ₺'lik bir varlığı, 60.000 ₺'lik bir daire ile değiştirmiştir. Bu durumda işletme 2.500 ₺'lik bir zarar etmiştir (62.500 - 60.000). Varlık değişimlerinde oluşan bu zarar, "Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabına kaydedildiği için E) Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar şıkkı da kullanılır. Ancak D) Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabı, işletmenin ana faaliyet konusuyla ilgili olmayan ancak olağan dışı olmayan (örneğin faiz geliri gibi) gelirler için kullanılır; bu işlemin sonucunda bir zarar oluştuğu ve bu zararın "olağandışı" kategorisinde değerlendirildiği için bu hesap kullanılmaz.

Bu soruyu çözebilmek için varlık değişimi (takas) işlemlerinin muhasebeleştirilmesi, varlık elden çıkışlarında kâr/zarar hesabının nasıl belirlendiği ve TMS 16 (Maddi Duran Varlıklar) ile TMS 23 (Borçlanma Maliyetleri) kapsamında varlık değişimlerinin kaydı konularını bilmek gerekir.

Sonuç olarak, makinenin net değerinin dairenin değerinden fazla olması nedeniyle oluşan zarar "Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabına yansıtıldığından, "Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" hesabı bu kayıtta yer almaz.

Bu soruyu çözmek için aslında karmaşık formüllere boğulmana gerek yok. Sadece Satışların Maliyeti ile Stok arasındaki ilişkiyi anlamamız yeterli. Hadi adım adım, sanki bir arkadaşına anlatıyormuş gibi açıklayalım.

1. Neden Doğru Cevap A (500.000 ₺)?

Bu sorunun mantığı şudur: "Başlangıçtaki mal + Dönem içinde alınan mal = Satılan mal + Dönem sonu kalan mal"

Bunu bulmak için iki basit adım atacağız:

Adım 1: Satılan Malların Maliyetini Bulalım Soruda bize Net Satış Hasılatı (1.150.000 ₺) ve Brüt Satış Kârı (300.000 ₺) verilmiş. Brüt satış kârı formülü şudur: > Satış Hasılatı - Satılan Malların Maliyeti = Brüt Satış Kârı

Buradan Satılan Malların Maliyetini (SMM) kolayca çıkarabiliriz:

• 1.150.000 - SMM = 300.000
• SMM = 1.150.000 - 300.000
• Satılan Malların Maliyeti = 850.000 ₺

Adım 2: Dönem Sonu Stokunu Bulalım Şimdi elimizde şunlar var:

• Dönem Başı Stok: 400.000 ₺
• Dönem İçinde Alınan Mal: 950.000 ₺
• Satılan Malların Maliyeti: 850.000 ₺

Formülümüz şudur: > Dönem Başı Stok + Alınan Mal - Satılan Mal = Dönem Sonu Stok

Hesaplayalım:

• 400.000 + 950.000 = 1.350.000 (Dönem içinde elimizde olan toplam mal değeri)
• 1.350.000 - 850.000 (Satılan kısmı çıkar) = 500.000 ₺

Sonuç 500.000 ₺ olduğu için doğru cevap A şıkkıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• B (700.000): Bu cevap, muhtemelen satılan malların maliyetini hesaplamadan, sadece stok ve alışları toplayıp yanlış bir çıkarma işlemi yapılarak bulunmuş. Mantıksız bir aritmetik hatası.
• C (850.000): Bu cevap, Satılan Malların Maliyeti'dir. Öğrenciler genellikle "Satılan Malların Maliyeti" ile "Dönem Sonu Stok"u karıştırır. Soru stok soruyor, bu cevap ise satılan kısmı veriyor.
• D (1.150.000): Bu cevap, soruda verilen Net Satış Hasılatı'dır. Soru stok miktarını sorduğu için bu şık tamamen alakasızdır.
• E (1.350.000): Bu cevap, Dönem Başı Stok + Alınan Mal'ın toplamıdır. Yani elimizde olan toplam mal miktarıdır. Ancak bu malların bir kısmı satılmıştır, geriye kalan kısmı (stok) sormadığı için bu cevap da yanlıştır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için şu iki temel konuyu iyi bilmelisin:

• Brüt Satış Kârı Hesaplaması: Satış hasılatı ile brüt kâr arasındaki farkın "Satılan Malların Maliyeti" olduğunu bilmelisin.
• Aralıklı Envanter Yöntemi (Sayım Yöntemi): Bu yöntemde stok hesabı şu formülle yapılır: Başlangıç Stoku + Alışlar - Satılan Malların Maliyeti = Dönem Sonu Stok.

Özetle: Soruda sana "satılan malın maliyeti"ni vermemiş, "satış kârı" vermiş. Önce onu bulup, sonra stok formülüne sokarsan doğru cevaba ulaşırsın.

SMMM staja giriş sınavına hazırlanan bir öğrenci olarak bu soruyu çok iyi analiz etmelisin. Soru, Tekdüzen Muhasebe Sistemi ve Finansal Tabloların Hazırlanmasına İlişkin Temel Kavramlar konusunu ölçüyor.

Hadi gel, soruyu adım adım çözelim.

✅ Doğru Cevap Neden A Şıkkıdır?

Soruda "yanlış olan" ifadeyi bulmamız isteniyor. A şıkkı şunu diyor: "Finansal tablolardaki yanlış işlemler, muhasebe politikalarının açıklanması veya dipnotlarda belirtilmesi suretiyle düzeltilebilir."

Bu ifade yanlıştır ve bu yüzden doğru cevap budur. Neden mi?

• Kavram Karışıklığı: Muhasebe politikaları, bir işlemin nasıl kaydedileceğine dair kurallardır (örneğin; stoklar değerleme yöntemi, amortisman yöntemi vb.). Bir hata (yanlış işlem) yapıldıysa, bunu sadece "dipnota yazmak" veya "politika açıklamak" ile düzeltmezsiniz.
• Düzeltme Yöntemi: Eğer bir hata yapıldıysa, bu bir hata düzeltmesi işlemidir. Hatalar, dipnot açıklaması ile değil; düzeltici muhasebe kayıtları ile giderilir. Sadece dipnota yazmak, hatayı yok etmez, sadece hatayı açıklar. Bu da finansal tablonun doğruluğunu bozar.
• Özetle: Politikalar açıklanır, hatalar ise düzeltici kayıtlar ile giderilir. A şıkkı bu iki kavramı birbirine karıştırdığı için yanlıştır.

❌ Diğer Şıklar Neden Doğru (Yani Soru İçin Yanlış Değil)?

Diğer şıkların neden doğru olduğunu (yani neden cevap olamayacağını) kısaca inceleyelim:

• B Şıkkı (Doğru): Finansal tablolar hazırlanırken süreklilik, tutarlılık ve dönemsellik gibi temel kavramlar zaten varsayılmıştır. Eğer bu kavramlar açıkça belirtilmezse bile, tabloların bu kavramlara dayanarak hazırlandığı kabul edilir. Bu nedenle bunların tekrar tekrar açıklanması istenmez. Bu ifade doğrudur.
• C Şıkkı (Doğru): Muhasebe politikalarını seçerken ihtiyatlılık (düşük kar, yüksek yükümlülük), özün önceliği (şekilden çok içeriğe bakma) ve önemlilik (küçük hataların dikkate alınmaması) ilkeleri bizi yönlendirmelidir. Bu ifade doğrudur.
• D Şıkkı (Doğru): Finansal tablolarda yer alan tüm önemli muhasebe politikalarının, okuyucu tarafından kolayca anlaşılabilmesi için kısa ve anlaşılır bir dille açıklanması gerekir. Bu ifade doğrudur.
• E Şıkkı (Doğru): Finansal tabloların en önemli özelliklerinden biri karşılaştırılabilirliktir. Bugünkü tabloyu geçen yılki tablo ile kıyaslayabilmemiz gerekir. Bu ifade doğrudur.

📚 Hangi Konuyu Bilmemiz Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için şu iki temel konuyu iyi kavramış olman gerekir:

• Muhasebe Politikaları vs. Hata Düzeltmeleri: Bir işlemin kaydı sırasında yapılan bir hatanın, dipnot açıklaması ile değil, düzeltici kayıt ile giderilmesi gerektiğini bilmelisin.
• Finansal Tabloların Hazırlanmasına İlişkin Temel Kavramlar: SMMM stajında sıkça sorulan "Süreklilik", "Dönemsellik", "Tutarlılık", "Önemlilik" ve "İhtiyatlılık" gibi temel muhasebe kavramlarının ne anlama geldiğini ve bunların finansal tablo hazırlamada nasıl kullanıldığını bilmelisin.

Kısa İpucu: Sınavda "düzeltilebilir" kelimesi geçiyorsa ve konu "hata" ise, cevap genellikle "düzeltici kayıt"tır. Sadece "açıklama/dipnot" ile hata düzeltilmez.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı B şıkkıdır.

Neden Doğru Cevap B (31.12.2024)?

TMS 34 (Ara Dönem Finansal Raporlama) standardına göre, bir şirket ara dönem finansal tablolarını hazırlarken "karşılaştırmalı bilgi" sunmak zorundadır. Bu, yatırımcıların ve kullanıcıların şirketin durumunu değerlendirebilmesi için "geçen yıl neydi, bu yıl ne oldu?" sorusuna cevap vermesini sağlar.

Kural şudur: Bir ara dönem finansal durum tablosu (Bilanço) hazırlarken, o dönemin kapanış tarihine ait bilanço ile bir önceki yılın aynı döneminin kapanış tarihine ait bilanço karşılaştırılmalıdır.

• Mevcut Dönem: 30 Eylül 2025 (Bu bir ara dönemdir, yılın 9. ayı).
• Karşılaştırma Gereken Dönem: Bir önceki yılın aynı döneminin kapanış tarihi. Yani 2024 yılının 9. ayının kapanış tarihi olan 30 Eylül 2024 değil, bir önceki yılın finansal yıl kapanış tarihi olan 31 Aralık 2024'tür.

Buradaki kuralın mantığı şudur: Ara dönem bilançosu, o anki durumu gösterir. Karşılaştırma yaparken ise, o anki durumu bir önceki tam yılın kapanış durumuyla kıyaslarız. Yani 30 Eylül 2025 tarihli bilanço, 31 Aralık 2024 tarihli bilanço ile yan yana sunulmalıdır.

(Not: Eğer soru "Ara dönem kar/zarar tablosu" olsaydı, karşılaştırma 30 Eylül 2024 ile 30 Eylül 2025 arasında olurdu. Ancak soru "Finansal Durum Tablosu" (Bilanço) olduğu için karşılaştırma bir önceki yılın kapanış tarihi olan 31.12.2024 ile yapılır.)

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) 30.09.2024: Bu tarih bir önceki yılın aynı dönemini gösterir. Ancak TMS 34'e göre bilanço (finansal durum tablosu) için karşılaştırma bir önceki yılın tam kapanış tarihi ile yapılır, aynı dönemin kapanış tarihi ile değil. Bu şık, gelir tablosu için geçerli olan bir karşılaştırma mantığıdır.
• C) 01.01.2025: Bu tarih, 2025 yılının başlangıcıdır. Finansal tablolar "dönem sonu" durumunu gösterir, dönem başını değil. Bu tarih bilanço için bir referans noktası değildir.
• D) 31.03.2025: Bu tarih, 2025 yılının ilk çeyreğinin kapanış tarihidir. 30 Eylül 2025 bilançosu ile bir önceki çeyrek karşılaştırılmaz.
• E) 30.06.2025: Bu tarih, 2025 yılının ikinci çeyreğinin kapanış tarihidir. Yine, 3. çeyreğin bilançosu ile 2. çeyreğin bilançosu karşılaştırılmaz.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için TMS 34 (Ara Dönem Finansal Raporlama) standardını ve özellikle "Karşılaştırmalı Bilgi" maddesini iyi bilmelisin.

Özet Kural:

• Gelir Tablosu için: Bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırılır.
• Finansal Durum Tablosu (Bilanço) için: Bir önceki yılın tam kapanış tarihi (31 Aralık) ile karşılaştırılır.

Bu kuralı ezberlersen, benzer sorularda asla şaşırmazsın. Başarılar!

Bu soruda doğru cevap B) 300.000 TL'dir çünkü TMS 23 standardına göre, belirli bir varlığın (bu örnekte AVM) elde edilmesi için harcanan tutar üzerinden, o döneme ait ortalama borçlanma maliyeti oranı uygulanarak aktifleştirilecek faiz tutarı hesaplanır; burada 1.000.000 TL faiz tutarının 10.000.000 TL anapara bakiyesine oranı %10'luk bir maliyet oranını verir ve bu oran, 6.000.000 TL'lik harcama tutarıyla çarpıldığında (6.000.000 x %10) 600.000 TL eder, ancak harcama 1 Temmuz'da yapıldığı için bu tutarın sadece 6 ay (yarım yıl) için aktifleştirilmesi gerektiğinden, 600.000 TL'nin yarısı olan 300.000 TL doğru sonuçtur.

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu şu şekilde açıklayabiliriz: A şıkkı (100.000 TL) hesaplamada zaman çarpanı veya oran hatası yapılarak bulunmuş olabilir; C şıkkı (400.000 TL) ve D şıkkı (600.000 TL) harcama tutarının tamamının veya yanlış bir zaman diliminin dikkate alınmasıyla elde edilen hatalı sonuçlardır; E şıkkı (900.000 TL) ise hesaplamada kullanılan oran veya tutarların tamamen yanlış yorumlanması sonucu oluşmuştur. Bu soruyu çözebilmek için TMS 23 Borçlanma Maliyetleri standardının, aktifleştirilecek varlık için harcanan tutarın ortalama borçlanma maliyeti oranıyla çarpılması ve harcamanın gerçekleştiği tarihten dönem sonuna kadar geçen sürenin (zaman ağırlıklı) dikkate alınması gerektiği konusunu bilmek gerekir.

Sonuç olarak, 1 Temmuz'da başlayan ve 6 ay süren harcama için hesaplanan ortalama finansman maliyeti 300.000 TL olarak bulunmuştur.