2026/1 SGS Mali Tablolar Analizi Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu çözmek için finansal analizde sıkça kullanılan "DuPont Analizi"ni hatırlaman gerekir; bu analize göre Özkaynak Kârlılığı (ROE), Dönem Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Sermaye Çarpanı'nın çarpımına eşittir. Soruda verilen değerleri bu formüle yerleştirdiğimizde: %40 (0,40) çarpı 0,5 çarpı 4 sonucunda 0,80 yani %80 elde ederiz, bu yüzden doğru cevap E şıkkıdır. Diğer şıklar ise bu çarpma işleminin hatalı yapılması veya oranların toplanması gibi mantık hataları sonucu ortaya çıkmıştır; bu soruyu çözebilmek için finansal oranlar arasındaki ilişkiyi ve DuPont formülünü bilmek gerekir.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun mantığını kavramak için önce temel formülleri hatırlayalım.

1. Neden Doğru Cevap B Şıkkıdır?

Öncelikle şunu bilmemiz gerekir: Brüt Kârlılık Oranı ve Satışların Maliyeti Oranı birbirinin tamamlayıcısıdır. Yani, bir işletmenin eline geçen net satışların %100'ü iki parçaya bölünür:

• Brüt Kâr (İşletmenin kazancı)
• Satışların Maliyeti (Ürünü üretmek için harcanan para)

Formül şöyledir: > Satışların Maliyeti Oranı = %100 - Brüt Kârlılık Oranı

Şimdi sorudaki verileri bu formüle uygulayalım:

• 2024 Yılı:
• Brüt Kârlılık: %40
• Satışların Maliyeti: %100 - %40 = %60
• (Yani, 100 TL'lik satışta 60 TL maliyet vardı.)

• 2025 Yılı:
• Brüt Kârlılık: %30 (Düşmüş)
• Satışların Maliyeti: %100 - %30 = %70
• (Yani, 100 TL'lik satışta 70 TL maliyet oldu.)

Sonuç: Maliyet oranı 2024'te %60 iken, 2025'te %70'e çıkmıştır. Aradaki fark: %70 - %60 = %10

Bu durumda, satışların maliyetinin net satışlar içindeki payı %10 artmıştır. Bu yüzden doğru cevap B şıkkıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların yanlış olmasının sebebi, genellikle "brüt kârın düşüş miktarı" ile "maliyetin artış miktarı" karıştırılmasıdır.

• A Şıkkı (%5): Hesaplama hatasıdır. Brüt kârın %10 düştüğünü görüp, maliyetin de yarısı kadar arttığını sanmak gibi bir mantık hatası olabilir.
• C, D ve E Şıkları (%15, %20, %25): Bu şıklar, brüt kârın düşüş miktarını (%10) yanlış bir şekilde maliyet artışına eklemek veya formülü tamamen yanlış kurmak sonucu ortaya çıkar. Örneğin, "Brüt kâr %40'tan %30'a düştü, yani %10 düştü. Demek ki maliyet %10 arttı" diyenler doğru cevabı bulur. Ancak bazı öğrenciler "Brüt kâr %40, maliyet %60. Fark %20'dir" gibi yanlış bir çıkarsama yaparak D şıkkına gelebilirler. Soru bize "ne kadar arttığını" soruyor, "farkı" değil.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Finansal Tablolar ve özellikle Gelir Tablosu Analizi konusundaki şu iki temel kuralı bilmelisiniz:

• Brüt Kâr ve Satışların Maliyeti İlişkisi: Net satışlar %100 kabul edilir. Brüt kâr oranı düştüğünde, otomatik olarak Satışların Maliyeti oranı artar. İkisinin toplamı her zaman %100'dür.
• Oran Analizi: Yıllar arası değişimi hesaplamak için önce her yılın maliyet oranını bulup, sonra bu iki oranı birbirinden çıkarmak gerekir.

Özetle: Brüt kâr %10 düştüyse, maliyet %10 artar. Cevap B'dir.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı C) 220.000 TL'dir.

İşte mantığı ve çözüm yolu:

1. Neden C Şıkkı Doğru? (Çözüm Mantığı)

Bu soruda "Dolaylı Yöntem" ile Faaliyetlerden Sağlanan Nakit Akışı'ni bulmamız isteniyor. Bu yöntemde işimiz şudur: Net Kârı alıp, nakit akışını etkileyen kalemleri (amortisman ve alacaklar) ona ekleyip çıkarıyoruz.

Formülümüz şudur: > Faaliyet Nakit Akışı = Net Kâr + Amortisman - Ticari Alacaklardaki Artış

Şimdi verileri yerine koyalım:

• Net Kâr: 210.000 ₺ (Bu işin başlangıç noktası).
• Amortisman Gideri: 40.000 ₺.
• Neden ekliyoruz? Çünkü amortisman, işletmenin kasasından para çıkarmadan sadece muhasebe defterine yazılan bir giderdir. Net kârı düşürmüştür ama nakit akışını etkilememiştir. Bu yüzden net kâra ekleyerek geri getiririz.
• Ticari Alacaklardaki Artış: 30.000 ₺.
• Neden çıkarıyoruz? Alacaklarda artış olması, malı sattığımız halde müşterilerden henüz parayı almadığımız anlamına gelir. Net kârımızda bu satış kârı var ama kasaya giren nakit yok. Bu yüzden net kârdan çıkarıyoruz.

Hesap: 210.000 (Net Kâr) \+ 40.000 (Amortisman Ekle) \- 30.000 (Alacak Artışı Çıkar) = 220.000 ₺

Sonuç 220.000 olduğu için doğru cevap C şıkkıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) 140.000: Bu cevap, amortismanı eklemeyip alacak artışını çıkarmakla (210-30-40) veya mantığı tamamen tersine çevirmekle elde edilmiş bir hatadır.
• B) 180.000: Bu cevap, amortismanı eklemeyip sadece alacak artışını çıkarmakla (210-30) elde edilmiştir. Amortismanın eklenmesi gerektiği unutulmuştur.
• D) 250.000: Bu cevap, alacak artışını çıkarmayıp eklemekle (210+40+30) elde edilmiştir. Alacak artışı nakit çıkışı değil, nakit girişi eksikliği olduğu için çıkarılması gerekir.
• E) 280.000: Bu cevap, hem amortismanı hem de alacak artışını eklemekle (210+40+30) bulunmuştur. Alacak artışının çıkarması gerektiği hatası yapılmıştır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Nakit Akış Tablosu" konusunu, özellikle "Faaliyetlerden Sağlanan Nakit Akışı" hesaplamasını ve "Dolaylı Yöntem" mantığını iyi bilmelisin.

Kritik Kurallar:

• Amortisman: Net kârdan düşülmüş bir giderdir, nakit çıkışı değildir. Net kâra EKLENİR.
• Dönen Varlıklardaki Artış (Alacak vb.): Satış yapıldı ama para alınmadı. Nakit azalmış gibi davranılır. Net kârdan ÇIKARILIR.
• Dönen Varlıklardaki Azalış: Para tahsil edildi. Nakit artar. Net kâra EKLENİR.

Özetle; Net Kâr + Amortisman - Alacak Artışı formülünü ezberlersen bu soruları rahatça çözebilirsin.

Doğru cevap C şıkkıdır çünkü nakit oranı = (hazır değerler + menkul kıymetler) / kısa vadeli yabancı kaynaklar formülüyle önce KVYK, sonra net çalışma sermayesiyle dönen varlıklar bulunur.

Adım 1: Pay = 20.000 + 30.000 = 50.000 ₺.

Adım 2: KVYK = 50.000 / 0,50 = 100.000 ₺.

Adım 3: Net çalışma sermayesi = dönen varlıklar − KVYK olduğundan dönen varlıklar = 10.000 + 100.000 = 110.000 ₺; C şıkkıyla tutar.

A şıkkı yanlıştır çünkü 90.000 ₺, net çalışma sermayesinin KVYK'ya eklenmesi yerine çıkarılmasıyla bulunur.

B şıkkı yanlıştır çünkü 100.000 ₺ dönen varlıklar değil KVYK tutarıdır; nakit oranının paydası dönen varlıklar değildir.

D şıkkı yanlıştır çünkü 120.000 ₺, net çalışma sermayesinin iki kez eklenmesi gibi hatalı bir işlemle ortaya çıkar.

E şıkkı yanlıştır çünkü 130.000 ₺ formüllerle bulunan 110.000 ₺ ile tutmaz.

Bilinmesi gereken kural: Nakit oranının paydası kısa vadeli yabancı kaynaklardır; dönen varlıklar = net çalışma sermayesi + kısa vadeli yabancı kaynaklar.

Bu soruyu çözmek için önce finansal oranların formüllerini hatırlayalım ve adım adım ilerleyelim. Soruda bize cari oran verilmiş ve bu oranı kullanarak dönen varlıklar toplamını bulmamız gerekiyor. Cari oran, Dönen Varlıkların Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklara (KVK) oranıdır (Cari Oran = Dönen Varlıklar / KVK). Verilenlere göre KVK 20.000 ₺ ve oran 1,5'tir; bu durumda Dönen Varlıklar = 1,5 x 20.000 = 30.000 ₺ olur. Ancak soru bizden duran varlıklar toplamını istiyor. Bunu bulmak için ikinci veriyi, yani duran varlıkların devamlı sermayeye oranını kullanmamız gerekir. Öncelikle bilançonun temel eşitliğini hatırlayalım: Varlıklar = Kaynaklar. Varlıklar Dönen Varlıklar + Duran Varlıklar, Kaynaklar ise Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklardan oluşur. Burada "Devamlı Sermaye", Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar ile Özkaynakların toplamıdır. Bilanço eşitliğine göre: Dönen Varlıklar + Duran Varlıklar = Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Devamlı Sermaye. Bilinenleri yerine koyarsak: 30.000 + Duran Varlıklar = 20.000 + Devamlı Sermaye. Buradan Devamlı Sermaye = Duran Varlıklar - 10.000 çıkar. Şimdi ikinci oranı kullanalım: Duran Varlıklar / Devamlı Sermaye = 0,80. Yerine koyarsak: Duran Varlıklar / (Duran Varlıklar - 10.000) = 0,80. Bu denklemi çözersek: Duran Varlıklar = 0,80 * (Duran Varlıklar - 10.000) -> Duran Varlıklar = 0,80*Duran Varlıklar - 8.000 -> 0,20*Duran Varlıklar = 8.000 -> Duran Varlıklar = 40.000 ₺ bulunur.

Bu hesaplamalar sonucunda doğru cevap B) 40.000 şıkkıdır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu kısaca açıklayalım:

• A) 30.000: Bu değer, hesapladığımız "Dönen Varlıklar" toplamıdır, sorunun istediği duran varlıklar değil.
• C, D ve E şıkları: Bu değerler, yukarıdaki denklemde yapılan işlem hatalarından veya oranların yanlış yorumlanmasından kaynaklanan yanlış sonuçlardır.

Bu soruyu çözebilmek için cari oran, duran varlıklar/devamlı sermaye oranı ve bilanço eşitliği (Varlıklar = Kaynaklar) konularını iyi bilmek ve bunları birbiriyle ilişkilendirerek denklem kurmak gerekir.

Sonuç olarak, verilen oranlar ve veriler kullanılarak yapılan hesaplamalar sonucunda işletmenin duran varlıklar toplamı 40.000 ₺ olarak bulunmuştur.

Bu soruyu çözmek için gelir tablosundaki temel formülleri ve oranların ne anlama geldiğini adım adım inceleyelim. Sorunun doğru cevabı A) 10.000'dir.

İşte adım adım çözüm mantığı:

1. Doğru Cevabın (A Şıkkı) Mantığı Nedir?

Öncelikle elimizdeki verileri birbiriyle bağlayalım:

• Brüt Satış Kârı Oranı: 0,30 (yani %30)
• Faaliyet Kârı Oranı: 0,20 (yani %20)
• Satışların Maliyeti: 70.000 ₺

Burada en kritik nokta şudur: Brüt Satış Kârı ile Faaliyet Kârı arasındaki fark, doğrudan Faaliyet Giderleri'dir.

Bunu şöyle düşünebiliriz:

• Önce Satış Kârı Oranları arasındaki farkı bulalım:
• Brüt Satış Kârı Oranı (0,30) - Faaliyet Kârı Oranı (0,20) = 0,10 (yani %10).
• Bu %10'luk oran, işletmenin brüt kârından çıktıktan sonra kalan ve faaliyet giderlerine giden kısımdır. Yani Faaliyet Giderleri Oranı %10'dur.

• Şimdi bu oranı para birimine çevirmek için Net Satışları bulmamız gerekir.
• Bilinen: Satışların Maliyeti = 70.000 ₺.
• Brüt Satış Kârı Oranı %30 ise, Satışların Maliyeti Oranı %70'tir (1 - 0,30).
• Formül: Net Satışlar = Satışların Maliyeti / Satışların Maliyeti Oranı
• Hesap: 70.000 / 0,70 = 100.000 ₺ (Net Satışlar).

• Son olarak Faaliyet Giderlerini hesaplayalım:
• Yöntem 1: Net Satışlar (100.000) x Faaliyet Giderleri Oranı (0,10) = 10.000 ₺.
• Yöntem 2 (Daha Basit): Brüt Satış Kârı (100.000 x 0,30 = 30.000) - Faaliyet Kârı (100.000 x 0,20 = 20.000) = 10.000 ₺.

Sonuç olarak, faaliyet giderleri 10.000 ₺'dir.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• B) 15.000 ve C) 20.000: Bu şıklar, genellikle öğrencilerin "Satışların Maliyeti" (70.000) ile oranları çarparak veya oranları toplayarak yanlış bir mantık kurmalarından kaynaklanır. Örneğin, 70.000'in %20'si alınarak 14.000 (yaklaşık 15.000) bulunmaya çalışılmış olabilir. Ancak oranlar "Net Satışlar" üzerinden hesaplanır, "Satışların Maliyeti" üzerinden değil.
• D) 30.000: Bu şık, Brüt Satış Kârı'nın (Net Satış 100.000 x 0,30) değeridir. Soru bize Brüt Kârı değil, Faaliyet Giderlerini sormaktadır.
• E) 40.000: Bu şık, muhtemelen Net Satışlar (100.000) ile Faaliyet Kârı Oranı'nın (0,20) çarpımı olan 20.000 ile Brüt Kâr (30.000) arasındaki farkın yanlış hesaplanması veya oranların tersine çevrilerek bulunmuş bir hatadır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Gelir Tablosu Hesaplamaları ve Oran Analizi konularını iyi bilmelisin. Özellikle şu formül zincirini ezberlemelisin:

• Net Satışlar = Satışların Maliyeti / (1 - Brüt Satış Kârı Oranı)
• Faaliyet Giderleri = Net Satışlar x (Brüt Satış Kârı Oranı - Faaliyet Kârı Oranı)

Özetle; oranlar her zaman Net Satışlar baz alınarak hesaplanır ve Brüt Kâr ile Faaliyet Kârı arasındaki fark, doğrudan Faaliyet Giderleri'ni verir.

Bu soru, Muhasebe ve Finans dünyasında Nakit Akış Tablosu hazırlarken dikkat etmemiz gereken en temel kurallardan birini sorguluyor. Doğru cevap C şıkkıdır.

Gelin bu durumu basit bir örnekle ve mantıkla açıklayalım:

Neden C Şıkkı Doğru?

Bir işletme nakit akış tablosunu hazırlarken, nakit girişlerini ve çıkışlarını brüt (toplam) olarak göstermek zorundadır. Yani, bir işlemden hem para girmiş hem de para çıkmışsa, bu iki durumu birbirine karıştırmayıp, ayrı ayrı raporlamalıyız.

Örnek: Bir inşaat firması düşün. Bu firma, bir binayı satarken 100.000 TL nakit girişi elde ediyor. Ancak bu binayı inşa ederken kullanılan malzemeler için 40.000 TL nakit çıkışı yapmış.

• Yanlış Yaklaşım: "Net 60.000 TL kazandık" deyip tek satır yazmak.
• Doğru Yaklaşım (C Şıkkı): "Faaliyetlerden kaynaklanan nakit girişleri" kısmına 100.000 TL'yi yazmak ve "Faaliyetlerden kaynaklanan nakit çıkışları" kısmına 40.000 TL'yi yazmak.

Kural: Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS 7) ve genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre, nakit giriş ve çıkışları netleştirilmez. Her birinin kendi faaliyet türü (Faaliyet, Yatırım veya Finansman) içinde ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Bu sayede yatırımcılar, paranın nereden geldiğini ve nereye gittiğini net bir şekilde görebilir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A ve E Şıkları (Netleştirme): Bu şıklar, giriş ve çıkışı birleştirip farkını yazmayı öneriyor. Bu, nakit akışının gerçek yapısını gizler. Örneğin, çok büyük bir satış ve çok büyük bir satın alma yapmış olsanız, netleştirme sonucu "sıfır" çıkabilir. Bu durumda yatırımcı, şirketin aslında çok büyük bir ticaret yaptığını asla anlayamaz. Bu yüzden netleştirme yasaktır.
• B Şıkkı (Büyük Olanı Göstermek): Bu tamamen mantıksızdır. Sadece büyük olanı göstermek, küçük ama önemli olan nakit çıkışlarını görmezden gelmek demektir. Muhasebe şeffaflık ilkesine aykırıdır.
• D Şıkkı (Sadece Dipnot): Nakit akış tablosu ana tablolardan biridir. Sadece dipnotlarda yazmak, bu tablonun varlığını inkar etmek demektir. Nakit giriş ve çıkışları ana tabloda mutlaka görünmelidir.

Hangi Konuyu Bilmelisin?

Bu soruyu çözmek için Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS 7) - Nakit Akış Tablosu konusunu iyi öğrenmelisin. Özellikle bu standartta yer alan "Netleştirme Yasağı" kuralını ezberlemelisin.

Özetle: Nakit akış tablosunda "Net" değil, "Brüt" gösterim esastır. Giriş ve çıkışlar, ait oldukları faaliyet türünde (Faaliyet, Yatırım, Finansman) ayrı ayrı raporlanır.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun mantığını kavramak için önce formülleri hatırlayalım.

1. Doğru Cevap Neden D Şıkkı? (%60 Artış)

Öncelikle elimizdeki verileri ve formülü birleştirelim. Soruda bize iki önemli bilgi veriyor: Net Satışlar ve Aktif Devir Hızı.

• Formül: Aktif Devir Hızı = Net Satışlar / Ortalama Toplam Varlıklar
• Burada "Ortalama Toplam Varlıklar" yerine soru mantığı gereği o yılın toplam varlıklarını kullanıyoruz.
• Formülden Toplam Varlıklar'ı bulmak için formülü şöyle çevirelim:
• Toplam Varlıklar = Net Satışlar / Aktif Devir Hızı

Şimdi yıllara göre hesaplamayı yapalım:

A) 2024 Yılı Hesabı:

• Net Satış: 10.000 ₺
• Aktif Devir Hızı: 2
• 2024 Toplam Varlıkları = 10.000 / 2 = 5.000 ₺

B) 2025 Yılı Hesabı:

• Net Satış: 12.000 ₺
• Aktif Devir Hızı: 1,5
• 2025 Toplam Varlıkları = 12.000 / 1,5 = 8.000 ₺

C) Değişimi Hesaplayalım:

• Varlıklar 5.000 ₺'den 8.000 ₺'ye çıkmış.
• Artış miktarı: 8.000 - 5.000 = 3.000 ₺.
• Bu artışın yüzde kaçı olduğunu bulmak için artış miktarını eski değere (2024 yılına) böleriz:
• (3.000 / 5.000) x 100 = %60

Sonuç olarak, toplam varlıklar %60 oranında artmıştır. Bu yüzden doğru cevap D şıkkıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A ve B Şıkları (%20): Bu şıklar, öğrencilerin muhtemelen sadece Net Satışlar'daki değişimi (%20 artış) hesaplayıp, sorunun asıl sorduğu "Varlıklar" kısmını görmezden gelmesinden kaynaklanır. Satışlar %20 artmış olsa da, varlıklar farklı bir oranda değişmiştir.
• C Şıkkı (%25 Azalma): Bu şık, formülün tersine çevrildiği veya aktif devir hızının düşüşünün (1,5'e düşmesi) yanlış yorumlanarak "azalma" olduğu varsayılmasıyla oluşmuş bir yanılgıdır. Oysa aktif devir hızı düşse bile, satışların çok daha fazla artması varlıkları artırır.
• E Şıkkı (Değişmemiştir): Hesapladığımız gibi 5.000'den 8.000'e çıkıldığı için değişim vardır, değişmemiştir diyemeyiz.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Finansal Oran Analizi" konusundaki Aktif Devir Hızı formülünü ve bu formülden Toplam Varlıklar'ı türetmeyi bilmelisin.

Özetle kural şudur: Bir işletmenin satışları artarken, aktif devir hızı düşüyorsa; bu durum, işletmenin toplam varlıklarının (yatırımlarının) satış artışından çok daha fazla arttığını gösterir. Formülü doğru kurup, "Varlıklar = Satışlar / Devir Hızı" işlemini yapabilmek bu sorunun anahtarıdır.