2025/2 SGS Türkçe Soruları ve Çözümleri

Doğru cevap B. Yazar, akıllı cihazların, yapay zekâ araçlarının ve sosyal ağların dönüştürdüğü öğrenme sürecinin "zannedildiği kadar endişe verici olmayabileceğini" söyler. Dijital platformlara yöneltilen "okuma alışkanlığını yok etme" suçlamasına karşı çıkarak sosyal ağlar sayesinde okuma ortalamasının tarihte hiç olmadığı kadar arttığını, aynı olumlu sonucun yazma eyleminde de görüldüğünü belirtir. Teknolojinin olumsuz yönlerine değil, sağladığı yararlara dikkat çeken bu yaklaşım, yazarın teknolojinin faydalarına inandığını gösterir. Metinde yazarın yapay zekâ araçlarını kullanıp kullanmadığına, özgüvenine, kitap okumayı sevip sevmediğine ya da yazma becerisine ilişkin hiçbir bilgi yoktur; bu nedenle A, C, D ve E seçenekleri metinden çıkarılamaz.

Doğru cevap A. Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre "hiçbir" belgisiz sıfatı bitişik yazılır; bu nedenle "hiçbir şey" doğru, "hiç bir şey" yanlıştır. "Hiçbir" sözcüğü "hiç" ve "bir" sözcüklerinin kaynaşarak tek bir anlam kazanmasıyla oluşmuş kalıplaşmış bir birleşik sözcüktür; "şey" sözcüğü ise ondan ayrı yazılır. Diğer seçeneklerde yazım doğrudur: "her şey" ayrı yazılır. "Belki de" ifadesindeki "de" bağlacı sözcükten ayrı yazılır. "Biz ise" ifadesinde "ise" bağlacı ek hâline getirilmeden ayrı kullanılmıştır. "Pek az şey" öbeğindeki sözcüklerin hepsi ayrı yazılır. Bu yüzden yazım yanlışı yalnızca A seçeneğindedir.

Doğru cevap D. Düzeltme işareti, Arapça ve Farsça kökenli sözcüklerin sonundaki "-i" nispet ekini, iyelik ve belirtme hâli ekindeki "-i"den ayırt etmek için kullanılır: edebî eleştiri, millî park. "Fizik ilmi" öbeği ise bir isim tamlamasıdır; "ilim" sözcüğüne getirilen "-i" nispet eki değil, üçüncü teklik kişi iyelik ekidir (fiziğin ilmi, fizik bilimi). Bu nedenle düzeltme işareti kullanılmamalı, "fizik ilmi" yazılmalıdır. Diğer seçeneklerde düzeltme işareti doğru kullanılmıştır: "dükkân" ve "hâl" sözcüklerinde k ve l'den sonra gelen a'nın ince okunduğunu, "âşık" sözcüğünde ise a'nın uzun okunduğunu gösterir. "Edebî" sözcüğündeki işaret de nispet ekini belirtir.

Doğru cevap E. Örnek cümlede "Öğretmen anne ve baba" özne, "büyük oğullarını" belirtili nesne, "bütünleme sınavları için" amaç bildiren zarf tümleci, "Sivas'ta" dolaylı tümleç, "bırakırlar" yüklemdir: Özne – Nesne – Zarf tümleci – Dolaylı tümleç – Yüklem. E seçeneğinde "Ahmet" özne, "bütün mal varlığını" nesne, "yoksul öğrencileri okutmak için" zarf tümleci, "TEV'e" dolaylı tümleç, "bağışladı" yüklemdir; sıralama birebir aynıdır. A'da özne – nesne – zarf tümleci – zarf tümleci – yüklem dizilişi vardır, dolaylı tümleç yoktur. B'de özne – nesne – dolaylı tümleç – yüklem sıralanır. C'de nesne bulunmaz. D'de ise özne – nesne – zarf tümleci – yüklem dizilişi vardır.

Doğru cevap C. "Kömür vurmak", kömür dumanındaki zehirli gazın (karbonmonoksit) insanı zehirlemesi, başını ağrıtıp hasta etmesi anlamında kullanılır. C seçeneğinde evin bacası iyi çekmediği için kömür dumanının bütün aileye dokunduğu, onları hasta ettiği anlatılmaktadır; "vurmak" burada tam olarak "dokunmak, hasta etmek" anlamındadır. A seçeneğinde "vurmak" kalbin atmasını, çarpmasını bildirir. B seçeneğinde "zarar vermek, sarsmak" anlamındadır. D seçeneğinde bir şeyle darbe indirmek, çarpmak anlamıyla gerçek anlamda kullanılmıştır. E seçeneğinde ise dolunun ekinlere zarar vermesi, onları hasara uğratması anlatılır. Bu kullanımların hiçbirinde kişiyi hasta etme anlamı bulunmaz.

Doğru cevap A. "Bütün sürgünlüklerim" öbeğinde "bütün" sözcüğü "sürgünlüklerim" adının önüne gelerek onu miktar bakımından belirtir; belgisiz sıfattır. "Şölenlerin" sözcüğü bir kavramı karşılayan ve çekim ekleri almış bir addır (isim). "Sana" sözcüğü ikinci teklik kişi zamiri "sen"in yönelme hâlidir; zamirdir. "Olmasam da" ifadesindeki "da" ayrı yazılmış, "bile" anlamı katan bağlaçtır. "Uzatma" sözcüğü ise uzat- fiilinin emir kipinin olumsuz biçimidir; burada ad-fiil değil, çekimli bir fiildir ("sürgünümü uzatma"). Bu nedenle sıralama Sıfat – İsim – Zamir – Bağlaç – Fiil'dir. Diğer seçeneklerde en az bir sözcüğün türü yanlış verilmiştir.

Doğru cevap A. Birinci ayraçta "hatırlar" yüklemiyle yargı tamamlanmış ve ardından gelen cümle büyük harfle ("Annesiyle") başlamıştır; nokta konur. İkinci ayraçta "mi gitmeli" ile "yoksa babasıyla mı kalmalıdır" tek bir seçenekli soru cümlesinin iki parçasıdır; bu parçalar arasına virgül konur. Üçüncü ayraçta soru cümlesi tamamlandığı için soru işareti gelir. Dördüncü ayraçta "sonsuz sayıda olasılık" ifadesinden sonra bu olasılıklar örneklerle açıklanmaktadır; açıklamadan önce iki nokta kullanılır. Son ayraçta sayılan örneklerin (gezegenler, ölümler, kadınlar) devam edebileceği sezdirildiği için üç nokta konur. Diğer seçeneklerde ya soru cümlesi ünlem veya noktayla bitirilmiş ya da açıklama öncesinde iki nokta yerine başka işaret kullanılmıştır.