2011/2 YMM Denetim, Raporlama ve Meslek Hukuku Soruları ve Çözümleri

a) Yukarda yapılan muhasebe kayıtları yanlıştır. Öncelikle hatalı yapılan bu kayıtların iptal edilmesi gerekir. Yapılması gereken kayıtlar aşağıda belirtilmiştir. Satılan makineye ait birikmiş amortisman hesabı kapatılmamak suretiyle dönem karının noksan tahakkuk ettirilmesine neden olunmuştur. ---------------------------------------/----------------------------------- 102 BANKALAR 590 000 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 300 000 253 TESİS MAKİNA VE CİHAZLAR 400 000 391 HESAPLANAN KDV 90 000 VE KARLAR 400 000 -----------------------------------------/------------------------------------------ Düzeltme kaydı: Düzeltme kaydı iki şekilde yapılabilir: -Ya yanlış yapılan kayıt ters kayıtla kapatılır. Yukarıdaki kayıt yapılır. -Ya da yapılan kayıttaki farklılıklar, eksiklikler aşağıdaki gibi ilgili hesaplara kaydetmek suretiyle olması gereken sonuçlara ulaşılır. -----------------------------/-------------------------------------------------- 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 300 000 VE KARLAR 300 000 --------------------------------/------------------------------------------------------- Öte yandan, banka hesabının 102 olan kodunun 122 olarak yanlış yazılmıştır. Ancak yapılan işlem doğrudur. Satış bedeli bankaya ödenmiştir. Herhangi bir muhasebe kaydına gerek bulunmamaktadır. b)Bu kayıtta yanlış yapılmıştır. Birikmiş amortisman hesabı yanlış işletilerek, bu işlemle ilgili karın fazla tahakkuk ettirilmesine neden olunmuştur. Olması gereken muhasebe kaydı: 100 KASA 59 000 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMAN 200 000 GİDER VE ZARARLAR 50 000 253 TESİS MAKİNA VE CİHAZLAR 300 000 391 HESAPLANAN KDV 9 000 ---------------------------------------/--------------------------------------- Düzeltme kaydı: Düzeltme kaydı iki şekilde yapılabilir: -Ya yanlış yapılan kayıt ters kayıtla kapatılır. Yukarıdaki kayıt yapılır. -Ya da aşağıdaki kayıtta görüleceği üzere hesaplarda düzeltme yapılabilir -------------------------------------------/----------------------------- 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMAN 400 000 GİDER VE ZARARLAR 50 000 GELİR VE KARLAR 450 000 -----------------------------------/----------------------------------------------- Öte yandan bu firma söz konusu sabit kıymet satışından zarar etmesine rağmen yanlış hesap (679 Diğer Olağan Dışı Gelir Ve Karlar ) işletmiştir. c)Dönem sonu kayıtları yanlıştır. Bu işlemlerle ilgili dönem sonu kayıtları aşağıda belirtilmiştir. 679 ve 689 no.lu hesapların bakiyeleri dönem sonunda aşağıda belirtilen şekilde 690 no.lu hesaba aktarılarak hesaplar kapatılır. GELİR VE KARLAR 400 000 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 400 000 -------------------------------------- / --------------------------------------- ----------------------------------------- /--------------------------------- 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 50 000 GELİR VE KARLAR 50 000 -------------------------------------- / --------------------------------------- b)(X) A.Ş.’nin 2010 yılına ait 2011 Şubat ayında yapılan denetimi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir: 1-Sorunun (b) şıkkında KDV dahil 59 000 TL’ye satılan makine bedelinin kasa vasıtasıyla tahsil edilmiştir. Bilindiği üzere, 332 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Tebliğinde yer alan açıklamalara göre, mükelleflerin ticari işlemleri ile nihai tüketicilerden mal ve hizmet bedeli olarak yapacakları 8 000 TL’sını aşan tahsilat ve ödemelerinin; banka, özel finans kurumları ve ya Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü aracılığıyla yapmaları ve bu kurumlarca düzenlenen belgeleri tevsik etmeleri zorunludur. Öte yandan aynı Kanunun mükerrer 355. Maddesine 5228 sayılı Kanunun 10'uncu maddesiyle eklenen fıkra hükmü uyarınca, tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir işlem için bu maddeye göre uygulanan cezalardan az olmamak üzere işleme konu tutarın % 5'i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir. VUK’nun mükerrer 355. Maddesine göre, ayrıca bu şekilde 2011 yılı için uygulanacak asgari ceza tutarı; Birinci sınıf tüccarlar için 1 070 TL, İkinci sınıf tüccarlar için 530 TL’dir. Birinci satışa ilişkin bedel, banka vasıtasıyla tahsil edilmesine karşılık, ikinci satışa ilişkin tahsilatın kasa vasıtasıyla gerçekleştirilmesi 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 257 . maddesine aykırılık teşkil etmektedir. 2-Katma değer vergileri doğru hesaplanmıştır. Yapılacak bir işlem bulunmamaktadır. 3- Firma kayıtlarına göre, dönem sonunda 350 000 TL zarar etmiştir. Oysa firma bu kadar zarar yerine bu tutarda kar etmiştir. Dolayısıyla firma ( 350 000 + 350 000 = ) 700 000 TL eksik matrah beyanı söz konusudur. Geçici vergi beyan dönemi henüz başlamadı ise, vergi ziyaına neden olmamak bakımından, yanlış kayıtların yukarda belirtilen şekilde düzeltilmesi uygun olacaktır. Geçici vergi beyanında bulunuldu ise, pişmanlık hükümlerinden yararlanılması uygun olacaktır. Kurumlar Vergis beyanname verme süresine henüz uzun bir zaman bulunduğuna göre gerekli düzeltme işlemleri yapılabilir. Aksi takdirde bu hatalara Raporda yer vermek gerekir.

) Yeminli Mali Müşavirlere uygulanacak disiplin cezaları 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunun 48. Maddesinde tanımlanmıştır. Öte yandan disiplin soruşturması sırasında uyulacak kurallar ve Kanun maddesinde yer alan disiplin cezaları kapsamına giren eylemler ayrıca Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Disiplin Yönetmeliğinde hükme bağlanmıştır.

• Madde hükmü uyarınca;

-mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla, -görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan yahut da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, -muhasebe ve müşavirlik hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi maksadı ile durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki disiplin cezaları verilir. Disiplin cezaları şunlardır: a) Uyarma; meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. b) Kınama; meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir. c) Geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma; meslekî sıfatı saklı kalmak şartıyla altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere meslekî faaliyetten alıkoymadır. d) Yeminli sıfatını kaldırma; yeminli malî müşavirlerin yeminli sıfatının kaldırılmasıdır. e) Meslekten çıkarma; meslek mensubunun ruhsatnamesinin geri alınarak bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir. Meslekî Kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası uygulanır. -Görevini bağımsızlık tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya

• kusurlu olarak yapan veyahut ta
• Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları

için geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır. Tasdik yetkisini gerçeğe aykırı olarak kullandığı Maliye Bakanlığınca ilk defa tespit edilen ve rapora bağlanan yeminli malî müşavirler hakkında geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma, bu husus tekerrür edip bunun mahkeme kararıyla kesinleşmesi halinde de yeminli sıfatını kaldırma cezası verilir. Mükellefle birlikte kasden vergi ziyaına sebebiyet verdikleri mahkeme kararı ile kesinleşen meslek mensuplarına, meslekten çıkarma cezası verilir. Üç yıllık bir dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren davranışta bulunan meslek mensubuna, her yeni suçu için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir. Beş yıllık dönem içinde iki defa meslekî faaliyetten alıkoyma cezası ile cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren fiili yeniden işleyen meslek mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanır. Disiplin kurulları bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının uygulanmasına karar verebilirler. Takibat ve hüküm tesisi disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel değildir. Meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Yetkili disiplin kurulunun 10 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar. Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.

a) Meslek mensuplarının meslek sırları konusu 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 43. Maddesinde aşağıdaki şekilde hükme bağlanmıştır. -oda ve birlik personeli, -Meslek mensupları ve -bunların yanlarında çalışanlar, işleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları ifşa edemezler, çeşitli kanunlarla muhbirlere tanınan hak ve menfaatlerden faydalanamazlar. Ancak, suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere duyurulması mecburidir. Adlî veya idarî her türlü inceleme veya soruşturma birinci fıkra hükmünün dışındadır. Tanıklık, sırrın ifşası sayılmaz. b) 3568 sayılı Kanunu’nun 45. Maddesi hükmü uyarınca meslek mensupları için öngörülen yasaklar aşağıda belirtilmiştir. Serbest muhasebeci malî müşavirler bu unvanlarla, yeminli malî müşavirler ise bu unvan ve tasdik yetkisiyle; meslek mensuplarının meslek konusunun belirlendiği 2 nci maddede yazılı işlerin yürütülmesi amacıyla; -gerçek ve tüzelkişilere tâbi ve onların işyerlerine bağlı olarak hizmet akdi ile çalışamazlar, -ticarî faaliyette bulunamazlar, -meslekle ve meslek onuru ile bağdaşmayan işlerle uğraşamazlar. -Yeminli malî müşavirler, eşi (boşanmış dahi olsa) usul ve füruundan biri ve 3 üncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhrî hısımlarının veya bunların ortak oldukları firmaların işlerine bakamazlar, yukarıda sayılan yakınlıktaki akrabaları olanserbest muhasebeci malî müşavirlerin baktığı işleri tasdik edemezler. -Hayri ve ilmi kuruluşlar, -233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki iktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri,

• kamu idarelerinin doğrudan ya da dolaylı hissedarı olduğu kurumlar ile- Tasarruf Mevduatı Sigorta

Fonunun yönetimindeki kurumların bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerini yürütmemeleri şartıyla, -bu kurum ve kuruluşların yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği, denetçiliği görevleri ile -bilirkişilik ve tasfiye memurluğu meslekle bağdaşmayan işler sayılmaz Birden çok meslek mensubu çalışmalarını; serbest muhasebeci malî müşavirlik veya yeminli malî müşavirlik ortaklık bürosu veya şirket şeklinde birleştirebilirler. Bu bürolarda yapılan faaliyetler ticarî faaliyet sayılmaz. Şirket şeklinde çalışılması halinde, yapılan işlerden doğacak cezaî sorumluluk işi yapan meslek mensubuna aittir. Meslek mensupları, iş elde etmek için; -reklâm sayılabilecek faaliyetlerde bulunamazlar. -Tabela veya basılı kağıtlarında ruhsatname ile belirlenen mesleki unvanları dışında başka sıfat kullanamazlar.

İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimlerinde Özel Tüketin Vergisi İstisnasına İlişkin Faaliyet Tasdik Raporu düzenlenmesinin konusu, amacı ve Raporda yer alması gereken bilgiler aşağıda açıklanmıştır. 1-Tasdikin Konusu 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye göre düzenlenen "Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirler tarafından vergi mevzuatı açısından tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının "Mali Mevzuatta Yer alan Teşvik, İndirim, İstisna ve Muafiyetler Yönünden" başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde ise "Diğer teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemler"in tasdik kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür. 4760 sayılı ÖTV Kanununa 27/4/2006 tarihli ve 5493 sayılı Kanunla eklenen 7/A maddesi ile ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan 2710.19.41.00.11, 2710.19.41.00.19, 2710.19.45.00.11 ve 2710.19.49.00.11 G.T.İ.P. numaralı malların (motorinlerin); -4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde, Bakanlar Kurulunca belirlenen sınır kapılarında, -4458 sayılı Gümrük Kanununun ihracat rejimi kapsamında yurtdışına çıkarılacak eşyayı taşıyan kamyon, çekici ve soğutucu ünitesine sahip yarı römorkların depolarına (araçların ve soğutucu ünitelerin standart yakıt deposu miktarlarını aşmamak kaydıyla) -yalnızca yurt dışına çıkışlarda teslimi özel tüketim vergisinden istisna edilmiştir. Ayrıca, bu maddede düzenlenen istisnaya ilişkin usul ve esasları belirleme, istisnayı bu maddeye göre işlem yapanlara verginin iadesi yöntemi ile uygulama konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir. 4760 sayılı Kanunun 7/A maddesine ilişkin olarak yayımlanan muhtelif Bakanlar Kurulu Kararları ile söz konusu istisnanın; Ambarlı, Çeşme, Pendik, İpsala, Tekirdağ, Kapıkule, Hamzabeyli, Çeşme, Kepez ve Mersin Sınır Kapılarındaki gümrüklü sahalarda uygulanacağı belirtilmiştir. Söz konusu maddenin verdiği yetki uyarınca, istisna uygulamasının usul ve esasları 11 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliği ile belirlenmiştir. Buna göre, bayilerin yukarıda belirtilen hükümler kapsamında gerçekleştirdikleri motorin teslimlerinde ÖTV istisnası uygulaması Bakanlığımızca tasdik kapsamına alınmış olup, yeminli mali müşavirler tarafından her takvim yılına ilişkin olarak düzenlenecek faaliyet raporlarının takvim yılını takip eden 2 ay içerisinde KDV mükellefiyetlerinin bulunduğu yer vergi dairesine ibrazı şartı getirilmiş bulunmaktadır. Söz konusu raporlar ilgili vergi dairelerine bizzat raporu düzenleyen yeminli mali müşavir tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar vergi dairesi müdürü veya yardımcıları tarafından imzalanacaktır. Bu itibarla, yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenmesi gereken "İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimlerinde Özel Tüketim Vergisi İstisnasına İlişkin Faaliyet Tasdik Raporu"nun (kısaca faaliyet raporu olarak anılacaktır.) düzenlenmesine ilişkin hususlar, raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır. 2 - Tasdikin Amacı İhraç malı taşıyan araçlara motorin teslimlerinde özel tüketim vergisi istisnasına ilişkin olarak yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; söz konusu malların özel tüketim vergisinden istisna olarak tesliminin 11 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği’nde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilmiş olup olmadığının tespit edilmesidir. 3 - Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Faaliyet Raporu ve Faaliyet Raporunda Bulunması Gereken Bilgiler YMM’ler tarafından hazırlanacak faaliyet raporlarının, bu Tebliğin (1) numaralı ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) numaralı ekini oluşturan rapor dispozisyonu ve içeriğine uygun olarak hazırlanması gerekmektedir. Ayrıca bu Tebliğ ve 11 Seri No.lu ÖTV Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen belgeler ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü inceleme ile ilgili diğer belgelerin rapora eklenmesi gerekmektedir. Öte yandan, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin ekine uygun olarak düzenlenecek "Tasdik Sözleşmesi"nin I inci bölümünde yer alan "Tasdik Konusu" başlıklı sütun, "18- İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimlerinde ÖTV İstisnası Tasdik Raporu" şeklinde kodlanacaktır.

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Mesleklerine İlişkin haksız Rekabet ve Reklam Yasağı Yönetmeliğinin 7. Maddesinde, meslek mensuplarının ücret ve mali nitelikteki uygulamalarda haksız rekabete neden olacak eylem ve davranışları belirtilmiştir. Meslek mensupları, mesleki dayanışma sorumluluğunun bilincinde olarak, ücret ve mali nitelikteki uygulamalarda haksız rekabete neden olacak eylem ve davranışlarda bulunamazlar. Aşağıda sayılı haller özellikle haksız rekabet teşkil eder: a) Asgari ücret tarifesinin altında ücret talep etmek veya ücretsiz hizmet vermek. b) Ücret tarifesindeki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, yapılacak hizmet veya iş sonucu elde edilen menfaat üzerinden iş sahibi ile ortaklık pay anlaşmaları yapmak. c) Bir meslek mensubuna olan ücret borcunu ödememiş iş sahibine hizmet vermek. ç) İş sahiplerinden emanet para toplamak, alınan ücrete karşılık olmak üzere gerçeğe aykırı serbest meslek makbuzu veya fatura düzenlemek. d) Sözleşme değerinin altında serbest meslek makbuzu veya fatura düzenlemek veya hiç düzenlememek; mali yükümlülüklerini yerine getirmemek. e) Üçüncü kişilere ücret ya da herhangi bir menfaat sağlamak veya vaat etmek suretiyle iş almak. f) İş sahiplerine menfaat sağlamayı vaat etmek veya menfaat sağlamak ve bu suretle iş almak. g) İş sahiplerine ait veya iş sahiplerinden elde edilen bilgileri kullanmak suretiyle ekonomik çıkar sağlamak. ğ) Çalışanlara iş mevzuatında öngörülen ücret ve sosyal hakları vermemek veya maliyetleri düşürmek için yasal zorunlulukları yerine getirmemek.