2022/1 SGS Finansal Muhasebe Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hocanın sana ders anlatıyor gibi sade bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı D) Tutarlılık'tır.

Neden D Şıkkı Doğru?

Soruda geçen en kritik ifade "karşılaştırılabilir olması"dır. Muhasebede bir işletmenin bu yılki finansal durumunu geçen yılkiyle veya başka bir yılkiyle kıyaslayabilmemiz için, o işletmenin muhasebe yöntemlerini her yıl aynı şekilde uygulaması gerekir.

• Örnek: Bir işletme bu yıl stoklarını değerlerken "Ortalama Maliyet" yöntemini kullandıysa, gelecek yıl da stok değerlemesinde yine "Ortalama Maliyet" yöntemini kullanmalıdır. Eğer bu yıl "Ortalama Maliyet", ertesi yıl "İlk Gelen İlk Çıkar (FIFO)" yöntemine geçerse, aradaki farkın stok değerlemesinden mi yoksa işletmenin gerçekten daha iyi/kötü performans göstermesinden mi kaynaklandığını anlayamayız.
• Kural: Tutarlılık ilkesi, işletmenin bir muhasebe yöntemi seçtikten sonra, bu yöntemi bir sonraki döneme kadar değiştirmemesini ve aynı yöntemi kullanarak yıllar arası karşılaştırma yapma imkanı tanımasını sağlar. Yani amaç, karşılaştırılabilirliktir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden bu sorunun cevabı olmadığını kısaca inceleyelim:

• A) Önemlilik: Bu ilke, küçük ve önemsiz hataların muhasebe kayıtlarını karmaşıklaştırmaması için göz ardı edilebileceğini söyler. Karşılaştırılabilirlik ile doğrudan bir ilgisi yoktur.
• B) Tam Açıklama: Bu ilke, finansal tabloların kullanıcıların karar verebilmesi için gerekli tüm bilgileri içermesini gerektirir. Sadece bilgiyi vermekle ilgilidir, yöntemlerin yıllar boyunca aynı kalmasıyla değil.
• C) Tarafsızlık ve Belgelendirme: Tarafsızlık, muhasebecinin kişisel görüşlerine veya çıkarlarına göre değil, gerçeklere göre hareket etmesini; belgelendirme ise işlemlerin kanıtlanabilir olmasını sağlar. Bunlar da karşılaştırılabilirlikten ziyade güvenilirlik ve doğrulukla ilgilidir.
• E) Özün Önceliği: Bu ilke, işlemlerin hukuki şekillerine değil, ekonomik gerçekliklerine göre kaydedilmesini emreder. Örneğin, bir kira sözleşmesi aslında bir finansal kiralama ise, onu "kira" olarak değil, "finansal kiralama" olarak kaydetmek gerekir. Yöntemlerin yıllar boyunca aynı kalmasıyla ilgili değildir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Muhasebe İlkeleri (veya Muhasebe Standartları) konusunu iyi bilmelisin. Özellikle "Tutarlılık" ilkesinin tanımı ve "Karşılaştırılabilirlik" özelliği ile olan ilişkisini ezberlemen gerekir.

Özetle: Yıllar boyunca aynı yöntemi kullanmak = Tutarlılık = Karşılaştırılabilirlik sağlar. Cevap D'dir.

SMMM staja giriş sınavına hazırlanan bir öğrenci olarak bu soruyu çok iyi anlamamız gerekiyor. Soru, muhasebedeki "Hesap Türleri" ve özellikle "Düzenleyici Hesaplar" kavramını sorguluyor.

Gelin adım adım inceleyelim:

🎯 Neden Doğru Cevap A?

A) Asli hesapların finansal tablolarda net değerleriyle gösterilmelerini sağlayan hesaplardır.

Bu ifade tamamen doğrudur. Muhasebede bazı varlıklar veya borçlar, zamanla değer kaybeder veya amortismana tabi tutulur. Ancak bunları doğrudan ana hesapta (örneğin "Makine" hesabında) göstermek yerine, değer kaybını ayrı bir hesapta izleriz. İşte bu ayrı hesaplara Düzenleyici Hesap denir.

• Mantığı şudur: Bir varlığın "gerçek" veya "net" değerini bulmak için, o varlığın ana hesabından (Asli Hesap) düzenleyici hesabı çıkarırız.
• Örnek: "Makine" hesabı 100.000 TL ise ve "Birikmiş Amortisman" (ki bu bir düzenleyici hesaptır) 20.000 TL ise, bilançoda makine 80.000 TL (Net Değer) olarak gösterilir.
• Kural: Düzenleyici hesaplar, ilgili asıl hesabın değerini azaltarak (veya bazen artırarak) finansal tablolarda net bir rakam ortaya çıkarmayı sağlar. Bu yüzden A şıkkı en doğru tanımdır.

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Şimdi diğer şıklara neden uymadığını kısaca bakalım:

• B Şıkkı: "Nominal değerleri ile doğrudan ifade edildiği" der. Bu YANLIŞtır. Çünkü düzenleyici hesaplar, nominal değeri değil, net değeri ortaya çıkarmak için kullanılır. Doğrudan nominal değeri gösterenler "Asli Hesaplar"dır.
• C Şıkkı: "İleride etki yaratabileceği düşünülerek saklanan bilgiler" der. Bu tanım Dış Hesaplar (veya bazı durumlarda notlar) için daha uygundur. Düzenleyici hesaplar bilançoda doğrudan yer alır ve varlık/borç değerini etkiler, sadece "saklanan bilgi" değildir.
• D Şıkkı: "Gelir ve giderlerin izlendiği" der. Bu Gelir Tablosu hesaplarıdır. Düzenleyici hesaplar ise genellikle bilanço unsurlarını (varlık ve borçlar) düzenlemek için kullanılır.
• E Şıkkı: "Varlıklarda artış kaydedilir, azalış kaydedilmez" der. Bu tanım YANLIŞtır. Muhasebede varlık hesaplarında artışlar borç, azalışlar alacak tarafına yazılır. Ayrıca bu tanım düzenleyici hesapların işlevini hiç anlatmıyor.

📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için "Muhasebe Hesapları" konusundaki "Asli ve Düzenleyici Hesaplar" ayrımını iyi bilmelisin.

• Asli Hesap: Varlık, borç, özsermaye, gelir ve gider hesaplarıdır.
• Düzenleyici Hesap: Asli hesabın değerini düzenleyerek (genelde azaltarak) bilançoda net değeri gösteren hesaplardır.
• Örnekler: Birikmiş Amortisman, İndirim Hesapları, Tahakkuklar.

Özetle: Sınavda "Düzenleyici Hesap" kelimesini gördüğünde aklına hemen "Net Değer" ve "Asli Hesaptan düşülür" düşüncesi gelmelidir.

Başarılar dilerim!

Bu soruda, elinizdeki hisse senetlerinin satışını ve bu satıştan doğan kâr/zararın nasıl kaydedileceğini anlamamız gerekiyor. Öncelikle, hisse senetleri 80.000 TL'ye alınmış ve daha önce 12.000 TL değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştı; bu durumda hissenin defter değeri 68.000 TL (80.000 - 12.000) olmuştur. Senetler 100.000 TL'ye satıldığında, işletme 32.000 TL (100.000 - 68.000) kâr etmiştir. Bu kârı hesaplamak için satış bedelinden (100.000 TL), hisse senetlerinin maliyetini (80.000 TL) ve daha önce ayrılan değer düşüklüğü karşılığını (12.000 TL) düşmemiz gerekir; sonuçta 8.000 TL'lik bir kâr değil, 32.000 TL'lik bir kâr ortaya çıkar. Ancak soruda "Menkul Kıymet Satış Kârları" hesabının 20.000 TL borçlandırılması isteniyor ki bu tamamen yanlıştır, çünkü kâr hesapları kâr oluştuğunda alacaklandırılır, borçlandırılmaz ve ayrıca hesaplanan kâr tutarı da 20.000 TL değildir. C şıkkı hem hesabın yönünü (borçlandırma) hem de tutarı yanlış verdiğinden, bu seçenek sorunun "yanlış olanı" soran ifadesine göre doğru cevaptır.

Diğer şıkları incelediğimizde: A şıkkı doğrudur çünkü 100.000 TL nakit girişidir ve Bankalar hesabı borçlanır; B şıkkı doğrudur çünkü ayrılan değer düşüklüğü karşılığı (12.000 TL) satışla ortadan kalktığı için bu karşılık hesabı borçlandırılır; D şıkkı doğrudur çünkü elden çıkarılan hisse senetleri (80.000 TL) alacaklandırılır; E şıkkı doğrudur çünkü "Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı, değer düşüklüğü karşılığının tersine alacaklandırılarak kapatılır.

Bu soruyu çözebilmek için "Geçici Yatırım Amaçlı Menkul Kıymetlerin Değer Düşüklüğü Karşılığı" ve "Menkul Kıymet Satış İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi" konularını, özellikle değer düşüklüğü karşılığının satış anında nasıl iptal edildiğini ve kârın nasıl hesaplandığını iyi bilmek gerekir.

Doğru cevap C şıkkıdır çünkü kâr hesabı kâr oluştuğunda borçlandırılmaz ve hesaplanan tutar da 20.000 TL değildir.

Öncelikle demirbaşın Yeniden Değerleme Tutarını bulmamız gerekir. Demirbaşın maliyeti 800.000 TL ve birikmiş amortismanı 600.000 TL olduğuna göre, demirbaşın Makbuz Değeri (Net Değeri) 200.000 TL'dir (800.000 - 600.000). Yeniden değerleme oranı %30 ise, bu net değerin %30'u kadar bir artış olacak ve bu artış tutarı 60.000 TL'dir (200.000 x %30). Ancak muhasebe kayıtlarında işlem, önce birikmiş amortismanın sıfırlanması ve demirbaşın yeni değere göre borçlanması şeklinde yapılır. Yeni değer, eski maliyetin %130'u (1.3 katı) olarak kabul edilir; yani 800.000 TL'nin %30'u olan 240.000 TL'lik bir artış demirbaş hesabına borç yazılır. Aynı oranda birikmiş amortisman da artar: 600.000 TL'nin %30'u olan 180.000 TL birikmiş amortisman hesabına alacak yazılarak sıfırlanır. Aradaki fark ise 60.000 TL olup, bu tutar "MDV Yeniden Değerleme Artışları" hesabına alacak yazılır. Bu mantığa göre; Demirbaşlar (255) 240.000 TL borç, Birikmiş Amortismanlar (257) 180.000 TL alacak ve MDV Yeniden Değerleme Artışları (522) 60.000 TL alacak şeklinde kayıt yapılır ki bu da A şıkkı ile tam olarak örtüşmektedir.

Diğer şıkları neden yanlış olduğunu kısaca inceleyelim: B şıkkı yanlış çünkü birikmiş amortismanın borç yazılması (sıfırlanması) doğru olsa da, demirbaşın yeni değeri hesaplanmamış ve sadece eski değer üzerinden işlem yapılmıştır. C şıkkı yanlış çünkü demirbaşın yeni değeri (1.040.000 TL) hesaplanmış olsa da, birikmiş amortismanın 780.000 TL olarak alacak yazılması mantıksızdır; birikmiş amortismanın tamamı (600.000 TL) sıfırlanmalı ve artışı (180.000 TL) ayrı bir hesapta izlenmelidir, burada tutarlar karıştırılmıştır. D şıkkı yanlış çünkü kayıtların yönü (borç/alacak) tamamen tersine çevrilmiştir. E şıkkı ise tamamen yanlıştır çünkü yeniden değerleme işlemi nakit girişi (Kasa) gerektirmez, sadece bilanço kalemlerinin değerlemesidir.

Bu soruyu çözebilmek için Yeniden Değerleme (Revalüasyon) muhasebe kayıtları, Birikmiş Amortismanın sıfırlanması ve Makbuz Değeri üzerinden artış oranının hesaplanması konularını iyi bilmek gerekmektedir.

Sonuç olarak, doğru kayıt demirbaşın artış tutarının borca, birikmiş amortismanın artışının alacağa ve net artışın ise yeniden değerleme artışı hesabına yazılmasıyla A şıkkı olarak gerçekleşir.

Bu soruyu bir öğrenci gibi düşünerek, sanki sınıf içinde anlatıyormuş gibi adım adım açıklayalım. Sorunun doğru cevabı E şıkkıdır.

Neden Doğru Cevap E?

Öncelikle "Muhasebe Dışı Envanter" kavramını anlamamız gerekiyor. Bu, şirketin varlıklarını (kasa, stok, alacaklar vb.) fiziksel olarak saymak veya değerlerini güncellemek için yapılan işlemlerdir. Ancak E şıkkındaki işlem, yani "hatalı muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi", bir sayım veya değerleme işlemi değildir.

Buradaki mantık şudur:

• Eğer bir kayıt hatası yaptıysanız (örneğin 100 TL'yi 1000 TL yazdıysanız), bunu düzeltmek için envanter yapmazsınız.
• Bunun yerine düzeltme kaydı (muhasebe kaydı) düzenlersiniz. Bu işlem, muhasebe defterlerinin doğruluğunu sağlamak için yapılan teknik bir düzeltmedir; fiziksel bir sayım veya piyasa değerlemesi değildir. Bu yüzden bu işlem "Muhasebe Dışı Envanter" kategorisine girmez.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların (A, B, C ve D) hepsi Muhasebe Dışı Envanter işlemleridir. Nedenlerini kısaca şöyle özetleyebiliriz:

• A) Reeskont hesaplamaları: Borç ve alacakların vadeli olmasından kaynaklanan faiz farklarını hesaplayıp değerlemektir. Bu, piyasa değerlemesi gerektiren bir envanter işlemidir.
• B) Yabancı paraların değerlemesi: Döviz kurlarındaki değişim nedeniyle varlıkların ve yükümlülüklerin güncel kur üzerinden yeniden değerlenmesidir. Bu da bir değerleme (envanter) işlemidir.
• C) Amortisman hesaplamaları: Varlıkların zamanla değer kaybetmesini (yıpranmasını) hesaplayıp muhasebeleştirme işlemidir. Bu da bir değerleme işlemidir.
• D) Kasa mevcudunun belirlenmesi: Kasadaki nakit parayı fiziksel olarak sayıp defterdeki bakiye ile karşılaştırmaktır. Bu, en klasik fiziki envanter örneğidir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Muhasebe Dışı Envanter" konusunu iyi bilmelisin.

• Muhasebe Dışı Envanter: Varlıkların fiziki sayımı (kasa, stok) veya piyasa değerlemesi (reeskont, döviz, amortisman) işlemleridir.
• Muhasebe Kaydı Düzeltmeleri: Bu, envanter değil, muhasebe kayıtlarındaki hataların giderilmesi işlemidir.

Özetle: Soru sana "Hangisi bir sayım veya değerleme işlemi değildir?" diye soruyor. A, B, C ve D hepsi sayım veya değerlemedir; sadece E şıkkı bir düzeltme kaydıdır ve bu yüzden doğru cevap E'dir.

Bu soruda doğru cevap A şıkkıdır çünkü işletme, kirayı öderken sadece elinden çıkan 20.000 TL'yi değil, yasal olarak kesilen ve devlete ödenmesi gereken %20'lik gelir vergisi kesintisini de (5.000 TL) birlikte dikkate alarak toplam kira bedeli olan 25.000 TL'yi bir gider olarak kaydetmelidir; bu durumda işletme, 25.000 TL'lik toplam gideri (Borç: 770 Genel Yönetim Giderleri) karşılamak için 20.000 TL'yi bankadan çekmiş (Alacak: 102 Bankalar) ve kalan 5.000 TL'yi ise devlete ödenmek üzere bir borç olarak kaydetmiştir (Alacak: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar).

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu inceleyelim: B şıkkı vergi kesintisini görmezden gelerek tüm tutarı bankadan çıkmış gibi göstermiştir, C şıkkı kesilen vergiyi peşin ödenen vergi olarak kaydetmiş ve yanlış bir borç hesabı açmıştır, D ve E şıkları ise kirayı bir "Bina" (varlık) hesabına değil, doğrudan bir "Gider" hesabına kaydetmesi gerektiğini unutarak yanlış hesap kodlarını kullanmıştır. Bu soruyu çözebilmek için kira giderlerinin muhasebeleştirilmesi, gelir vergisi stopajı (kesintisi) işlemleri ve buna bağlı olarak 770, 102 ve 360 hesap kodlarının doğru kullanımı konularını bilmek gerekir.

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı D şıkkıdır.

Neden D Şıkkı Doğru?

Öncelikle sorudaki en kritik ifadeyi yakalayalım: "Geçici yatırım amacıyla".

Türkiye Muhasebe Standartları'na (TMS) göre, bir işletme hisse senetlerini geçici yatırım amacıyla alıyorsa, bu hisse senetlerini "Hisse Senetleri" hesabında izler. Eğer "kalıcı yatırım" (örneğin iştirak veya bağlı ortaklık kurma) amacıyla alınsaydı, "İştirakler" veya "Bağlı Menkul Kıymetler" hesaplarını kullanırdık.

Peki, bu hisse senetlerini kaç TL'ye kaydetmeliyiz? Muhasebede bir varlık (hisse senedi gibi) ilk defa kayda alındığında, gerçekleşen maliyet esas alınır. Yani hisse senedinin nominal değeri (1 TL) değil, işletmenin gerçekten ödediği para esas alınır.

• Nominal Değer: 1 TL x 49.000 adet = 49.000 TL (Bu sadece kağıt üzerindeki değerdir, muhasebe kaydı için değil).
• Ödenen Bedel: 52.000 TL (İşletmenin cebinden çıkan, banka hesabından giden para).

İşletme 52.000 TL vererek bu hisse senetlerini almıştır. Bu yüzden hisse senetleri hesabını 52.000 TL borçlandırmamız gerekir. Aradaki 3.000 TL fark (52.000 - 49.000), hisse senedinin piyasa değerinden daha pahalıya alınmasıdır ve bu fark da hisse senedinin maliyetine dahil edilir.

Kayıt Mantığı:

• Hisse Senetleri hesabı Borçlanır (Varlık arttı).
• Banka hesabı Alacaklanır (Para çıktı).
• Miktar: Ödenen toplam bedel olan 52.000 TL.

Bu mantıkla D şıkkı ("Hisse Senetleri Hesabı 52.000 ₺ borçlandırılır") doğrudur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A Şıkkı (Hisse Senetleri 49.000 TL): Bu şık, hisse senetlerinin nominal değerine göre kaydedilmesini öneriyor. Oysa muhasebede varlıklar nominal değere değil, gerçekleşen maliyete (ödenen bedele) göre kaydedilir. 49.000 TL, işletmenin ödediği para değil, bu yüzden yanlıştır.
• B Şıkkı (İştirakler 49.000 TL): Burada iki hata var. Birincisi, "İştirakler" hesabı kalıcı yatırım (genellikle %20'den fazla oy hakkı) için kullanılır. Soruda "geçici yatırım" denmiş. İkincisi, miktar yine nominal değere göre verilmiş.
• C Şıkkı (Bağlı Menkul Kıymetler 52.000 TL): Miktar doğru (52.000 TL) ancak hesap yanlıştır. "Bağlı Menkul Kıymetler" hesabı da kalıcı yatırım (genellikle %50'den fazla oy hakkı) için kullanılır. Geçici yatırım için bu hesap kullanılmaz.
• E Şıkkı (Hisse Senedi İhraç Primleri 3.000 TL): Bu hesap, şirketin kendi hisse senetlerini ihraç ederken (sattığında) veya hisse senedi ihraç primi oluştuğunda kullanılır. Bizim durumumuzda ise biz hisse senedi alıyoruz. Alım işleminde bu hesap kullanılmaz. Aradaki 3.000 TL fark, hisse senedinin maliyetine eklenir, ayrı bir prim hesabına yazılmaz.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Menkul Kıymetler" konusunu ve özellikle "Geçici Yatırım Amaçlı Menkul Kıymetlerin İlk Kaydı" kuralını iyi bilmelisin.

Özet Kural:

• Amaç: Geçici yatırım ise -> Hisse Senetleri hesabı kullanılır. (Kalıcı ise İştirakler/Bağlı Menkul).
• Miktar: İlk kayıttaki miktar -> Ödenen Bedel (Maliyet). Nominal değer değil.
• Fark: Alış fiyatı ile nominal değer arasındaki fark -> Maliyete dahil edilir (ayrı bir hesap açılmaz).

Başarılar dilerim!

Bu soruda, M İşletmesinin bir taşıt satın alırken nasıl bir muhasebe kaydı yapacağını bulmamız isteniyor. Doğru cevap olan B şıkkı, çünkü M İşletmesi bu taşıtı satın alırken, satıcının (K İşletmesi) defterindeki amortismanları veya maliyetini değil, kendi defterine satın alma bedelini (yani ödediği veya borçlandığı tutarı) kaydetmek zorundadır. Soruda taşıtın K İşletmesi'ndeki değeri ve kâr oranı verilmiş olsa da, M İşletmesi için bu bir "satın alma" işlemidir; M İşletmesi taşıtı %50 kârlı olarak sattığı için, K İşletmesi'nin maliyeti 80.000 ₺, birikmiş amortismanı 60.000 ₺ idi, yani K İşletmesi'nin defterdeki net değeri 20.000 ₺ idi. Ancak K İşletmesi bu taşıtı %50 kârlı olarak sattığına göre, satış fiyatı 20.000 ₺ + (20.000 ₺ x %50) = 30.000 ₺ olur. M İşletmesi bu taşıtı 30.000 ₺'ye kredili olarak aldığı için, kendi defterine Taşıtlar hesabını 30.000 ₺ borçlu olarak kaydetmelidir.

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu şöyle açıklayabiliriz: A şıkkındaki "Diğer Olağandışı Gider" hesabı, M İşletmesi için bir zarar durumu değil, bir varlık edinimi söz konusudur; C şıkkındaki "Birikmiş Amortismanlar" hesabı, satıcı olan K İşletmesi'ne aittir, alıcı olan M İşletmesi yeni bir varlık kaydederken eski amortismanları borçlamaz; D şıkkındaki "Satıcılar" hesabı alacaklı olmalıydı çünkü M İşletmesi borçlanmıştır, borçlu olması yanlıştır; E şıkkındaki "Banka kredileri" hesabı ise 30.000 ₺ olmalıydı, 20.000 ₺ değil. Bu soruyu çözebilmek için varlık edinimlerinde alıcı işletmenin satın alma bedelini (piyasa değerini) esas alması ve borçlu-alacaklı mantığını doğru kurması gerektiğini bilmek yeterlidir.

Sonuç olarak, M İşletmesi taşıtı 30.000 ₺'ye satın aldığı için defterine Taşıtlar hesabını 30.000 ₺ borçlu olarak kaydetmelidir.

Sorunun doğru cevabı C şıkkı (2.160 ₺)'dir.

Önce yöntemin kuralı

Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katıdır (VUK mükerrer md. 305) ve %50'yi geçemez. Oran her yıl maliyete değil, o yılın başındaki net defter değerine uygulanır.

• Faydalı ömür 5 yıl → normal oran = 1/5 = %20
• Azalan bakiyeler oranı = 2 × %20 = %40 (tavanı aşmıyor)

Adım adım hesap

| Yıl | Yıl başı değer | Amortisman | Yıl sonu değer | |---|---|---|---| | 2018 | 20.000 | 20.000 × %40 = 8.000 | 12.000 | | 2019 | 12.000 | 12.000 × %40 = 4.800 | 7.200 | | 2020 | 7.200 | 7.200 × %40 = 2.880 | 4.320 |

Dördüncü yıl: eşit tutarlar yöntemi

Soruda dördüncü yıl eşit tutarlar yöntemine geçildiği söyleniyor. Bu yöntemde kalan net defter değeri, kalan faydalı ömre bölünür. Üç yıl geçtiği için kalan ömür 5 − 3 = 2 yıl:

2021 amortismanı = 4.320 ÷ 2 = 2.160 ₺ → C

Diğer şıklar neden yanlış?

• A) 1.728 ₺ → 4.320 × %40. Dördüncü yılda da azalan bakiyelere devam edilseydi bu çıkardı; soru yöntem değiştirildiğini söylüyor.
• B) 1.440 ₺ → 4.320 ÷ 3. Kalan ömür 3 yıl sanılmış; üç yıl zaten kullanıldı, kalan 2 yıldır.
• D) 2.592 ₺ → 4.320 − 1.728, anlamı olmayan bir fark.
• E) 4.320 ₺ → kalan değerin tamamının tek yılda gider yazılması.

🔴 En sık yapılan hata: azalan bakiyelerde normal oranı (%20) kullanmak. Oran iki katıdır; tek katla ilerlerseniz üçüncü yıl sonunda 10.240 ₺ bulursunuz ve şıklarda karşılığı olmayan 5.120 ₺'ye ulaşırsınız.

Bu soru, SMMM stajı ve muhasebe pratiğinde sıkça karşılaşılan "İşletme Kiralama Harcamaları ve Erken Boşaltma" konusunu ölçüyor. Doğru cevap E şıkkıdır.

Gelin bu durumu adım adım, sanki bir ders çalışıyormuşuz gibi inceleyelim.

1. Neden Doğru Cevap E Şıkkı?

Öncelikle durumu basitleştirelim: İşletme, kiraladığı yere 60.000 TL'lik bir yatırım yapmış (kalorifer tesisatı). Bu harcamayı "İşletme Kiralama Harcamaları" hesabına kaydetmişler. Ancak kontrat bitmeden iş yerini boşaltmışlar.

Burada kritik olan nokta şudur: Harcamanın henüz itfa edilmemiş (amortismanı yapılmamış) kısmı, işletme tarafından kullanılamayacağı için gider olarak kaydedilmelidir.

• Toplam Harcama: 60.000 TL
• İtfa Edilmemiş (Kalan) Kısım: Soruda %20'si henüz itfa edilmemiş deniyor.
• Hesaplanan Gider: 60.000 TL x %20 = 12.000 TL.

Bu 12.000 TL'lik tutar, işletmenin gelecekte kullanamayacağı bir kayıptır. Muhasebe kurallarına göre, normal işleyişin dışında, beklenmedik veya olağan dışı durumlarda oluşan kayıplar "Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabına kaydedilir.

Yapılacak Kayıt:

• Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı Borçlu 12.000 TL (Çünkü bir gider oluştu).
• İşletme Kiralama Harcamaları hesabı Alacaklı 12.000 TL (Çünkü bu tutar artık varlık olarak durmuyor, siliniyor).

Bu yüzden E şıkkı doğrudur.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Şimdi diğer seçeneklere neden bakamayacağımızı kısaca açıklayalım:

• A) Genel Yönetim Giderleri: Bu hesap, işletmenin normal yönetimsel faaliyetlerinden kaynaklanan giderler için kullanılır (örneğin maaşlar, faturalar). Tesisatın boşaltılmasından kaynaklanan kayıp, normal bir yönetim gideri değildir.
• B) Özel Maliyetler: Bu hesap, genellikle özel amaçlı veya belirli bir proje için yapılan harcamalar için kullanılır. Ancak buradaki durum bir "kayıp"tır, yeni bir harcama değil. Ayrıca 48.000 TL tutarı da yanlıştır (itfa edilen kısmı gösterir, kayıp değil).
• C) Birikmiş Amortismanlar: Bu hesap, sabit kıymetlerin (makine, bina vb.) değer düşüşünü gösterir. Ancak kiralanan yerin tesisatı genellikle "İşletme Kiralama Harcamaları" hesabında izlenir ve amortisman hesabı doğrudan bu senaryoda kullanılmaz. Ayrıca 60.000 TL tüm tutarı gösterir, oysa sadece kayıp kısmı (12.000 TL) giderleştirilmelidir.
• D) Önceki Dönem Gider ve Zararları: Bu hesap, hata düzeltmeleri için kullanılır. Eğer geçen yılın defterinde bir hata yapılmışsa ve bu yıl düzeltiliyorsa bu hesap kullanılır. Burada bir hata yok, sadece kontratın erken bitmesi sonucu oluşan bir kayıp var. Bu yüzden bu hesap da kullanılmaz.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için şu iki temel konuyu iyi bilmelisin:

• İşletme Kiralama Harcamaları (İnşaat ve Tesisat): Kiralanan yerlere yapılan harcamaların nasıl kaydedildiği ve bu harcamaların itfa (amortisman) yöntemi.
• Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabı: Normal işleyişin dışında kalan, beklenmedik durumlarda (örneğin iş yerinin erken boşaltılması, deprem hasarı vb.) oluşan kayıpların hangi hesaba kaydedilmesi gerektiği.

Özetle: İşletme kiraladığı yeri erken boşaltırsa, harcadığı paranın itfa edilmemiş kısmı bir kayıp olarak "Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabına borç yazılır.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.

Neden C Şıkkı Doğru? (Adım Adım Mantık)

Öncelikle olayın senaryosunu kuralım:

• Kâr Payı Tahakkuku: Şirket, ortaklarına 100.000 ₺ kâr dağıtacağını beyan etmiştir. Bu aşamada şirket, ortaklara olan borcunu kaydetmiştir. Yani "Ortaklara Borçlar" hesabı Borç, "Dönem Kârı" hesabı Alacak yazılmıştır.
• Vergi Kesintisi: Ödemeyi yapmadan önce, kanunen kesilmesi gereken 15.000 ₺ gelir vergisini ortaklardan kesip devlete ödemek zorundadır. Bu kesinti, ortaklara olan borcu azaltır.
• Ödeme Anı (Sorunun Sorulduğu An): Şimdi, kalan tutarı (100.000 - 15.000 = 85.000 ₺) ortaklara nakit olarak ödemek istiyoruz.

Bir borcu öderken ne yaparız? Borcu kapatmak için borç hesabını borçlar.

• Şirketin ortaklara olan borcu (Ortaklara Borçlar hesabı) azalmalı.
• Hesap kurallarına göre bir hesabın azalması için Borç tarafına yazılması gerekir.

Bu nedenle, ödeme kaydında "Ortaklara Borçlar" hesabını Borç tarafına yazacağız.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Ödenecek Vergi ve Fonlar: Bu hesap Alacak tarafına yazılır. Çünkü vergi kesintisi yapıldığında, şirketin devlete olan yeni bir borcu doğar. Borç artışı Alacak tarafına yazılır.
• B) Bankalar: Para çıkışı olduğu için Banka hesabı Borç tarafına yazılır. Ancak soru "hangi hesabın borç tarafına kayıt yapılır?" diye sormuyor, "borç tarafına kayıt yapılan borç hesabı hangisidir?" mantığıyla sorulmuş. Banka hesabı borç tarafına yazılır ama bu bir varlık hesabıdır, borç hesabı değildir. Sorunun mantığı, "borcun kapatıldığı" kısmı sormaktadır. (Not: Eğer soru "Hangi hesap Alacak tarafına yazılır?" deseydi cevap Banka olurdu).
• D) Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar: Bu hesap, daha önce ödenmiş vergilerin geri alınması veya farklı durumlarda kullanılır. Kâr dağıtımında vergi kesintisi yapıldığında bu hesap kullanılmaz.
• E) Dönem Kârı veya Zararı: Bu hesap, kârın dağıtılmasına karar verildiği ilk aşamada (tahakkuk aşamasında) Alacak tarafına yazılırdı. Ödeme aşamasında artık kullanılmaz.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Kâr Dağıtımı ve Kâr Payı Ödemeleri" konusunu bilmelisin.

Özellikle şu iki aşamayı ayırt etmelisin:

• Tahakkuk Aşaması: Kârın dağıtılacağına karar verilir ve ortaklara borç kaydedilir.
• Ödeme Aşaması: Vergi kesintisi yapıldıktan sonra nakit ödeme kaydı tutulur. Bu aşamada Ortaklara Borçlar hesabının kapatılması (Borç tarafına yazılması) gerekir.

Özetle: Borcunu öderken, borcun olduğu hesabı Borç tarafına yazarsın. Cevap C'dir.

Bu soru, SMMM stajı ve muhasebe dünyasında sıkça karşılaşılan "Depozito ve Teminat" işlemlerinin son aşamasını, yani iade ve kayıp durumunu inceliyor. Soruyu senin için adım adım, sanki bir sınıfta anlatıyormuş gibi açıklayalım.

1. Neden Doğru Cevap D Şıkkıdır?

Öncelikle olayın senaryosunu basitleştirelim:

• İşletme müşteriden 5.000 ₺ depozito almış.
• Müşteri 10 kap yerine sadece 3 tanesini iade etmiş.
• Yani 7 kap iade edilmemiş (kaybedilmiş).
• İşletme, iade edilen 3 kap için 1.500 ₺ nakit iade etmiş.

Burada en kritik nokta şudur: İade edilmeyen 7 kapın değeri ne olacak?

Muhasebe kurallarına göre, iade edilmeyen kaplar işletmenin bir kârı olarak kabul edilir. Çünkü işletme, bu kapların bedelini zaten almıştı (5.000 ₺), ama kapları geri almadığı için bu parayı iade etmeyecektir. Ancak bu kapların kayıtlı değeri (amortisman düşülmüş hali) 2.500 ₺ idi (6.000 Kayıtlı Değer - 3.500 Birikmiş Amortisman).

İşletme, iade edilmeyen kaplar için müşteriden 5.000 ₺ almıştı. Ancak bu kapların muhasebe kayıtlarındaki değeri 2.500 ₺ idi. Aradaki fark 2.500 ₺'dir. Bu fark, işletmenin iade etmediği kaplar üzerinden elde ettiği olağandışı kârdır.

Ancak soruda bir detay var: İşletme 1.500 ₺ iade etmiş.

• Toplam Depozito: 5.000 ₺
• İade Edilen Nakit: 1.500 ₺
• İade Edilmeyen Kaplar İçin Kalan Borç: 3.500 ₺ (5.000 - 1.500)

Burada bir hesap hatası yapmamak için şu mantığı kuralım:

• Alınan Depozito ve Teminatlar hesabından 5.000 ₺ silinmeli (borç).
• Diğer Maddi Duran Varlıklar hesabından 7 kapın kayıtlı değeri silinmeli (alacak).
• Kayıtlı Değer = 6.000 - 3.500 = 2.500 ₺.
• Nakit hesabından 1.500 ₺ ödenmiş (alacak).
• Geriye kalan fark kâr olmalıdır.

Hesaplamayı yapalım:

• İşletmenin elinde kalan borç (Müşteriden aldığı ama iade etmediği para): 3.500 ₺ (5.000 - 1.500).
• İşletmenin elinden çıkan varlık (İade edilmeyen kapların kayıtlı değeri): 2.500 ₺.
• Fark (Kâr): 3.500 (Gelen borç) - 2.500 (Çıkan varlık) = 1.000 ₺.

Bu 1.000 ₺'lik fark, işletmenin iade etmediği kaplar üzerinden elde ettiği Olağandışı Gelir ve Kârdır. Bu kârın kaydı Alacak tarafına yazılır.

Bu yüzden D şıkkı doğrudur: Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar hesabı 1.000 ₺ alacaklı.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Diğer Maddi Duran Varlıklar hesabı 2.500 ₺ alacaklı: Bu şık yarı doğru gibi görünse de eksiktir. Evet, iade edilmeyen kapların kayıtlı değeri (6.000 - 3.500 = 2.500) Diğer Maddi Duran Varlıklar hesabından Alacak yazılmalıdır. Ancak soru "depozito iadesine ilişkin yapacağı kayıtla ilgili hangisi doğrudur" dediği için, tek başına bu satırın tüm işlemin özünü (kârı) vermediği ve diğer şıklarda olduğu gibi tek başına bir "doğruluk" iddiası taşımadığı için en doğru cevap değildir. Aslında bu satırın doğru bir parça olduğunu kabul ederiz, ancak D şıkkı işlemin sonucunu (kârı) en net ifade eden şıktır.

I. tertip genel kanuni yedek akçe, TTK 519/1'e göre yıllık kârın %5'i oranında ayrılır ve bu ayırma ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar sürer. Yani %5 tutarı değil, %20'lik tavana kalan boşluk belirleyicidir.

1. Ödenmiş sermayeyi bul

Sermayenin %20'si ödenmemişse %80'i ödenmiştir: 180.000 × 0,80 = 144.000 ₺

2. Yasal tavanı bul

Tavan, ödenmiş sermayenin %20'sidir: 144.000 × 0,20 = 28.800 ₺

3. Tavana kalan boşluğu bul

Önceki yıllarda 26.900 ₺ ayrılmış: 28.800 - 26.900 = 1.900 ₺

4. Bu yılın %5'i ile karşılaştır

Kârın %5'i: 50.000 × 0,05 = 2.500 ₺. Ancak tavana yalnızca 1.900 ₺ boşluk kalmıştır; 2.500 ₺ ayrılırsa tavan aşılır. Bu nedenle bu dönem yalnızca 1.900 ₺ ayrılır ve yedek akçe 28.800 ₺'ye tamamlanır.

Diğer şıklar neden yanlış?

• A) 1.800 ₺: Tavan ya da ayrılmış tutar yanlış okunduğunda çıkar.
• C) 2.000 ₺: Hesaba dayanmayan yuvarlanmış tutardır.
• D) 2.500 ₺: Kârın %5'idir; tavan sınırı dikkate alınmadığında bulunur. Sık yapılan hata budur.
• E) 26.900 ₺: Bu dönem ayrılacak tutar değil, önceki yıllarda birikmiş tutardır.

Doğru cevap: B

Bu soruda doğru cevap A) Borç senetlerine reeskont ayrılması şıkkıdır.

Borç senetleri (borç senetleri), vade tarihine kadar olan faiz gelirinin dönemsel olarak maliyet veya gider olarak kaydedilmesi ve bilançoda doğru değerle gösterilmesi için "Reeskont" işlemine tabi tutulur. Bu işlemde, gelecekte tahsil edilecek olan faiz gelirinin bugünkü değerine indirgenmesi gerekir; bu indirgeme işlemi bir gider (faiz gideri) doğurur. Muhasebe kayıtlarında giderlerin artışı borç, karşılık hesaplarının (burada "Reeskont Faiz Giderleri" veya benzeri bir düzenleyici hesap) artışı ise borçlandırılması şeklinde gerçekleşir. Dolayısıyla, borç senetlerine reeskont ayrılırken ilgili düzenleyici hesap borçlanır.

Diğer şıkları neden yanlış olduğunu şu şekilde açıklayabiliriz:

• B Şıkkı: Şüpheli alacaklara karşılık ayrılırken "Şüpheli Alacaklar Karşılığı" hesabı borçlanır, ancak bu bir gider hesabıdır; soruda sorulan "düzenleyici hesap" kavramı genellikle değer düşüklüğü veya reeskont gibi bilanço değerlemesiyle ilgili hesapları ifade eder ve burada asıl odaklanan kuralın reeskont olduğunu vurgulamak gerekir. (Not: Şüpheli alacak karşılığı ayrılırken "Şüpheli Alacaklar Karşılığı" hesabı borçlanır, ancak bu bir gider hesabıdır ve sorunun odaklandığı "düzenleyici hesap" tanımı reeskont işleminde daha net karşılık bulur).
• C Şıkkı: Çek düzenlenmesi, nakit veya banka hesabından ödeme yapılması anlamına gelir; bu işlemde banka hesabı borçlanır, düzenleyici bir hesap borçlanmaz.
• D Şıkkı: Amortisman ayrılırken "Amortisman Gideri" hesabı borçlanır, "Duran Varlıklar İndirgenmiş Değer Karşılığı" veya "Birikmiş Amortisman" hesabı ise alacaklanır (kredi), borçlanmaz.
• E Şıkkı: Sermaye taahhüdünün yerine getirilmesi, varlık (nakit, mal vb.) hesabının borçlanıp, sermaye hesabının alacaklanması işlemidir; burada düzenleyici hesap borçlanmaz.

Bu soruyu çözebilmek için ticari işletmelerde reeskont işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve düzenleyici hesapların (karşılık hesapları) borç/alacak mantığını bilmek gerekir.

Sonuç olarak, borç senetlerine reeskont ayrılırken faiz gideri niteliğinde bir düzenleyici hesap borçlandırılır.

Bu soruda doğru cevap C şıkkıdır çünkü işletme, alacağın tahsil edilemeyeceği kesinleştiğinde, daha önce ayırdığı karşılığı (108.000 ₺) ve bu alacakla ilgili olarak masraf olarak gösterdiği 2.000 ₺'yi toplamda 110.000 ₺ tutarında bir borçlanma ile kapatması gerekir; bu durumda Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 110.000 ₺ borçlu, Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı ise 110.000 ₺ alacaklı olarak kaydedilir.

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu şu şekilde açıklayabiliriz: A ve E şıkları "Önceki Dönem Gider ve Zararları" hesabını kullanmıştır ki bu, daha önce ayırdığımız karşılığın üzerine yeni bir gider yazmak anlamına gelir ve bu işlem doğrudan karşılığın iptali için doğru bir yöntem değildir; B şıkkı sadece 108.000 ₺'yi dikkate alarak 2.000 ₺'lik masrafı hesaba katmamıştır ve bu da toplam tutarın eksik kalmasına neden olur; D şıkkı ise "Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabını kullanmıştır ki bu hesap, tahsilatın gerçekleştiği veya alacağın tamamen ortadan kalkmadığı durumlarda kullanılır, burada ise alacağın tamamen kaybedildiği için doğrudan alacak hesabı ile karşılığın karşılıklı kapatılması gerekir.

Bu soruyu çözebilmek için Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı ayrılması, bu karşılığın tahsilatın gerçekleşmeyeceği kesinleştiğinde nasıl iptal edileceği ve alacağın maliyetinin (masraf dahil) toplamda nasıl bir borçlanma oluşturacağı konusundaki karşılık iptal kayıtları kurallarını bilmek gerekmektedir.

Özetle, alacağın tamamının tahsil edilemeyeceği anlaşıldığında, önceki dönemde ayırdığımız karşılık ile o alacak için yapılan masrafın toplamı olan 110.000 ₺'lik tutar, Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabından borçlu, Şüpheli Ticari Alacaklar hesabından alacaklı olarak kaydedilir.

Bu soruda işletmenin satın aldığı kırtasiye malzemesinin sadece %30'unun kullanıldığını, geri kalan %70'inin ise henüz tüketilmediğini ve bu yüzden bir sonraki döneme (gelecek aylara) ait bir gider olarak kaydedilmesi gerektiğini anlamamız gerekir. Öncelikle, 4.400 TL'lik tutar KDV dahil olduğu için KDV'yi ayırmamız ve sadece malın net maliyetini bulmamız gerekir; bu durumda 4.400 TL'yi 1,10'a bölerek 4.000 TL net maliyeti buluruz. İşletme bu malı başta tamamını gider yazdığı için "Genel Yönetim Giderleri" hesabına 4.000 TL borç vermişti, ancak yıl sonunda yapılan sayımda %70'inin (yani 4.000 TL'nin %70'i olan 2.800 TL'sinin) henüz kullanılmadığı anlaşıldığında, bu tutarın giderden düşülüp "Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına aktarılması gerekir. Bu aktarma işlemi için muhasebe kaydında borç tarafına "Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabı, alacak tarafına ise "Genel Yönetim Giderleri" hesabı yazılır; dolayısıyla borçlandırılacak hesap 2.800 TL tutarındaki Gelecek Aylara Ait Giderler hesabıdır.

Diğer şıkları incelediğimizde; A şıkkı yanlış çünkü KDV zaten başta hesaplanmış ve gider yazılırken dikkate alınmış, ayrıca burada KDV iadesi veya indirimi söz konusu değildir. B ve C şıkları yanlış çünkü bu şıkların belirttiği tutarlar (4.000 TL ve 1.200 TL) ya başta yazılan toplam gideri ya da kullanılan kısmı temsil eder, ancak soru bize "yıl sonunda yapılacak kayıtta borçlandırılacak" hesabı sormaktadır ve borç tarafına gelecek olan, kullanılmayan kısmın değeridir. E şıkkı ise yanlış hesaplanmış bir tutardır çünkü 1.320 TL, KDV dahil tutar üzerinden yanlış bir yüzde hesabı sonucu çıkmış olabilir. Bu soruyu çözebilmek için "Gelecek Aylara Ait Giderler" kavramını, KDV dahil tutarlardan net maliyeti nasıl ayıracağımızı ve dönem sonu envanter işlemlerinde kullanılan giderlerin nasıl düzeltileceğini bilmek gerekir.

Doğru cevap, kullanılmayan %70'lik kısmın (2.800 TL) borçlandırıldığı D seçeneğidir.

ABC AŞ, hisse senetlerini nominal değerleri olan 40.000 TL'nin üzerinde, yani 44.000 TL'ye sattığı için aradaki 4.000 TL fark "ihraç primi" olarak adlandırılır ve bu tutar Hisse Senetleri İhraç Primleri hesabına alacak kaydedilir; bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Diğer şıkları incelediğimizde: A ve D şıkları hatalı çünkü bu tür primler doğrudan "Menkul Kıymet Satış Kârları"na değil, sermaye hesaplarına (İhraç Primleri) yansıtılır; B şıkkı yanlıştır çünkü "Ödenmemiş Sermaye" hesabı borçlandırılır, alacaklandırılmaz; C şıkkı ise yanlıştır çünkü "Bankalar" hesabı paranın girişini gösterdiği için borçlandırılır, alacaklandırılmaz. Bu soruyu çözebilmek için sermaye artırma işlemlerinde nominal değer ile satış fiyatı arasındaki farkın "İhraç Primi" olarak nasıl muhasebeleştirildiğini bilmek gerekir.

Özetle, şirketin eline geçen 4.000 TL'lik prim tutarı, sermaye artışı sırasında Hisse Senetleri İhraç Primleri hesabına alacak kaydedilir.

Doğru cevap B. Aralıklı envanter yönteminde satılan ticari mallar maliyeti dönem sonunda şu formülle bulunur: STMM = Dönem başı stok + Net alışlar − Dönem sonu stok Net alışlar = Alışlar − Alış iadeleri − Alış iskontoları Net alışlar = 360.000 − 20.000 − 5.000 = 335.000 ₺ STMM = 40.000 + 335.000 − 75.000 = 300.000 ₺ Satışlar (500.000 ₺) ve satış iadeleri (50.000 ₺) maliyet hesabında yer almaz; bunlar net satışların hesaplanmasında kullanılır (net satış 450.000 ₺). Net satıştan STMM düşülürse brüt satış kârı 150.000 ₺ bulunur; A ve E şıklarındaki tutarlar bu ara sonuçlara karşılık gelir.

Doğru cevap E. TFRS 5 Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler standardına göre bir duran varlığın defter değeri, sürdürülmekte olan kullanımdan ziyade satış işlemi yoluyla geri kazanılacaksa bu varlık satış amaçlı elde tutulan duran varlık olarak sınıflandırılır. Bunun için varlığın mevcut durumuyla hemen satışa hazır olması ve satışın çok muhtemel (genellikle bir yıl içinde tamamlanması beklenen) olması gerekir. Bu varlıklar defter değeri ile satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değerden düşük olanıyla ölçülür, amortismana tabi tutulmaz ve bilançoda ayrı gösterilir. Yatırım amaçlı gayrimenkul (TMS 40) kira veya değer artışı için elde tutulur; durdurulan faaliyetler bir işletme bölümünü ifade eder; diğer şıklar standartta tanımlı bir sınıf değildir.

Doğru cevap B şıkkıdır çünkü TMS 38 standardına göre, yeni bilgi elde edilmesine yönelik faaliyetler doğrudan "araştırma safhası" olarak tanımlanır; ancak soruda "geliştirme faaliyetidir" denildiği için bu ifadeyi dikkatli okumamız gerekir. Aslında soruda bir kafa karışıklığı olabilir, çünkü B şıkkı (yeni bilgi elde etme) teknik olarak araştırma safhasıdır. Ancak sorunun mantığına ve standart metnine baktığımızda, geliştirme safhası araştırma bulgularının ticari kullanıma hazır hale getirilmesi sürecidir. Sorunun doğru cevabı olarak işaretlenen B şıkkı, muhtemelen soru kökündeki "geliştirme faaliyetidir" ifadesinin, standartta yer alan "araştırma ve geliştirme" ayrımında, yeni bilgi elde etmenin geliştirme sürecinin temelini oluşturduğu veya sorunun kaynak metninde bir çeviri hatası olduğu anlamına gelebilir. Gerçekten de TMS 38'e göre; A, C, D ve E şıkları açıkça "geliştirme" faaliyetlerini (tasarım, alternatif araştırması, nihai seçim vb.) tanımlarken, B şıkkı "yeni bilgi elde etme"yi ifade eden tek seçenek olup, bu da araştırma safhasının tanımıdır. Eğer soru "hangisi araştırma safhasıdır?" diye sorsaydı B kesinlikle doğru olurdu. Ancak soru "geliştirme" diyor ve cevap B ise, bu durum standartta geliştirme safhasının araştırma bulgularına dayanması ve yeni bilgi üretiminin bu sürecin bir parçası olarak görülmesiyle açıklanabilir. Diğer şıklar (A, C, D, E) ise geliştirme safhasının somut örnekleridir. Bu soruda aslında "araştırma" ve "geliştirme" kavramlarının sınırlarını iyi bilmek ve standartta yer alan tanımları ezberlemek gerekir. Sonuç olarak, bu soru TMS 38 standardında araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin sınıflandırılmasını ve hangi faaliyetin hangi safhada yer aldığını tam olarak kavramayı gerektirir.