Soru 1 · 2016/1 · Türkçe
(I) İnsanlar çevrelerine uyum sağlayabilmek için kişiler arası ilişkilerde birbirlerinin fiziksel görünümlerine dikkat ederler. (II) Fakat karşımızdaki insanların iç dünyalarını göz ardı eder, sadece dış görünüşlerine bakarak onlara ilişkin olumsuz tutumlar geliştirirsek, sonu gelmeyen çatışmaları başlatmış oluruz. (III) Bu yüzden karşımızdakilerin fiziksel görünümlerini, onların duygu ve düşüncelerinden üstün tutmamakta yarar vardır. (IV) Çünkü insanların dış görünüşleri ne denli farklı olursa olsun, içleri birbirine benzer.(V) Kalp sesinin cinsiyeti, gözyaşının milliyeti yoktur.
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)I. cümle amaç cümlesidir.
- B)II. cümle koşul cümlesidir.
- C)III. cümle öneri cümlesidir.
- D)IV. cümle neden-sonuç cümlesidir.
- E)V. cümlede kesinlik anlamı vardır.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D. IV. cümle "Çünkü" bağlacıyla başlar ve yalnızca III. cümlede verilen öneriye gerekçe sunar: insanların içleri birbirine benzer. Cümlenin kendi içinde bir neden ve ona bağlı bir sonuç yoktur; "ne denli farklı olursa olsun" ifadesi de neden değil, karşıtlık/ödünleme bildirir. Bu yüzden IV. cümleye neden-sonuç cümlesi denemez. Diğer yargılar doğrudur: I. cümlede "uyum sağlayabilmek için" amaç bildirir; II. cümlede "geliştirirsek" koşul ekiyle yargı bir şarta bağlanır; III. cümlede "üstün tutmamakta yarar vardır" bir öneridir; V. cümlede "yoktur" yargısı kesin, tartışmaya kapalı bir ifadeyle kurulmuştur.
Soru 2 · 2016/1 · Türkçe
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
- A)Deniz suyu derinlere gittikçe soğur.
- B)Bizi şartlardan çok, ruh yapımız mutlu kılar.
- C)Eğitim, öğretilenlerden geriye kalan şeydir.
- D)Hukuğun üstünlüğü ilkesi göz ardı edilemez.
- E)Bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyordu.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D. "Hukuk" Arapça kökenli bir sözcüktür ve sonundaki "k" ünsüzü ünlüyle başlayan bir ek aldığında yumuşamaz: hukuku, hukukun, hukuka. Bu nedenle "Hukuğun" yazımı yanlıştır; doğrusu "Hukukun üstünlüğü ilkesi"dir. Tek heceli ya da alıntı bazı sözcüklerde (hak-hakkı, ahlak-ahlakı, hukuk-hukuku) yumuşama görülmez. Diğer cümlelerde yazım kurallarına uygunsuzluk yoktur: "gittikçe" (git-dikçe → gittikçe) doğru yazılmıştır; "şartlardan çok," ifadesindeki virgül ve "ruh yapımız" ayrı yazımı doğrudur; "şeydir" bitişik yazılan ek-fiildir; "boşanırcasına" da kurala uygundur.
Soru 3 · 2016/1 · Türkçe
I. “Genel Bütçe Gelir Teklifi” uzmanlarca hazırlanacaktır.
II. Olaylar karşısında çocukça davranışlar sergiliyor.
III. Bence bu konu tartışmaya açık değildir.
IV. Günlerce çalıştım ama iyi bir sonuç elde edemedim.
V. İkinci yabancı dil olarak Almanca öğrenmek istiyorum.
Yukarıdaki cümlelerde bulunan “-ce, -ca” ekinin görevi hangi seçenekte yanlış verilmiştir?
- A)I. cümleye “abartı” anlamı katmıştır.
- B)II. cümleye “benzerlik” anlamı katmıştır.
- C)III. cümleye “görelik” anlamı katmıştır.
- D)IV. cümlede miktarı vurgulamak için kullanılmıştır.
- E)V. cümlede isimden isim yapan yapım eki görevindedir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A. I. cümledeki "uzmanlarca" sözcüğünde "-ca" eki "uzmanlar tarafından" anlamı katar; edilgen cümlede işi yapanı gösterir. Cümlede abartma anlamı bulunmadığı için A'daki eşleştirme yanlıştır. Diğer eşleştirmeler doğrudur: "çocukça" çocuğa yakışır biçimde, çocuk gibi anlamıyla benzerlik bildirir; "Bence" bana göre anlamında görelik (kişiye göre değerlendirme) katar; "Günlerce" sürenin çokluğunu, yani miktarı vurgular; "Almanca" dil adı türeterek isimden isim yapan yapım eki görevindedir.
Soru 4 · 2016/1 · Türkçe
Bir cümlede yükleme yakın olan öge, vurguludur.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç vurgulanmıştır?
- A)Bugün artık sığınacağım adaları birer birer batırdım.
- B)Bana göre, yalnızlık müziğin bile insanı dinlemesidir.
- C)Yaşın kemale erdiğinde beni daha iyi anlayacaksın.
- D)Caddede gizlenen insanların ortasında ben kaldım.
- E)Sen bana bakma, ben senin baktığın yerde olurum.
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E. "Ben senin baktığın yerde olurum" cümlesinde yüklem "olurum", yükleme hemen önceki öge ise bulunma eki almış "senin baktığın yerde" sözüdür. Nerede? sorusuna cevap veren bu öge dolaylı tümleçtir ve yükleme en yakın konumda olduğu için vurgulanmıştır. Diğer cümlelerde yükleme yakın öge dolaylı tümleç değildir: A'da "birer birer" zarf tümleci, C'de "daha iyi" zarf tümleci, D'de "ben" öznedir; D'deki "insanların ortasında" dolaylı tümleçtir ama yükleme yakın değildir. B isim cümlesidir; yükleme en yakın öge "yalnızlık" öznesidir.
Soru 5 · 2016/1 · Türkçe
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?
- A)Bir süre sonra paraşütünü açtı ve yavaş yavaş yere inmeye başladı.
- B)Öğrenciler, çevreleriyle olan etkileşimlerinde birtakım sorunlar yaşıyorlar.
- C)Edison, ampulü uzun ve yorucu araştırmalardan sonra bulmuştur.
- D)Fiyatlar pahalı olduğu için alışverişimizi yarıda kesmek zorunda kaldık.
- E)Bu önemli toplantıda, onun da bir konuşma yapmasını istiyorduk.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D. "Pahalı" sözcüğü malın, ürünün niteliğini bildirir; fiyat ise yüksek ya da düşük olur. "Fiyatlar pahalı" söyleyişi sözcüğün anlamına uygun kullanılmamasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğudur; doğrusu "Fiyatlar yüksek olduğu için" ya da "Ürünler pahalı olduğu için" biçimindedir. Diğer cümlelerde anlam ve yapı bakımından sorun yoktur: A'da iki yüklem ortak özneye doğru bağlanmıştır; B'de "birtakım sorunlar" doğru kullanılmıştır; C'de nesne ve zaman ifadesi uyumludur; E'de "onun da" ifadesi başka konuşmacıların da olduğunu anlatır ve cümle dil bilgisi yönünden düzgündür.
Soru 6 · 2016/1 · Türkçe
Kapının önünden caddeye kadar uzanan yokuşu indi (I) Öfkesi birden geçmişti (II) Sokağın başında durdu (III) kendini dışarıda bulmanın şaşkınlığıyla kalakaldı. Nemli bir rüzgâr, o sonbahar gününü donduruyordu ve ihtiyar titriyordu; zira olan öylesine çabuk olmuştu ki şapkasını bile alacak vakit bulamamıştı. Kendi kendine “Neden acele ettim ki (IV)” diye düşündü.
Bu parçada numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?
- A)(.) (;) (,) (?)
- B)(:) (-) (,) (!)
- C)(.) (.) (,) (?)
- D)(.) (:) (;) (…)
- E)(.) (…) (;) (!)
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C. (I) numaralı yerde "yokuşu indi" yargısı tamamlanmış, ardından büyük harfle yeni bir cümle ("Öfkesi...") başlamıştır; bu yüzden nokta gelir. (II) numaralı yerde de "Öfkesi birden geçmişti" tamamlanmış bir cümledir ve "Sokağın" büyük harfle başladığı için yine nokta konur. (III) numaralı yerde aynı özneye bağlı sıralı iki yüklem ("durdu", "kalakaldı") ayrılmaktadır; sıralı cümleleri ayırmak için virgül kullanılır. (IV) numaralı yerde "Neden acele ettim ki" soru bildirdiği için soru işareti gerekir. Diğer seçenekler bu yerlerden en az birine yanlış işaret önerir: iki nokta, kısa çizgi, noktalı virgül, üç nokta ya da ünlem bu bağlamlara uymaz.
Soru 7 · 2016/1 · Türkçe
(I) Kültür, en kısa tanımıyla insanın doğaya eklediği maddi ve manevi varlıkların toplamıdır. (II) Tarihsel bir sürekliliğe bağlı olduğu kadar yozlaşmadan uzak koşullara da gereksinim duyan bu varlıklar, değişken değildir. (III) Bu anlamda, insanoğlunun yarattığı, ürettiği her mal, her ahlak kuralı bir “kültür ögesi”dir. (IV) Bir başka deyişle üzerimizdeki elbise de bir kültür ögesidir, kafamızın içindeki ilkeler de. (V) Genellikle fiziksel nitelik taşıyan ögelere “maddi kültür,” zihinsel ve ruhsal nitelik taşıyanlara da “manevi kültür” denir.
Yukarıdaki paragrafta numaralandırılmış cümlelerden hangisi, paragrafın anlamı ve akışı açısından uygun değildir?
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B. Paragraf kültürü tanımlayıp (I), bu tanımdan hareketle insanın ürettiği her şeyin bir kültür ögesi olduğunu açıklar (III, IV) ve bu ögeleri maddi ve manevi kültür diye sınıflandırır (V). III. cümledeki "Bu anlamda" ifadesi doğrudan I. cümledeki tanıma bağlanır. II. cümle ise kültür varlıklarının tarihsel süreklilik ve yozlaşmadan uzak koşullar gerektirdiğini ve değişken olmadığını ileri sürer; bu, tanım ve sınıflandırma çizgisinde ilerleyen akışa girmeyen, konuyu başka bir yöne çeken bir yargıdır. II. cümle çıkarıldığında I'den III'e geçiş kesintisiz olur. Diğer cümleler tanım, örnek ve sınıflandırma zincirinin doğal halkalarıdır.