2012/1 YMM Denetim, Raporlama ve Meslek Hukuku Soruları ve Çözümleri

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu hükümleri uyarınca; a. Kanunun 19. Maddesi Oda Genel Kurulunun görevleri aşağıda gösterilmiştir.

• Odaların amaçlarının gerçekleştirilmesi için gereken karar ve tedbirleri almak.
• Oda Yönetim Kurulu, Disiplin Kurulu ve Denetleme Kurulu üyeleri ile Birlik temsilcilerini seçmek.
• Oda için gerekli taşınmazların satın alınması veya mevcut taşınmazların satılması hususunda

Yönetim Kuruluna yetki vermek.

• Yönetim Kurulunca yapılacak teklifleri incelemek ve karara bağlamak.
• Meslek mensuplarınca uyulması zorunlu meslekî kararlar alınması konusunda Birliğe tekliflerde

bulunmak.

• Bütçeyi ve kesin hesapları tasdik etmek.
• Yönetim Kurulunu ibra etmek, gerektiğinde sorumlu görülenler hakkında disiplin soruşturmasına

karar vermek.

• Odaya yazılacak adayların giriş ücretlerini ve odaya yazılı üyelerin yıllık aidatlarını tespit etmek ve

bunların ödeneceği tarihleri belirlemek.

• Oda Yönetim Kurulunun çalışma raporunu incelemek, kabul etmek.
• Odanın görevlerine giren diğer işleri gündeme dayanılarak veya üyelerin teklifi üzerine inceleyip

karara bağlamak.

• Kanunlarla verilmiş diğer görevleri yapmak.

b. Oda Genel Kurul toplantısı 3568 sayılı Kanunun 5786 sayılı Kanunun 19'uncu maddesi ile değişen 20. Maddesi hükmü uyarınca Oda Genel Kurulu üç yılda bir Mayıs ayının içinde başkanın daveti üzerine bütçeyi ve gündemdeki diğer maddeleri görüşmek ve gereken seçimleri yapmak üzere toplanır. Oda Yönetim Kurulu Başkanı, Yönetim veya Denetleme Kurulu gerekli gördüğü hallerde Genel Kurulu toplantıya çağırabilir. Oda Yönetim Kurulu Başkanı, Odaya kayıtlı üyelerin beşte birinin görüşme konularını belirten yazılı talebi ile en geç 15 gün içinde Genel Kurulu toplantıya çağırmak zorundadır. Genel Kurul toplantısına, odaya kayıtlı üyeler yazı ile çağırılır. Çağırı mektubunun toplantı gününden en az 10 gün önce taahhütlü olarak postaya verilmiş veya üyeye tevdi edilmiş olması gereklidir. Davetiyede toplantının yeri, günü ve saati ile gündemi ve ilk toplantıda yeterli çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantının yeri, günü ve saati ile gündemi yazılır. Oda Genel Kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. İlk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, ikinci toplantıya katılan üye sayısı; Yönetim, Disiplin ve Denetleme Kurulları asıl üyelerinin toplamının iki katından aşağı olamaz. Gerek olağan, gerekse olağanüstü Genel Kurul toplantılarında ilk iş olarak toplantıya bir başkan, bir başkanvekili ile iki kâtip üyeden kurulu bir başkanlık divanı seçilir. Seçim ayrı ayrı ve Genel Kurulca aksine karar alınmadıkça işari oyla yapılır ve kullanılan oyların en çoğunu alanlar seçilir. Genel Kurul toplantılarında kararlar hazır bulunanların salt çoğunluğu ile alınır. Oda Yönetim Kurulu Başkanı, yönetim ve denetleme kurulu üyeleri başkanlık divanına seçilemezler. c. Oda Genel Kurulunun olağanüstü toplantıya çağırılması 3568 sayılı Kanunun 21.Maddesi hükmü uyarınca, Oda Yönetim Kurulunun toplu olarak görevinden ayrılması veya asıl üye sayısının yarıdan aşağıya düşmesi ve yedeklerinin de kalmaması halinde Oda, genel kurulu, oda denetçileri veya Maliye Bakanı tarafından olağanüstü toplantıya çağırılır ve düşen kurulların görev süresini tamamlamak üzere seçimler yapılır.

) 3568 sayılı Kanunun 9. Maddesi uyarınca, Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanların, yeminli mali müşavir olabilmelerinin özel şartları aşağıda belirtilmiştir: Yeminli malî müşavir olabilmek için: a. En az 10 yıl serbest muhasebeci malî müşavirlik yapmış olmak, b. Yeminli mali müşavirlik sınavını vermiş olmak, c. Yeminli malî müşavir ruhsatını almış olmak, Şartları aranır. Şu kadar ki, kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanların; -Bu yetkiyi aldıkları tarihten itibaren kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri, -Bunların bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz olarak, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu olarak geçen hizmet süreleri, -Yeminli mali müşavirlik ve serbest muhasebeci mali müşavirlik şirketlerinde geçen hizmet süreleri; -Serbest muhasebeci mali müşavirlerden bir işyerine bağlı olarak çalışanların bu işyerlerinde geçen hizmet süreleri ile -Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış olanların bu hizmetlerinde geçen süreleri serbest muhasebeci malî müşavirlikte geçmiş süre olarak kabul edilir. Ancak, kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış olanlardan yeterlilik sınavında başarılı olamayanların, sınav tarihinden sonra vergi inceleme yetkisini haiz olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri dikkate alınmaz. Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanlar, yeterlilik sınavını kazandıkları tarihten itibaren açılacak yeminli mali müşavirlik sınavlarına genel hükümlere göre katılabilirler. Ancak, bunların yeminli mali müşavir ruhsatını alabilmeleri için 10 yıllık süreyi tamamlamaları şarttır.

a. Fiilin suç teşkil edip etmediği Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Disiplin Yönetmeliği’nin 6. Maddesinin (ş) bendi hükmü uyarınca, “stajını tamamlayarak mesleği yapmaya hak kazanan meslek mensuplarının, meslek ruhsatlarını aldıkları tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe staj yaptıkları meslek mensuplarının rızası olmadan onların müşterilerine hizmet vermesi” kınama cezasını gerektirir. Yukarda anılan Yönetmeliğin 6/ş. maddesi uyarınca (B)’nin bu eylemi kınama cezası uygulamasını gerektirir. b. Şikayet üzerine oda yönetim kurulu tarafından yapılması gereken işlemler:

• İnceleme zorunluluğu

Disiplin Yönetmeliğin,18. Maddesine göre, bu bağlamda bir şikayet alan İlgili Oda yönetim kurulu, ivedi durumlar hariç olmak üzere, ihbar, şikâyet veya istem konusunun bildirilmesinden itibaren en geç iki ay içinde ihbar, şikâyet veya istem konusunu incelemek zorundadır.

• Soruşturma yapılması

Disiplin Yönetmeliği’nin 19. Maddesi hükmü uyarınca, Şikâyet veya ihbar veyahut istek konusu olan hususlar; ilgili Oda yönetim kurulunun; üyeleri arasından görevlendireceği bir veya birkaç kişi tarafından incelenip soruşturulur. Oda yönetim kurulu, gerekli gördüğü hâllerde disiplin soruşturmalarını Oda üyeleri arasından görevlendireceği kişiler marifeti ile de yaptırılabilir. Soruşturma ile görevlendirilenler kanıtları toplar, ihbar veya şikâyette bulunanları ve hakkında ihbar veya şikâyet yapılan meslek mensubunu dinlemek üzere süre belirler ve bu sürenin ilgililere duyurulmasını sağlar. Görevli kişi veya kişiler, bu süre dolana kadar veya sürenin dolmasından sonra da gerekli göreceği kimselerin ifadelerini alabilir, gerekli gördüğü defter ve belgeleri inceleyebilir. Odaya bildirdiği adreslerine tebligat yapılamayan meslek mensubu hakkında dosya üzerinden yapılan inceleme üzerine yetinilir. Görevli kişi veya kişiler; yapılan incelemelerle birlikte, hakkında soruşturma yapılan meslek mensubunu da dinledikten veya dinlemek için verilen süre dolduktan veyahut da Odaya bildirdiği adreslerine tebligat yapılamaması nedeniyle meslek mensubuna ulaşılamaması durumunda dosyayı bir raporla; Oda yönetim kuruluna verir. Görevli kişi veya kişiler; Oda yönetimi aracılığı ile soruşturma maksadıyla her türlü adlî ve idarî mercilerden bilgi ve belge isteyebilirler, ilgili dosyaları veya örneklerini isteyip, inceleyebilirler. Oda yönetim kurulu; soruşturma raporunu eksik görürse, raporu düzenleyeni veya başka kişileri eksikliği tamamlattırmak üzere görevlendirebilir. Tamamlanan soruşturma raporu yönetim kurulunca uygun görülmesi hâlinde disiplin kuruluna gönderilir. Ancak, yönetim kurulu bu madde gereğince yapmış olduğu soruşturma ve kovuşturmayı ihbar, şikâyet veya istek tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.

• Dosyanın disiplin kuruluna gönderilmesi

Disiplin Yönetmeliğinin 22.Maddesi uyarınca ilgili oda yönetim kurulunun disiplin kovuşturma açılmasına karar vermesi halinde, kovuşturma dosyası derhal disiplin kuruluna gönderilir. Disiplin kuruluna gönderilen dosya içinde şikâyet edilen meslek mensubu veya aday meslek mensubunun sicili de bulunur. İlgili disiplin kurulu; hakkında disiplin cezası istenilen meslek mensubunun savunmasını aldıktan veya savunma için verilen süre bittikten sonra incelemesini evrak üzerinde yapar. Şu kadar ki, meslek mensubunun istemi veya disiplin kurulunun uygun görmesi halinde inceleme duruşmalı olarak yapılır. Duruşma gün ve saati en az 15 gün önce ilgiliye bildirilir. İlgilinin çağrıya uymaması halinde duruşmanın gıyabında yapılacağı belirtilir. Duruşma gizli olur.

Meslekle Bağdaşan İşler 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 45. Maddesi ile Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 47. Maddesi hükümleri uyarınca, aşağıda belirlenen işler meslekle bağdaşan işlerden olup yapılmasında bir sakınca yoktur.

• Aşağıda belirtilen kurum ve kuruluşlarda yapılan yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği ve denetçiliği

görevleri, -Hayri ve ilmi kuruluşlar, -233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki iktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri, kamu idarelerinin doğrudan ya da dolaylı hissedarı olduğu kurumlar, -Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun yönetimindeki kurumların bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerini yürütmemeleri şartıyla, bu kurum ve kuruluşların yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği ve denetçiliği görevlerinde bulunmak,

• Bilirkişilik, tasfiye memurluğu görevlerinde bulunmak,
• Limited ve anonim şirketlerde ortak, komandit şirketlerde komanditer ortak olmak veya murakıplık

yapmak,

• Meslek mensuplarının, üyesi oldukları ve kurumlar vergisinden muaf olan yapı, kalkınma ve tüketim

kooperatifleri ve yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurulları üyelikleri görevlerinde bulunmak,

• Kadrolu olarak çalışmamak şartıyla öğretim ve eğitim amacı ile ders vermek,
• Devamlılık arz etmemek kaydı ile gazete ve dergilerde yazı ve makale yazmak,
• Seminer ve konferanslara katılmak,
• Her türlü yazılı ve görsel sanat ve edebiyat faaliyetinde bulunmak.

Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca; a. Yeminli mali müşavirlerin çalışma konuları: Anılan Yönetmeliğin 19. Maddesi hükmü uyarınca, yeminli mali müşavirlerin çalışma konuları şunlardır:

• Gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek,

işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirliklerini yapmak,

• Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak inceleme, tahlil, denetim yapmak, malî

tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik, değerleme, derecelendirme ve benzeri işleri yapmak,

• Mali tabloların ve beyannamelerin mevzuat hükümleri muhasebe prensipleri ile muhasebe

standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini tasdik etmek, 4.İlgili mevzuatın öngördüğü işler ile resmî mercilerce belirlenecek işleri yapmak. b. Denetimin Tanımı Anılan Yönetmeliğin 49. Maddesi uyarınca Muhasebe; kurum ve kuruluşların ekonomik faaliyetlerinin rakamsal kayıtlarını düzenler, bu bilgileri faaliyetler ve sonuçları ile ilgililere doğru ve açık şekilde iletir. Denetim ise; bu bilgilerin ilgili mevzuat ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun olarak ekonomik olayların gerçek mahiyetinin kayıtlarda yer alıp almadığını tarafsız olarak kanıtları ile araştırarak sonuçlandıran ve onaylayan sistematik çalışmadır. b. Denetim Raporu Çeşitleri Söz konusu Yönetmeliğin 59. Maddesine göre, denetim raporları meslek mensubunun denetim sonucu oluşan görüşüne göre;

• Olumlu rapor; denetim faaliyetinin bitiminde meslek mensubunun olumlu görüşünü ihtiva eden

raporudur.

• Şartlı denetim raporu; meslek mensubunun denetim sırasında karşılaştığı denetim kapsamındaki

sınırlamalar ile denetlenmesini istediği halleri ihtiva eden rapordur.

• Olumsuz rapor; meslek mensubunun, denetim sırasında incelenen yerlerin ve kuruluşların gerçek

durumunu yansıtmadığı kanaatine varması sonucu düzenlediği rapordur.