Soru 1 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Borç: 300 BANKA KREDİLERİ 450.000
Borç: 780 FİNANSMAN GİDERLERİ 35.000
Alacak: 102 BANKALAR 485.000
Yukarıdaki kayıt aşağıdaki işlemlerden hangisine aittir?
- A)Bankadaki kredi hesabından, aynı bankadaki ticari mevduat hesabına yapılan virman
- B)Bankadaki ticari mevduat hesabına faiz tahakkuku
- C)Bankada ticari mevduat hesabı açtırılması
- D)Bankaya olan kredi borcunun faiziyle birlikte ödenmesi
- E)Bankanın senetli alacağı tahsil etmesi
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D. Kayıt çözümlemesi: Borç: 300 Banka Kredileri 450.000 (kredi borcu azalıyor, yani anapara ödeniyor) Borç: 780 Finansman Giderleri 35.000 (kredinin faizi gider yazılıyor) Alacak: 102 Bankalar 485.000 (toplam tutar banka mevduatından çıkıyor) Bu, bankaya olan kısa vadeli kredi borcunun anaparası ile faizinin birlikte mevduat hesabından ödenmesidir. A: Krediden mevduata virmanda 102 borçlu, 300 alacaklı olurdu (ters yön). B: Mevduata faiz tahakkukunda 102 veya 181 borçlu, 642 Faiz Gelirleri alacaklı olurdu. C: Mevduat hesabı açtırmada 102 borçlu, 100 Kasa alacaklı olurdu. E: Bankanın senetli alacağı tahsil etmesinde 121 Alacak Senetleri alacaklanırdı; kredi hesabı çalışmazdı.
Soru 2 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Dönem sonları itibarıyla gerçekleşmiş olmasına rağmen henüz nakden veya hesaben tahsil edilebilir duruma gelmeyen gelirlerin muhasebeleştirilmesinde aşağıdaki hesaplardan hangisinin borç tarafına kayıt yapılır?
- A)Faiz Gelirleri
- B)Gelecek Yıllara Ait Gelirler
- C)Gelecek Aylara Ait Gelirler
- D)Diğer Olağan Gelir ve Kârlar
- E)Gelir Tahakkukları
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E. Dönemsellik kavramı gereği, dönem sonu itibarıyla kazanılmış (gerçekleşmiş) olan ancak henüz tahsil edilmemiş veya karşı tarafa borç kaydedilmemiş gelirler, ait oldukları dönemde kaydedilmelidir. Bunun için tahakkuk kaydı yapılır: Borç: 181 Gelir Tahakkukları (bir yıldan uzunsa 281) Alacak: 642 Faiz Gelirleri / ilgili gelir hesabı Yani borç tarafına Gelir Tahakkukları hesabı yazılır. Faiz Gelirleri ve Diğer Olağan Gelir ve Kârlar gelir hesapları olup alacak tarafında yer alır (A ve D yanlış). Gelecek Aylara ve Gelecek Yıllara Ait Gelirler, peşin tahsil edilen ancak sonraki dönemlere ait gelirlerin izlendiği pasif hesaplardır; tahakkuk eden gelirle ilgisi yoktur (B ve C yanlış).
Soru 3 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
İşletmede dönem sonundaki bilgiler şöyledir:
Dönembaşı Varlıkları: 400.000 ₺
Dönemsonu Varlıkları: 550.000 ₺
Dönembaşı Borçları: 250.000 ₺
Dönemsonu Özsermayesi: 200.000 ₺
Yukarıdaki bilgilere göre, dönem kârı tutarı ile dönemsonu borçları tutarı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
- A)150.000 ₺ kâr; 150.000 ₺ dönemsonu borçları
- B)200.000 ₺ kâr; 250.000 ₺ dönemsonu borçları
- C)100.000 ₺ kâr; 200.000 ₺ dönemsonu borçları
- D)50.000 ₺ kâr; 350.000 ₺ dönemsonu borçları
- E)300.000 ₺ kâr; 150.000 ₺ dönemsonu borçları
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D. Temel bilanço eşitliği: Varlıklar = Borçlar + Özkaynak Dönem başı özkaynak = 400.000 - 250.000 = 150.000 ₺ Dönem sonu borçlar = Dönem sonu varlıklar - Dönem sonu özkaynak = 550.000 - 200.000 = 350.000 ₺ Dönem içinde sermaye artırımı veya kâr dağıtımı olmadığı varsayıldığında özkaynaktaki artış dönem kârıdır: Dönem kârı = 200.000 - 150.000 = 50.000 ₺ Sonuç: 50.000 ₺ kâr; 350.000 ₺ dönem sonu borçları. Varlık artışı (150.000 ₺) doğrudan kâr sayılırsa A şıkkındaki hataya düşülür; varlıklardaki artışın 100.000 ₺'si borç artışıyla (250.000'den 350.000'e) finanse edilmiştir. Diğer şıklar eşitliği sağlamaz.
Soru 4 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Stoklarını sürekli envanter yöntemine göre izleyen bir işletme dönem içinde 100.000 ₺’lik mal almış, 60.000 ₺’lik satış yapmış, satışları üzerinden de %10 iskonto gerçekleştirmiştir. Dönembaşı mal mevcudu 10.000 ₺, satılan ticari malların maliyeti 50.000 ₺ olduğuna göre, işletmenin yıl sonunda Ticari Mallar hesabının kalanı kaç ₺’dir?
- A)40.000
- B)50.000
- C)54.000
- D)60.000
- E)66.000
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D. Sürekli envanter yönteminde her satışta satılan malın maliyeti Ticari Mallar hesabından düşülür. Satış tutarı ve satış iskontoları gelir tablosu hesaplarında (600, 611) izlenir; Ticari Mallar hesabını etkilemez. 153 Ticari Mallar hesabı hareketi: Dönem başı stok: 10.000 Alışlar: +100.000 SMM: -50.000 Kalan: 10.000 + 100.000 - 50.000 = 60.000 ₺ SMM kaydı: Borç: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti 50.000 Alacak: 153 Ticari Mallar 50.000 Satış bedeli (60.000) veya net satış (54.000) Ticari Mallar hesabından düşülürse 50.000 ya da 56.000 gibi yanlış sonuçlar çıkar; 54.000 (C) net satış tutarıdır, stok kalanı değildir.
Soru 5 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Bir anonim şirkette, kâr dağıtımı sürecinde 250.000 ₺ net kârdan Türk Ticaret Kanunu gereğince 50.000 ₺, ana sözleşme gereğince 40.000 ₺ ve genel kurul kararı uyarınca da 10.000 ₺ yedek ayrıldıktan sonra, kalan tutarın ortaklara dağıtılmasına karar verilmiştir. Kâr dağıtımına ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur? (Vergiler dikkate alınmayacaktır.)
- A)Olağanüstü Yedekler hesabı 10.000 ₺ alacaklandırılır.
- B)Geçmiş Yıllar Kârları hesabı 250.000 ₺ alacaklandırılır.
- C)Özel Fonlar hesabı 40.000 ₺ alacaklandırılır.
- D)Yasal Yedekler hesabı 50.000 ₺ borçlandırılır.
- E)Dönem Net Kârı hesabı 250.000 ₺ borçlandırılır.
Çözümü göster — doğru cevap D
Bu soruda, bir anonim şirketin kâr dağıtımında yasal zorunluluklara göre yapılan yedek ayrımının muhasebe kaydı sorulmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır çünkü Türk Ticaret Kanunu'na göre anonim şirketler, dağıtılacak kârların en az %5'ini yasal yedek akçe olarak ayırmak zorundadır; bu soruda 250.000 ₺ net kârın %5'i olan 50.000 ₺ yasal yedek olarak ayrılmıştır ve bu işlemde "Yasal Yedekler" hesabı borçlandırılarak kârdan düşülür, karşılık olarak "Dağıtılacak Kâr" veya "Yedek Akçeler" gibi bir hesap alacaklandırılır. Diğer şıkların neden yanlış olduğuna bakarsak; A şıkkındaki 10.000 ₺ genel kurul kararıyla ayrılan tutar "Olağanüstü Yedekler" değil, genel kurulca kararlaştırılan "Genel Yedekler" veya benzeri bir hesaba kaydedilir, B şıkkındaki 250.000 ₺ tutar "Geçmiş Yıllar Kârları"na değil, doğrudan "Dönem Net Kârı" hesabından transfer edilir, C şıkkındaki 40.000 ₺ ana sözleşme gereği ayrılan tutar "Özel Fonlar" değil, "Yasal Yedekler" veya "Ana Sözleşme Yedekleri" kapsamında değerlendirilir ve E şıkkındaki 250.000 ₺ tutar "Dönem Net Kârı" hesabı alacaklandırılarak kapatılır, borçlandırılmaz. Bu soruyu çözebilmek için anonim şirketlerde kâr dağıtım sırasını, yasal yedek akçe oranını ve bu işlemlerin muhasebeleştirilmesinde hangi hesapların borç/alacak tarafında kullanıldığını bilmek gerekir. Sonuç olarak, yasal zorunluluk gereği ayrılan 50.000 ₺ tutar için "Yasal Yedekler" hesabının borçlandırılması doğru muhasebe kaydıdır.
Soru 6 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Bir işletme, 10 yıllığına kiraladığı büronun ısıtma sistemini 15.000 ₺ harcama yaparak yenilemiştir. Ayrıca, burada kullanılmak üzere 4.000 ₺’ye büro malzemesi almış, boyanması için de 1.000 ₺ ödeme yapılmıştır. Harcamaların tamamı için nakden ödeme yapılmıştır. Buna göre, yapılacak muhasebe kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur? (KDV ihmal edilecektir.)
- A)Özel Maliyetler hesabı 20.000 ₺ borçlandırılır.
- B)Özel Maliyetler hesabı 15.000 ₺ borçlandırılır.
- C)Genel Yönetim Giderleri hesabı 5.000 ₺ borçlandırılır.
- D)Özel Maliyetler hesabı 19.000 ₺ borçlandırılır.
- E)Binalar hesabı 15.000 ₺ borçlandırılır.
Çözümü göster — doğru cevap B
Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı B şıkkıdır.
Hadi gel, bu durumu bir senaryo gibi düşünelim:
Bir şirket, 10 yıl boyunca kiraladığı bir ofise girmiş. Ofisin ısıtma sistemini yenilemek için 15.000 TL harcamış, ofis için 4.000 TL'lik malzeme almış ve boyama için 1.000 TL ödemiş. Toplamda 20.000 TL harcamışlar.
Muhasebede en önemli kural şudur: "Harcamayı yaptığın şey, senin mülkün mü yoksa sadece o anlık bir gider mi?"
Neden Doğru Cevap B?
Burada iki farklı harcama var ve bunlar farklı muhasebe hesaplarına kaydedilir:
- Isıtma Sistemi Yenileme (15.000 TL):
- Ofis kiralık olduğu için şirketin mülkü değil. Ancak, bu yenileme işi 10 yıllık kiralama süresine yayılmış. Yani bu harcama, sadece bu yılın gideri değil, gelecek yılların da faydasını sağlayacak bir yatırım.
- Muhasebe kurallarına göre, kiralanan bir yerde yapılan ve faydası birden fazla döneme (burada 10 yıla) yayılan harcamalar "Özel Maliyetler" hesabına kaydedilir.
- Bu yüzden 15.000 TL'lik bu kısım Özel Maliyetler hesabına borç yazılır.
- Büro Malzemesi ve Boya (4.000 + 1.000 = 5.000 TL):
- Alınan malzemeler ve yapılan boyama işi, ofisin kalıcı bir özelliğini değiştirmiyor, sadece o anlık kullanılıyor.
- Bu harcamalar, şirketin kendi mülkü olmadığı için "Özel Maliyetler"e değil, doğrudan "Genel Yönetim Giderleri" hesabına gider olarak kaydedilir.
Sonuç: Soruda sadece "Özel Maliyetler" hesabının ne kadar borçlandırılacağı soruluyor. Sadece 15.000 TL'lik ısıtma yenileme işi bu hesaba girer. Malzeme ve boyo (5.000 TL) gider hesabına gider.
Bu yüzden Özel Maliyetler hesabı 15.000 TL borçlandırılır ifadesi doğrudur.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- A Şıkkı (20.000 TL): Tüm harcamaları (ısıtma + malzeme + boya) bir arada Özel Maliyetler'e yazmış. Hata: Malzeme ve boyo gider hesabına yazılmalıydı, hepsi Özel Maliyetler'e yazılamaz.
- C Şıkkı (5.000 TL): Bu şık, malzeme ve boyo tutarını (5.000 TL) doğru bulmuş ama soru "Özel Maliyetler" hesabının kullanımını soruyor. Bu tutar "Genel Yönetim Giderleri"ne gider, Özel Maliyetler'e değil.
- D Şıkkı (19.000 TL): Isıtma (15.000) ile boyayı (1.000) toplamış, malzemeyi (4.000) atlamış. Mantığı da tutarsız. Boya da gider hesabına gider.
- E Şıkkı (Binalar): "Binalar" hesabı sadece kendi mülkünüzdeki binalar için kullanılır. Bu ofis kiralık olduğu için "Binalar" hesabına asla kaydedilemez.
Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?
Bu soruyu çözmek için "Özel Maliyetler" ve "Gider Hesapları" arasındaki farkı bilmelisin.
- Özel Maliyetler: Kiralanan yerlerde yapılan, faydası birden fazla döneme (yıllara) yayılan harcamalar için kullanılır. (Örn: Kiralanan ofise yapılan kalıcı tadilat, ısıtma yenileme).
- Gider Hesapları: Sadece o döneme ait olan, kalıcı olmayan harcamalar veya kendi mülk olmayan yerlerdeki basit harcamalar için kullanılır.
Özetle: Kiralı yerdeki kalıcı yatırım = Özel Maliyetler. Kiralı yerdeki basit harcama = Gider.
Soru 7 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Gelir ve gider hesapları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Gelir ve gider hesapları kesin mizanda kalan vermezler.
- B)Dönem içinde gider hesaplarının alacak tarafına sadece kayıtların düzeltilmesi amacıyla kayıt yapılır.
- C)Gelir ve gider hesapları kalanları izleyen döneme devredilemezler.
- D)Dönem sonunda gelir hesapları kalanları Dönem Net Kârı veya Zararı hesabının alacağına devredilerek kapatılır.
- E)Gelir hesaplarında dönem içi ilk kayıt daima alacak tarafına yapılır.
Çözümü göster — doğru cevap D
SMMM staja giriş sınavına hazırlanan bir öğrenci olarak bu soruyu çok iyi analiz etmelisin. Soruda "yanlış" olan şıkkı bulmamız isteniyor ve doğru cevap D şıkkı.
Gelin, neden D şıkkının yanlış olduğunu ve diğerlerinin neden doğru olduğunu adım adım inceleyelim.
1. Neden D Şıkkı Yanlış? (Doğru Cevap)
Sorunun D şıkkı şunu diyor: "Dönem sonunda gelir hesapları kalanları Dönem Net Kârı veya Zararı hesabının alacağına devredilerek kapatılır."
Bu ifade yanlıştır çünkü mantığı tersine çeviriyor. Gelir ve gider hesaplarının kapatma mantığı şöyledir:
- Gelir Hesapları: Gelirler normalde Alacak tarafında oluşur. Dönem sonunda bu hesabı kapatmak için, o hesabın bakiyesini (Alacak tarafındaki toplamı) Debit (Borç) tarafına yazmamız gerekir. Böylece gelir hesabının bakiyesi sıfırlanır.
- Gider Hesapları: Giderler normalde Borç tarafında oluşur. Kapatmak için ise Alacak tarafına yazmamız gerekir.
- Net Kâr/Zarar Hesabı: Gelir ve gider hesaplarını kapatırken, aradaki farkı (Net Kâr veya Zarar) Net Kâr ve Zarar hesabına aktarırız.
Doğru İşlem Şu Olmalıydı: Gelir hesabının bakiyesi (Alacak tarafındaki tutar) kapatılırken Borç tarafına yazılır ve bu tutar Net Kâr ve Zarar hesabının Alacak tarafına aktarılır (Eğer kâr varsa). Ancak D şıkkı, gelir hesabının bakiyesini Net Kâr hesabının Alacağına devrediyor demiş. Bu mantık hatasıdır. Gelir hesabı kapatılırken Borç tarafına yazılır, Net Kâr hesabına ise Alacak tarafına yazılır. D şıkkı, "Gelir hesabının bakiyesi Net Kâr hesabının Borç tarafına devredilir" demeliydi ki doğru olsun. Veya "Gelir hesabı Borç tarafına kapatılır" demeliydi.
Kısacası: Gelir hesabı kapatılırken Borç tarafına yazılır, D şıkkı ise bunu Alacak tarafına yazılıyormuş gibi göstererek hataya düşürüyor.
2. Diğer Şıklar Neden Doğru?
Şimdi diğer şıkların neden doğru olduğunu (yani neden sorunun cevabı olamayacağını) kısaca görelim:
- A Şıkkı (Doğru): Gelir ve gider hesapları "geçici hesaplar"dır. Dönem sonunda kapatılırlar ve bakiye bırakmazlar. Bu yüzden kesin mizanda (dönem sonu mizanında) yer almazlar. Bu ifade doğrudur.
- B Şıkkı (Doğru): Dönem içinde gider hesapları normalde Borç tarafına yazılır. Dönem içinde gider hesabının Alacak tarafına yazılması, sadece bir hata düzeltmesi veya iade durumu gibi özel durumlarda olur. Bu ifade doğrudur.
- C Şıkkı (Doğru): Gelir ve gider hesapları geçici hesap olduğu için, bakiyeleri bir sonraki döneme devredilmez. Her yıl sıfırdan başlarlar. Bu ifade doğrudur.
- E Şıkkı (Doğru): Gelir hesapları, bir gelir elde edildiğinde ilk kayıt Alacak tarafına yapılır. Bu, muhasebenin temel kuralıdır. Bu ifade doğrudur.
3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?
Bu soruyu çözmek için "Gelir ve Gider Hesaplarının Kapatılması" ve "Geçici Hesapların İşleyişi" konusunu çok iyi bilmelisin.
Özetle şunları ezberlemelisin:
- Gelirler Alacak, Giderler Borç tarafında oluşur.
- Dönem sonunda gelir ve gider hesapları kapatılır, bakiye bırakmazlar.
- Kapatma işlemi: Gelir hesabı Borç, Gider hesabı Alacak tarafına yazılarak kapatılır.
- Kapatma sonucunda oluşan fark (Net Kâr/Zarar), Net Kâr ve Zarar hesabına aktarılır.
Başarılar dilerim! Bu mantığı oturtursan benzer soruları rahatça çözersin.
Soru 8 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
İşletme, 01.11.2016 tarihinde yaptığı 35.000 ₺’lik satış karşılığında alıcıdan 01.02.2017 vadeli 10.000 $’lık senet almış ve ilgili hesaba kaydetmiştir. 31.12.2016 tarihinde kur 1$ = 3,00 ₺ olarak belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin 31.12.2016 tarihinde yapacağı değerleme kaydıyla ilgili aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?
- A)Alacak Senetleri hesabı 30.000 ₺ alacaklandırılır.
- B)Alacak Senetleri hesabı 5.000 ₺ alacaklandırılır.
- C)Kambiyo Kârları hesabı 5.000 ₺ alacaklandırılır.
- D)Kambiyo Zararları hesabı 5.000 ₺ alacaklandırılır.
- E)Alacak Senetleri hesabı 30.000 ₺ borçlandırılır.
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır çünkü senet kayda 35.000 ₺ ile alınmıştır, yani kayıt kuru 35.000 / 10.000 = 3,50 ₺'dir. 31.12.2016 değerleme kuru 3,00 ₺ olduğundan senedin değeri 10.000 × 3,00 = 30.000 ₺'ye düşer. Aradaki 35.000 − 30.000 = 5.000 ₺ azalış için 121 Alacak Senetleri hesabı 5.000 ₺ alacaklandırılır, karşılığında 656 Kambiyo Zararları hesabı 5.000 ₺ borçlandırılır.
A şıkkı yanlıştır çünkü değerlemede senedin tamamı değil yalnızca kur farkı olan 5.000 ₺ kaydedilir.
C şıkkı yanlıştır çünkü kur düştüğü için ortada kâr değil zarar vardır.
D şıkkı yanlıştır çünkü Kambiyo Zararları bir gider hesabıdır ve zarar tutarı bu hesabın alacağına değil borcuna yazılır.
E şıkkı yanlıştır çünkü alacağın değeri azaldığından Alacak Senetleri hesabı borçlandırılmaz, alacaklandırılır; tutar da 30.000 ₺ değil 5.000 ₺'dir.
Bilinmesi gereken kural: Dövizli alacaklar dönem sonunda değerleme kuruyla değerlenir; kur düşüşü alacak hesabının alacağına ve Kambiyo Zararları hesabının borcuna yazılır.
Soru 9 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
İşletme, 2016 yılında aktifine aldığı 60.000 ₺ kayıtlı değerli ve 4 yıl ekonomik ömrü olan makineye ilgili yılda azalan bakiyeler yöntemine göre amortisman ayırdıktan sonra 2017 yılı sonunda eşit tutarlar yöntemine geçmiştir. Buna göre, 2017 yılı sonunda ayrılacak amortisman kaç ₺’dir?
- A)7.500
- B)10.000
- C)15.000
- D)20.000
- E)30.000
Çözümü göster — doğru cevap B
Bu soruyu çözerken önce 2016 yılında "azalan bakiyeler" yöntemiyle ne kadar amortisman ayrıldığını hesaplayıp makinenin 2017 başındaki kalan değerini bulmamız gerekir; azalan bakiyeler yönteminde yıllık amortisman oranı, doğrusal (eşit tutarlar) yöntemin oranının iki katı alınır. Makinenin ekonomik ömrü 4 yıl olduğu için doğrusal yöntem oranı %25 (1/4), azalan bakiyeler yöntemi oranı ise %50 (2/4) olur. 2016 yılında 60.000 ₺'nin %50'si olan 30.000 ₺ amortisman ayrılır ve makinenin 2017 başındaki defter değeri 30.000 ₺ (60.000 - 30.000) kalır. Soruda belirtildiği üzere 2017 yılında yöntem "eşit tutarlar" (doğrusal) amortisman yöntemine geçildiği için, kalan 30.000 ₺lik değer, kalan ekonomik ömre (toplam 4 yıldan 1 yıl geçtiği için 3 yıl) bölünür. 30.000 ₺'yi 3 yıla böldüğümüzde 2017 yılı için ayrılacak amortisman tutarı 10.000 ₺ olur.
Diğer şıkları inceleyelim: A şıkkı (7.500), kalan değerin 4 yıla bölünmesiyle bulunur ve yöntem değişikliği kuralını göz ardı eder; C şıkkı (15.000), kalan değerin 2 yıla bölünmesiyle elde edilir ve ömür hesabı hatası içerir; D şıkkı (20.000), başlangıç değerinin 3 yıla bölünmesiyle bulunur ve azalan bakiyeler yönteminin etkisini hesaba katmaz; E şıkkı (30.000) ise 2016 yılında ayrılan tutardır ve 2017 yılı için yanlıştır. Bu soruyu çözebilmek için "Azalan Bakiyeler Yöntemi" ile "Eşit Tutarlar Yöntemi"nin hesaplanış farklarını ve yöntem değişikliğinde kalan defter değerinin kalan ömre göre nasıl amortize edilmesi gerektiği konularını bilmek gerekir.
Doğru cevap, 2017 yılı sonunda ayrılacak amortisman tutarını doğru hesapladığımız için B) 10.000 seçeneğidir.
Soru 10 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Kesin mizan ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Kalanlar sütunu işletmenin dönem sonu bilançosunu gösterir.
- B)Aktifi düzenleyici hesaplar alacak kalanı verir.
- C)Sonuç hesapları kalan vermez.
- D)Maliyet hesapları kalan vermez.
- E)Dönem içi kapanan hesaplar yer almaz.
Çözümü göster — doğru cevap E
Bu sorunun doğru cevabı E şıkkıdır çünkü kesin mizan, hesapların dönem başı bakiyeleri, dönem içindeki hareketleri ve dönem sonu bakiyelerini gösteren bir tablo olduğu için, dönem içinde kapatılan (sonuç) hesaplar da bu mizanda yer alır; bu nedenle "dönem içi kapanan hesaplar yer almaz" ifadesi yanlıştır. Diğer şıklara bakarsak, A şıkkı doğrudur çünkü kalanlar sütunu bilançoyu oluşturur, B şıkkı doğrudur çünkü aktifi düzenleyici hesaplar (örneğin amortisman) alacak bakiyesi verir, C ve D şıkkı da doğrudur çünkü sonuç ve maliyet hesapları dönem sonunda kapatıldığı için kesin mizanda bakiye bırakmazlar. Bu soruyu çözebilmek için kesin mizanın yapısı, hangi hesapların bakiye verip hangilerinin vermediği ve dönem içi kapanan hesapların mizandaki yeri konularını iyi bilmek gerekir.
Soru 11 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Bir işletmenin özsermayesi 2017 yılı başında 180.000 ₺, sonunda ise 200.000 ₺ olarak hesaplanmıştır. İşletme sahibi, 2017 yılı içinde sermayeye 40.000 ₺ ekleme yapmış, 10.000 ₺ de çekmiştir. Buna göre, işletmenin 2017 yılı ticari kâr veya zararı kaç ₺’dir?
- A)30.000 ₺ kâr
- B)30.000 ₺ zarar
- C)10.000 ₺ kâr
- D)10.000 ₺ zarar
- E)20.000 ₺ kâr
Çözümü göster — doğru cevap D
Bu soruyu çözmek için özsermaye değişim formülünü adım adım uygulayalım. Doğru cevap D şıkkı olan 10.000 ₺ zarar'dır.
Öncelikle neden bu cevabın doğru olduğunu net bir şekilde açıklayalım: İşletmenin yıl sonunda sahip olduğu özsermaye, yıl başındaki özsermaye ile yıl içinde yapılan eklemeler (yatırımlar) ve kârın toplamından; yıl içinde yapılan çekimlerin ve zararın toplamından oluşur. Bu ilişkiyi şu formülle kurabiliriz: Yıl Sonu Özsermayesi = Yıl Başı Özsermayesi + Eklenen Sermaye + Kâr (veya - Zarar) - Çekilen Sermaye. Sorudaki sayıları bu formüle yerleştirelim: 200.000 (Yıl Sonu) = 180.000 (Yıl Başı) + 40.000 (Eklenen) + X (Kâr/Zarar) - 10.000 (Çekilen). Basit bir hesapla, 180.000 + 40.000 - 10.000 = 210.000 eder. Yani işletme eğer kâr etseydi veya zarar etmeseydi, yıl sonu özsermayesi 210.000 ₺ olmalıydı. Ancak gerçek yıl sonu özsermayesi 200.000 ₺ olarak görülmektedir. 210.000 ile 200.000 arasındaki 10.000 ₺'lik fark, işletmenin faaliyetlerinden kaynaklanan eksikliği, yani 10.000 ₺ zararı gösterir.
Diğer şıkların neden yanlış olduğunu kısaca belirtirsek: A ve B şıkları (30.000 ₺) hesaplamada çekilen sermayeyi veya eklenen sermayeyi yanlış işleyerek bulunmuş hatalı sonuçlardır; C şıkkı (10.000 ₺ kâr) işaret hatası yaparak zararı kâr olarak göstermiştir; E şıkkı (20.000 ₺ kâr) ise yıl sonu ile yıl başı arasındaki 20.000 ₺'lik artışın doğrudan kâr sanılmasıyla elde edilen, eklemeler ve çekimler dikkate alınmadığı için hatalı bir tahmindir.
Bu soruyu çözebilmek için özsermaye hareketleri konusundaki temel kuralı bilmek gerekir: Özsermaye, sadece kâr veya zarar ile değil, aynı zamanda sahibin yaptığı eklemeler ve çekimlerle de değişir; bu yüzden kâr veya zararı bulmak için bu eklemeler ve çekimler özsermaye değişiminden çıkarılmalıdır.
Sonuç olarak, formülü doğru uyguladığımızda işletmenin 2017 yılında 10.000 ₺ zarar ettiği kesin olarak ortaya çıkar.
Soru 12 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Tekdüzen Muhasebe Sistemi, hem bilanço hem de gelir tablosunda “Diğer” başlığı altında yer alan bir kalem tutarının ait olduğu grup toplamının %20’sini aşması durumunda, bu kalemin ayrı bir başlık altında ayrıca gösterileceğini öngörmüştür. Bu ifade hangi muhasebe temel kavramına ilişkindir?
- A)Önemlilik
- B)İşletmenin Sürekliliği
- C)İhtiyatlılık
- D)Özün Önceliği
- E)Tam Açıklama
Çözümü göster — doğru cevap A
Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı A) Önemlilik ilkesidir.
Neden Doğru Cevap "Önemlilik"?
Öncelikle sorudaki durumu hayal edelim: Bir işletmenin bilançosunda veya gelir tablosunda "Diğer" başlığı altında küçük bir kalemler yığını var. Eğer bu kalemlerin toplamı, o grubun %20'sinden fazlaysa, bu kalemler artık "küçük ve önemsiz" sayılmaz. Artık dikkati çeken, önemli bir tutardır.
Muhasebede Önemlilik ilkesi tam olarak şunu der: "Bir bilgi, kullanıcıların kararlarını etkileyecek kadar büyükse (önemliyse) ayrı bir satırda gösterilmeli; eğer çok küçükse (önemsizse) başka kalemlerle birleştirilebilir."
Soru da tam olarak bunu söylüyor: "Bu kalemin tutarı grubun %20'sini aştı, yani artık önemli oldu, o halde ayrı bir başlık altında gösterilmeli." Bu yüzden cevap A şıkkıdır.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
Diğer şıkların neden bu soruya uymadığını kısaca şöyle açıklayabiliriz:
- B) İşletmenin Sürekliliği: Bu ilke, "İşletme iflas etmeyecek, gelecekte de var olmaya devam edecek" varsayımıdır. Soruda ise kalemlerin büyüklüğü ve gösterim şekli konuşuluyor, işletmenin geleceği değil.
- C) İhtiyatlılık: Bu ilke, "Kâr tahmin etme, zararı hemen gör" demektir. Soruda kâr veya zarar tahmini değil, kalemin büyüklüğüne göre gösterim şekli tartışılıyor.
- D) Özün Önceliği: Bu ilke, "Bir işlemin hukuki şekli değil, ekonomik gerçekliği önemlidir" demektir. Örneğin, kira sözleşmesi gibi görünen bir işlemin aslında kredi gibi olması durumunda onu kredi olarak kaydetmek gerekir. Soruda ise sadece kalemin büyüklüğüne göre ayrı gösterilmesi söz konusu.
- E) Tam Açıklama: Bu ilke, "Bilanço ve tablolarda eksiksiz bilgi verilmeli, gizli kalacak şey olmamalı" demektir. Soruda kalemin ayrı gösterilmesi bir açıklama zorunluluğundan ziyade, o kalemin önemli olduğu için ayrılmış olmasıdır.
Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?
Bu soruyu çözmek için Muhasebe Temel Kavramları konusunu iyi bilmelisin. Özellikle "Önemlilik" ilkesinin tanımını ve ne zaman devreye girdiğini (küçük kalemlerin birleştirilmesi, büyük kalemlerin ayrılması) ezberlemen gerekir.
Özetle: Bir kalemin tutarı çok büyükse (önemliyse) ayrı gösterilir, çok küçükse birleştirilir. Bu kural Önemlilik ilkesidir.
Soru 13 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Bir işletmenin 2016 yılı sonu itibarıyla bazı bilgileri aşağıdaki gibidir:
Sermaye: 40.000 ₺
Ödenmemiş Sermaye: 15.000 ₺
Dönem Kârı: 27.500 ₺
Geçmiş Yıllar Zararları: 2.500 ₺
Ayrılmış Yedek Akçeler: 3.000 ₺
Buna göre, işletmenin ayıracağı I. Tertip Yasal Yedek Akçe aşağıdakilerden hangisidir?
- A)1.250 ₺
- B)1.375 ₺
- C)1.500 ₺
- D)2.000 ₺
- E)2.750 ₺
Çözümü göster — doğru cevap A
I. Tertip Yasal Yedek Akçe, şirketin dağıtılabilir kârından hesaplandığı için önce sermaye ve geçmiş yıl zararları gibi kalemleri dikkate alarak net kârı bulmamız gerekir; bu durumda 40.000 TL sermaye ve 15.000 TL ödenmemiş sermaye dikkate alınmazken, 27.500 TL dönem kârından 2.500 TL geçmiş yıl zararları düşüldüğünde 25.000 TL'lik dağıtılabilir kâr elde edilir ve bu tutarın %10'u olan 2.500 TL'nin yarısı olan 1.250 TL doğru cevaptır. Diğer şıklar, dağıtılabilir kârın yanlış hesaplanması veya yasal oranın %10 yerine farklı bir değer olarak uygulanması sonucu oluşmuştur. Bu soruyu çözebilmek için "Dağıtılabilir Kârın Hesaplanması" ve "Yasal Yedek Akçelerin Hesaplanma Kuralı" konularını iyi bilmek gerekir.
Soru 14 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
İşletme 5 yıl vadeli 100.000 ₺ nominal değerli tahvilleri 95.000 ₺ bedelle ihraç etmiştir. İhraç işlemine aracılık eden banka tahvillerin tamamını sattığını ve tutarı işletmenin aynı bankadaki mevduat hesabına yatırdığını bildirmiştir. Buna göre, işlemin muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Borç: 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER 100.000
Alacak: 102 BANKALAR 100.000
- B)Borç: 102 BANKALAR 95.000
Borç: 308 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI 5.000
Alacak: 305 ÇIKARILMIŞ BONOLAR VE SENETLER 100.000
- C)Borç: 102 BANKALAR 100.000
Alacak: 408 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI 5.000
Alacak: 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER 95.000
- D)Borç: 102 BANKALAR 95.000
Borç: 408 MENKUL KIYMETLER iHRAÇ FARKI 5.000
Alacak: 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER 100.000
- E)Borç: 102 BANKALAR 100.000
Alacak: 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER 100.000
Çözümü göster — doğru cevap D
Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun mantığını kavradığında benzer soruları çözmek çok kolaylaşacak.
🎯 Doğru Cevap Neden D Şıkkı?
Öncelikle olayı hayal edelim: İşletme, 100.000 TL değerinde bir tahvil çıkarmış. Ancak bu tahvili 95.000 TL'ye satmış. Yani tahvili, nominal değerinin (yazılı değerinin) altında, yani iskonto ile satmış.
Muhasebe kaydı yaparken şu iki temel kurala dikkat etmeliyiz:
- Elde edilen para (Banka): İşletmenin eline geçen para, tahvillerin satış fiyatı olan 95.000 TL'dir. Bu yüzden 102 BANKALAR hesabına 95.000 TL borç yazılır. (100.000 TL yazmak yanlıştır, çünkü para 100.000 gelmemiştir).
- Yükümlülük (Tahviller): İşletme, tahvillerin tam nominal değerini (100.000 TL) geri ödemekle yükümlüdür. Bu yüzden 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER hesabına 100.000 TL alacak yazılır.
- Farkın Muhasebesi: Aradaki 5.000 TL fark (100.000 - 95.000), işletmenin tahvili ucuz sattığı için oluşmuş bir iskontodur. Bu fark, tahvillerin nominal değerinden düşülerek hesaplanır. Bu durum 408 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI hesabına alacak olarak yazılır.
Sonuç olarak:
- Bankaya 95.000 TL girdi (Borç).
- Tahvil borcu 100.000 TL olarak kaydedildi (Alacak).
- Aradaki 5.000 TL fark, tahvil borcunu dengelemek için 408 hesabına Alacak yazıldı.
Bu mantık D şıkkını oluşturur:
- 102 BANKALAR (Borç) 95.000
- 408 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI (Alacak) 5.000
- 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER (Alacak) 100.000
❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- A Şıkkı: Bankaya 100.000 TL girdiğini varsaymış. Oysa tahviller 95.000 TL'ye satıldı. Ayrıca iskonto farkı hiç dikkate alınmamış.
- B Şıkkı: Burada 308 hesabı kullanılmış. 308, "Menkul Kıymetler İhraç Farkı" hesabı Yükümlülük grubunda değil, Varlık grubundadır. Bizim durumumuzda bu bir borç (yükümlülük) durumudur, bu yüzden 408 olmalıdır. Ayrıca tahvil hesabı yanlış kodlanmış (305 Bonolar ve Senetler).
- C Şıkkı: Bankaya 100.000 TL yazılmış (Hata). Ayrıca 408 hesabı Borç tarafına yazılmış. Oysa iskonto farkı, tahvilin nominal değerinden düşüldüğü için Alacak tarafında olmalıdır.
- E Şıkkı: Aradaki 5.000 TL fark tamamen görmezden gelinmiş. Sadece nominal değer ve banka hesabı yazılmış. Bu, iskonto ile satış durumunda hatalı bir kayıttır.
📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?
Bu soruyu çözmek için "Menkul Kıymetler İhraç Farkı" ve "Tahvillerin İskonto ile İhraç Edilmesi" konusunu iyi bilmelisin.
Özet Kural: Bir işletme tahvili nominal değerinin altında (iskonto ile) satarsa:
- Banka hesabına gerçekleşen satış tutarı yazılır.
- Çıkarılmış Tahviller hesabına nominal değer yazılır.
- Aradaki fark 408 Menkul Kıymetler İhraç Farkı hesabına Alacak olarak yazılır.
Başarılar dilerim!
Soru 15 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Bir işletme, iş yerinde meydana gelebilecek risklere karşı işyeri sigortası yapmıştır. Sigorta poliçesi 365 günlüktür ve toplam primi 1.200 ₺’dir. Ödeme banka havalesiyle yapılmıştır. Poliçenin başlangıç tarihi 01.12.2016’dır. Buna göre, işletme 01.12.2016 tarihinde aşağıdaki muhasebe kayıtlarından hangisini yapmalıdır?
- A)Borç: 280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER 1.200
Alacak: 102 BANKALAR 1.200
- B)Borç: 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 1.200
Alacak: 102 BANKALAR 1.200
- C)Borç: 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 600
Borç: 280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER 600
Alacak: 102 BANKALAR 1.200
- D)Borç: 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 1.200
Alacak: 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ 1.200
- E)Borç: 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 1.200
Alacak: 280 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 1.200
Çözümü göster — doğru cevap B
Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek adım adım çözelim. Sorunun mantığını kavramak, muhasebe kayıtlarını yaparken hata yapmanı engeller.
1. Neden Doğru Cevap B Şıkkıdır?
Öncelikle olaya bakalım: İşletme, 1.12.2016 tarihinde 365 günlük (yani tam 1 yıllık) bir sigorta poliçesi almış ve 1.200 ₺ prim ödemesini hemen yapmıştır.
Muhasebede temel kural şudur: Bir gider, henüz tüketilmediği veya faydası henüz sağlanmadığı sürece doğrudan gider hesabına yazılmaz. Bu gider, gelecekteki aylarda kullanılacak bir hak olduğu için "Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabında bekletilir.
Burada dikkat etmemiz gereken en kritik nokta süredir:
- Poliçenin süresi 1 yıl (365 gün).
- Ancak sigorta poliçeleri ve benzeri işlemlerde, süresi 12 ayı geçmeyen (yani 1 yıl veya daha az olan) giderler "Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına kaydedilir.
- Eğer süresi 1 yıldan fazla olsaydı, o zaman "Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabına yazılırdı.
Bu durumda:
- 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER hesabı borçlanır (Gider henüz tüketilmediği için varlık gibi durur).
- 102 BANKALAR hesabı alacaklanır (Para dışarı çıktı).
- Tutar 1.200 ₺'dir.
Bu mantık, B şıkkındaki kaydı tam olarak karşılar.
2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- A Şıkkı (280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER): Bu şık, poliçenin süresinin 1 yıldan fazla olacağını varsayar. Soruda poliçenin 365 gün (1 yıl) olduğu belirtilmiştir. 1 yıl veya daha kısa süreli işlemler "Gelecek Yıllara Ait" hesabına değil, "Gelecek Aylara Ait" hesabına kaydedilir. Bu yüzden A şıkkı yanlıştır.
- C Şıkkı: Bu kayıtta hem 180 hem de 280 hesabı kullanılmış ve tutarlar bölünmüştür. Oysa poliçenin tamamı 1 yıl olduğu için tüm tutar tek bir hesapta (180) toplanmalıdır. Bölme işlemi gereksiz ve yanlıştır.
- D Şıkkı: Bu şık, giderin hemen 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına yazılmasını önerir. Bu, poliçenin 1 Aralık'ta alındığı ve o gün tüketildiği anlamına gelir. Oysa poliçenin 1 yıl boyunca geçerli olacağı belirtilmiştir. Giderin tamamını o gün yazmak, maliyetin doğru dağıtılmaması demektir. Ayrıca ödeme banka hesabından yapıldığı için "Verilen Çekler" hesabı kullanılmamalıdır.
- E Şıkkı: Bu şıktaki kayıt mantıksızdır. Aynı hesabın (180) hem borç hem de alacak tarafına aynı tutar yazılmıştır. Bu, hesabın kapanması veya bir düzeltme kaydı gibi görünür ancak bu işlemin doğrusu değildir.
3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?
Bu soruyu çözmek için "Gelecek Aylara Ait Giderler" ve "Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesapları arasındaki farkı bilmelisin.
Kural Şudur:
- 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER: Süresi 1 yıl veya daha kısa olan (örneğin 1 yıllık sigorta, 6 aylık kira) giderler için kullanılır.
- 280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER: Süresi 1 yıldan fazla olan (örneğin 2 yıllık kira, 3 yıllık sigorta) giderler için kullanılır.
Özetle: Soruda poliçenin süresi 1 yıl olduğu için, doğru hesap 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER olmalıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 16 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Aşağıdaki hesaplardan hangisi dönem sonunda 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilir?
- A)Dönem Net Kârı
- B)Hisse Senedi İptal Kârları
- C)İştiraklerden Temettü Gelirleri
- D)Geçmiş Yıllar Kârları
- E)Hisse Senedi İhraç Primleri
Çözümü göster — doğru cevap C
Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hoca karşında oturmuşsun gibi adım adım açıklayalım. Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.
Neden C Şıkkı Doğru?
Öncelikle muhasebede "Dönem Kârı veya Zararı" (690) hesabının ne işe yaradığını hatırlayalım. Bu hesap, bir yıl boyunca yaptığımız işlemlerin sonucunda kâr mı yoksa zarar mı ettiğimizi bulmak için kullanılan bir "geçiş hesabı"dır.
Dönem sonu işlemlerinde şunlar olur:
- Gelir ve Gider hesaplarının bakiyeleri (yani o yıl ne kadar kazandığımız ve harcadığımız) bu 690 hesabına aktarılır.
- Bu aktarma işlemi bittiğinde, 690 hesabının bakiyesi bize o yılın Net Kârını veya Net Zararını gösterir.
Şimdi şıklara bakalım:
- C) İştiraklerden Temettü Gelirleri: Bu bir Gelir hesabıdır (640 Hesap Grubu). Bir şirketin başka bir şirketten (iştirak) aldığı kar payıdır. Dönem sonunda, bu gelirin bakiyesi kapatılarak 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilir. Böylece bu gelir, yılın genel kâr hesabına dahil edilmiş olur. Bu yüzden doğru cevap budur.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
Diğer şıkların neden 690 hesabına devredilmediğini kısaca inceleyelim:
- A) Dönem Net Kârı: Bu bir hesap değil, sonuçtur. 690 hesabına devredilen şeyler (gelir ve giderler) toplandığında ortaya çıkan sonuç "Net Kâr"dır. Net kârı 690 hesabına devretmek mantıksızdır; çünkü 690 hesabı zaten net kârı hesaplayan yerdir. Net kâr, 690 hesabından sonra 335 Dönem Net Kârı veya Zararı hesabına devredilir.
- B) Hisse Senedi İptal Kârları: Bu, öz kaynaklar hesabıdır (330 Grubu). Dönem sonu işlemlerinde 690 hesabına devredilmez. Bu hesap, şirketin kendi hisselerini geri alması veya iptal etmesi durumunda oluşur ve doğrudan öz kaynaklar içinde değerlendirilir.
- D) Geçmiş Yıllar Kârları: Bu da bir öz kaynak hesabıdır (331 Grubu). Dönem sonu işlemlerinde 690 hesabına devredilmez. Dönem kârı hesaplandıktan sonra, bu kârın bir kısmı veya tamamı buraya aktarılabilir, ancak 690 hesabına devredilen bir "hesap" değildir.
- E) Hisse Senedi İhraç Primleri: Bu da öz kaynak hesabıdır (332 Grubu). Şirketin hisse senetlerini nominal değerinin üzerinde satmasıyla oluşur. Dönem sonu işlemlerinde 690 hesabına devredilmez.
Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?
Bu soruyu çözmek için "Dönem Sonu İşlemleri" ve "Gelir Tablosu Hesaplarının Kapatılması" konusunu iyi bilmelisin.
Özetle şunu ezberlemelisin:
- Gelir ve Gider hesapları (Örn: Satışlar, Faiz Gelirleri, Maaşlar vb.) dönem sonunda 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilir.
- Öz kaynak hesapları (Net Kâr, Geçmiş Yıllar Kârı, İhraç Primleri vb.) ise 690 hesabına devredilmez; aksine 690 hesabından buraya devir yapılır.
Başarılar dilerim!
Soru 17 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Bilançoda kayıtlı değeri 180.000 ₺, birikmiş amortismanı 40.000 ₺ olarak raporlanan bir ticari taşıt, aynı fonksiyona sahip yeni bir ticari taşıt almak üzere 130.000 ₺’ye satılmıştır. Aynı tarihte Olağanüstü Yedekler hesabının alacak bakiyesi 10.000 ₺’dir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)10.000 ₺ duran varlık satış zararı vardır.
- B)10.000 ₺ duran varlık satış zararı olağanüstü yedekler hesabından mahsup edilmelidir.
- C)10.000 ₺ yenileme fonu hesabına kaydedilmeli, yeni ticari taşıtın amortismanı öncelikli olarak bu tutardan karşılanmalıdır.
- D)Bu satış işleminde finansal tablolara etki edecek bir tutar oluşmamıştır.
- E)Gerçekleşen 10.000 ₺ duran varlık satış kârı ticari kârın bir unsurudur.
Çözümü göster — doğru cevap A
Bu soruda doğru cevap A şıkkıdır çünkü satılan aracın bilançodaki kayıtlı değeri (180.000 ₺ - 40.000 ₺ = 140.000 ₺) satış fiyatından (130.000 ₺) 10.000 ₺ daha yüksek olduğu için, şirketin 10.000 ₺'lik bir duran varlık satış zararı oluşmuştur.
Diğer şıkları neden yanlış olduğunu şu şekilde açıklayabiliriz: B şıkkı yanlıştır çünkü yasal mevzuata göre duran varlık satış zararları olağanüstü yedekler hesabından mahsup edilemez; zarar doğrudan gelir tablosuna yansıtılır. C şıkkı yanlıştır çünkü yenileme fonu sadece belirli koşullarda (genellikle yeniden değerleme veya yasal zorunluluklar) oluşur ve bu satıştan doğan zarar fon hesabına kaydedilmez. D şıkkı yanlıştır çünkü 10.000 ₺'lik zarar şirketin kârını azaltacağı için finansal tablolara doğrudan etki eder. E şıkkı ise yanlıştır çünkü burada bir kâr değil, zarar söz konusudur.
Bu soruyu çözebilmek için duran varlık satışlarında kar/zarar hesabı, kayıtlı değer ile satış fiyatı arasındaki farkın nasıl hesaplandığı ve ticari kâr/zararın gelir tablosuna yansıma usulleri konularını bilmek gerekir.
Sonuç olarak, aracın kayıtlı değeri satış fiyatından yüksek olduğu için oluşan 10.000 ₺'lik fark, şirketin duran varlık satış zararı olarak kabul edilir.
Soru 18 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
İşletmenin kuruluşunda ortaklar tarafından taahhüt edilen 125.000 ₺ sermaye nakit olarak ödenmiştir. Buna göre, işlemin muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Borç: 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR 125.000
Alacak: 500 SERMAYE 125.000
- B)Borç: 500 SERMAYE 125.000
Alacak: 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR 125.000
- C)Borç: 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE 125.000
Alacak: 500 SERMAYE 125.000
- D)Borç: 500 SERMAYE 125.000
Alacak: 102 BANKALAR 125.000
- E)Borç: 102 BANKALAR 125.000
Alacak: 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR 125.000
Çözümü göster — doğru cevap E
Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı E şıkkıdır.
🌟 Neden Cevap E Doğru?
Öncelikle sorunun anahtar kelimesine dikkat et: "nakit olarak ödenmiştir".
Bir işletme kurulurken ortaklar sermayeyi taahhüt ederler (söz verirler). Ancak bu soruda ortaklar, söz verdikleri 125.000 TL'yi hemen nakit olarak yatırmışlar.
Muhasebede işlem şu mantıkla işler:
- Para Hesaba Girdi: Ortaklar parayı banka hesabına yatırdığı için işletmenin 102 BANKALAR hesabı artar (Borçlanır).
- Ortakların Borcu Kaldı: Para yatırıldığı için ortakların işletmeye olan borcu (taahhüt ettikleri sermaye) doğrudan 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR hesabına yansır. Yani ortaklar parayı yatırdığı için artık "Ödenmemiş Sermaye" hesabına değil, doğrudan "Ortaklardan Alacaklar" hesabına borçlu görünürler.
Doğru Kayıt Mantığı:
- Borç (Sol Taraf): Nakit girdiği için 102 BANKALAR hesabı 125.000 TL.
- Alacak (Sağ Taraf): Ortakların borcu oluştuğu için 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR hesabı 125.000 TL.
Bu mantık E şıkkında tam olarak verilmiştir.
❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- A Şıkkı: Bu kayıt, ortakların parayı henüz yatırmadığı, sadece söz verdikleri durumdur. Soruda "nakit olarak ödenmiştir" denildiği için banka hesabı artmalıydı, bu şıkkta banka hesabı yok.
- B Şıkkı: Bu kayıttaki mantık tamamen ters. Sermaye hesabını borçluyor, ortakları alacaklı gösteriyor. Kuruluşta ortaklar işletmeye borçludur, işletme ortaklara borçlu olamaz.
- C Şıkkı: Bu kayıt, sermayenin taahhüt edildiği ancak henüz hiçbir ödeme yapılmadığı durumdur. Soruda ödeme yapıldığı için bu kayıt geçersizdir.
- D Şıkkı: Bu şıktaki en büyük hata, 500 SERMAYE hesabının borçlanmasıdır. Kuruluşta sermaye hesabı ALACAK tarafında (sağda) yer alır. Ayrıca, parayı yatıran ortakların borcu doğrudan 131 hesabına yansıtılmalıdır, sanki ortaklar yokmuş gibi banka hesabını kapatıp doğrudan sermaye hesabına bağlamak yanlıştır.
📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?
Bu soruyu çözmek için "İşletme Kuruluşu" ve "Sermaye Taahhütleri" konusunu iyi bilmelisin.
Özellikle şu iki durumu ayırt etmelisin:
- Sadece Taahhüt: Ortaklar söz verir, para yatmaz. (Kayıt: 131 Borç / 500 Alacak)
- Taahhüt ve Nakit Ödeme: Ortaklar söz verir ve parayı aynı anda yatırır. (Kayıt: 102 Borç / 131 Alacak)
Unutma: Nakit ödeme yapıldığında 102 BANKALAR hesabı mutlaka Borç tarafında yer almalıdır.
Soru 19 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
TMS 2 Stoklar standardına göre, aşağıdaki kalemlerden hangisi stokların satın alma maliyetinin hesaplanmasında dikkate alınmaz?
- A)Nakliye giderleri
- B)Yükleme ve boşaltma giderleri
- C)İthalat vergileri
- D)Satın alma tarihinden sonraki ticari iskontolar
- E)İade alınabilecek vergiler
Çözümü göster — doğru cevap E
Bu soru, Muhasebe ve Vergi Uzmanlığı (SMMM) stajı için çok temel ve önemli bir konuyu, yani "Stokların Maliyetine Neler Dahildir?" sorusunu test ediyor. Doğru cevap E şıkkıdır.
Gelin bu durumu bir öğrenciye anlatır gibi adım adım açıklayalım.
Neden Doğru Cevap E?
TMS 2 (Stoklar) standardına göre, bir malın stok maliyeti sadece malın fiyatı değildir. Malı elinize alana kadar harcadığınız tüm gerekli ve doğrudan maliyetler stok maliyetine eklenir.
Ancak burada çok kritik bir ayrım var: İade alınabilir vergiler.
Eğer bir vergi, ödediğinizde bunu geri alabilecekseniz (örneğin KDV'yi iade alabiliyorsanız), bu vergi sizin için bir maliyet değildir. Sanki o parayı hiç harcamamışsınız gibi düşünün. Bu yüzden, iade alınabilir vergiler stok maliyetine dahil edilmez. Sadece iade edilemeyen vergiler (örneğin bazı özel tüketim vergileri) stok maliyetine eklenir.
- Özetle: "İade edebileceğim" dediğiniz vergi, sizin cebinizden çıkıp geri girecektir. Bu yüzden stok maliyetine eklenmez. Bu yüzden E şıkkı doğrudur.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
Diğer şıklar (A, B, C ve D) stok maliyetine dahil edilen kalemlerdir. Bunları neden dahil ettiğimizi kısaca görelim:
- A) Nakliye giderleri: Malı fabrikadan veya tedarikçiden iş yerinize getirmek için ödediğiniz taşıma ücreti, malın elinize geçmesi için zorunludur. Bu yüzden stok maliyetine eklenir.
- B) Yükleme ve boşaltma giderleri: Malı yüklerken veya boşaltırken ödenen işçilik veya ekipman ücretleri de malın elinize geçmesi için gerekli bir maliyettir. Bu da stok maliyetine eklenir.
- C) İthalat vergileri: Eğer ödediğiniz vergiyi geri alamıyorsanız (iade edilemiyorsa), bu vergi malın maliyetine dahil edilir. (Not: Sadece iade edilemeyen vergiler dahildir, iade edilebilir olanlar değil).
- D) Satın alma tarihinden sonraki ticari iskontolar: Bu biraz incelikli bir noktadır. Satın alma tarihinden sonra verilen iskonto, stok maliyetini düşürür (yani maliyetten düşülür). Ancak soru "dikkate alınmaz" derken, bu iskantonun stok maliyetine eklenmediğini kastediyor. Yani bu kalemin stok maliyetine eklenmesi beklenmez, aksine düşülür. Bu nedenle "dikkate alınmaz" ifadesi, "maliyetin arttırılmasında kullanılmaz" anlamında doğru bir tanımlamadır. Ancak en net ve kesin "dahil edilmeyen" kural E şıkkındaki iade edilebilir vergidir.
(Not: Sınav mantığında genellikle "Stok maliyetine dahil edilenler" sorulurken A, B ve C şıkları doğru cevap olur. Bu soruda ise "dikkate alınmaz" yani "dahil edilmeyen" sorulduğu için, maliyetin arttırılmasında kullanılmayan tek ve en net kural E şıkkıdır.)
Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?
Bu soruyu çözmek için TMS 2 (Stoklar) standardını iyi bilmelisiniz. Özellikle şu iki kuralı ezberlemelisiniz:
- Stok Maliyetine Dahil Edilenler: Satın alma bedeli, gümrük vergileri (iade edilemeyenler), nakliye, yükleme-boşaltma, sigorta ve stok maliyetine doğrudan katkısı olan diğer maliyetler.
- Stok Maliyetine Dahil EDİLMEYENLER:
- İade edilebilir vergiler (KDV gibi).
- Stok tutulmasıyla ilgili genel yönetim giderleri.
- Stokta beklemekten kaynaklanan israf veya kayıplar.
- Satın alma tarihinden sonra verilen ticari iskonto (bunlar maliyeti düşürür, eklenmez).
Sonuç: Soruda "dikkate alınmaz" denildiği için, stok maliyetini arttırmayan veya dahil edilmeyen kalemi bulmamız gerekir. Bu da E) İade alınabilecek vergiler seçeneğidir.
Soru 20 · 2017/3 · Finansal Muhasebe
Aşağıdakilerden hangisi TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar standardına göre bir muhasebe politikası değişikliği değildir?
- A)Nakit akış tablosunun önceki dönemlerde brüt yönteme göre düzenlenirken, cari dönemde net yönteme göre düzenlenmesi
- B)Binaların amortismanının önceki dönemlerde azalan bakiyeler amortisman yöntemine göre hesaplanırken, cari dönemde normal amortisman yöntemine geçilmesi
- C)Önceki dönemlerde makineler %10 oranı ile itfa edilirken, yararlı ömrün gözden geçirilmesi sonucu amortisman oranının %15’e yükseltilmesi
- D)Önceki dönemlerde maddi duran varlıklar maliyet modeli ile ölçülürken, cari dönemde yeniden değerleme modeli ile ölçülmesi
- E)Önceki dönemlerde stok değerleme yöntemi olarak ilk giren ilk çıkar yöntemi kullanılırken cari dönemde ortalama maliyet yöntemine geçilmesi
Çözümü göster — doğru cevap C
SMMM staja giriş sınavına hazırlanan bir öğrenci olarak bu soruyu çok iyi anlamamız gerekiyor. Soru, TMS 8 (Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar) standardının en kritik ayrımını, yani "Muhasebe Politikası Değişikliği" ile "Muhasebe Tahmininde Değişiklik" arasındaki farkı sorguluyor.
Gelin adım adım inceleyelim.
Neden Doğru Cevap C Şıkkıdır?
C şıkkında durum şudur: Makineler önce %10 oranında itfa edilirken, yararlı ömrün gözden geçirilmesi sonucu oran %15'e çıkarılmış.
Buradaki anahtar kelime "yararlı ömrün gözden geçirilmesi" dir. Muhasebe dünyasında bir varlığın ömrü veya kalıntı değeri hakkında yapılan tahminler, gelecekteki belirsizliklere dayanır. Eğer bir varlığın ömrü uzar veya kısalırsa, bu bir "kural değişikliği" değil, o döneme ait tahminin güncellenmesidir.
TMS 8'e göre:
- Muhasebe Politikası Değişikliği: Bir muhasebe ilkesinin (örneğin stok yönteminin) başka bir ilkeye geçmesidir. (Örn: İLKİ-İLKİÇ'ten Ortalama Maliyet'e geçmek).
- Muhasebe Tahmininde Değişiklik: Varlıkların veya yükümlülüklerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan varsayımların (ömrü, kalıntı değeri, amortisman oranı vb.) yeni bilgiler ışığında güncellenmesidir.
C şıkkında şirketin kuralı değiştirmemiştir; sadece makinelerin ömrü bittiği için tahminlerini (amortisman oranını) yeniden hesaplamıştır. Bu bir Muhasebe Tahmininde Değişiklik'tir, Muhasebe Politikası Değişikliği değildir. Soru da "hangisi değişiklik değildir" diye sorduğu için C şıkkı doğru cevaptır.
Diğer Şıklar Neden Yanlış (Doğru Değişiklikler)?
Diğer şıkların hepsi, şirketin uyguladığı kuralı değiştirmesidir. Bu nedenle bunlar "Muhasebe Politikası Değişikliği" kapsamına girer ve TMS 8'e göre geriye dönük düzeltme yapılması gerekir.
- A Şıkkı: Nakit akış tablosunun brüt yöntemden net yönteme geçmesi. Bu, bir raporlama kuralının değişmesidir. (Politika değişikliği).
- B Şıkkı: Amortisman yönteminin azalan bakiyelerden normal yönteme geçmesi. Yöntem değişikliği bir kural değişikliğidir. (Politika değişikliği).
- D Şıkkı: Ölçme modelinin maliyet modelinden yeniden değerleme modeline geçilmesi. Bu, varlıkları nasıl değerleme kuralının değişmesidir. (Politika değişikliği).
- E Şıkkı: Stok değerleme yönteminin İLKİ-İLKİÇ'ten ortalama maliyete geçmesi. Bu da klasik bir kural değişikliğidir. (Politika değişikliği).
Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?
Bu soruyu çözmek için TMS 8 standardını ve özellikle "Muhasebe Politikası Değişikliği" ile "Muhasebe Tahmininde Değişiklik" arasındaki farkı çok iyi ayırt etmen gerekir.
Özetle kural şudur:
- Eğer şirket "Ne yapacağım?" sorusuna cevap verirken farklı bir yöntem seçiyorsa (Örn: Hangi stok yöntemi? Hangi amortisman yöntemi? Brüt mü net mi?), bu Politika Değişikliği'dir.
- Eğer şirket "Ne kadar?" sorusuna cevap verirken, geçmişteki tahminlerinin yanlış olduğunu veya yeni bilgilerle değiştiğini fark ediyorsa (Örn: Ömrü uzadı, kalıntı değeri değişti, amortisman oranı güncellendi), bu Tahmin Değişikliği'dir.
Başarılar dilerim!