SMMM Yeterlilik Vergi Mevzuatı ve Uygulaması: Vergi Mevzuatı Soruları ve Çözümleri — 4. bölüm

VUK'ta düzenlenmesi zorunlu vesikalar: fatura, perakende satış vesikaları (perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti), gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, ücret bordrosu ile sevk, taşıma ve yolcu listeleri gibi taşıma belgeleri.

Fatura düzenleme sınırı: Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, sattıkları emtia veya yaptıkları iş için fatura vermek zorundadır. Ayrıca satılan emtia veya işin bedeli belirlenen haddi aşarsa, nihai tüketiciye de fatura düzenlenmesi zorunludur.

Doğru şık Perakende satış vesikaları'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: VUK md. 229 vd.

Gelirin yedi unsuru: ticari kazanç, zirai kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlar (değer artış kazançları ve arızi kazançlar).

Kurum kazancı gelirin bir unsuru değildir; kurumlar vergisinin konusudur. Ancak KVK md. 6 uyarınca kurum kazancı, GVK'daki ticari kazanç hükümlerine göre tespit edilir — bu bağ sınavda sıkça sorulur.

Şıklardaki Veraset ve intikal kazancı bu kümeye girmez; diğer dört şık kümenin gerçek üyesidir.

Dayanak: GVK md. 2

KDVK md. 30 indirim yasaklarını sayar: istisna edilmiş işlemlerle ilgili KDV (iade hakkı doğuran işlemler hariç), binek otomobil KDV'si (faaliyeti bu araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanlar hariç), zayi olan mallara ait KDV ve KKEG niteliğindeki giderlere ilişkin KDV.

Muhasebe sonucu: İndirilemeyen KDV, indirim hakkı bulunmadığı için maliyete veya gidere yazılır — 191 İndirilecek KDV hesabına alınmaz.

Şıklardaki Kiralanan işyeri kirasına ait KDV bu kümeye girmez; diğer dört şık kümenin gerçek üyesidir.

Dayanak: KDVK md. 30

Tarh usulleri: beyana dayanan tarh (asıl usul), ikmalen (daha önce tarh edilmiş vergiye ek olarak, defter-kayıt-belgeye veya kanuni ölçülere dayanılarak), re'sen (matrahın defter, kayıt ve belgelerden tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir yoluyla) ve idarece tarh (mükellefin beyan yükümlülüğünü yerine getirmemesi gibi hallerde).

İkmalen ve re'sen tarh arasındaki ayrım kritiktir: ikmalende matrah belirlenebilecek somut bir dayanak vardır; re'sende bu dayanak yoktur ve matrah takdir edilir.

Doğru şık Beyana dayanan tarh'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: VUK md. 25-30

VUK'ta düzenlenmesi zorunlu vesikalar: fatura, perakende satış vesikaları (perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti), gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, ücret bordrosu ile sevk, taşıma ve yolcu listeleri gibi taşıma belgeleri.

Fatura düzenleme sınırı: Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, sattıkları emtia veya yaptıkları iş için fatura vermek zorundadır. Ayrıca satılan emtia veya işin bedeli belirlenen haddi aşarsa, nihai tüketiciye de fatura düzenlenmesi zorunludur.

Şıklardaki Sözleşme bu kümeye girmez; diğer dört şık kümenin gerçek üyesidir.

Dayanak: VUK md. 229 vd.

Re'sen tarh, matrahın defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hallerde, takdir komisyonu kararı veya vergi inceleme raporuna dayanılarak yapılır.

Ayrım: Verginin süresinde ödenmemesi bir tarh sebebi değildir; tahsil aşamasına ilişkindir ve gecikme zammı ile cebri takip sonucunu doğurur. Bildirim yükümlülüklerinin ihlali ise usulsüzlük cezası gerektirir, re'sen tarh sebebi oluşturmaz.

Doğru şık Beyannamenin ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmaması (zorunlu olduğu halde)'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: VUK md. 30

VUK'ta düzenlenmesi zorunlu vesikalar: fatura, perakende satış vesikaları (perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti), gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, ücret bordrosu ile sevk, taşıma ve yolcu listeleri gibi taşıma belgeleri.

Fatura düzenleme sınırı: Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, sattıkları emtia veya yaptıkları iş için fatura vermek zorundadır. Ayrıca satılan emtia veya işin bedeli belirlenen haddi aşarsa, nihai tüketiciye de fatura düzenlenmesi zorunludur.

Doğru şık Sevk irsaliyesi'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: VUK md. 229 vd.

Gelirin yedi unsuru: ticari kazanç, zirai kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlar (değer artış kazançları ve arızi kazançlar).

Kurum kazancı gelirin bir unsuru değildir; kurumlar vergisinin konusudur. Ancak KVK md. 6 uyarınca kurum kazancı, GVK'daki ticari kazanç hükümlerine göre tespit edilir — bu bağ sınavda sıkça sorulur.

Doğru şık Diğer kazanç ve iratlar'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: GVK md. 2