Soru 1 · 2012/1 · Vergi Tekniği
Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı, Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğünce, mükellef Ali KISA'nın vadesi
geçmiş vergi borçları dolayısıyla cebri takibata geçilmiş ve haczedilen bir adet otomobil 20.03.2009
tarihinde 54.000 TL 'ye satılarak, satış bedeli aynı gün içinde tahsil edilmiştir. Hitit Vergi Dairesi
Müdürlüğünce satış işlemi gerçekleşinceye kadar 1.500 TL takip gideri yapılmıştır. Hitit Vergi Dairesi
Müdürlüğünce mükellef Ali KISA'dan aranan kamu alacağına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer aldığı
gibidir.
Tahsilat Tarihi İtibarıyla Kamu Alacağının
Türü Vadesi Tutarı (TL)
Gelir Vergisi 31.07.2008 15.000
Vergi Ziyaı Cezası 09.04.2008 9.000
Gelir Vergisi 09.04.2008 60.000
Gecikme Faizi 09.04.2008 6.000
TOPLAM 90.000
Ayrıca Kavaklıdere Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün adı geçen mükellefle ilgili olarak takibe iştirak etmiş
26.01.2008 vadeli 20.000 TL gelir (stopaj) vergisi alacağı bulunmaktadır.
Veriler:
1.Verilen tüm tarihler iş günü olarak kabul edilecektir.
2.Kamu alacağının tamamının teminatsız alacak olduğu dikkate alınacaktır.
3.Gecikme zammı oranı % 2,5 olarak dikkate alınacaktır.
Mükellef Ali KISA'dan cebren tahsil edilen 54.000 TL'den, vergi daireleri itibariyle mahsup edilecek kamu
alacağının türünü ve tutarlarını hesaplayınız.
Komisyonun resmî cevabını gör
6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 74. maddesinde; “Satıştan elde edilen bedelden, takip masrafları ve takip edilen amme alacağı düşüldükten sonra geriye kalan kısmı borçlunun ödeme zamanı gelmiş veya muacceliyet kesbetmiş borçlarına mahsup edilir ve artanı, hacze iştirak etmiş başka daire yoksa borçluya verilir. Hacze iştirak etmiş başka daire varsa, artan kısımdan evvela bu dairelerin alacakları ayrıldıktan sonra, bakiyesi borçluya verilir.” hükmü yer aldığından söz konusu haciz işlemi nedeniyle cebren tahsil edilen paradan 1.500 TL takip masrafının düşülmesi gerekir. 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 47. maddesi hükmüne göre, Amme alacağına karşılık cebren tahsil olunan paradan takip masrafı düşüldükten sonra kalan tutardan önce parayı tahsil eden dairenin, artarsa aynı amme idaresinin takibe iştirak etmiş olan diğer alacaklı tahsil dairelerinin takip konusu alacak aslı ve fer'ilerine orantılı olarak mahsup edilir. Ödemenin, alacak aslı ile fer'ilerinin tamamını karşılamaması halinde mahsup alacağın asıl ve fer'ilerine orantılı olarak yapılacaktır. 6183 sayılı Kanun Tahsilat Genel Tebliği Seri A, Sıra No:1 III. Ödemenin Mahsup Edileceği Alacaklar Başlıklı
- maddesinde
"6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 47. maddesi hükmüne göre, vadesi geçmiş alacaklar için rızaen yapılan ödemeler, öncelikle ödemenin yapıldığı takvim yılı sonunda zamanaşımına uğrayacak alacağa, bu takvim yılı sonunda zamanaşımına uğrayacak birden fazla ise her birine orantılı olarak yapılacaktır. Zamanaşımına uğrayacak alacağa yapılan mahsuptan sonra kalan tutar bulunması veya ödemenin yapıldığı takvim yılı sonunda zaman aşımına uğrayacak alacağın bulunmaması halinde yapılan ödeme, vadesi önce gelen ve teminatsız veya az teminatlı olan alacağa mahsup edilecektir. Mahsup işleminde, her bir alacak aslının, ferileri ile birlikte tahsil edilmesi gerekmektedir. Ancak mahsup edilecek tutarın alacak aslı ve ferilerinin tamamını karşılamaması halinde mahsup, alacak aslı ve ferilerine orantılı olarak yapılacaktır." hükümleri yer almaktadır. Takip masrafları düşüldükten sonra kalan (54.000-1.500=) 52.500 TL’nin öncelikle cebren takip ve tahsilatı yapan daire olan Hitit Vergi Dairesinin alacağına, vadeler dikkate alınmak suretiyle mahsup edilecektir. Bilindiği üzere 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. maddesi uyarınca Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı oranında gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı günlük olarak hesap edilir. Gecikme zammı; 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan vergi ziyaı cezalarında bu madde uyarınca belirlenen oranda, mahkemeler tarafından verilen ve ceza mahiyetinde olan amme alacaklarında ise bu oranın yarısı ölçüsünde uygulanır. Bunların dışındaki ceza mahiyetinde olan amme alacaklarına gecikme zammı tatbik edilmez. Gecikme zammının aylık ve günlük olarak hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar Tahsilat Genel Tebliğlerinde açıklanmıştır. Kanuni süresinde ödenmeyen amme alacaklarına ilişkin gecikme zammı tam aylar için aylık esasa göre aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır. (Tahsilat Genel Tebliği Seri A, Sıra No:1) Aylık Esasa Göre Gecikme Zammı Tutarı= Aylık Gecikme Zammı Oranı X Ay Sayısı X Gecikme Zammı Uygulanacak Tutar Günlük esasa göre gecikme zammının hesaplanmasında ise aşağıdaki formül kullanılacaktır. (Tahsilat Genel Tebliği Seri A, Sıra No:1) Günlük Esasa Göre Gecikme Zammı Tutarı = Günlük Gecikme Zammı Oranı X Gün Sayısı X Gecikme Zammı Uygulanacak Tutar Ancak mahsup işleminin yapılabilmesi için gecikme zammının da hesaplanması gerekir. Gecikme zammı tutarları amme alacağı türleri itibariyle aşağıdaki gibidir. Kamu Alacağının Gecikme Zammı Toplam Gecikme Zammı Türü Vadesi Aylık Günlük Gelir V. 09.04.2008 (11x%2,5)=27,5 (11x0,000834)=0,009174 17.050,44 (16.500+550,44) Vergi Ziyaı C. 09.04.2008 (11x%2,5)=27,5 (11x0,000834)=0,009174 2.557,57 (2.475+82,57) Gelir V. 31.07.2008 (7x%2,5)=17,50 (20x0,0008344)=0,01668 2.875,2 (2.625+250,2) 22.483,21 Takip masrafları düşüldükten sonra kalan 52.500 TL, vadesine göre önce zamanaşımına uğrayacak borçlara mahsup edilecektir. Not: Gecikme zammı hesaplamaları yapılırken artı eksi 1(bir) gün hesaplama hatalarında 1 puan eksik verilmiş, daha fazla gün sayısı hesaplama hatalarında puan verilmemiştir. Alacak aslı ve gecikme zammına yapılacak mahsup tutarlarının tespitinde aşağıdaki formül kullanılacaktır. (Tahsilat Genel Tebliği Seri A, Sıra No:1) Her Bir Alacak İçin Her Bir Alacak Tutarı X Yapılan Ödeme Yapılacak Mahsup Tutarı= / Toplam Alacak Tutarı Diğer taraftan 09.04.2008 vadeli borçların gecikme zammı dahil toplam tutarı 52.500 TL’yi aştığından vadesi daha sonra gelen 31.07.2008 vadeli borç ile Kavaklıdere Vergi Dairesi Müdürlüğüne olan borç için bir mahsup işlemi yapılmayacaktır. Bu durumda, gecikme zammı tutarları dahil mahsubu yapılacak amme alacağının türleri ve tutarları aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde olacaktır. Tutar (TL) Mahsup Edilecek Tutar Gelir Vergisi 60.000 (60.000/94.608)*52.500=33.295TL Gecikme Zammı 17.050 (17.050/94.608) )*52.500=9.461TL Vergi Ziyaı Cezası 9.000 (9.000/94.608) )*52.500=4.994TL Gecikme Zammı 2.558 (2.558/94.608) )*52.500=1.420TL Gecikme Faizi 6.000 (6000/94.608) )*52.500=3.330TL TOPLAM 94.608 52.500