2024/1 SGS Finansal Muhasebe Soruları ve Çözümleri

Doğru cevap C) 6.500 ₺'dir. Brüt satış kârı = Net satışlar – Satılan malın maliyeti. Burada %20 kâr, maliyet üzerine eklenen kâr olarak uygulanır (Satış = Maliyet × 1,20).

1. Net satışlar

• Brüt satış: 60.000 ₺
• Satıştan iade (%10): 60.000 × %10 = 6.000 ₺
• Satış iskontosu: 2.500 ₺
• Net satışlar: 60.000 – 6.000 – 2.500 = 51.500 ₺

2. Satılan malın maliyeti

• İade edilen mallar geri geldiği için maliyete yalnız müşteride kalan mallar girer: 60.000 – 6.000 = 54.000 ₺ (satış fiyatıyla)
• İskonto malın maliyetini değiştirmez; yalnız satış gelirini azaltır.
• Maliyet: 54.000 / 1,20 = 45.000 ₺

3. Brüt satış kârı

• 51.500 – 45.000 = 6.500 ₺

(Kontrol: İskonto olmasaydı kâr 54.000 – 45.000 = 9.000 ₺ olurdu; 2.500 ₺ iskonto kârı 6.500 ₺'ye indirir.)

Diğer şıklar neden yanlış?

• D) 7.500: Satış iadesi dikkate alınmadan bulunur: (60.000 – 2.500) – 60.000 / 1,20 = 57.500 – 50.000 = 7.500 ₺.

Doğru cevap: C

Doğru cevap C şıkkıdır çünkü satıcıya yapılan tüm ödemeler borcu azalttığından Satıcılar hesabı alacaklandırılmaz, borçlandırılır. Ödemelerin toplamı: nakit 3.000 + ciro edilen bono 5.000 + ciro edilen çek 2.000 + keşide edilen bono 1.500 + keşide edilen çek 3.500 = 15.000 TL. Kayıt: 320 Satıcılar 15.000 TL borç; 100 Kasa 3.000 TL, 121 Alacak Senetleri 5.000 TL, 101 Alınan Çekler 2.000 TL, 321 Borç Senetleri 1.500 TL ve 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri 3.500 TL alacak. Tutar doğru olsa da yön hatalı olduğundan C şıkkındaki kullanım yanlıştır.

A şıkkındaki kullanım doğrudur çünkü keşide edilen 3.500 TL'lik çek Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabına alacak yazılır. B şıkkındaki kullanım doğrudur çünkü ciro edilen 5.000 TL'lik bono elden çıktığı için Alacak Senetleri hesabı alacaklandırılır. D şıkkındaki kullanım doğrudur çünkü ciro edilen 2.000 TL'lik çek Alınan Çekler hesabından alacak kaydıyla çıkarılır. E şıkkındaki kullanım doğrudur çünkü keşide edilen 1.500 TL'lik bono Borç Senetleri hesabına alacak yazılır.

Bilinmesi gereken kural: Satıcıya nakit, ciro veya keşide yoluyla yapılan her ödeme Satıcılar hesabının borcuna yazılır.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı D şıkkıdır.

Neden D Şıkkı Doğru?

Öncelikle durumu hayal edelim: İşletme geçmişte zarar etmiş ve bu zararı kapatmak için "Olağanüstü Yedekler" hesabından para çıkarmış. Muhasebede temel bir kural vardır: "Bir şeyi azaltmak istiyorsan, o hesabı borçlarsın."

Bu işlemin mantığı şöyledir:

• Ne oluyor? Geçmiş yıl zararını kapatmak için yedeklerden para ayrılıyor. Yani "Olağanüstü Yedekler" hesabındaki para azalıyor.
• Nasıl kaydedilir? Yedekler hesabı bir Özkaynak hesabıdır. Özkaynak hesabı azalmak istendiğinde Borç tarafına yazılır.
• Karşılık: Karşı tarafta ise "Geçmiş Yıllar Zararları" hesabı yer alır. Zarar kapatıldığı için bu hesabın bakiyesi azalır (veya borç bakiyesi kapanır), bu da Alacak tarafına yazılır.

Yani kayıt şu şekilde olur:

• Olağanüstü Yedekler hesabı Borçlanır (Çünkü buradan para çıkıyor).
• Geçmiş Yıllar Zararları hesabı Alacaklanır (Çünkü zarar kapatılıyor).

D şıkkı tam olarak bunu söylüyor: "Olağanüstü Yedekler hesabı borçlandırılır." Bu yüzden doğru cevap D'dir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Şimdi diğer seçeneklere neden bakamayacağımızı kısaca açıklayalım:

• A) Statü Yedekleri hesabı alacaklandırılır: Yanlış. İşlem "Olağanüstü Yedekler" ile ilgili, "Statü Yedekleri" ile değil. Ayrıca yedek hesabı azalacağı için alacaklanmaz, borçlanır.
• B) Ödenmemiş Sermaye hesabı alacaklandırılır: Yanlış. Bu işlem sermaye artırımı veya azaltmasıyla ilgili değil, sadece yedeklerden zarar kapatma işlemidir. Sermaye hesabı bu işlemin içinde yer almaz.
• C) Geçmiş Yıllar Zararları hesabı borçlandırılır: Yanlış. Zarar kapatılırken zarar hesabı Alacaklanır. Eğer borçlansaydı, zarar daha da artardı!
• E) Sermaye hesabı borçlandırılır: Yanlış. Sermaye hesabı bu işleme dahil değildir. Sadece yedekler ve zarar hesabı devrededir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Özkaynak İşlemleri" ve özellikle "Yedekler Hesaplarının Kullanımı" konusunu iyi bilmelisin.

Özetle şu kuralı ezberlemelisin: > Yedeklerden zarar kapatılırken: > * Yedekler hesabı Borçlanır (Azalır). > * Geçmiş Yıllar Zararları hesabı Alacaklanır (Kapatılır).

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı A şıkkı (194.000 ₺)'dir.

1. Neden Doğru Cevap A (194.000 ₺)?

Özkaynaklar toplamını bulmak için, işletmenin kendi parasını temsil eden hesapları birbiriyle toplamamız ve eksiltmemiz gerekenleri çıkarmamız gerekir. Bunu bir "hesap makinesi" gibi düşünelim:

Ekleyeceğimiz Pozitif Hesaplar (Para girişi olanlar):

• Sermaye: 200.000 ₺ (İşletmenin en temel sermayesi)
• Özel Fonlar: 20.000 ₺ (Şirketin kendi kendine ayırdığı fonlar)
• Hisse Senedi İptal Kârları: 5.000 ₺ (Bakalım neden ekliyoruz? Çünkü bu bir "kâr" hesabıdır, yani özkaynağı artırır.)
• Statü Yedekleri: 12.000 ₺ (Yedekler de özkaynağı artırır.)
• Yasal Yedekler: 7.000 ₺ (Yine yedekler, özkaynağı artırır.)

Çıkarmamız Gereken Negatif Hesaplar (Para çıkışı olanlar):

• Dönem Net Zararı: 10.000 ₺ (Bu bir zarar olduğu için özkaynağı azaltır. Bu yüzden eksi (-) olarak işleceğiz.)
• Ödenmemiş Sermaye: 40.000 ₺ (Bu, ortakların henüz yatırmadığı para olduğu için sermayeden düşülmesi gerekir.)

Hesaplama: (200.000 + 20.000 + 5.000 + 12.000 + 7.000) - 10.000 - 40.000 = 194.000 ₺

Gördün mü? Sadece zararı ve ödenmemiş sermayeyi çıkardık, geri kalan hepsini topladık. Sonuç 194.000 çıkıyor.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların yanlış olmasının sebebi genellikle işaret hatası yapmaktır:

• B, C, D ve E şıkları: Bu şıklarda muhtemelen Dönem Net Zararı (10.000) veya Ödenmemiş Sermaye (40.000) hesabı eklenmiş gibi düşünülmüş.
• Eğer zararı eklerseniz: 194.000 + 10.000 = 204.000 (B şıkkı çıkar).
• Eğer ödenmemiş sermayeyi de eklerseniz: 204.000 + 40.000 = 244.000 (C şıkkı çıkar).
• Yani, zararı ve ödenmemiş sermayeyi "kâr" gibi görüp topladığınızda yanlış şıklara ulaşırsınız.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Özkaynaklar Hesapları" ve "Özkaynaklar Tablosu" konusunu iyi bilmelisin.

Özellikle şunlara dikkat etmelisin:

• Zarar Hesapları: Zararlar özkaynağı azaltır (Eksi işareti).
• Ödenmemiş Sermaye: Sermayeden düşülür (Eksi işareti).
• Yedekler ve Fonlar: Bunlar özkaynağı artırır (Artı işareti).
• İptal Kârları: Bu da bir kâr kalemi olduğu için özkaynağı artırır.

Özetle: Özkaynaklar toplamını bulurken, kâr ve yedekleri topla, zarar ve ödenmemiş sermayeyi çıkar. Bu kuralı ezberlersen bu soruyu ve benzerlerini kolayca çözersin.

Bu soruda doğru cevap D şıkkıdır çünkü soruda "hangisinin kullanımı yanlıştır" diye sorulduğu için, mantıksal olarak yanlış olan işlemin işaretini seçmemiz gerekir.

Öncelikle olayı adım adım inceleyelim: İşletme 80.000 ₺'lik bir satış yapmıştır ve bu satışın %20'si olan 16.000 ₺'lik kısmı daha önce avans olarak tahsil edilmiştir. Mal teslim edildiğinde, daha önce tahsil edilen bu avansın borcu düşülmesi (mahsup edilmesi) gerekir. Muhasebede bir borçtan kurtulmak veya bir yükümlülüğü sonlandırmak için o hesabın borç tarafına kayıt yapılır. Dolayısıyla, "Alınan Sipariş Avansları" hesabı, işletmenin müşteriye olan mal teslimi yükümlülüğünü yerine getirdiği için borçlu olmalıdır. D şıkkında ise bu hesabın alacaklı olduğu belirtilmiştir; bu durum, avansın tahsil edildiği (borçlanıldığı) anı ifade eder, mal teslimi anında ise avansın düşülmesi yani borçlanması gerekir. Bu nedenle D şıkkındaki "alacaklı" ifadesi yanlıştır.

Diğer şıklara bakarsak:

• A şıkkı: 80.000 ₺'lik satışın KDV'si (örneğin %20 üzerinden) 16.000 ₺'dir ve KDV hesapları satış anında alacaklı kaydedilir, bu doğrudur.
• B şıkkı: Avansın mahsup edilmesi için "Alınan Sipariş Avansları" hesabı borçlu kaydedilmelidir, bu doğrudur.
• C şıkkı: Müşteriden tahsil edilmeyen kalan para (80.000 - 16.000 = 64.000 ₺) veya toplam alacak tutarı üzerinden işlem yapılırken "Alıcılar" hesabı borçlu kaydedilir, bu doğrudur.
• E şıkkı: Satışın brüt tutarı olan 80.000 ₺ "Yurtiçi Satışlar" hesabına alacaklı kaydedilir, bu doğrudur.

Bu soruyu çözebilmek için satış işlemlerinde avansların mahsup edilmesi ve muhasebe kayıtlarında borç/alacak mantığının (özellikle yükümlülüklerin sonlandırılmasında borç tarafının kullanılması) iyi bilinmesi gerekir.

Sonuç olarak, avansın mahsup edilmesi işlemi sırasında "Alınan Sipariş Avansları" hesabının borçlu kaydedilmesi gerekirken D şıkkında alacaklı gösterildiği için bu seçenek yanlıştır.

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek adım adım inceleyelim. Sorunun doğru cevabı B şıkkıdır.

Öncelikle olayın senaryosunu netleştirelim: İşletme, "geçici yatırım" amacıyla hisse senedi almış. Bu hissedan bir temettü (kar payı) dağıtılmış ve bu para, vergi ve komisyonlar düşüldükten sonra banka hesabına yatmış. Yani para elimize geçmiş, tahakkuk etmiş ve nakde dönüşmüş.

Neden Doğru Cevap B?

Doğru cevap olan "Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" hesabının alacaklandırılması mantığı şudur:

• Gelir Niteliği: İşletme, elindeki hisse senetlerinden para kazanmıştır. Muhasebede bir gelir elde edildiğinde, bu gelir hesabı alacak tarafına yazılır.
• Hesap Türü: Soruda "geçici yatırım" ifadesi geçiyor. Geçici yatırımlardan elde edilen temettüler, işletmenin ana faaliyetinden bağımsız, olağanüstü olmayan ama düzenli olmayan gelirlerdir. Bu tür gelirler, Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabında izlenir.
• Kaydın Mantığı: Para banka hesabına girdiği için "Banka" hesabı borçlanır. Karşılığında ise bu paranın kaynağı olan gelir hesabı olan "Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" hesabı alacaklanır.

Yapılacak Kayıt Şöyle Olur:

• Borç: Banka (Net olarak yatan para)
• Alacak: Diğer Olağan Gelir ve Kârlar (Toplam temettü tutarı)
• (Ayrıca vergi ve komisyonlar için ilgili gider veya vergi hesapları da borçlanır, ancak soru bize ana gelir kaydını sorduğu için B şıkkı doğrudur.)

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Komisyon Giderleri hesabı alacaklandırılır: Yanlış. Gider hesapları, gider oluştuğunda borçlanır, alacaklanmaz. Komisyon ödenmişse bu bir giderdir ve borç tarafında yer almalıdır.
• C) İştiraklerden Temettü Gelirleri hesabı alacaklandırılır: Yanlış. Bu hesap, iştirak (genellikle %20 ve üzeri iştirak) hisselerinden elde edilen temettüler için kullanılır. Soruda açıkça "geçici yatırım" denildiği için bu hesap kullanılmaz. Geçici yatırımlar için "Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" kullanılır.
• D) Hisse Senetleri hesabı borçlandırılır: Yanlış. Hisse senetleri hesabı, hisse senedi satın alındığında borçlanır. Bizim durumumuzda hisse senedi zaten elimizde, sadece temettü geliri elde ettik. Hisse senedi hesabı bu işlemde değişmez.
• E) Gelir Tahakkukları hesabı borçlandırılır: Yanlış. Gelir Tahakkukları hesabı, gelirin tahakkuk ettiği ancak henüz tahsil edilmemiş (elimize geçmemiş) durumlar için kullanılır. Soruda para bankaya yatırılmış, yani tahsil edilmiştir. Bu durumda tahakkuk hesabı kullanılmaz, doğrudan banka hesabı ve gelir hesabı kullanılır.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Yatırımlar ve Gelirler konusundaki şu kuralları iyi bilmelisin:

• Geçici Yatırımlar ile İştirakler Arasındaki Fark: Geçici yatırımlardan elde edilen temettüler "Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" hesabına giderken, iştiraklerden elde edilenler "İştiraklerden Temettü Gelirleri" hesabına gider.
• Gelir Tahakkuku vs. Tahsilat: Gelirin tahakkuk edip etmediği ve paranın eline geçip geçmediği durumuna göre hangi hesabın (Tahakkuklar mı, Banka mı) kullanılacağını ayırt etmek.
• Muhasebe Esasları: Gelir elde edildiğinde hesabın alacak, gider oluştuğunda hesabın borç tarafında yazılması kuralı.

Özetle; geçici yatırım + temettü + para banka hesabına girdi = Diğer Olağan Gelir ve Kârlar (Alacak).

Bu soruyu bir SMMM stajı sınavı sorusu gibi analiz edelim. Sorunun mantığını anlamak için önce durumu basitleştirelim.

Neden Doğru Cevap "E" (Alıcılar)?

Soruda geçen durumu şöyle hayal edelim: İşletme, kendi ortağı olan Bay C'ye ürün satmıştır. Yani işletme satıcı, Bay C ise alıcı konumundadır.

Buradaki en kritik detay şudur: Bay C, işletmenin ortağıdır. Muhasebe kurallarına göre, bir işletmenin kendi ortaklarına yaptığı kredili satışlarda, bu alacaklar "Ortaklardan Alacaklar" hesabında değil, "Alıcılar" hesabında izlenir.

Neden mi? Çünkü "Ortaklardan Alacaklar" hesabı genellikle ortakların işletmeye borçlu olduğu durumlar (örneğin ortakların işletmeden para çekmesi veya ortakların işletmeye borç vermesi gibi) için kullanılır. Ancak ortakların işletmeden ürün veya hizmet satın alması durumunda, bu bir ticari alacak işlemidir ve standart ticari alacak hesabı olan "Alıcılar" hesabına kaydedilir.

Kayıt Mantığı:

• İşletme malı verip, parayı 3 ay sonra almayı bekliyor.
• Bu bir Alacak durumudur.
• Karşı taraf bir Alıcı olduğu için, borçlandırılacak hesap Alıcılar hesabıdır.

(Not: Soruda "borçlandırılacak hesap" sorulmuştur. Satış faturası düzenlendiğinde, alacaklı olan "Satışlar" hesabı, borçlu olan ise "Alıcılar" hesabıdır. Dolayısıyla borçlandırılacak hesap Alıcılar'dır.)

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) İştiraklerden Alacaklar: Bu hesap, işletmenin başka bir şirketteki %20-%50 arası hisse senetlerine (iştirak) ait alacaklar için kullanılır. Bay C bir "işletme" değil, bir "ortak"tır. Bu hesap bu durumda kullanılmaz.
• B) Ortaklardan Alacaklar: Bu en sık yapılan hatadır. Evet, Bay C ortak, ancak bu hesap ortakların işletmeye olan borçlarını (örneğin ortakların işletmeden para çekmesi) gösterir. Ortakların işletmeden ürün satın alması durumunda bu hesap kullanılmaz. Bu şık, "Ortak" kelimesine bakıp hemen seçilen bir tuzaktır.
• C) Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar: Bu hesap, işletmenin başka bir şirketteki %50'den fazla hissesine (bağlı ortaklık) ait alacaklar içindir. Bay C bir şirket değil, gerçek bir kişidir. Bu hesap da yanlıştır.
• D) Satıcılar: Bu hesap, işletmenin satın aldığı mallar için kullandığı bir hesaptır. Soruda işletme satış yapmıştır, yani işletme satıcıdır. Dolayısıyla işletmenin borçlu olduğu bir "Satıcılar" hesabı yoktur.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "İşletme Ortakları ile Yapılan İşlemlerin Muhasebeleştirilmesi" konusunu iyi bilmelisin.

Özetle kural şudur:

• Ortaklar işletmeye borçluysa (para çekmişse vb.) -> Ortaklardan Alacaklar hesabı kullanılır.
• Ortaklar işletmeden mal/hizmet satın alıyorsa -> Alıcılar hesabı kullanılır.

Bu ayrımı yapmak, SMMM stajı sınavlarında en çok dikkat edilmesi gereken noktalardan biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Öncelikle, işletme %20 KDV dahil 60.000 TL'lik bir mal almış; burada KDV'yi ayırmak için 60.000'i 1,20'ye bölersek mal bedeli 50.000 TL, KDV tutarı ise 10.000 TL olur. Bu nedenle "Demirbaşlar" hesabı 50.000 TL, "İndirilecek KDV" hesabı 10.000 TL olarak borç kaydedilir. Ödeme kısmına gelince, fatura bedelinin yarısı (30.000 TL) için "vadesine 2 ay kalan bir müşteri senedi ciro edilirken" ifadesi çok önemlidir; yani işletme, müşterisine olan alacağını (Alacak Senetleri) devrederek borcunu kapatıyor demektir. Muhasebede bir alacağın devri (cirosu), o alacağın elden çıkması anlamına geldiği için Alacak Senetleri hesabı alacak tarafa yazılır. Kalan 30.000 TL'lik kısım ise henüz ödenmediği için "Diğer Ticari Borçlar" hesabına alacak olarak kaydedilir.

Şimdi diğer şıkları neden yanlış yaptığını kısaca açıklayalım: A şıkkında kalan borç için "Saticilar" hesabı kullanılmıştır ancak bu işlemde borç senedi veya diğer ticari borçlar kullanılması gerekir, ayrıca ciro edilen senet hesabı eksiktir. B şıkkında da ciro edilen senet hesabı (Alacak Senetleri) yerine yanlışlıkla "Diğer Ticari Borçlar" kullanılmıştır. D şıkkında ise "Borç Senetleri" alacak tarafında yazılmıştır; ancak işletme borç senedi vermemiş, aksine elindeki alacak senedini devretmiştir. E şıkkında ise hem Alacak Senetleri hem de Borç Senetleri alacak tarafında yer almış, bu mantıksızdır çünkü aynı anda iki farklı senet hesabı alacaklanamaz.

Bu soruyu çözmek için KDV hesaplaması, Demirbaş alım kayıtları ve özellikle Alacak Senetlerinin Ciro Edilmesi (Devri) konularını iyi bilmek gerekir.

Doğru cevap, mal bedeli ve KDV'nin doğru hesaplandığı, ciro edilen alacağın "Alacak Senetleri" hesabından alacaklandığı ve kalan borcun "Diğer Ticari Borçlar" hesabına kaydedildiği C seçeneğidir.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı B şıkkıdır.

Neden Doğru Cevap B?

Öncelikle sorudaki kaydı anlamamız gerekiyor: "Banka Kredileri XXX Bankalar XXX"

Muhasebede "XXX" işareti tarafı değil, tutarın belirtilmediğini gösterir; hangi hesabın borçlandırıldığını kaydın girintisi (ve uygulamadaki Borç/Alacak sütunu) belirler — solda duran hesap borçlu, içeride duran alacaklıdır. Yani bu kayıt şunu ifade eder: Banka Kredileri Hesabı Borçlanmıştır.

Şimdi mantığı kuralım:

• Banka Kredileri hesabı bir Pasif (Yükümlülük) hesabıdır.
• Pasif bir hesabın Borç tarafına yazılması, o borcun azaldığını veya ödenmiş olduğunu gösterir.
• Yani, eldeki borç azaldıysa bu, borcun bir kısmını veya tamamını ödediğimiz anlamına gelir.

Bu durumda B) Kredi borcunun ödenmesi işleminin kaydı, "Banka Kredileri" hesabının borç tarafına yazılmasıyla gerçekleşir. Doğru cevap budur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden bu kaydı vermediğini kısaca inceleyelim:

• A) Uzun vadeli kredi kullanımı: Kredi kullanıldığında (para elimize girdiğinde), borcumuz artar. Borç artışı pasif bir hesabın Alacak tarafına yazılır. Bu şıkta ise borç tarafı (XXX) yazıldığı için yanlış.
• C) Uzun vadeli kredinin vadesinin bir yılın altına düşmesi: Bu işlemde borcun miktarı değişmez, sadece vadeleri değişir. Hesaplar arası transfer yapılır (Uzun Vadeli Krediler Alacak, Kısa Vadeli Krediler Borç). Bu şıkta tek bir hesabın borçlanması söz konusu olmadığı için yanlış.
• D) Kredi borcu için teminat verilmesi: Teminat vermek, borcun kendisini ödemek veya azaltmak değildir. Sadece bir varlığın (nakit, menkul kıymet vb.) bankaya rehin edilir. Bu işlem genellikle "Teminat Verilen Hesaplar" gibi başka bir hesabın borçlanmasıyla kaydedilir, "Banka Kredileri" hesabını doğrudan borçlandırmaz.
• E) Kısa vadeli kredi kullanımı: Bu da A şıkkı gibidir. Kredi kullanıldığında borç artar ve Alacak tarafına yazılır. Soruda ise Borç tarafı yazıldığı için bu şık da yanlıştır.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için Muhasebe Hesapları ve Borç/Alacak Mantığı konusunu iyi bilmek gerekir.

Özellikle şunları hatırlamalısın:

• Pasif Hesaplar (Borçlar): Bu hesaplar Borç tarafına yazıldığında azalır (örneğin borç ödenmesi), Alacak tarafına yazıldığında artar (örneğin yeni kredi alınması).
• XXX İşareti: Tutarın belirtilmediğini gösterir; tarafı girinti belirler — BANKA KREDİLERİ solda (borç), BANKALAR içeride (alacak).

Özetle: "Banka Kredileri" hesabı borçlandıysa (XXX), bu borcun ödenmesi demektir. Cevap B'dir.

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek adım adım çözelim. Sorunun mantığını kavramak, muhasebe kayıtlarını hatırlamaktan çok daha önemlidir.

Neden Doğru Cevap E (Olağanüstü Yedekler)?

Öncelikle sorudaki en kritik ipucuna bakalım: "Şirketin gelişimini ve kâr dağıtımının sürekliliğini dikkate alarak" ifadesi.

Muhasebe kurallarına göre yedek akçeler ikiye ayrılır:

• Yasal Yedekler: Şirketin kanunen ayırması zorunlu olduğu, payların %5'inden az olmamak üzere kârın %10'unu ayırma zorunluluğudur. Bu, şirketin isteğine değil, kanunun emrine dayanır.
• Olağanüstü Yedekler: Şirketin kendi inisiyatifiyle, genel kurul kararıyla ve şirketin gelecekteki gelişimi, kâr dağıtımının sürekliliği gibi özel amaçlarla ayırdığı yedeklerdir.

Soruda şirketin "menfaatlerini, gelişimini ve kâr dağıtımının sürekliliğini dikkate alarak" genel kurul kararıyla yedek ayırdığı belirtilmiş. Bu tanım, kanunen zorunlu olan "Yasal Yedek" değil, şirketin kendi isteğiyle oluşturduğu "Olağanüstü Yedek" tanımına birebir uyar.

Muhasebe Kaydı Mantığı: Bir şirket kârından yedek ayırdığında, o kârı artık dağıtamaz hale getirir. Bu işlemde:

• Alacak: Yedek akçe hesabı (Burada "Olağanüstü Yedekler")
• Debit: Dönem Net Kârı hesabı

Yani, kârın bir kısmını "Dönem Net Kârı" hesabından çekip, onu "Olağanüstü Yedekler" hesabına aktarırız. Soruda "alacak kaydı" hangisine yapılır diye sorulduğu için, yedek hesabının (Olağanüstü Yedekler) alacak olması gerekir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Statü Yedekleri: Bu yedekler, şirketin tüzüğünde (statüsünde) önceden belirtilmiş ve kanunen zorunlu olan yedeklerdir. Soruda genel kurulun karar vererek ayırdığı belirtilmiş, tüzükte önceden yazılı bir zorunluluktan bahsedilmemiş.
• B) Dönem Net Kârı: Bu hesap, yedek ayırma işleminde Debit (borç) tarafında yer alır. Çünkü kârın bir kısmı buradan düşülür. Soru ise Alacak tarafını sorduğu için bu şık yanlıştır.
• C) Özel Fonlar: Özel fonlar, yedek akçelerden farklıdır. Genellikle belirli bir amaç için (örneğin çalışanlara eğitim için) ayrılan ve yedek akçe statüsünde olmayan fonlardır. Soruda açıkça "yedek akçe" ifadesi geçmektedir.
• D) Yasal Yedekler: Bu, şirketin kanunen ayırması zorunlu olduğu yedektir. Soruda şirketin "kendi inisiyatifiyle", "gelişimi ve sürekliliği dikkate alarak" karar verdiği belirtilmiştir. Yasal yedek, şirketin gelişim planına bakarak değil, kanunun %5-%10 oranına bakarak otomatik olarak ayrılır.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Yedek Akçeler" konusunu iyi bilmelisin. Özellikle:

• Yasal Yedek ile Olağanüstü Yedek arasındaki farkı (Zorunluluk mu, isteğe mi bağlı olduğu?) ayırt edebilmelisin.
• Yedek ayırma işleminin muhasebe kaydı (Hangi hesap borç, hangisi alacak?) mantığını bilmelisin.

Özetle: Şirket kendi isteğiyle ve geleceği için yedek ayırıyorsa bu Olağanüstü Yedek'tir ve bu hesaba Alacak yazılır. Doğru cevap E'dir.

SMMM staja giriş sınavına hazırlanan bir öğrenci gibi bu soruyu seninle birlikte adım adım çözelim. Sorunun doğru cevabı E) Tutarlılık şıkkıdır.

Hadi gel, önce neden E şıkkının doğru olduğunu, yani neden bu işlemlerde "Tutarlılık" ilkesine örnek olmadığını açıklayalım.

Neden Doğru Cevap "Tutarlılık"?

Öncelikle Tutarlılık ilkesini basitçe tanımlayalım: Bir muhasebe yöntemi veya ilkesi bir kez seçildiğinde, bir sonraki dönemlerde de aynı şekilde uygulanmalıdır. Yani, "Ben bu işi bu yöntemle yaptım, bir sonraki yıl da aynı yöntemi kullanacağım" demektir. Amaç, bir şirketin mali tablolarını yıllar arasında karşılaştırılabilir kılmaktır.

Şimdi sorudaki maddeleri tek tek inceleyelim:

• I. Madde (Ortaklara Borçlar): Bu işlem, şirketin ve ortakların ayrı varlıklar olduğunu gösterir. Bu Kişilik ilkesidir.
• II. Madde (Şüpheli Alacak Karşılığı): Şüpheli bir alacak için şimdiden karşılık ayırmak, olası kayıpları önceden dikkate almaktır. Bu İhtiyatlılık ilkesidir.
• III. Madde (Faiz Tahakkuku): Döneme ait olan geliri, para henüz tahsil edilmese bile o döneme kaydetmek, işlemleri doğru döneme aitmiş gibi göstermektir. Bu Dönemsellik ilkesidir.
• IV. Madde (Hammadde Maliyet Bedeli): Malları piyasa fiyatıyla değil, o anki maliyet bedeliyle kaydetmek Maliyet Esası ilkesidir.
• V. Madde (Gelecek Aylara Ait Giderler): Peşin ödenen parayı, sadece o döneme ait kısmını gider yazıp geri kalanını gelecek döneme devretmek yine Dönemsellik ilkesidir.

Sonuç: Sorudaki tüm işlemler; Kişilik, İhtiyatlılık, Dönemsellik ve Maliyet Esası gibi farklı temel kavramlara aittir. Ancak hiçbirinde "Bir önceki yıl yaptığımızı bu yıl da aynı şekilde yapalım" diyen bir durum yoktur. Dolayısıyla, bu işlemlerde Tutarlılık ilkesine örnek yoktur. Bu yüzden doğru cevap E şıkkıdır.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıklar (A, B, C, D) sorudaki işlemlerde var olan kavramlardır, dolayısıyla "örnek olmayan" sorusuna cevap olamazlar:

• A) Kişilik: I. madde (Ortak Ahmet Bey ile şirketin ayrı olması) buna örnektir.
• B) İhtiyatlılık: II. madde (Şüpheli alacak için karşılık ayırmak) buna örnektir.
• C) Dönemsellik: III. madde (Faiz tahakkuku) ve V. madde (Gelecek aylara ait giderler) buna örnektir.
• D) Maliyet Esası: IV. madde (Hammaddeyi maliyet bedeliyle kaydetmek) buna örnektir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Muhasebe Temel Kavramları konusunu iyi bilmelisin. Özellikle şu kavramların ne anlama geldiğini ve hangi işlemlerde kullanıldığını ayırt edebilmelisin:

• Kişilik İlkesi (Şirket ve ortaklar ayrıdır)
• İhtiyatlılık İlkesi (Kayıpları şimdiden dikkate al, karları beklet)
• Dönemsellik İlkesi (Gelir ve giderleri ait olduğu döneme kaydet)
• Maliyet Esası (Varlıkları maliyet bedeliyle kaydet)
• Tutarlılık İlkesi (Yöntemler yıllar boyunca değişmemelidir)

Özetle: Soru sana "Hangi ilke kullanılmamış?" diye soruyor. Sorudaki işlemlerde Tutarlılık ilkesi kullanılmadığı için cevap E'dir.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı D şıkkıdır.

Öncelikle olayı hayal edelim: İşletme, daha önce 12 TL'ye aldığı hisse senetlerini, şimdi 10 TL'ye satıyor. Yani elindeki malın değeri düşmüş ve zarar etmiş. Ayrıca bankaya 600 TL komisyon ödemiş.

Neden D Şıkkı Doğru Cevap? (Yani Neden "Kasa" Hesabı Burada Yer Almaz?)

Soruda "Banka aracılığıyla satmış" ifadesi geçiyor. Bu çok önemli bir detay.

• Eğer hisse senetlerini nakit (kasa) üzerinden satsaydın, eline para geçerdi ve "Kasa" hesabını borçluyordun.
• Ancak para Banka hesabına girdiği için, muhasebe kaydında Bankalar hesabını borçlu yazman gerekir.
• Kasa hesabı sadece fiziksel olarak eldeki nakit parayı ifade eder. Banka hesabına giren para için Kasa kullanılmaz. Bu yüzden D şıkkındaki "Kasa Hesabı Borçlu 2.400 ₺" ifadesi yanlıştır ve soruda "yer almaz" dediği için doğru cevap budur.

Peki Doğru Kayıt Nasıl Olur? (Diğer Şıkların Mantığı)

Gelin işlemin mantığını kurup diğer şıkların neden doğru olduğunu görelim:

• Ne kadar para banka hesabına girdi?
• 300 hisse x 10 TL (satış fiyatı) = 3.000 TL.
• Banka 600 TL komisyon kesti.
• Elde edilen net para: 3.000 - 600 = 2.400 TL.
• Bu para banka hesabına girdiği için Bankalar Hesabı Borçlu 2.400 TL yazılır. (A şıkkı doğru bir kayıttır).

• Elinizden ne çıktı?
• Elinizden 300 adet hisse senedi çıktı.
• Bu hisselerin maliyeti (neye aldığınız): 300 x 12 TL = 3.600 TL.
• Elinizden çıkan malı çıkarmak için Hisse Senetleri Hesabı Alacaklı 3.600 TL yazılır. (B şıkkı doğru bir kayıttır).

• Zarar ve Giderler:
• Zarar: 12 TL'ye aldığın, 10 TL'ye sattın. Aradaki fark 2 TL. 300 hisse x 2 TL = 600 TL zarar. Bu zararı kaydetmek için Menkul Kıymet Satış Zararları Hesabı Borçlu 600 TL yazılır. (E şıkkı doğru bir kayıttır).
• Gider: Banka kesen 600 TL komisyon bir giderdir. Komisyon Giderleri Hesabı Borçlu 600 TL yazılır. (C şıkkı doğru bir kayıttır).

Özetle: Banka hesabına giren para olduğu için Kasa hesabı kullanılmaz. Para banka hesabına girdiği için Bankalar hesabı kullanılır. Bu yüzden D şıkkı kayıtlarda yer almaz.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için şu iki temel konuyu iyi bilmen gerekir:

• Menkul Kıymet Satışları: Hisse senetlerinin maliyet bedeli ile satış bedeli arasındaki farkın nasıl hesaplandığı (Zarar/Kar).
• Banka ve Kasa Ayrımı: Paranın banka hesabına geçip geçmediği. Eğer banka aracılığıyla işlem yapılıyorsa "Bankalar", elden nakit alınıyorsa "Kasa" hesabı kullanılır.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek adım adım çözelim. Sorunun mantığını kavramak için önce senaryoyu basitleştirelim.

🧐 Senaryoyu Anlayalım Durum şu: İşletmeniz, KLM İşletmesi'ne olan 1.200 ₺'lik senetsiz bir alacağınızı tahsil etmek için KLM'den bir poliçe almışsınız.

• Eski Durum: KLM size borçluydu, ama bu borç senetsizdi (120 Alıcılar hesabında duruyordu).
• Yeni Durum: KLM, bu borcu ödemek yerine size bir poliçe verdi. Poliçe, senetsiz borçtan daha resmi bir senet türüdür.

Yani, senetsiz alacağınızı (120 Alıcılar) senetli hale getirdiniz. Muhasebede bu işlem "Alacak Senetleri" (121) hesabına geçiş yapmaktır.

✅ Neden Doğru Cevap C?

Doğru cevap C şıkkıdır: 121 ALACAK SENETLERİ 1.200 / 120 ALICILAR 1.200

Neden?

• Alacağın Türü Değişti: Elinizdeki senetsiz alacak (120 Alıcılar), poliçe ile senetli hale geldi. Bu yüzden 121 Alacak Senetleri hesabını borçlamanız gerekir (Hesap artar).
• Eski Borç Kapatıldı: Senetsiz alacağınız artık geçerliliğini yitirdi ve senete dönüştü. Bu yüzden 120 Alıcılar hesabını alacaklamanız gerekir (Hesap azalır).

Özetle: "Eski senetsiz borcumu senetli hale getirdim" dediğinizde, 121 Alacak Senetleri hesabını borç, 120 Alıcılar hesabını alacak yazarsınız.

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A Şıkkı (120 Alıcılar / 121 Alacak Senetleri): Bu kaydı satın alırken yaparsınız. Yani senetsiz borcu senetli borca çevirirken, senetsiz borcu kapatıp senetli borcu açmanız gerekir. Bu şıktaki kayıtlar tam tersi yönde yazılmış.
• B Şıkkı (121 Alacak Senetleri / 320 Satıcılar): Burada Satıcılar hesabı kullanılmış. Oysa bu işlemde siz bir alıcısınız (KLM'den poliçe aldınız). Satıcılar hesabı, borçlu olduğunuz kişilere ait hesaplardır.
• D Şıkkı (121 Alacak Senetleri / 321 Borç Senetleri): 321 Borç Senetleri hesabı, sizin başkasına verdiğiniz senetlerdir. Siz poliçeyi aldığınız için bu hesap kullanılmaz.
• E Şıkkı (321 Borç Senetleri / 121 Alacak Senetleri): Bu kayıt, senetli bir borcun senetsiz hale gelmesi veya senedin iade edilmesi gibi durumlar için kullanılır. Soruda ise senetsiz borcun senetli hale geldiği belirtilmiş.

📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Ticari Alacakların Senete Dönüştürülmesi konusunu iyi bilmelisiniz.

Kural: Bir işletme, senetsiz bir alacağını (120 Alıcılar) poliçe veya bono gibi senetli bir alacağa dönüştürdüğünde:

• 121 Alacak Senetleri hesabı Borçlanır (Artar).
• 120 Alıcılar hesabı Alacaklanır (Azalır).

Başarılar dilerim! Bu mantığı oturtursan benzer soruları rahatça çözersin.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı D şıkkıdır.

Neden D Şıkkı Doğru?

Öncelikle durumu hayal edelim: İşletmen, "VYZ" şirketinde %50'den fazla hisse (bağlı ortaklık) vardı. Bu, VYZ şirketini yönetme gücüne sahip olduğunu gösterir. Ancak VYZ şirketi sermaye artırımı yaparken İşletme bu artırıma katılmadı.

Burada kritik olan nokta şudur: Bağlı ortaklık payı %50'nin altına düştü.

Muhasebe kurallarına göre (TMS 28), bir işletme başka bir şirketteki payı %50'nin altına düştüğünde, o şirkete artık "Bağlı Ortaklık" dendiği için yönetme gücü kaybolmuş olur. Bu durumda muhasebe yöntemi değişir:

• Bağlı Ortaklık Yöntemi (Birim maliyetine göre izleme) artık uygulanamaz.
• İşletme, elindeki bu hisse senetlerini Menkul Kıymet olarak değerlendirmeye başlar.
• Eski kayıtlarını kapatmak için, "Bağlı Ortaklıklar" hesabını Alacak (yani azaltma) yapar.

Soruda İşletmenin elindeki hisse bedeli 250.000 ₺ olarak verilmiş. İşletme bu hisseyi elden çıkarmış (yöntem değiştirmiş) olduğu için, bu hesabı kapatmak zorundadır. Hesap kapatılırken Alacak tarafı kullanılır.

• Doğru Kayıt: Bağlı Ortaklıklar Hesabı Alacaklı 250.000 ₺.

Bu yüzden D şıkkı doğrudur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Karşılık Giderleri Hesabı: Bu hesap, gelecekte oluşabilecek kayıplar için ayırdığımız karşılıklardır. Burada bir kayıp oluşmamış, sadece hisse türü değişmiştir. Bu yüzden bu hesap kullanılmaz.
• B) İştirakler Hesabı: "İştirak", genellikle %20-%50 arası payları ifade eder. Soruda %50'nin altına düşüldüğü için yöntem değişiyor. Ancak asıl hata, bu hesabın Borç tarafına yazılmasıdır. Eski hisse hesabını kapatmak için Alacak tarafına yazılması gerekir.
• C) Ödenmemiş Sermaye Hesabı: Bu hesap, henüz ödenmemiş sermaye paralarını gösterir. Soruda sermaye artırımı yapılmamış, sadece mevcut hisse oranı düşmüştür. Bu hesapla bir ilgisi yoktur.
• E) Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı: Bu hesap, hisse senetlerinin piyasa değerinin düşmesi durumunda kullanılır. Soruda hisse senedinin değeri düşmemiş, sadece İşletmenin yönetme gücü (%50 altı) kaybolmuş. Bu bir "değer düşüklüğü" değil, "yöntem değişikliği"dir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için TMS 28 (İştirakler ve Ortaklıklar) konusunu iyi bilmelisin. Özellikle şu iki kuralı ezberlemelisin:

• Bağlı Ortaklık Tanımı: Genellikle %50'den fazla oy hakkı varsa "Bağlı Ortaklık"tır.
• Yöntem Değişimi: Eğer bir işletme, bağlı ortaklık payını %50'nin altına düşürürse (örneğin sermaye artırımı yapmazsa), artık Bağlı Ortaklık Yöntemi kullanamaz. Eski kayıtları kapatıp, elindeki hisseyi Menkul Kıymet olarak değerlendirmeye başlar. Bu geçişte "Bağlı Ortaklıklar" hesabını Alacak yaparak kapatır.

Özetle: Yönetme gücü (%50) kaybolunca, "Bağlı Ortaklıklar" hesabını kapat (Alacak), yeni yönteme geç. Cevap D'dir.

Öncelikle kasa hesabının durumunu hesaplayalım: Kasa hesabının borç tarafı 1.740 ₺, alacak tarafı ise 1.600 ₺ olduğuna göre, defterdeki kasa bakiyesi 140 ₺ (1.740 - 1.600) olmalıdır. Ancak fiziksel olarak elimizdeki para mevcudu sadece 100 ₺'dir. Bu durumda defterdeki para, gerçek paradan 40 ₺ fazla görünmektedir (140 - 100 = 40).

Şimdi doğru cevap olan B şıkkını inceleyelim: Eğer bir ödeme (alacak kaydı) deftere yanlışlıkla fazla yazılmışsa, yani ödenen para miktarı gerçekten büyük gösterilmişse, kasa hesabının alacak tarafı şişer. Alacak tarafı arttığında kasa bakiyesi düşer. Ancak bizim durumumuzda defterdeki bakiye (140 ₺) gerçek paradan (100 ₺) fazladır. Yani defterdeki para eksik değil, fazladır. Bu yüzden "ödemenin fazla kaydedilmiş olması" gibi bir hata, defterdeki bakiyeyi düşürür ve gerçek paradan daha az gösterir; bu da bizim bulduğumuz durumla (defterde fazla para olması) çelişir. Bu nedenle B şıkkı aradaki farkın nedeni olamaz.

Diğer şıkları ise şöyle değerlendirebiliriz:

• A şıkkı (Tahsilatın fazla kaydedilmesi): Tahsilat (borç) fazla yazılırsa kasa bakiyesi şişer, bu da defterde gerçekten fazla para gösterir ve farkı açıklar.
• C şıkkı (Eksik tahsilat): Gerçekten 100 ₺ alındığı halde deftere 60 ₺ yazılırsa, defterdeki para az görünür; bu da farkı açıklar.
• D şıkkı (Fazla ödeme): Gerçekten 100 ₺ verildiği halde deftere 140 ₺ yazılırsa, defterdeki para az görünür; bu da farkı açıklar.
• E şıkkı (Ödeme kaydının unutulması): Bir ödeme yapıldığı halde deftere yazılmamışsa, defterdeki para gerçek paradan fazla görünür; bu da farkı açıklar.

Bu soruyu çözebilmek için kasa hesabının borç ve alacak kayıtlarının mantığını, bakiye hesabının nasıl oluştuğunu ve hata türlerinin (fazla veya eksik kayıt) bakiyeyi nasıl etkilediğini bilmek gerekir.

Sonuç olarak, defterdeki paranın gerçek paradan fazla çıkması durumunda, alacak tarafının (ödemelerin) fazla yazılmış olması imkansızdır çünkü bu durum bakiyeyi düşürür.

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, muhasebe mantığını adım adım çözelim. Soruda "yanlış" olan ifadeyi bulmamız isteniyor ve doğru cevap A şıkkı.

Hadi gel, neden A şıkkının yanlış olduğunu ve diğerlerinin neden doğru olduğunu birlikte inceleyelim.

1. Neden A Şıkkı Yanlış? (Doğru Cevap)

Bu şık, muhasebedeki en temel kural olan "Gelir ve Gider Hesaplarının Yapısı"nı tam tersine çeviriyor. Gelir ve gider hesapları, ticari işletmelerde "Sonuç Hesapları" olarak adlandırılır ve bunların işleyişi şöyledir:

• Gelir Hesapları: Gelirler, işletmenin alacak tarafında artar. Eğer bir gelir hesabını azaltmak istiyorsak (örneğin iade veya indirim), bunu borç tarafına yazarız.
• A şıkkı diyor ki: "Gelir hesaplarındaki azalışlar hesabın alacak taraflarına..." -> Bu yanlıştır! Gelirlerde azalış borç tarafına yazılır.
• Gider Hesapları: Giderler, işletmenin borç tarafında artar. Eğer bir gider hesabını azaltmak istiyorsak (örneğin iade edilen gider), bunu alacak tarafına yazarız.
• A şıkkı diyor ki: "Gider hesaplarındaki azalışlar hesabın borç tarafına..." -> Bu da yanlıştır! Giderlerde azalış alacak tarafına yazılır.

Özetle: A şıkkı, hem gelir hem de gider hesaplarının artış/azalış yönlerini tamamen karıştırmış. Bu yüzden bu ifade yanlıştır ve sorunun doğru cevabıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Doğru?

Diğer şıkların neden doğru olduğunu kısaca açıklayalım ki mantık otursun:

• B Şıkkı (Doğru): Gelir ve gider hesapları, bir dönem sonucunda Kâr veya Zarar hesabına devredilerek kapatılır. Bu yüzden bunlara "Sonuç Hesapları" denir.
• C Şıkkı (Doğru): Giderler normalde borç tarafında artar. Dönem sonunda gider hesabının borç kalanı, Kâr veya Zarar hesabının borcuna devredilerek kapatılır. Mantığı doğrudur.
• D Şıkkı (Doğru): Gelirler normalde alacak tarafında artar. Dönem sonunda gelir hesabının alacak kalanı, Kâr veya Zarar hesabının alacağına devredilerek kapatılır. Mantığı doğrudur.
• E Şıkkı (Doğru): Gelir ve gider hesapları, sadece o belirli faaliyet dönemine (örneğin 2024 yılına) ait işlemleri kapsar. Bir sonraki döneme devredilmezler, kapatılırlar. Bu ifade doğrudur.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için "Gelir ve Gider Hesaplarının İşleyişi" ve "Sonuç Hesaplarının Kapatılması" konusunu iyi bilmelisin.

Unutma şu kuralı:

• Gelir Hesapları: Artış = Alacak, Azalış = Borç.
• Gider Hesapları: Artış = Borç, Azalış = Alacak.

Sınavda "yanlış" sorusu geldiğinde, bu temel kuralın tersini söyleyen şıkkı işaretlemelisin. Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı A) 12.000'dir.

Gelin önce neden bu cevabın doğru olduğunu hesaplayalım, sonra diğer şıkların neden hatalı olduğunu görelim.

1. Doğru Cevabın Mantığı (Adım Adım Hesaplama)

Soruda bize iki farklı yöntem uygulanması isteniyor:

• İlk 2 Yıl: Azalan Bakiyeler Yöntemi (Hızlı amortisman).
• 3. Yıl ve Sonrası: Normal Amortisman Yöntemi (Eşit amortisman).

Adım 1: İlk 2 Yılı Hesaplayalım (Azalan Bakiyeler Yöntemi) Azalan bakiyeler yönteminde, her yılın başındaki kalan değer üzerinden amortisman hesaplanır.

• Yıllık Oran: Ekonomik ömür 5 yıl olduğu için normal yöntemde oran %20'dir (100 / 5). Azalan bakiyelerde bu oran genellikle 2 katı alınır. Yani oran %40'tır.
• 1. Yıl Amortismanı: 100.000 ₺ x %40 = 40.000 ₺
• Kalan Değer: 100.000 - 40.000 = 60.000 ₺
• 2. Yıl Amortismanı: 60.000 ₺ x %40 = 24.000 ₺
• Kalan Değer: 60.000 - 24.000 = 36.000 ₺

Adım 2: 3. Yıla Geçiş Yapalım (Normal Yöntem) Soruda belirtildiği gibi, 3. yıldan itibaren işletme Normal Amortisman Yöntemine geçiyor. Bu yöntemde, o yılın başındaki kalan değeri, kalan ömrüne böleriz.

• 3. Yılın Başındaki Değer: 36.000 ₺ (Yukarıda bulduğumuz kalan değer).
• Kalan Ömür: Toplam ömür 5 yıl, 2 yıl geçti. Kalan ömür 3 yıldır.
• 3. Yıl Amortismanı: 36.000 ₺ / 3 yıl = 12.000 ₺

Sonuç olarak 3. yılın amortisman tutarı 12.000 ₺ olur. Bu da A şıkkını doğru yapar.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• B) 14.000: Bu sayı, muhtemelen 3. yılın başındaki değeri (36.000) ile 2. yılın oranını (%40) çarparak veya başka bir karışıklıkla bulunmuş hatalı bir hesaptır.
• C) 21.600: Bu, 3. yılın başındaki değeri (36.000) ile %60'ı çarparak bulunmuş gibi duruyor. Ancak normal yöntemde bölme işlemi yapılır, çarpma değil.
• D) 36.000: Bu, 3. yılın başındaki kalan değirdir, amortisman tutarı değil. Öğrenciler bazen "kalan değer" ile "amortisman tutarı"nı karıştırabilir.
• E) 40.000: Bu, 1. yılın amortisman tutarıdır. Soru 3. yılı sorduğu için bu cevap yanlıştır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Duran Varlıklarda Amortisman konusunu iyi bilmelisin. Özellikle şu iki detaya dikkat etmelisin:

• Azalan Bakiyeler Yöntemi: Her yılın başındaki kalan değeri (Maliyet - Geçmiş Amortismanlar) ile yıllık oranın 2 katını çarparak amortisman bulunur.
• Yöntem Değişikliği: Bir yıl sonra yöntem değişirse (örneğin azalan bakiyelerden normal yönteme geçiş), yeni yöntemde o yılın başındaki kalan değeri, kalan ömrüne bölersin.

Özet Kural: Yöntem değiştiğinde, eski yöntemin bıraktığı "kalan değeri" al ve kalan ömrüne böl. Cevap A'dır.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun mantığını kavramak için önce senaryoyu hayal edelim.

🎯 Doğru Cevap Neden A Şıkkıdır?

Öncelikle soruda geçen durumu analiz edelim:

• Giderin Türü: İşletme, kuruluş aşamasında harcadığı paraları "Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri" hesabına kaydetmiş. Bu, muhasebede 262 numaralı hesaptır.
• Ödeme Yöntemi: İşletme bu giderleri kendi kasasından veya bankasından ödememiş. Bunun yerine, bu masrafları ortaklar karşılamış. Yani işletme ortaklara borçlu olmuş. Bu durumda 331 Ortaklara Borçlar hesabı açılmalı.
• KDV Durumu: Kuruluş giderleri için fatura alındığında, faturadaki KDV'yi işletme indirilecek KDV hesabına (191) kaydetmek zorundadır. Çünkü bu giderler ticari bir faaliyetin parçasıdır ve KDV'yi geri almak hakkımızdır.

O halde kayıt şu şekilde olmalı:

• Borç tarafına: İşletmenin kurma masrafını gösteren 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri ve geri alacağı KDV'yi gösteren 191 İndirilecek KDV yazılır.
• Alacak tarafına: Ortaklara olan borcu gösteren 331 Ortaklara Borçlar yazılır.

Bu mantıkla A şıkkı tam olarak doğru kaydı veriyor: > Borç: 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri + 191 İndirilecek KDV > Alacak: 331 Ortaklara Borçlar

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Şimdi diğer şıkların neden işe yaramadığına bakalım:

• B Şıkkı: Burada "Gider Tahakkukları" (381) hesabı kullanılmış. Bu hesap, giderin oluştuğu ama henüz faturası kesilmemiş veya ödenmemiş durumları için kullanılır. Soruda fatura kesilmiş ve ortaklar tarafından karşılanmış bir durum var. Ayrıca KDV hesabı eksik.
• C Şıkkı: Burada 391 Hesaplanan KDV kullanılmış. Bu çok önemli bir hatadır! Hesaplanan KDV, işletmenin satış yaptığı durumlarda kullanılır. Bizim durumumuz alım (gider) olduğu için 191 İndirilecek KDV kullanmalıyız.
• D Şıkkı: Burada 770 Genel Yönetim Giderleri kullanılmış. Soruda açıkça "kuruluşu ile ilgili giderler" denmiş. Kuruluş aşamasındaki giderler 770 hesabına değil, özel olarak 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri hesabına kaydedilir.
• E Şıkkı: Burada 100 Kasa hesabı kullanılmış. Bu, giderin nakit olarak ödenmiş olduğunu gösterir. Oysa soruda "ortaklar tarafından karşılanması" denmiş, yani nakit çıkışı yok, ortaklara borç doğmuş.

📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için şu üç temel konuyu iyi bilmelisin:

• Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri (262): İşletmenin kuruluş aşamasında yaptığı harcamaların hangi hesaba kaydedildiği.
• KDV Hesapları (191 ve 391): Alışlarda "İndirilecek KDV", Satışlarda "Hesaplanan KDV" ayrımı.
• Ortaklara Borçlar (331): İşletmenin ortaklarından kaynaklanan borçların muhasebeleştirilmesi.

Özetle: Kuruluş gideri + KDV'li fatura + Ortaklar tarafından ödenmiş = 262 + 191 / 331 kaydı.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hoca karşında oturmuşsun gibi adım adım açıklayalım. Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.

Öncelikle bu işin mantığını anlamak için "Konsinye" (Gönderme) işleminin ne olduğunu hatırlayalım. Konsinye, malın mülkiyetinin (sahipliğinin) henüz satılmadığı sürece satıcıda (A şirketi) kalmasıdır. Alıcı (B şirketi) sadece malı satma yetkisine sahiptir, malı satana kadar onu kendi malı olarak görmez.

Neden C Şıkkı Doğru?

Burada TFRS 15 standardının en temel kuralı olan "Hasılatın Tanınma Zamanı" (Hasılatın ne zaman kayda alınacağı) devreye giriyor.

• Kimin Satışı Yapıldı? B şirketi malların yarısını 30.000 ₺'ye sattı. Bu satış, malın mülkiyetinin alıcıya geçtiği andır. Dolayısıyla A şirketi (malın sahibi) bu 30.000 ₺'yi Satış Hasılatı olarak kaydetmek zorundadır. B şirketi ise sadece aracıdır, malı satıp komisyonunu almıştır.
• Maliyet Ne Olacak? A şirketi, 30.000 ₺'lik malı sattığı için, bu malın maliyetini de gider olarak göstermelidir. Toplam maliyet 36.000 ₺ idi ve yarısı satıldı. Demek ki satılan kısmın maliyeti 18.000 ₺'dir. Ancak soruda A şirketinin kaydı sorulurken "3.000 ₺ komisyon gideri" ifadesi geçiyor. Burada dikkat etmemiz gereken nokta: B şirketi satıcıdan malı alıp satarken %10 komisyon almıştır.
• Satış tutarı: 30.000 ₺
• B şirketinin komisyonu (Geliri): 30.000 x %10 = 3.000 ₺.
• A şirketi için bu 3.000 ₺ bir Giderdir (Satıştan düşülecek komisyon).

Sonuç: A şirketi, satılan kısmın hasılatını (30.000 ₺) ve bu satış için ödediği komisyonu (3.000 ₺) kayda alır.

• Doğru Kayıt: Satış Hasılatı 30.000 ₺ ve Komisyon Gideri 3.000 ₺.
• Bu da C şıkkını doğrular.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A Şıkkı (Yanlış): A şirketi 36.000 ₺'lik tüm malı satmamıştır, sadece yarısını satmıştır. Bu yüzden tüm malın maliyetini ve tüm satış tutarını kaydetmesi yanlıştır. Ayrıca komisyon oranı %10'dur, 36.000'in %10'u 3.600 eder ama bu komisyon satılan kısma (30.000'e) göre hesaplanır, satılmayan kısma göre değil.
• B Şıkkı (Yanlış): B şirketi bir aracıdır (komisyoncu). Konsinye işleminde malın mülkiyeti B şirketine geçmez. Bu yüzden B şirketi 30.000 ₺'yi kendi Satış Hasılatı olarak kaydedemez. B şirketi sadece 3.000 ₺'lik Komisyon Gelirini kaydetmelidir.
• D Şıkkı (Yanlış): TFRS 15'e göre malın tamamı satılmamış olsa bile, satılan kısım için hasılat kaydı yapılmalıdır. "Hiçbir kayıt yapmaz" demek, satılan kısmın gelirini görmezden gelmek demektir ki bu yanlıştır.
• E Şıkkı (Yanlış): Bu şık B şirketi için hazırlanmış gibi duruyor ama mantık hatası içeriyor. B şirketi malı satarken "Satılan Ticari Mal Maliyeti"ni kaydetmez, çünkü mal B şirketine ait değildir. B şirketi sadece komisyon gelirini kaydeder. Ayrıca 18.000 ₺ maliyet, A şirketine aittir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için şu iki temel konuya hakim olmalısın:

• Konsinye (Gönderme) İşleminin Muhasebeleştirilmesi: Malın mülkiyetinin satılmadığı sürece satıcıda kalması ve alıcının sadece komisyoncu rolünde olması.
• **TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerden Hasılat Standard

SMMM staj sınavına hazırlanan bir öğrenci olarak bu soruyu çok iyi anlamamız gerekiyor. Soruda TMS 7 (Nakit Akış Tablosu) standardından bahsediliyor ve bize "Esas faaliyetlerden kaynaklanan nakit akışları"nı bulmak için kullanılan iki yöntemden birinin tanımı veriliyor.

Gelin soruyu adım adım çözelim:

1. Neden Doğru Cevap "C) Dolaylı Yöntem"?

Soruda verilen tanım şudur: "Dönem kârı veya zararının; nakit akışı yaratmayan işlemlerin, ertelemeler ile tahakkukların ve yatırım veya finansman faaliyetlerinden nakit akışlarıyla ilgili gelir veya gider kalemlerinin etkilerine göre düzeltilmesi..."

Bu tanım, Dolaylı Yöntem'in tam tarifidir.

• Nasıl Çalışır? Bu yöntemde işe Dönem Kârı veya Zararı'ndan başlarsın. Kâr veya zarar, muhasebe kayıtlarında "tahakkuk esasına" göre hesaplanır (yani para elden geçse de geçmese de kayda alınır). Ancak nakit akış tablosu sadece elimize giren ve çıkan parayı gösterir.
• Düzeltme İşlemi: Kâr veya zararın içine girmiş ama nakit akışı yaratmayan kalemleri (örneğin amortisman gideri), vadesi geçmiş veya henüz vadesi gelmemiş alacak/vergi gibi ertelemeleri ve yatırım/finansman faaliyetlerine ait faiz gelir/giderlerini çıkartıp ekleyerek, doğrudan Esas Faaliyetlerden Kaynaklanan Nakit Akışı'nı bulursun.
• Özetle: Kâr/Zarar -> Düzeltmeler -> Nakit Akışı. Bu yolculuk "dolaylı" bir yoldur, bu yüzden adı Dolaylı Yöntem'dir.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Düzeltme yöntemi: Bu bir muhasebe standardında kullanılan resmi bir yöntem adı değildir. Soruda geçen "düzeltme" kelimesi, yöntemin nasıl çalıştığını anlatan bir eylemdir, yöntemin adı değildir.
• B) Doğrudan yöntem: Bu yöntemde işe Kâr veya Zarar ile başlanmaz. Bunun yerine, nakit girişlerini (müşterilerden tahsilat, vb.) ve nakit çıkışlarını (tedarikçilere ödeme, personel maaşı vb.) doğrudan listeler ve bunları birbirinden çıkarırız. Soruda "Dönem kârı veya zararından başlama" ifadesi geçtiği için bu şık elenir.
• D) Gerçeğe uygun değer yöntemi: Bu yöntem, varlıkların veya yükümlülüklerin piyasa değerine göre yeniden değerlenmesiyle ilgilidir. Nakit akış tablosu hazırlama yöntemiyle doğrudan bir ilgisi yoktur.
• E) Nakit akışı yöntemi: Bu çok genel bir ifadedir. TMS 7'de iki yöntem vardır: Doğrudan ve Dolaylı. "Nakit akışı yöntemi" diye tek bir yöntem yoktur, bu şık kafa karıştırıcı bir genel isimlendirmedir.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için TMS 7 Nakit Akış Tablosu standardını iyi bilmelisin. Özellikle:

• Dolaylı Yöntem ile Doğrudan Yöntem arasındaki temel farkı bilmelisin.
• Dolaylı yöntemin mantığını kavramalısın: "Kâr/Zarar'dan başla, tahakkuk esaslı kalemleri (amortisman, alacak/vergi farkları vb.) düzelt, geriye kalan nakit akışını bul."

Sonuç: Soruda "Dönem kârı veya zararından başlanıp düzeltilerek" ifadesi geçtiği için cevap kesinlikle C) Dolaylı yöntem'dir.

Başarılar dilerim!