Soru 1 · 2010/1 · Denetim, Raporlama ve Meslek Hukuku
Tam tasdik denetimini yaptığınız (X) A.Ş. perakende giyim eşyalarının satış işi ile iştigal etmektedir.
a) (X) A.Ş.’ye ait mağazanın geçirdiği sel felaketi sonucu maliyeti 60 000 TL. olan giysiler % 50 oranında
değer kaybına uğramıştır. Durum takdir komisyonu tarafından 15.11.2009 tarihinde karara bağlanmış ve
ayni tarihte karşılık ayrılmıştır. Bu konu ile ilgili olarak aşağıdaki kayıtlar yapılmıştır.
-------------------------------15.11.2009-----------------------------------
152 MAMÜLLER 60 000
153 TİCARİ MALLAR 60 000
-----------------------------------------15.11.2009………………………..
654 KARŞILIK GİDERLERİ 30 000
157 DİĞER STOKLAR 30 000
-------------------------------------- --------------------------------------------------
b) Değeri düşen giyim eşyalarının tamamı 20.11.2009 tarihinde 32 000 TL +(%8) KDV’ye satılmıştır. Satış
işlemi ile ilgili olarak sadece aşağıdaki kayıt yapılmıştır.
-----------------------------------------20.11.2009---------------------------------
100 KASA 34 560
391 HESAPLANAN KDV 2 560
------------------------------------------------ -------------------------------------------------
c) Dönem sonu işlemleri ile ilgili olarak aşağıdaki kayıtlar yapılmıştır.
---------------------------------31.12.2009-----------------------------------------
690 DÖNEM KAR VEYA ZARARI 60 000
654 KARŞILIK GİDERLERİ 30 000
152 MAMÜLLER 30 000
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Yukarda yapılan kayıtlar doğru ve yeterli midir? Doğru ve yeterli bulmuyorsanız yapılması gereken işlem ve
kayıtları yapınız.
d) Dönem sonu işlem sonuçlarını vergi mevzuatı açısından değerlendiriniz.
Komisyonun resmî cevabını gör
a) Yapılan kayıt yanlıştır. Sel basması sonucu, değeri düşen malların mamüller kalemine değil, diğer stok kalemine aktarılması gerekir. -------------------------------15.11.2009----------------------------------- 157 DİĞER STOKLAR 60 000 153 TİCARİ MALLAR 60 000 Değeri düşen mallar diğer stok kalemine aktarıldıktan sonra, takdir komisyonu kararına göre, değerini tamamen yitiren mallar için karşılık ayrılması gerekir. ---------------------------------------------15.11.2009------------------------------------------- 654 KARŞILIK GİDERLERİ 30 000 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 30 000
b) Satış işlemi ile ilgili olarak yapılan muhasebe kaydı doğru olmakla birlikte yetersizdir. Birinci ve ikinci sınıf tüccarların 8 000 TL’yi geçen tahsilatlarının direkt tahsil etmeleri özel usulsüzlük cezasını gerektirir. Bu miktarı aşan tahsilatların banka vasıtasıyla tahsil etmeleri gerektiğinden, peşin satış bedelinin banka vasıtasıyla tahsil edilmesi gerekmektedir. Değeri düşen maliyetin satış kaydı -----------------------------------------20.11.2009--------------------------------- 102 BANKA 34 560 391 HESAPLANAN KDV 2 560
Değeri düşen malın maliyet kaydı ve stoklardan çıkartılması ------------------------------------------------20.11.2009 ------------------------------------ 623 SATILAN DİĞER MALLARIN MALİYETİ 30 000 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 30 000 157 DİĞER STOKLAR 60 00 c) Dönem sonu kayıtları yanlıştır. Bu işlemlerle ilgili dönem sonu kayıtları aşağıda belirtilmiştir. ---------------------------------------------31.12.2009………………………………….. 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 60 000 654 KARŞILIK GİDERLERİ 30 000 623 SATILAN DİĞER MALLARIN MALİYETİ 30 000
--------------------------------------------------- 31.12.2009----------------------------------------------- 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 32 000
d) Sonuç olarak işletme sel basması sonucu (X) A.Ş. (60 000 -32 000 =) 28 000 TL zarar kaydetmiştir. İşletmenin bu zararı kanunen kabul edilebilir niteliktedir. Eğer işletme değer kayıplarını takdir komisyonuna takdir ettirmemiş olsaydı, karşılık giderlerini kanunen kabul edilmeyen gider niteliğinde değerlendirilecek ve kurum kazancına eklenecekti. Bu durumda da işletme 28 000 TL zarar ettiği halde, (32 000 -30 000 =) 2 000 TL kar etmiş gibi görülecek ve bu kazanç kurumlar vergisi matrahına eklenecekti.