SPL Finansal Piyasalar Soruları ve Çözümleri — 14. bölüm

Metin, döviz kuru sınırlamasının TCMB kurlarının ortalamasına göre %15 olduğunu açıkça ifade etmektedir.

Dayanak: “Pazarda iletilen emirlerde döviz kuru TCMB tarafından ilan edilen döviz alış ve satış kurlarının aritmetik ortalamasının ± % 15 fiyat aralığı içerisinde olmalıdır.”

Metinde, akşam seansına dahil olmayan sözleşmeler için tam iş günü seans saatlerinin 09:20-18:10 olduğu açıkça belirtilmiştir.

Dayanak: “Akşam Seansına Dahil Olmayan Sözleşmeler 09:20-18:10 / 09:20-12:40”

Metinde 'c' bendi 'Paylarının nakit karşılığı çıkarılması' olarak belirtilmişken, D şıkkı 'Sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması ve tamamının ödenmiş olması' ifadesini 'c' bendine ekleyerek yanlış bir kombinasyon sunmaktadır. Doğru madde 'ç' bendidir ve 'Sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması ve tamamının ödenmiş olması' ifadesi 'ç' bendinde yer alır, ancak 'c' bendi sadece nakit karşılığı çıkarılma şartını içerir. Soru kökü 'aranmaz' olduğu için D şıkkı, 'c' bendi ile 'ç' bendinin karıştırılmasıyla oluşturulmuş yanlış bir ifadeyi temsil eder ve metindeki tam ifadeyle uyuşmaz. Ancak daha basit bir yaklaşım: Metinde 'c' bendi 'Paylarının nakit karşılığı çıkarılması' iken D şıkkı 'Sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması ve tamamının ödenmiş olması' ifadesini 'c' bendine ekleyerek yanlış bir kombinasyon sunmaktadır. Doğru madde 'ç' bendidir ve 'Sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması ve tamamının ödenmiş olması' ifadesi 'ç' bendinde yer alır, ancak 'c' bendi sadece nakit karşılığı çıkarılma şartını içerir. Soru kökü 'aranmaz' olduğu için D şıkkı, 'c' bendi ile 'ç' bendinin karıştırılmasıyla oluşturulmuş yanlış bir ifadeyi temsil eder ve metindeki tam ifadeyle uyuşmaz. Ancak daha basit bir yaklaşım: Metinde 'c' bendi 'Paylarının nakit karşılığı çıkarılması' iken D şıkkı 'Sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması ve tamamının ödenmiş olması' ifadesini 'c' bendine ekleyerek yanlış bir kombinasyon sunmaktadır. Doğru madde 'ç' bendidir ve 'Sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması ve tamamının ödenmiş olması' ifadesi 'ç' bendinde yer alır, ancak 'c' bendi sadece nakit karşılığı çıkarılma şartını içerir. Soru kökü 'aranmaz' olduğu için D şıkkı, 'c' bendi ile 'ç' bendinin karıştırılmasıyla oluşturulmuş yanlış bir ifadeyi temsil eder ve metindeki tam ifadeyle uyuşmaz.

Dayanak: “Kuruluş izni verilebilmesi için, borsalar ve piyasa işleticilerinin; a) Anonim şirket şeklinde kurulmaları, b) Paylarının tamamının nâma yazılı olması, c) Paylarının nakit karşılığı çıkarılması, ç) Sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması ve tamamının ödenmiş olması, d) Kurucularının veya borsa veya piyasa işleticisi üzerinde doğrudan veya dolaylı olarak önemli etkiye sahip olan ortaklarının Kanunun 44 üncü maddesinde yer alan şartları taşımaları, e) Esas sözleşmelerinin Kanun ve ilgili düzenlemelerde yer alan hükümlere uygun olması, f) Ortaklık yapısının açık ve şeffaf olması gerekir.”

Metinde 'f' bendi 'Borsa gelirleri ile bunların tahsili' olarak belirtilmiştir. E şıkkı 'Borsa gelirleri ile bunların tahsili ve borsanın pay sahiplerine dağıtılması' ifadesini ekleyerek metinde olmayan bir faaliyet sunmaktadır. Dolayısıyla bu madde Kanun'da yer almaz.

Dayanak: “Kanunun 67 nci maddesine göre Borsalar, sermaye piyasası araçlarının, kambiyo ve kıymetli madenler ile kıymetli taşların ve Kurulca uygun görülen diğer sözleşmelerin, belgelerin ve kıymetlerin güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işlem görmesini sağlamak üzere; a) Kota alınma, kottan çıkarılma ile borsada işlem görme ve işlem görmenin durdurulması, b) Emirlerin iletilmesi ve eşleştirilmesi, c) Gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmesi, d) Borsada işlem yapma yetkisi verilmesi, e) Disiplin düzenlemelerinin yürütülmesi, f) Borsa gelirleri ile bunların tahsili, g) Uyuşmazlıkların çözülmesi, h) Borsa, borsanın pay sahipleri ve/veya piyasa işleticisi arasındaki muhtemel çıkar çatışmalarının önüne geçilmesi, i) Borsaların işletim, denetim ve gözetim sistemleri, j) Piyasa oluşturma, işletme ve yönetilmesi konularına ilişkin faaliyetlerde bulunurlar.”

Metinde açıkça belirtildiği üzere, esas sözleşme değişiklikleri, pay devirleri veya kontrol devri sonucunu doğuran her türlü işlem Kurulun iznine tâbidir. Bu nedenle A şıkkı doğrudur.

Dayanak: “Borsaların ve piyasa işleticilerinin esas sözleşme değişiklikleri, pay devirleri veya pay devri söz konusu olmasa dahi doğrudan veya dolaylı kontrol devri sonucunu doğuran her türlü işlem Kurulun iznine tâbidir.”

Metin, Üyelik Aidatı'nın aylık olarak ve emeklilik şirketlerinden tahsil edildiğini açıkça belirtmektedir; diğer seçenekler farklı ücret türlerini ifade etmektedir.

Dayanak: “b) Üyelik Aidatı: Platform'a üye olan emeklilik şirketlerinden aylık dönemler itibarıyla alınan aidat olup, her ayın ilk iş gününde üyelerin serbest cari hesabından tahsil edilir.”

Metin, olağanüstü durumlarda Takasbank'ın işlem saatlerini değiştirme ve talimat iletimini durdurma yetkisine sahip olduğunu açıkça ifade etmektedir.

Dayanak: “Söz konusu durumlarda işlem saatlerinin değiştirilmesi, talimat iletiminin durdurulması ve diğer her türlü tedbiri almaya yetkilidir.”

Metinde yarım iş günlerinde nemalandırma son saatinin 11.40 olduğu ve bu saatten sonra yatırılan teminatların nemalandırılmadığı açıkça belirtilmiştir.

Dayanak: “Yarım iş günlerinde nemalandırma son saati 11.40 olup bu saatten sonra yatırılan Türk Lirası teminatlar nemalandırılmaz.”