Soru 1 · 2010/1 · Vergi Tekniği
Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Kavaklıdere Vergi Dairesi mükelleflerinden “B” 05.04.2009
tarihinde vergi dairesine giderek 26.04.2008 vadeli 30.000 TL. Gelir (Stopaj) Vergisini 6 taksitte ödemek
istediğini belirterek tecil talebinde bulunmuştur. Vergi dairesi, mükellefin 05.04.2009 tarihi itibariyle toplam
borcunu tespit etmiş ve bu borcunu 24.04.2009, 24.05.2009, 25.06.2009, 24.07.2009 ve 24.08.2009
tarihlerinde 5 eşit taksitte ödenmek üzere aynı gün tecil etmiştir. Mükellef “B”, ilk taksiti süresinde ödemiş
ancak, diğer taksitleri süresinde ödemeyerek tecili ihlal etmiştir.
Mükellef “B”, söz konusu borcunun tamamını (aslını ve ferilerini) 17.11.2009 tarihinde vergi dairesine
ödemiştir.
Veriler:
1-Verilen tüm tarihler, iş günü olarak kabul edilecektir.
2-Gecikme zammı oranı aylık %2 ve tecil faiz oranı yıllık %24 olarak dikkate alınacaktır.
3-Tecil faizinin hesaplanmasında süreler 05.04.2009-24.04.2009 (20 gün), 25.04.2009-24.05.2009 (30 gün),
25.05.2009-25.06.2009 (32 gün), 26.06.2009-24.07.2009(29 gün) ve 25.07.2009-24.08.2009 (31 gün) olarak
dikkate alınacaktır.
İstenen:
Mükellef “B”nin, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, ödemesi
gereken ve ödediği tecil faizi tutarı ile gecikme zammı tutarını hesaplayınız.
Komisyonun resmî cevabını gör
Tecil faizi ile gecikme zammının hesaplanmasına ilişkin geniş açıklamalar 1 Seri No’lu tahsilat genel tebliğinde yapılmıştır.Bu açıklamalar çerçevesinde mükellef “B”nin ödemesi gereken ve ödediği tecil faizi ile ödediği gecikme zammı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır. A) Ödenen ve Ödenmesi Gereken Tecil Faizinin Hesaplanması: Öncelikle mükellef “B”nin süresinde ödenmeyen 26.04.2008 vadeli 30.000 TL. Gelir (Stopaj) Vergisine, tecil talep tarihine kadar (talep tarihi hariç) geçen süre için gecikme zammı hesaplanacaktır. Borcun vade tarihinin 26.04.2008 olması ve taksit talep tarihinin de 05.04.2009 tarihi olması nedeniyle gecikme zammı 11 ay 9 günlük süre için uygulanacaktır. Buna göre, -27.04.2008-26.03.2009 tarihleri arasındaki 11 aylık süre için aylık esasa göre, -27.03.2009-04.04.2009 tarihleri arasındaki 9 günlük süre için günlük esasa göre, gecikme zammı hesaplanacaktır. Süre: 27.04.2008–04.04.2009 (11 Ay, 9 gün) Gecikme Aylık Gecikme Zammı Hesabı: (11 Ay X %2 X 30.000 =) 6.600 Zammı Günlük Gecikme Zammı Hesabı: (%2/30) X 9 X 30.000 =) 180 Tutarı Toplam Gecikme Zammı Tutarı: 6.780 TL Tecil edilecek toplam borç (30.000,00+6.780=) 36.780 liradır. Beş aylık tecil yapıldığından aylık taksit tutarı: 36.780/5= 7.356 TL.’dir. Mükellefin bu borcunu 24.4.2009, 24.5.2009, 25.6.2009, 24.7.2009 ve 24.8.2009 tarihlerinde beş eşit taksitte ödenmesi kabul edildiğinden, tecil faizi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır. Borca uygulanan tecil faizini hesaplamak için, taksit tutarının ve faiz uygulanacak sürenin bulunması gereklidir. Bu sürenin belirlenmesinde, vadesinden sonra yapılan bir müracaat olduğundan tecil talep tarihi ile ödeme günü süreye dahil edilecektir. Tecil talep tarihinden itibaren ödeme günü dahil tecil faizi uygulanacak süre aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır. Tecil Faizi Uygulanacak Süre Tecil Talep Tarihi Ödeme Günü 1.Taksit için 24.04.2009= 20 gün 2.Taksit için 24.05.2009= 50 gün 3.Taksit için 05.04.2009 25.06.2009= 82 gün 4.Taksit için 24.07.2009=111 gün 5.Taksit için 24.08.2009=142 gün Söz konusu tebliğ hükmü uyarınca, faiz hesabında aşağıdaki formül kullanılacaktır. Taksit Tutarı X Yıllık Tecil Faizi Oranı X Gün Sayısı Tecil Faizi = 36.000 Buna göre, taksitlerle birlikte ödenmesi gereken tecil faizi ve toplam tecil faizi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
- Taksit için tecil faizi = 7.356 x 24 x 20 = 98,08 lira
36.000 7.356 x 24 x 50
- Taksit için tecil faizi = = 245,20 lira
36.000 7.356 x 24 x 82
- Taksit için tecil faizi = = 402,13 lira
36.000 7.356 x 24 x 111
- Taksit için tecil faizi = = 544,34 lira
36.000 7.356 x 24 x 142
- Taksit için tecil faizi = = 696,37 lira
36.000 Toplam 1.986,12 lira Mükellef tarafından ilk taksitten sonra tecil ihlal edildiğinden birinci taksitle birlikte ödenen tecil faiz tutarı 98,08 lira, ödenmesi gereken tecil faizi ise 1.986,12 lira olacaktır. Bilindiği üzere,6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin son fıkrasında yer alan “Tecil edilen amme alacağının gecikme zammı tatbik edilmeyen alacaklardan olması halinde, ödenen tecil faizleri iade veya mahsup edilmez.” şeklindeki hüküm uyarınca, tecil edilen ancak tecil şartlarına uygun ödenmeyen amme alacağının gecikme zammı uygulanmayan alacaklardan oluşması halinde bu alacaklar için tecilin bir bedeli olarak ödenmiş bulunan tecil faizi borçlulara red ve iade edilemeyeceği gibi borçlarına da mahsup edilmeyecektir. Ancak, tecil edilen amme alacağının bir kısmının gecikme zammı uygulanabilecek, bir kısmının da gecikme zammı uygulanamayacak alacaklardan oluşması ve bu tür tecillerin ihlal edilmiş olması halinde, ödenen tecil faizlerinden, gecikme zammı uygulanabilecek alacağa isabet eden kısmı ödenmesi gereken gecikme zammından mahsup edilecektir. Bu durumda, mahsup edilecek tecil faizi tutarı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır. Vergi Aslı Olan Gelir Tahsil Edilen X Vergi Aslına İsabet Eden Tecil Faizi = (Stopaj)Vergisi Tecil Faizi Tecil Edilen Toplam Borç Buna göre; Birinci taksit için ödenen 98.08 TL tecil faizinin, vergi aslına isabet eden ve gecikme zammından mahsup edilmesi gereken tutar 80 lira olup aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır. Vergi aslına İsabet 30.000 x 98,08 = 80 TL Eden Tecil Faizi Tutarı 36.780 Diğer taraftan, aşağıda hesaplandığı üzere, 18,94 (98,08 – 79,14) lira tecil faizi ise gecikme zammı uygulanmayan amme alacağına ilişkin olduğundan bu tutar, borçluya red ve iade edilmeyeceği gibi borçlarına da mahsup edilmeyerek gelir yazılacaktır. 6.780x 98,08 Gecikme Zammına İsabet Eden Tecil Faizi Tutarı = 18,08 TL 36.780 B) Ödenen Gecikme Zammının Hesaplanması: Tecil şartları ihlal edildiğinden; öncelikle mükellefin borcuna normal vade tarihinden, taksit ödeme tutarı dikkate alınarak ödemenin yapıldığı tarihe kadar gecikme zammının hesaplanması gerekmektedir. Taksit tarihi itibariyle yapılan ödeme alacak aslı ve fer’ilerinin tamamını karşılamadığından, yapılan ödemeler alacak aslı ve fer’ilerine orantılı olarak mahsup edilecektir.( 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Md: 47)
- 26.04.2008 - 24.04.2009 tarihleri arasındaki 11 ay 29 günlük süre için [6.600 (%22 x 30.000) + 580,29
(0,000667 x 29 x 30.000)=] 7.180,29 lira olarak hesaplanan gecikme zammından, ödenen 80,00 lira tecil faizinin mahsup edilmesi sonucunda; ilk taksitin ödeme tarihi (24.04.2009) itibariyle 7.100,29 lirası (7.180,29 – 80,00 ) gecikme zammı, 30.000 lirası vergi aslı olmak üzere, mükellefin ödenmesi gereken toplam borcu (30.000 +7.100,29) 37.100,29 lira olmaktadır. Mükellefin birinci taksit olarak 7.356 lira ödediği dikkate alındığında alacak aslına ve gecikme zammına yapılacak mahsup tutarı aşağıdaki gibi olacaktır. Alacak Aslına Mahsup 30.000 X 7.356 = = 5.948,20 Edilecek Tutar 37.100,29 Gecikme Zammına 7.100,29 X 7.356 = = 1.407,80 mahsup edilecek tutar 37.100,29 Bu durumda, mükellefin ilk taksitin ödeme tarihi(24.4.2009)itibariyle 24.051,80 lira (30.000 -5.948,20) Gelir (Stopaj) Vergisi borcu ve bu borca ilişkin olarak da mahsubu yapılamayan 5.692,49 lira [7.180,29 - 1.487,80(80,00 + 1.407,80)] gecikme zammı borcu kalmış olmaktadır. Mükellef, söz konusu borcunun tamamını(aslını ve ferilerini) 17.11.2009 tarihinde ödediğinden bu tarih itibariyle kalan 24.051,80 lira Gelir (Stop.) Vergisi borcu için 25.04.2009-17.11.2009 tarihleri arasındaki 6 ay 24 günlük süre için gecikme zammı hesaplanması gerekmektedir. -25.04.2009-17.11.2009 tarihleri arasındaki 6 ay 24 günlük süre için 3.271,24 lira [2.886,22(%12 x 24.051,80) +385,02 (0,000667 x 24 x 24.051,80)] gecikme zammı hesaplanacaktır. Buna göre, mükellefin ödediği gecikme zammının toplamı tutarı 10.451,53 lira (1.487,80+ 5.692,49 +3.271,24) olacaktır. Diğer bir ifade ile, 24.04.2009 tarihinde yapılan ödeme günü itibariyle hesaplanan gecikme zammı dahil borç tutarı (30.000 + 7.180,29 =) 37.180,29 TL’dir. Ancak, anılan gün itibariyle yapılan ödeme tutarı ise tecil faizi dahil (7.356,00 + 98.08=) 7.454.08 TL’dir. Yukarıda açıklandığı ve hesaplandığı üzere, öncelikle tecil faizinin gecikme zammından mahsup edilmesi, mahsup sonrası kalan gecikme zammı tutarı ile vergi borcu tutarının orantılı olarak mahsup edilmesi sonucunda kalan 24.051,80lira vergi borcu ile 5.692,25 lira gecikme zammı borcu kalmaktadır. Kalan vergi borcu tutarına 25.04.2009 tarihinden itibaren, ödemenin yapıldığı 17.11.2009 tarihine kadar 3.271,23 lira gecikme zammı hesaplanacaktır. Bu durumda, ödenen toplam gecikme zammı tutarı aşağıdaki tabloda da görüldüğü üzere,10.451,53 lira (80,00+1.407,80+8.963,73) olmaktadır. Tarih Açıklama Vergi Aslı Gecikme Toplam Zammı Borç Tutarı 30.000,00 7.180,29 37.180,29 Vergi Aslına İsabet Eden Tecil 80,00 80,00 Faizi Mahsubu 24.04.2009 Kalan Borç Tutarı 30.000,00 7.100,29 37.100,29 Ödeme Tutarı 5.948,20 1.407,80 7.356,00 Kalan Borç Tutarı 24.051,80 5.692,49 29.744,29 Gecikme Zammı Tutarı 3.271,24 3.271,24 17.11.2009 Ödeme Tutarı 24.051,80 8.963,73 33.015,53