2010/1-Mazeret YMM Gelir Üzerinden Alınan Vergiler Soruları ve Çözümleri

Bu verilere göre (X) Anonim Şirketinin 2009 yılı kurumlar vergisi matrahı ile ayıracağı yedek akçeler ve dağıtacağı temettü tutarları aşağıdaki gibi olacaktır; Kurum Kazancı 2.000.000-TL KKEG 200.000-TL Toplam 2.200.000-TL İştirak Kazancı İstisnası ( - ) 400.000-TL Geçmiş Yıl Zararı ( - ) 300.000-TL Matrah (2.200.000 – 700.000) 1.500.000-TL Vergi Karşılığı (1.500.000-tl X %20) 300.000-TL Dağıtılabilecek Kurum Kazancı 1.400.000-TL (2.000.000 – 300.000 – 300.000) 1.Tertip Yedek Akçe (1.400.000-tl X %5 ) 50.000-TL (1.Tertip yedek akçe ayırma sınırının dolmasına elli bin lira olması nedeniyle 70.000-tl yerine bu tutarda yedek akçe ayrılır. )

• Temettü (ödenmiş sermaye X %5 ) (10.000.000 X %5) 500.000-TL

Kalan (1.400.000 – 50.000 – 500.000) 850.000-TL

• Tertip Yedek Akçe ( 850.000 / 10) 85.000-TL
• Temettü ( 850.000-tl – 85.000-tl) 765.000-TL

Dağıtılacak toplam kar payı ( 500.000 + 765.000 ) 1.265.000-TL -(Y) AŞ kar payı (1.265.000 X %40) 506.000-TL -(Z) Ltd Şti kar payı (%30) 379.500-TL -(A) Gerçek kişi kar payı (%20) 253.000-TL -(B) Gerçek kişi kar payı(%7) 88.550-TL -(C) Gerçek kişi kar payı(%3) 37.950-TL (X) Anonim Şirketinden kar payı elde eden (Y) AŞ ile (Z) Ltd Şti elde ettikleri bu kazançları kendi beyannamelerinde iştirak kazancı istisnası olarak gösterir. Gerçek kişiler ise GVK md. 22 uyarınca kar payının yarısını istisna olarak dikkate alırlar. (A) ve (B) gerçek kişilerinin istisna sonrası kar payı tutarları 2009 yılı beyanname verme sınırı olan 22.000 lirayı aşması nedeniyle bu tutarları yıllık beyanname ile beyan etmeleri gerekirken (C) gerçek kişisinin istisna tutarı sonrası kalan tutar olan 18.975- TL beyanname verme sınırı olan 22.000 liranın altında kaldığından beyan edilmez.

Bay (A)’nın 2009 yılında elde ettiği gelirlerin beyan durumu; Menkul kıymet yatırım fonundan elde edilen kar payı Geç. Md. 67/4 uyarınca %15 tevkifata tabi olup, beyan dışıdır.

• 1.1.2006 tarihinden önce, ihraç edilmiş devlet tahvilinden elde edilen faiz geliri, GVK’nun 76.

maddesine göre tespit edilen indirim oranı uygulandıktan sonra kalan kısım beyan sınırını (22.000 TL) aşıyorsa beyan edilir. Buna göre; 110.000 TL – 110.000 TL x %16.7 = 91.630 TL beyan sınırını aştığından beyana dahil edilir.

• Off-shore bankadan elde edilen faiz GVK 86/1-d uyarınca 1.070 TL’den az olduğu için beyan

edilmez.

• Kiracılık hakkının devri karşılığı alınan bedel GVK 82 uyarınca 17.900 TL tutarındaki istisnanın

altında kaldığından beyan edilmez.

• Emekli maaşı istisna kapsamında olduğundan beyan edilmez.
• Gayrimenkul satış kazancı;

Revize iktisap maliyeti 156/136 x 1.300.000 =1.491.176 TL Satış Bedeli 1.800.000 TL (1.800.000-1.491.176=) Safi Kazanç 308.824 TL İstisna 7.600 TL Beyan edilecek tutar 301.224 TL Buna göre, Bay (A) 91.630 TL devlet tahvili faiz geliri ile 301.224 TL gayrimenkul satışı değer artış kazancı üzerinden vergilendirilir. Matrah: 392.854 TL dir.

Münferit beyanname, yıllık beyanname vermek zorunda bulunmayan dar mükellefiyete tabi gerçek kişilerin Türkiye’de elde ettiği değer artış kazançları ve arizi kazançlar kapsamına giren kazanç ve iratlarının bildirildiği beyanname şeklidir. Dar mükellef gerçek kişilerin münferit beyanname ile bildirecekleri kazanç ve iratlar, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 ve 82 nci maddelerinde sayılmış olup, bunların türleri ve beyannamenin verileceği vergi daireleri şunlardır;

• Gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan değer artış kazancı gayrimenkulün bulunduğu,
• Menkul malların ve hakların elden çıkarılmasından doğan diğer kazanç ve iratları, bunların

Türkiye’de elden çıkarıldığı,

• Ticari veya zirai bir işletmenin faaliyetinin durdurulması veya terk edilmesi karşılığında elde

edilen diğer kazanç ve iratlar, işletmenin bulunduğu,

• Arizi olarak ticari işlemlerin yapılmasından veya bu nitelikteki işlemlere aracılıktan elde edilen

diğer kazanç ve iratlarla, arizi serbest meslek faaliyetinden elde edilen kazançlar ve arizi olarak yapılan ulaştırma işlerinden elde edilen kazançlar, faaliyetin yapıldığı veya yolcu veya yükün taşıta alındığı,

• Gerçek usulde vergiye tabi mükelleflerin terk ettikleri işleriyle ilgili olarak sonradan elde ettikleri

diğer kazanç ve iratlar; ticari, zirai veya mesleki bir faaliyete hiç girişilmemesi veya ihalelere iştirak edilmemesi karşılığında elde edilen kazanç ve iratlar; vergisi tevkif suretiyle alınmamış menkul sermaye iratları ve diğer her türlü kazanç ve irada ilişkin ödemenin yapıldığı,

• Diğer hallerde Maliye Bakanlığınca belirlenen,

yerin vergi dairesine verilir. Bu kazanç ve iratlardan serbest meslek faaliyetlerine ilişkin olanların beyannameleri bu faaliyetlerin sona erdiği; diğerlerinin ise kazanç ve iradın iktisap olunduğu tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili vergi dairesine verilmesi gerekir. Geliri telif ve patent haklarının satışından ibaret olan ve tamamı üzerinden tevkif suretiyle gelir vergisi ödenmiş bulunan dar mükellefiyete tabi kimselerin bu gelirleri için münferit beyanname vermeleri ihtiyaridir.

Yıl içinde gider kaydedilen bağış ve yardımların öncelikle KKEG olarak matraha ilavesi gerekir. Buna göre Şirketin beyanı aşağıdaki gibi olacaktır; Ticari Bilanço Karı 1.000.000-TL KKEG 90.000-TL KKEG (bağışlar)(250.000-tl + 180.000-tl) 430.000-TL TOPLAM 1.520.000-TL İştirak Kazancı İstisnası(-) 400.000-TL Geçmiş Yıl Zararı (-) 420.000-TL Ar-Ge İndirimi (-) 600.000-TL KALAN 100.000-TL (%5 ‘lik indirime esas tutar) -İndirimi Mümkün %5’lik sınıra tabi bağış 5.000-TL (100.000-tl x %5 ) -İndirimi Mümkün Kültürel Bağış 95.000-TL (100.000-tl – 5.000-tl) Kurumlar Vergisi Matrahı 0 Şirketin yapmış olduğu bağış ve yardım tutarı 430.000-TL olduğu halde indirim konusu yapabileceği tutar kurum kazancının yetersiz olması nedeniyle 100.000-TL ile sınırlı kalmıştır.

KVK’nun 7. maddesi uyarınca, yurt dışında kurulu bir kurumun “kontrol edilen yabancı kurum” sayılabilmesi için bu kurumun sermayesinin, kar payının veya oy kullanma hakkının en az %50’sinin doğrudan veya dolaylı olarak, ayrı ayrı ya da birlikte tam mükellef gerçek kişi ve kurumlara ait olması gerekir. Almanya’da Kurulu (A) Şirketinin %30 oranındaki hissesi Türkiye’de kurulu (T) Şirketine, %25 oranındaki hissesi ise Türkiye’de yerleşik Alman Vatandaşı (H)’ye ait olduğundan ve bu hisselerin toplamı %50’yi geçtiğinden (A) Şirketi kontrol edilen yabancı kurum statüsündedir. Bu statüdeki yabancı kurumun elde ettiği kazanç dağıtılsın dağıtılmasın, aşağıda belirtilen şartların da varlığı halinde, Türkiye’de kurumlar vergisine tabi tutulur. Bu şartlar; Yurt dışı iştirakin ilgili dönemdeki toplam gayrisafi hasılatının %25 veya fazlasının pasif nitelikteki gelirlerden oluşması, Yurt dışı iştirakin kurum kazancının %10’dan az oranda gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması, İlgili yıldaki gayrisafi hasılat tutarının 100.000 TL karşılığı yabancı paranın üzerinde olmasıdır. (A) Şirketinin pasif nitelikli gelirleri toplamı %80’dir. Yurt dışı iştirak kazançlarına ilişkin vergi yükünün hesabında, fiili vergi yükünün dikkate alınması gerekir. (A) Şirketinin vergi yükü %8’dir. Şirketin hasılat tutarı da 100.000 TL’yi aştığından (100.000 x 2 = 200.000 TL) kazancın Türkiye’de vergilendirilmesi için gereken şartların tamamı mevcuttur. (T) Şirketinin Türkiye’de vergiye tabi tutulacak kazancının tespitinde, İştirakin zarar mahsubu ve giderleri düşüldükten istisnalar düşünülmeden önceki, vergi öncesi kurum kazancı dikkate alınacaktır. Kazancın hesaplanmasında ise, iştirakin ilgili hesap döneminin kapandığı tarihte (31 Mayıs) sahip olunan hisse oranı esas alınır. Buna göre, 100.000 Avro x %15 = 15.000 Avro karşılığı TL (T) Anonim Şirketinin dönem kazancına dahil edilecektir.