SPL Finansal Piyasalar Soruları ve Çözümleri — 9. bölüm

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı, Finansal Piyasalar modülünden 8 soru; her birinin cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · Finansal Piyasalar

Elektronik Veri Deposu Sistemi'ne raporlama yükümlülüğüne tabi olan türev sözleşme türleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  • A)SWAP sözleşmelerine ilişkin işlemler ve döviz kuru türevleri
  • B)Fark sözleşmeleri ve forward sözleşmelerine ilişkin işlemler
  • C)Emtia, faiz oranları ve hisse senedi dayanaklı fark sözleşmeleri
  • D)Future sözleşmeleri ve opsiyon sözleşmelerine ilişkin işlemler
  • E)Yurt içi ve yurt dışı organize olmayan spot piyasalar
Çözümü göster — doğru cevap E

Metin fark, forward, future, opsiyon ve SWAP sözleşmelerini sayarken spot piyasaları veya organize olmayan spot piyasaları raporlama kapsamına dahil etmemektedir.

Dayanak: “Buna göre, emtia, faiz oranları, hisse senedi, kredi, döviz kuru ve diğer türev araç sınıflarına dayalı fark sözleşmeleri, forward sözleşmeleri, future sözleşmeleri, opsiyon ve SWAP sözleşmelerine ilişkin işlem detayları Elektronik Veri Deposu Sistemi'ne en geç işlem günün ertesi gününe kadar raporlanmaktadır.”

Soru 2 · Finansal Piyasalar

Yatırım kuruluşlarının oluşturduğu teminatlandırma politikasında kullanılan risk modellerinin geçerliliğini ve güvenilirliğini sınama sıklığı ile ilgili olarak metinde belirtilen süre nedir?

  • A)Aylık olarak yapılan iç kontrol ve risk ölçüm raporlarıyla
  • B)En az altı ayda bir olmak üzere geriye dönük stres testleriyle
  • C)Yıllık olarak yapılan denetim raporları ve bağımsız denetimle
  • D)Her üç ayda bir güncellenen piyasa verileri ve analizlerle
  • E)Sadece olumsuz piyasa koşulları oluştuğu zaman stres testleriyle
Çözümü göster — doğru cevap B

Metin, risk modellerinin geçerliliğinin en az altı ayda bir geriye dönük stres testleriyle sınanması gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Dayanak: “Teminatlandırma politikasında kullanılan risk modellerinin geçerliliği ve güvenilirliği en az altı ayda bir olmak üzere geriye dönük stres testleriyle sınanmak zorundadır.”

Soru 3 · Finansal Piyasalar

Borsa İstanbul bünyesinde yer alan Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası ile SWAP Piyasası'nda gerçekleşen türev işlemlerinin Elektronik Veri Deposu Sistemi'ne raporlanmasından sorumlu olan kurum hangisidir?

  • A)Merkezi Karşı Taraf (MKT) olan Takasbank tarafından raporlanmaktadır
  • B)Yatırım kuruluşları ve tüzel kişiler tarafından raporlanmaktadır
  • C)İlgili yatırım kuruluşları tarafından doğrudan raporlanmaktadır
  • D)Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından otomatik olarak raporlanmaktadır
  • E)Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği tarafından denetlenmektedir
Çözümü göster — doğru cevap A

Metin, organize piyasalardaki işlemlerin raporlanmasını doğrudan Takasbank'a bağlamıştır; diğer şıklarda belirtilen kurumlar tezgahüstü işlemler için geçerlidir.

Dayanak: “Borsa İstanbul bünyesinde yer alan Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası ve SWAP Piyasası'nda gerçekleştirilen türev işlemleri ise Merkezi Karşı Taraf (MKT) olan Takasbank tarafından Elektronik Veri Deposu Sistemi'ne raporlanmaktadır.”

Soru 4 · Finansal Piyasalar

Pay Senedi Repo Pazarı'nda gerçekleşen işlemlerin vadesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  • A)İşlem yapmaya yetkili yatırım kuruluşları tarafından ihraç edilen paylar vade kırılabilir.
  • B)Pazarda 2 iş gününe kadar ileri başlangıç valörlü emir iletilebilir.
  • C)İşlemin bitiş valörü en fazla 1 yıl olabilir.
  • D)Herhangi bir nedenle Pay Piyasası'nda işlemlerin durması halinde Pazar'da işlemler durdurulur.
  • E)Vade kırma işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Takasbank tarafından belirlenir.
Çözümü göster — doğru cevap E

Metinde vade kırma işlemlerinin usul ve esaslarının Takasbank tarafından belirlendiği açıkça belirtilmiştir. Diğer şıklar da metinde geçse de soru vade kırma işlemlerinin sorumluluğunu sormaktadır.

Dayanak: “Vade kırma işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Takasbank tarafından belirlenir.”

Soru 5 · Finansal Piyasalar

Pay Senedi Repo Pazarı'nda repo ve ters repo emirlerinin eşleşme önceliği nasıl belirlenir?

  • A)Emirler; repo oranı, repo tutarı, başlangıç ve bitiş valörü, hesap tipi, hesap kodu ve hesap no ile işlem yapılmak istenen pay bilgileri girilerek sisteme iletilir.
  • B)Oran eşitliğinde zaman önceliği geçerlidir.
  • C)Repo emirleri arasında en yüksek oran; ters repo emirleri arasında en düşük oran eşleşmede önceliklidir.
  • D)Pazarda 2 iş gününe kadar ileri başlangıç valörlü emir iletilebilir.
  • E)Bu Pazar’da, Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda işlem gören BIST 50 Endeksine dahil paylardan Borsa Genel Müdürlüğü tarafından uygun görülenlerin geri alım vaadi ile satım ve geri satım vaadi ile alım işlemleri yapılır.
Çözümü göster — doğru cevap C

Metinde eşleşme önceliğinin en yüksek ve en düşük oran kuralına göre belirlendiği ifade edilmiştir. Bu kural diğer şıklarda belirtilen işlem detaylarından farklıdır.

Dayanak: “Repo emirleri arasında en yüksek oran; ters repo emirleri arasında en düşük oran eşleşmede önceliklidir.”

Soru 6 · Finansal Piyasalar

Aşağıdakilerden hangisi Pay Senedi Repo Pazarı'nda işlem gören menkul kıymetlerle ilgili doğru bir ifadedir?

  • A)Pay Senedi Repo Pazarı'nda repo ve ters repo emirleri sırasıyla repo oranı ve zaman önceliğine göre eşleşmeye tabi tutulur.
  • B)Bu sermaye piyasası araçları ters repo yapan üye adına bitiş valörüne kadar bloke bir hesapta saklamada tutulur.
  • C)BIST 50 Endeksi’nden çıkarılan payların bu pazarda işlem görmeye devam etmeleri Borsa Genel Müdürlüğü kararına bağlıdır.
  • D)Borsa Genel Müdürlüğü tarafından bu pazarda repo işlemlerine kapatılan payların konu olduğu açık işlemler repo bitiş valörüne kadar sürdürülür.
  • E)İşleme konu sermaye piyasası araçları başlangıç valöründe Takasbank’a teslim edilerek takas yükümlülüğü yerine getirilir.
Çözümü göster — doğru cevap C

Metinde BIST 50'den çıkarılan payların işlem görmeye devam edip etmeyeceği Borsa Genel Müdürlüğü'nün kararına bağlı olduğu belirtilmiştir. Diğer şıklar işlem mekanizması veya takas kuralları ile ilgilidir.

Dayanak: “BIST 50 Endeksi’nden çıkarılan payların bu pazarda işlem görmeye devam etmeleri Borsa Genel Müdürlüğü kararına bağlıdır.”

Soru 7 · Finansal Piyasalar

Özsermaye halleri nedeniyle payların işlemlere konu edilemediği durumlar hangisidir?

  • A)Herhangi bir nedenle Pay Piyasası’nda işlemlerin durması halinde Pay Senedi Repo Pazarı’nda da işlemler durdurulur.
  • B)Kar payı ödemeleri, bedelli ve/veya bedelsiz sermaye artırımları, sermaye azaltımları, ortaklık birleşmeleri, ortaklık bölünmeleri gibi özsermaye halleri olması halinde.
  • C)Bu Pazar’da, repo işlemi karşılığı olarak borçlanma araçları değil paylar kullanılır.
  • D)Tahsisli sermaye artışı gibi ilgili payda fiyat değişimi yaratmayan özsermaye hallerinde, pay repo serileri durdurulmaz.
  • E)Pay Piyasası’nda pay fiyatının değiştiği tarih ile özsermaye halinin Merkezi Kayıt Kuruluşu’nda (MKK’da) fiilen gerçekleşeceği iki gün boyunca işlemlere konu edilemez.
Çözümü göster — doğru cevap B

Metinde kar payı, sermaye artırımları ve birleşme gibi hallerin işlemleri durdurduğu belirtilmiştir. Tahsisli sermaye artışı gibi fiyat değişimi yaratmayan hallerin ise durdurulmadığı ifade edilmiştir.

Dayanak: “Kar payı ödemeleri, bedelli ve/veya bedelsiz sermaye artırımları, sermaye azaltımları, ortaklık birleşmeleri, ortaklık bölünmeleri gibi özsermaye halleri olması halinde, söz konusu paylar; Pay Piyasası’nda pay fiyatının değiştiği tarih ile özsermaye halinin Merkezi Kayıt Kuruluşu’nda (MKK’da) fiilen gerçekleşeceği iki gün boyunca işlemlere konu edilemez.”

Soru 8 · Finansal Piyasalar

İleri valörlü işlemlerde işlem günü bloke edilen kıymet ne zaman ve nereye aktarılır?

  • A)Valör günü geldiğinde kıymet ödünç verenin Ödünç Kapama Blokaj Hesabına alınır.
  • B)İşlem günü biter bitmez ödünç verenin ÖPP Alt Hesabına geri döner.
  • C)İleri valörlü emir gerçekleştiğinde kıymet hemen Serbest Alt Hesaba virmanlanır.
  • D)İşlem günü ile valör günü arasında herhangi bir blokaj söz konusu değildir.
  • E)Valör günü bu hesaptan çıkarılarak ödünç alanın Serbest Alt Hesabına aktarılır.
Çözümü göster — doğru cevap E

Metin, bloke edilen kıymetin valör günü ödünç alanın hesabına aktarıldığını açıkça ifade etmektedir.

Dayanak: “İleri valörlü emrin gerçekleşmesi durumunda, ödünç veren üye veya müşterilerinin MKK nezdindeki ÖPP Alt Hesabı'nda işlem günü bloke edilmiş olan kıymet, valör günü bu hesaptan çıkarılarak, ödünç alan üye veya müşterilerinin yine MKK nezdindeki Serbest Alt Hesabına ve/veya Ödünç Kapama Blokaj Hesabına aktarılır.”

Finansal Piyasalar modülünün diğer bölümleri

Bölümler (9/15)

Aynı formatta 2691 çözümlü soru

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

SPL uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz