2017/1 SGS Mali Tablolar Analizi Soruları ve Çözümleri

Doğru cevap B. Cari oran = Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 2 = 40.000 / KVYK ise KVYK = 20.000 ₺ Sürekli sermaye, uzun vadeli yabancı kaynaklar ile özkaynakların toplamıdır: UVYK = 80.000 - 70.000 = 10.000 ₺ Pasif (aktif) toplamı = KVYK + Sürekli Sermaye = 20.000 + 80.000 = 100.000 ₺ Yabancı kaynaklar = 20.000 + 10.000 = 30.000 ₺ (ya da 100.000 - 70.000 özkaynak = 30.000 ₺) Yabancı kaynaklar / Aktif toplamı = 30.000 / 100.000 = %30 Bu oran kaldıraç oranıdır; aktiflerin %30'unun borçla, %70'inin özkaynakla finanse edildiğini gösterir. KVYK aktif toplamına eklenmeden yalnız sürekli sermaye esas alınırsa (10.000/80.000) farklı sonuçlar çıkar.

Doğru cevap E. Nakit akış tablosu, işletmenin dönem içindeki nakit giriş ve çıkışlarını esas faaliyet, yatırım ve finansman faaliyetleri itibarıyla gösterir. Sağladığı başlıca faydalar: Gelecekteki nakit planlamasına katkı (A), Finansman politikaları hakkında bilgi (B), Likidite durumunun anlaşılması (C), Kâr payı dağıtma, anapara ve faiz ödeme gücünün değerlendirilmesi (D). Dönem net kârının hangi faaliyetlerden oluştuğunu ayrıntılı gösteren tablo ise gelir tablosudur. Nakit akış tablosu tahakkuk esaslı kâr yerine nakit hareketlerine odaklanır; kârla nakit arasındaki farkı açıklasa da kârın belirlenmesinde hangi faaliyetlerin belirleyici olduğunu ayrıntılı olarak ortaya koymaz. Bu nedenle E şıkkı nakit akış tablosunun faydalarından biri değildir.

Doğru cevap E. Yatay (karşılaştırmalı) analiz, birden fazla döneme ait finansal tablolardaki kalemlerin karşılaştırılmasıdır. Her kalem için iki tarih arasındaki değişim hem tutar olarak (mutlak fark) hem de yüzde olarak (değişim / baz dönem tutarı) hesaplanır. Örneğin stoklar 100.000'den 120.000'e çıkmışsa değişim 20.000 ve %20'dir. Dikey analiz, tek bir dönemde kalemlerin toplam içindeki payını (ör. aktif toplamına oranını) gösterir (A yanlış). Trend analizi, birden çok dönemi bir baz yıla göre endeksler; tutar farkı değil trend yüzdesi verir (B yanlış). Oran analizi, kalemler arasındaki ilişkiyi oranlarla inceler (C yanlış). Kredi analizi bir analiz tekniği değil, analizin amacına göre bir türdür (D yanlış).

Doğru cevap E. Pasif (kaynak) toplamı aktif toplamına eşittir: 60.000 ₺. Sürekli sermaye = Uzun vadeli yabancı kaynaklar + Özkaynaklar = 50.000 ₺ Kısa vadeli yabancı kaynaklar = Pasif toplamı - Sürekli sermaye KVYK = 60.000 - 50.000 = 10.000 ₺ Bütün borçlar (yabancı kaynaklar) = KVYK + UVYK = 40.000 ₺ UVYK = 40.000 - 10.000 = 30.000 ₺ (Kontrol: Özkaynaklar = 60.000 - 40.000 = 20.000 ₺; UVYK + Özkaynak = 30.000 + 20.000 = 50.000 ₺ sürekli sermayeye eşittir.) UVYK / KVYK = 30.000 / 10.000 = 3,0 Oran, borçların vade yapısının ağırlıklı olarak uzun vadeli olduğunu gösterir. Diğer şıklar bu hesaplamayla elde edilemez.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı B şıkkıdır.

Hadi gel, durumu hayal edelim:

1. Neden Net İşletme Sermayesi (NIS) Değişmez?

Öncelikle Net İşletme Sermayesi formülüne bakalım: > Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yükümlülükler

Olayımız şuydu: İşletme, kısa vadeli banka kredi borcunu (bu bir Kısa Vadeli Yükümlülüktür) nakit (bu bir Dönen Varlıktır) ile ödedi.

• Dönen Varlıklar: Nakit azaldı. (Eksi)
• Kısa Vadeli Yükümlülükler: Borç azaldı. (Eksi)

Gördün mü? İşletmenin cebinden para çıktı (Dönen Varlıklar azaldı) ama aynı anda borç listesindeki bir satır da silindi (Kısa Vadeli Yükümlülükler azaldı).

Formülde ne oluyor? Eğer Dönen Varlıklar 100 TL azalır ve Kısa Vadeli Yükümlülükler de 100 TL azalırsa, aradaki fark (Net İşletme Sermayesi) hiç değişmez. > Örnek: Varlıklar 500, Borçlar 300 olsun. NIS = 200. > Nakit ile 100 TL borç ödenirse: Varlıklar 400, Borçlar 200 olur. > Yeni NIS = 400 - 200 = 200. (Değişmedi!)

Bu yüzden "Net İşletme Sermayesi değişmez" diyen şıklar (A ve B) mantıksal olarak doğru yoldadır. C, D ve E şıkları bu kurala aykırı olduğu için elenir.

2. Neden Cari Oran Artar?

Şimdi Cari Oran'a bakalım: > Cari Oran = Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yükümlülükler

Burada önemli bir matematik kuralı vardır: Eğer pay ve payda aynı oranda azalır (veya aynı tutarda düşerse), oran genellikle artar.

Bunu somut bir örnekle görelim:

• Başlangıçta: Dönen Varlıklar = 1000 TL, Kısa Vadeli Borçlar = 500 TL.
• Cari Oran = 1000 / 500 = 2.00
• İşlem Sonrası: 100 TL nakit ile 100 TL borç ödenir.
• Yeni Dönen Varlıklar = 900 TL
• Yeni Kısa Vadeli Borçlar = 400 TL
• Yeni Cari Oran = 900 / 400 = 2.25

Gördün mü? Oran 2.00'den 2.25'e çıktı, yani arttı.

Neden böyle oluyor? Çünkü borçlar (payda), varlıklardan (pay) daha küçük bir sayıydı. Aynı tutarı her ikisinden çıkardığımızda, borçların yüzdesel düşüşü daha büyük olur. Bu da bölme işleminin sonucunu büyütür.

Özet ve Sonuç

• Net İşletme Sermayesi: Dönen varlıklar ve kısa vadeli borçlar aynı miktarda azaldığı için fark değişmez. (Değişmez)
• Cari Oran: Pay ve payda aynı miktarda azalsa da, payda (borç) daha küçük olduğu için oran büyür. (Artar)

Bu mantıkla doğru cevap B şıkkıdır: "Net işletme sermayesi değişmez, cari oranı artar."

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor? Bu soruyu çözmek için "Finansal Oran Analizi" konusundaki şu iki temel kavramı iyi bilmelisin:

• Net İşletme Sermayesi formülü ve nakit çıkışı ile borç ödenmesinin formül üzerindeki etkisi.
• Cari Oran'ın matematiksel davranışı (Pay ve paydanın aynı miktarda azalması durumunda oranın nasıl değiştiği).

Başarılar dilerim!