Soru 1 · 2025/2 · Mali Tablolar Analizi
Bir işletmenin iki farklı dönemindeki hesap değişimlerini hem tutar olarak hem de yüzde olarak analiz etmek için aşağıdaki analiz tekniklerinden hangisi daha uygundur?
- A)Karşılaştırmalı tablolar analizi tekniği
- B)Oran analizi tekniği
- C)Dikey yüzdeler analizi tekniği
- D)Eğilim yüzdeleri analizi tekniği
- E)Dupont analizi tekniği
Çözümü göster — doğru cevap A
Bu soruyu bir SMMM stajı sınavı sorusu gibi ele alalım. Sorunun doğru cevabı A şıkkıdır. Gel, nedenini adım adım ve basit bir dille açıklayalım.
Neden Doğru Cevap "A" (Karşılaştırmalı Tablolar Analizi)?
Soru senin "hem tutar olarak hem de yüzde olarak" analiz yapmak istediğini söylüyor. İşte bu iki özelliği bir arada en iyi sağlayan yöntem Karşılaştırmalı Tablolar Analizi'dir.
Bu teknikte, işletmenin iki farklı dönemine ait (örneğin 2023 ve 2024 yılları) bilanço veya gelir tablosu kalemleri yan yana konur.
- Tutar Analizi: Birinci dönem ile ikinci dönem arasındaki farkı (mutlak değişimi) görürsün. (Örneğin: Nakit 100.000 TL'den 120.000 TL'ye çıktı, fark +20.000 TL).
- Yüzde Analizi: Bu farkın, önceki döneme göre yüzde kaçlık bir değişim olduğunu hesaplar ve gösterir. (Örneğin: +20.000 TL, 100.000 TL'nin %20'sidir).
Yani bu yöntem, hem "ne kadar değiştiğini" (tutar) hem de "ne kadarlık bir büyüme/düşüş olduğunu" (yüzde) aynı tabloda senin önüne koyar. Sorudaki "hem tutar hem yüzde" ifadesi tam olarak bunu tarif eder.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
Şimdi diğer seçeneklere bakalım ve neden bu soruya uymadıklarını görelim:
- B) Oran Analizi: Bu yöntem, bir kalemin başka bir kalemle olan ilişkisini (örneğin Borçluluk/Varlık oranı) ölçer. Sadece iki dönemin değişimini değil, işletmenin finansal yapısını ve performansını ölçer. Soruda istenen "iki dönem arasındaki değişim" değil, "ilişki"dir.
- C) Dikey Yüzdeler Analizi: Bu yöntemde tek bir döneme bakılır. Tüm kalemler, o dönemin toplamına (örneğin Toplam Varlık) göre yüzde olarak ifade edilir. İki farklı dönemi karşılaştırmaz, sadece o yılın iç yapısını gösterir.
- D) Eğilim Yüzdeleri Analizi: Bu yöntem iki veya daha fazla dönemi karşılaştırır ve sadece yüzde gösterir. Bazı dönemler baz alınarak (örneğin 1. yıl = %100 kabul edilerek) diğer yılların ona göre yüzdesi hesaplanır. Ancak bu yöntemde tutar (TL cinsinden) farkı doğrudan tabloda gösterilmez, sadece yüzde değişimi vardır. Soruda "tutar olarak da analiz etmek" istendiği için bu şık eksik kalır.
- E) Dupont Analizi: Bu, kârlılığı analiz etmek için kullanılan özel bir yöntemdir. Kârlılığı; kârlılık marjı, varlık devir hızı ve finansal kaldıraç gibi üç bileşene ayırır. İki dönemin genel değişimini göstermek için kullanılan temel bir karşılaştırma tekniği değildir.
Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?
Bu soruyu çözmek için Finansal Tablolar Analizi konusundaki "Analiz Tekniklerinin Farkları"nı iyi bilmelisin.
Özellikle şunları ayırt etmelisin:
- Dikey Yüzdeler: Sadece tek dönem, sadece yüzde.
- Eğilim Yüzdeleri: Sadece çok dönem, sadece yüzde.
- Karşılaştırmalı Tablolar: Hem çok dönem, hem tutar, hem yüzde.
Sınavda "hem tutar hem yüzde" ibaresini gördüğünde aklına hemen Karşılaştırmalı Tablolar gelmelidir. Başarılar dilerim!