2025/1 SGS Mali Tablolar Analizi Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu bir muhasebe öğrencisi gibi adım adım çözelim. Sorunun mantığını kavramak için temel bir denklemi hatırlamamız yeterli.

1. Neden Doğru Cevap B (20.000 ₺)?

Bu sorunun temelinde "Bilanço Eşitliği" ilkesi yatar. Her işletmenin aktifleri (varlıkları), kaynaklarına (borçlar + özkaynaklar) eşit olmalıdır.

Formül şudur: Aktif = Borçlar + Özkaynaklar

Soruda bize şu bilgiler veriliyor:

• Aktif Toplamı: 50.000 ₺
• Borç Oranı: %60

Buradan yola çıkarak şu adımları izleyebiliriz:

• Özkaynak Oranını Bulalım: Eğer finansmanın %60'ı borç ise, geri kalan kısmı kesinlikle özkaynaktır.
• %100 (Toplam) - %60 (Borç) = %40 (Özkaynak Oranı)

• Özkaynak Tutarını Hesaplayalım: Aktif toplamının %40'ı bize özkaynak tutarını verir.
• 50.000 ₺ x %40 = 20.000 ₺

Alternatif bir yol daha vardır: Önce borç miktarını bulup aktiften çıkarmak.

• Borç = 50.000 x %60 = 30.000 ₺
• Özkaynak = Aktif (50.000) - Borç (30.000) = 20.000 ₺

Sonuç olarak, işletmenin özkaynakları 20.000 ₺'dir. Bu yüzden doğru cevap B şıkkıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) 10.000: Bu cevap, muhtemelen %20'lik bir oranla veya hesap hatasıyla bulunmuş. Mantıksal bir dayanağı yok.
• C) 24.000: Bu, %40'ın yerine %48 gibi yanlış bir oranla hesaplanmış olabilir.
• D) 30.000: Bu şık Borç miktarını bulma hatasıdır. Öğrenciler bazen soruda "özkaynak" istendiğini unutup, %60'lık borç oranını hesaplarlar (50.000 x 0,60 = 30.000). Bu en sık yapılan tuzaktır.
• E) 36.000: Bu, %72 gibi rastgele bir oranla veya borç ve özkaynak karıştırılarak yapılan büyük bir hesap hatasıdır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Bilanço Eşitliği" ve "Finansman Oranları" konularını iyi bilmelisin.

Özetle şunu ezberlemelisin: Bir işletmenin varlıkları (aktifleri) ya borçlanma yoluyla (kaynaklar) ya da ortakların sermaye ve karları ile (özkaynaklar) finanse edilir. Eğer borç oranını biliyorsan, özkaynak oranını bulmak için 100'den borç oranını çıkarman yeterlidir.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun mantığını kavradığında benzer soruları çözmek çok kolaylaşacak.

1. Neden Doğru Cevap B (7,5) Şıkkıdır?

Bu sorunun temelinde "Finansal Oranlar Arasındaki İlişki" yatar. Sanki bir denklem kuruyormuş gibi düşünelim:

• Verilenler:
• Özsermaye Kârlılığı (ROE) = %15
• Varlıkların Özkaynaklara Oranı = 2 (Bu, "Varlıklar / Özkaynak = 2" demektir).

• Bulmamız Gereken:
• Varlık Kârlılığı (ROA) = ?

Burada akılda kalması gereken çok basit bir formül vardır: > Varlık Kârlılığı = Özsermaye Kârlılığı ÷ Varlıkların Özkaynaklara Oranı

Neden böyle? Çünkü özsermaye kârlılığı, kârın ne kadar özsermaye üzerinden elde edildiğini gösterir. Varlıkların özkaynaklara oranı ise, bu özsermayenin ne kadarını borçla desteklediğimizi (kaldıraç etkisini) gösterir. Kârı, özsermaye üzerinden çıkardığımızda, tüm varlıklar üzerinden kârı bulmak için bu oranı böleriz.

Hesaplayalım:

• %15'i, 2'ye böleriz.
• 15 ÷ 2 = 7,5

Sonuç %7,5 çıkar ve bu da B şıkkına tekabül eder.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıklar, formülün mantığını yanlış kurarak veya işlem hatası yaparak elde edilen sonuçlardır:

• A) 5: Bu şık, 15'i 3'e bölmeye çalışmak gibi bir mantık hatası içerir veya yanlış bir oranlama yapılmıştır. Doğru oran 2'dir, 3 değil.
• C) 10: Bu şık, 15 ile 2'yi çarparak 30 eder, sonra yarısını alıp 15'e bölmek gibi karmaşık ve gereksiz bir işlem sonucu olabilir. Ya da 15'ten 5 çıkarmak gibi basit bir çıkarma hatasıdır.
• D) 15: Bu şık, soruda verilen Özsermaye Kârlılığı'nı olduğu gibi yazmaktır. Öğrenci formülü hatırlamayıp sadece sorudaki ilk sayıyı seçerse bu hataya düşer.
• E) 30: Bu şık, 15 ile 2'yi çarparak bulunur (15 x 2 = 30). Bu en yaygın hatadır. Formülde bölme işlemi vardır, çarpma değil. Eğer öğrenci "oranlar çarpılır" diye düşünürse bu şıkkı işaretler.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Finansal Oran Analizi" konusundaki DuPont Analizi'nin temel mantığını veya Kaldıraç Etkisi'ni bilmek gerekir.

Özetle şunu ezberlemelisin: > Varlık Kârlılığı (ROA), Özsermaye Kârlılığı (ROE)'den daha düşüktür (borç varsa). Aradaki farkı bulmak için ROE'yi, Varlık/Özkaynak oranına bölersin.

Formül: ROA = ROE / (Varlık / Özkaynak)

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı C) 10'dur.

Hadi gel, bu işin mantığını birlikte kuralım:

1. Neden C Şıkkı Doğru? (Adım Adım Çözüm)

Öncelikle elimizdeki verileri bir kağıda yazalım:

• Net Satışlar: 80.000 ₺
• Net Kârlılık Oranı: %25
• Pasif Toplamı: 500.000 ₺ (Bilindiği gibi, bilançonun pasif tarafı toplam varlıklara eşittir. Yani Toplam Varlık = 500.000 ₺)
• Dönen Varlık Oranı: %60

Adım 1: Net Kârı Bulalım Soruda "Net Kârlılık Oranı %25" denmiş. Bu oran, net satışların ne kadarının kâr olduğunu gösterir.

• Hesap: 80.000 ₺ x %25 = 20.000 ₺ Net Kâr.

Adım 2: Duran Varlık Miktarını Bulalım Toplam Varlık 500.000 ₺. Dönen varlıklar toplamın %60'ı. Geriye kalan kısım Duran Varlıklar'dır.

• Dönen Varlık Oranı: %60
• Duran Varlık Oranı: %100 - %60 = %40
• Duran Varlık Miktarı: 500.000 ₺ x %40 = 200.000 ₺

Adım 3: Duran Varlık Kârlılığını Hesaplayalım Burada dikkat etmemiz gereken en önemli nokta şudur: Net kâr, duran varlıkların da dönen varlıkların da ortak ürünüdür. Ancak soru bize "Duran Varlık Kârlılığı"nı soruyor. Muhasebe mantığında, duran varlıkların kârlılığı hesaplanırken, Net Kâr'ı Duran Varlık'a böleriz.

• Formül: (Net Kâr / Duran Varlık) x 100
• Hesap: (20.000 / 200.000) x 100
• Sonuç: %10

Gördün mü? Sonuç tam olarak 10 çıktı. Bu yüzden doğru cevap C şıkkıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların yanlış olmasının sebebi, genellikle formülde kullanılan sayıların karıştırılmasıdır:

• A) 7 ve B) 8: Bu sayılar, muhtemelen "Dönen Varlık Kârlılığı" veya toplam varlık kârlılığı ile karıştırılarak yanlış hesaplanmış sayılardır.

Doğru cevap: C

Doğru cevap B şıkkıdır çünkü ilk yıl Satıcılar bakiyesi 450.000 ₺'den 0 ₺'ye düştüğü için bu, başlangıç değerinin tamamının kaybedildiği anlamına gelir ve bu durum %100'lük bir azalmayı ifade eder; ikinci yıl ise bakiye 0 ₺'den 200.000 ₺'ye çıktığında artış oranını hesaplamak için formülde (Yeni Değer - Eski Değer) / Eski Değer kullanılır ve payda (eski değer) sıfır olduğu için bu işlem matematiksel olarak tanımsızdır, yani artış oranı hesaplanamaz. Diğer şıkların yanlış olmasının nedeni ise ilk değişimi %100'den fazla veya %50 gibi hatalı oranlarla tanımlamaları veya ikinci yılın artış oranını sıfıra bölme hatası yaparak %50, %100 veya %200 gibi geçersiz sonuçlar üretmeleridir. Bu soruyu çözebilmek için "Bilanço kalemlerinde dönemler arası değişim oranı" formülünü ve özellikle paydanın sıfır olduğu durumlarda oran hesaplamasının imkansız olduğunu bilmek gerekir. Sonuç olarak, ilk yıl %100 azalma gerçekleşmiş ve ikinci yıl sıfırdan başlayarak artış oranı hesaplanamadığı için doğru seçenek B'dir.

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek adım adım çözelim. Sorunun mantığını anlamak için önce verileri inceleyelim.

1. Sorunun Mantığı Nedir? Soruda bize Duran Varlıkların Toplam Varlıklara Oranı verilmiş:

• 1. Yıl: %40
• 2. Yıl: %35
• 3. Yıl: %30

Bu oran azalmaktadır. Yani işletmenin sahip olduğu toplam varlıkların içinde, "duran varlıklar" (fabrika, makine, bina gibi uzun vadeli ve nakde çevrilmesi zor olanlar) payı küçülüyor. Bu ne anlama gelir?

Eğer duran varlıkların oranı düşüyorsa, ya duran varlıklar azalmıştır ya da dönen varlıklar (nakit, alacaklar, stoklar gibi kısa sürede nakde çevrilebilenler) toplam varlıklar içinde daha büyük bir pay kaplamaya başlamıştır.

İşletme, elindeki kaynakları daha çok likit (nakde çevrilebilir) hale getiriyor demektir. Bu durum, işletmenin nakit akışını güçlendirmeye veya kısa vadeli borçlarını ödemeye hazırlanmaya işaret eder.

2. Neden Doğru Cevap C Şıkkıdır? C) İşletme varlıklarını daha likit hâle getirmektedir.

• Açıklama: "Likit", nakde çevrilebilirlik demektir. Dönen varlıkların oranı artarken duran varlıkların oranı azalıyorsa, işletme varlık yapısını daha likit (daha nakde yakın) bir yapıya dönüştürüyor demektir. Bu, verilen verilerle (oranın düşmesiyle) tam olarak örtüşen tek mantıklı durumdur.

3. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) İşletmenin sermaye yatırımları artmaktadır: Sermaye yatırımları genellikle duran varlıkları (makine, bina) artırır. Eğer duran varlıkların oranı düşüyorsa, bu şık çelişir. Sermaye yatırımları artarsa duran varlıkların oranı artmalıydı.
• B) İşletme daha fazla uzun vadeli borç almıştır: Uzun vadeli borçlar genellikle duran varlık alımını finanse eder. Eğer uzun vadeli borç alınıp duran varlık alınsaydı, duran varlıkların oranı artardı. Soruda oran düştüğü için bu şık da yanlıştır.
• D) İşletmenin özkaynak kârlılığı azalmaktadır: Bu oran (duran varlık/toplam varlık), doğrudan kârlılık oranını (ROE) göstermez. Kârlılık, karın ne kadarı özkaynaktan elde edildiğine bakar. Sadece varlık yapısının değişmesi, kârlılığın azaldığını kanıtlamaz.
• E) İşletmenin stok seviyeleri artmaktadır: Stoklar "dönen varlıktır". Evet, stoklar artarsa duran varlık oranı düşebilir. Ancak soruda sadece "dönen varlıkların arttığı" genel bir durum vardır. Stokların artması tek başına bir zorunluluk değildir; işletme nakit veya alacakları artırarak da bu oranı düşürebilir. Bu yüzden "stok seviyeleri artmaktadır" demek, "varlıklar daha likit hâle gelmektedir" kadar kesin ve doğru bir yargı değildir. C şıkkı tüm durumu kapsar.

4. Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor? Bu soruyu çözmek için Bilanço Analizi ve Varlık Yapısı konularını bilmelisin.

Özellikle şunları ayırt etmelisin:

• Duran Varlıklar: Uzun vadeli, nakde çevrilmesi zor olanlar (Bina, Makine).
• Dönen Varlıklar: Kısa vadeli, nakde çevrilebilir olanlar (Nakit, Alacaklar, Stoklar).
• Likidite: Bir varlığın nakde çevrilme hızı.

Özetle: Duran varlık oranı düşüyorsa, işletme elindeki kaynakları daha likit (dönen) hale getirmiştir. Doğru cevap C'dir.

Bu soruyu çözmek için önce 2023 yılındaki bilanço yapısını oranlardan yola çıkarak adım adım bulmalı, ardından 2024 yılındaki yabancı kaynak verisini hesaplayıp son olarak istenen toplamı elde etmeliyiz.

Öncelikle 2023 yılı için Yabancı Kaynak Oranı (Kaldıraç Oranı) 0,60 olarak verilmiş; bu oran, Yabancı Kaynakların Toplam Varlıklara oranıdır. 2023'te Dönen Varlıklar 20.000 ₺ ve Duran Varlıklar 80.000 ₺ olduğundan, Toplam Varlıklar 100.000 ₺'dir. Bu durumda 2023 Yabancı Kaynakları toplamı 100.000 × 0,60 = 60.000 ₺ olur. Bilanço denklemine göre (Varlıklar = Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklar), 2023 Özkaynakları 100.000 - 60.000 = 40.000 ₺ olarak bulunur.

Şimdi 2024 yılına geçelim. Soruda 2023 Cari Oranı'nın 1 olduğu belirtilmiş; Cari Oran (Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) 1 ise, Dönen Varlıklar ile Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar eşittir. 2024'te cari oran bir önceki yıla göre %50 artarak 1,5 seviyesine gelir. Önce 2024 Dönen Varlıklarını bulmamız gerekir; ancak önce 2024 Yabancı Kaynak Oranı'na bakalım. 2023'teki oran 0,60 iken 2024'te %25 artmıştır; bu artış 0,60'ın %25'i olan 0,15 eklenerek 0,75 oranını verir. 2024 Toplam Varlıklarını hesaplayalım: Dönen Varlıklar (bilinmiyor) + Duran Varlıklar (70.000). Burada bir döngü var, dolayısıyla önce 2024 Özkaynaklarını ve Yabancı Kaynaklarını ilişkilendirelim. 2024 Özkaynakları 25.000 ₺ olarak verilmiş. Yabancı Kaynak Oranı = Yabancı Kaynaklar / (Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklar) formülünden; 0,75 = YK / (YK + 25.000) olur. Buradan YK = 0,75(YK + 25.000) => 0,25YK = 18.750 => 2024 Yabancı Kaynakları Toplamı 75.000 ₺ bulunur.

2024 Yabancı Kaynakları toplamı 75.000 ₺ ise, bunu Kısa Vadeli ve Uzun Vadeli olarak ayırmamız gerekir. 2024 Cari Oranı 1,5'tir ve Dönen Varlıklar = Kısa Vadeli YK × 1,5'tir. Ayrıca 2024 Toplam Varlıklar = Yabancı Kaynaklar (75.000) + Özkaynaklar (25.000) = 100.000 ₺'dir. Duran Varlıklar 70.000 ₺ olduğuna göre, Dönen Varlıklar 100.000 - 70.000 = 30.000 ₺ olur. Cari Oran 1,5 olduğundan, Kısa Vadeli YK = 30.000 / 1,5 = 20.000 ₺ olur. 2024 Uzun Vadeli Yabancı Kaynakları ise Toplam YK (75.000) - Kısa Vadeli YK (20.000) = 55.000 ₺ olarak hesaplanır.

Son olarak soruda istenen toplamı bulalım: 2023 Özkaynakları (40.000 ₺) + 2024 Uzun Vadeli Yabancı Kaynakları (55.000 ₺) = 95.000 ₺.

Diğer şıkların yanlış olmasının nedeni, hesaplamalarda oran artışlarının (yüzde artış vs. çarpan) yanlış yorumlanması, 2024 cari oranı ile kısa vadeli yabancı kaynağı arasındaki ilişkiyi kuramama veya 2023 özkaynak hesabında hata yapılmasıdır. Bu soruyu çözebilmek için Bilanço oranları (Yabancı kaynak oranı, Cari oran), Bilanço denklemi (Varlıklar = Kaynaklar) ve yüzde artış hesaplamaları konularını iyi bilmek gerekir.

Doğru cevap, hesaplamalar sonucunda 95.000 ₺'yi veren E seçeneğidir.

Doğru cevap D şıkkıdır çünkü bilançoda toplam kaynak toplam varlığa eşit olduğundan iki oran birlikte dönen varlıkları ve kısa vadeli yabancı kaynakları aynı ölçekte verir. Toplam kaynaklar 100 alınırsa kısa vadeli yabancı kaynaklar %20 ile 20 olur. Devamlı sermaye (uzun vadeli yabancı kaynaklar ve özkaynaklar) 100 - 20 = 80'dir. Duran varlıkların devamlı sermayeye oranı 0,75 olduğundan duran varlıklar 0,75 x 80 = 60, dönen varlıklar 100 - 60 = 40'tır. Cari oran 40 / 20 = 2 olup D şıkkıyla tutar.

A şıkkı yanlıştır çünkü 0,5 cari oranı dönen varlıkların kısa vadeli borçların yarısı olmasını gerektirir. B şıkkı yanlıştır çünkü 1 cari oranı dönen varlıklarla kısa vadeli borçların eşitliğini gerektirir. C şıkkı yanlıştır çünkü 1,2 dönen varlıkları 24 kabul etmek demektir ve hesapla uyuşmaz. E şıkkı yanlıştır çünkü 2,5 dönen varlıkları 50 kabul etmek demektir ve duran varlıkların 60 olmasıyla çelişir.

Bilinmesi gereken kural: Devamlı sermaye, toplam kaynaklardan kısa vadeli yabancı kaynaklar çıkarılarak bulunur ve cari oran dönen varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklara bölümüdür.