2017/1 SGS Maliyet Muhasebesi Soruları ve Çözümleri

2017/1 dönemi SMMM Staja Giriş Sınavı: Maliyet Muhasebesi dersinden çıkan 8 soru, her birinin resmî cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · 2017/1 · Maliyet Muhasebesi

UT Üretim İşletmesi “ilk giren ilk çıkar” yöntemi ile safha maliyetleme sistemini kullanmaktadır. Ocak dönemine ait işletme ile ilgili veriler şu şekildedir: Miktar Hareketleri: Dönem Başı Yarı Mamul (1 Ocak) 400 birim Üretime Başlanan 1.000 birim Tamamlanan 1.000 birim Dönem Sonu Yarı Mamul (31 Ocak) 400 birim Üret Tamamlanma Dereceleri Direkt İlk Madde Şekillendirme im ve Malzeme sür ecin Dönem Başı Yarı Mamul %75 %40 de Dönem Sonu Yarı Mamul %75 %60 her han MALİYETLER gi ₺ ₺ Dönem Başı Yarı 8.000 15.000 bir Mamul Maliyeti mik tar ₺ ₺ Dönemin Gideri 80.000 110.000 kay bı söz konusu değil ise, “ilk giren ilk çıkar” maliyet yöntemine göre direkt ilk madde ve malzeme açısından bu safhada ortaya çıkan birim üretim maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

  • A)60 ₺/br
  • B)70 ₺/br
  • C)80 ₺/br
  • D)90 ₺/br
  • E)100 ₺/br
Çözümü göster — doğru cevap C

SMMM staj sınavına hazırlanan bir öğrenci olarak bu soruyu çözmek için önce sorunun mantığını anlamamız, sonra da formülü hatırlamamız gerekiyor. Soru Safha Maliyetleme ve FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) yöntemini birleştiriyor.

Hadi adım adım çözelim:

1. Neden Cevap C (80 ₺) Doğru?

FIFO yönteminde en önemli kural şudur: Dönem başındaki yarı mamullerin maliyeti, dönem içindeki maliyetlerden ayrı tutulur. Bizim bulmamız gereken şey, sadece bu dönemde harcanan maliyetin, bu dönemde üretilen birimlere bölünmesidir.

Gelin verileri inceleyelim:

  • Dönem Başı Yarı Mamul: 400 birim (%75 tamamlanmış).
  • Dönem Sonu Yarı Mamul: 400 birim (%60 tamamlanmış).
  • Dönem İçinde Üretime Başlanan: 1.000 birim.
  • Dönem İçinde Tamamlanan: 1.000 birim.

FIFO Mantığıyla Akış:

  • Önce Dönem Başı Yarı Mamul olan 400 birimi tamamladık.
  • Sonra Dönem İçinde Üretime Başlanan 1.000 birimin bir kısmını tamamladık.
  • Toplam 1.000 birim tamamlanmış.

Burada kritik bir detay var: Dönem Başı Yarı Mamul (400 birim) ile Dönem Sonu Yarı Mamul (400 birim) miktarları eşit. Bu durum, Dönem İçinde Üretime Başlanan 1.000 birimin tamamının da bu dönemde tamamlanmış olduğu anlamına gelir. Yani, dönem başındaki 400 birim bitirildi, döneme başlanan 1.000 birimden 600'ü bitirildi ve geriye 400 birim yarı mamul kaldı.

Ancak soruda "Direkt İlk Madde ve Malzeme" maliyeti soruluyor. FIFO'da birim maliyetini bulmak için şu formülü kullanırız:

> Birim Maliyet = (Dönem İçinde Harcanan Maliyet) / (Dönem İçinde Eşdeğer Üretim)

Adım 1: Eşdeğer Üretimi Hesapla (Sadece bu dönem yapılan iş):

  • Dönem Başı Yarı Mamul (400 birim): Bu birimlerin %75'i önceki dönemde yapılmıştı. Bizim bu dönemde yaptığımız iş sadece kalan %25'idir.
  • Eşdeğer Üretim = 400 birim × %25 = 100 birim.
  • Dönem Sonu Yarı Mamul (400 birim): Bu birimler bu dönemde üretilmiş ve %60'ı tamamlanmış.
  • Eşdeğer Üretim = 400 birim × %60 = 240 birim.
  • Tamamlanan Ürünler: Toplam 1.000 birim tamamlanmış. Bunların 400'ü dönem başındakilerdi. Geriye 600 birim tamamlanan ürün var ki bunlar tamamen bu dönemde üretilmiştir.
  • Eşdeğer Üretim = 600 birim.

Doğru cevap: C

Soru 2 · 2017/1 · Maliyet Muhasebesi

X İşletmesi’nin ilgili faaliyet döneminde ortaya çıkan Genel Üretim Giderleri toplamı 100.000 ₺ ve aynı dönemde üretime yüklenen tahmini genel üretim giderleri ise 120.000 ₺ olarak gerçekleşmiştir. İşletme, faaliyet dönemi sonunda genel üretim giderleri ile ilgili farkları Satılan Mamuller Maliyeti, Mamuller ve Yarı Mamuller arasında oransal büyüklüğü baz alarak paylaştırma yolunu benimsemiştir. Bu dönem Satılan Mamuller Maliyeti 750.000 ₺, Mamuller 150.000 ₺ ve Yarı Mamuller ise 100.000 ₺ değere sahip ise, paylaşım sonrası yapılacak muhasebe kaydında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  • A)151 Yarı Mamul Üretim hesabı 2.000 ₺ Borçlu
  • B)620 Satılan Mamuller Maliyeti hesabı 15.000 ₺ Alacaklı
  • C)152 Mamuller hesabı 5.000 ₺ Alacaklı
  • D)732 Genel Üretim Giderleri Bütçe Farkı hesabı 20.000 ₺ Alacaklı
  • E)620 Satılan Mamuller Maliyeti hesabı 20.000 ₺ Borçlu
Çözümü göster — doğru cevap B

Bu soru, maliyet muhasebesinde "Genel Üretim Giderleri Farklarının Dağıtılması" konusunu ölçüyor. Soruyu adım adım, sanki bir sınıfta ders anlatıyormuş gibi çözelim.

1. Adım: Sorunun Mantığını Anlayalım

Öncelikle elimizdeki sayıları inceleyelim:

  • Gerçekleşen Giderler: 100.000 ₺ (Gerçekten harcanan para).
  • Yüklenen Giderler: 120.000 ₺ (Üretime yüklenen, yani bütçeye göre hesaplanan para).

Burada bir fark var. Yüklenen miktar (120.000), gerçekleşen miktardan (100.000) daha fazla.

  • Farkın Büyüklüğü: 120.000 - 100.000 = 20.000 ₺.
  • Farkın Türü: Yüklenen giderler gerçekleşenden fazla olduğu için bu "Olumlu Fark" (veya fazla yüklenmiş gider) olarak adlandırılır.

Muhasebe Mantığı: Genel Üretim Giderleri hesabı, bütçeye göre yüklenen 120.000 ₺'yi Borç yazmıştı. Ancak gerçekte sadece 100.000 ₺ harcandı. Demek ki hesabımızda 20.000 ₺ fazla borç duruyor. Bu fazla borcu kapatmak için hesabı Alacak yazmamız gerekir.

2. Adım: Farkı Dağıtmak (Oransal Paylaşım)

Soru bize bu 20.000 ₺'lik farkı, Satılan Mamuller Maliyeti, Mamuller ve Yarı Mamuller hesapları arasında dağıtacağımızı söylüyor.

Dağıtım oranlarını bulmak için önce dağıtım tablosu oluşturalım:

  • Satılan Mamuller Maliyeti: 750.000 ₺
  • Mamuller: 150.000 ₺
  • Yarı Mamuller: 100.000 ₺
  • Toplam Dağıtım Tablosu: 750.000 + 150.000 + 100.000 = 1.000.000 ₺

Şimdi 20.000 ₺'lik farkı bu oranlara göre bölelim:

  • Satılan Mamuller Maliyeti Payı:

(750.000 / 1.000.000) × 20.000 = 0,75 × 20.000 = mathbf{15.000 ₺}

  • Mamuller Payı:

(150.000 / 1.000.000) × 20.000 = 0,15 × 20.000 = mathbf{3.000 ₺}

  • Yarı Mamuller Payı:

(100.000 / 1.000.000) × 20.000 = 0,10 × 20.000 = mathbf{2.000 ₺}

3. Adım: Kaydı Yazmak

Fark Olumlu olduğu için (Yüklenen > Gerçekleşen), bu farkı dağıtırken stok ve maliyet hesaplarını Alacak yazmamız gerekir. Çünkü bu hesaplar fazla yüklenen maliyeti içeriyor ve bu fazla kısmı çıkarmamız lazım.

Yapılacak Kayıt:

  • 732 Genel Üretim Giderleri Bütçe Farkı: 20.000 ₺ Borç (Farkı kapatmak için)
  • 620 Satılan Mamuller Maliyeti: 15.000 ₺ Alacak (Doğru cevap burası!)
  • 152 Mamuller: 3.000 ₺ Alacak
  • 151 Yarı Mamul Üretim: 2.000 ₺ Alacak

Neden Doğru Cevap B?

B) 620 Satılan Mamuller Maliyeti hesabı 15.000 ₺ Alacaklı şıkkı, yukarıda yaptığımız hesaplamaya birebir uymaktadır.

  • Fark 20.000 ₺ idi.
  • Satılan Mamuller payı %75 idi.
  • 20.000'in %75'i 15.000 ₺ eder.
  • Olumlu fark dağıtıldığı için ilgili hesap Alacak yazılır.

Soru 3 · 2017/1 · Maliyet Muhasebesi

İşletmenin bu ayda raporlanan Genel Üretim Giderleri 3.000.000 ₺ ve yükleme anahtarı olarak belirlenen çalışılan işçilik saati ise 5.000 saat düzeyindedir. İşletme (X) siparişi için 3.000 saat çalışmıştır. (X) siparişine bu ayda yüklenen Genel Üretim Giderleri; Direkt İlk Madde Giderleri ile Direkt İşçilik Giderleri toplamının %20’si düzeyinde bulunduğuna göre, siparişin satışları üzerinden %10 kâr elde edilebilmesi için toplam satış tutarı ne kadar olmalıdır?

  • A)11.880.000 ₺
  • B)12.000.000 ₺
  • C)18.000.000 ₺
  • D)19.800.000 ₺
  • E)20.000.000 ₺
Çözümü göster — doğru cevap B

Doğru cevap B şıkkıdır çünkü hesap adım adım şöyledir:

  • Saat başına genel üretim gideri: 3.000.000 / 5.000 = 600 ₺.
  • (X) siparişinin GÜG payı: 3.000 × 600 = 1.800.000 ₺.
  • Bu tutar DİMM + Dİ toplamının %20'si olduğundan: DİMM + Dİ = 1.800.000 / 0,20 = 9.000.000 ₺.
  • Sipariş maliyeti: 9.000.000 + 1.800.000 = 10.800.000 ₺.
  • Kâr satışların %10'u ise maliyet satışların %90'ıdır: Satış = 10.800.000 / 0,90 = 12.000.000 ₺.

Kontrol: 12.000.000 × %10 = 1.200.000 kâr; 12.000.000 − 1.200.000 = 10.800.000 maliyet.

A şıkkı yanlıştır çünkü 11.880.000, kârı maliyet üzerinden %10 hesaplayan sonuçtur (10.800.000 × 1,10); soru satış üzerinden kâr istemektedir. C şıkkı yanlıştır çünkü 18.000.000 hiçbir tutarlı maliyet toplamından çıkmaz; GÜG payı ile karıştırılmış bir tutardır. D şıkkı yanlıştır çünkü 19.800.000 maliyeti olduğundan yüksek hesaplar. E şıkkı yanlıştır çünkü 20.000.000 da doğru maliyet ve kâr oranıyla bağdaşmaz.

Bilinmesi gereken kural: Kâr satışlar üzerinden isteniyorsa satış fiyatı, maliyetin (1 − kâr oranı) değerine bölünmesiyle bulunur.

Soru 4 · 2017/1 · Maliyet Muhasebesi

PR İşletmesi, ortak üretim sürecinde elde ettiği üç mamulün her birini ayrılma noktasında ya da ek üretim sonrasında satabilmektedir. Ayrılma noktası itibarıyla toplam ortak maliyetler 135.000 ₺’dir. Ayrılma noktasında ortak maliyetler “satış değerleri” noktasına göre yüklenmekte olup, ilgili ayın verileri aşağıdaki gibidir:
Mamul | Ayrılma Noktasındaki Satış Değeri (₺) | Ayrılma Noktasından Sonra Ek Maliyetler (₺)
L | 375.000 | 25.000
U | 325.000 | 24.000
LU | 300.000 | 26.000
“U” mamulünün, Ek Maliyetler dâhil toplam maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

  • A)51.675 ₺
  • B)67.875 ₺
  • C)70.000 ₺
  • D)328.240 ₺
  • E)349.000 ₺
Çözümü göster — doğru cevap B

Bu soruda, ortak maliyetlerin dağıtılmasında "satış değeri" yönteminin nasıl uygulandığını ve bu dağıtılan maliyetin mamulün toplam maliyetine nasıl eklendiğini adım adım hesaplayarak doğru cevabı bulacağız.

Öncelikle, ortak maliyetlerin dağıtılacağı toplam satış değerini bulmamız gerekir; bu da L, U ve LU mamullerinin ayrılma noktasındaki satış değerlerinin toplamıdır (375.000 + 325.000 + 300.000 = 1.000.000 ₺). Soruda belirtildiği üzere, 135.000 ₺'lik toplam ortak maliyet bu toplam satış değeri üzerinden dağıtılacaktır. "U" mamulünün payı, kendi satış değerinin (325.000 ₺) toplam satış değerine (1.000.000 ₺) oranına eşittir, yani %32,5'tir. Bu oranı ortak maliyetle çarptığımızda (135.000 × 0,325), "U" mamulüne düşen ortak maliyet payı 43.875 ₺ olarak bulunur. Ancak soru bizden sadece bu payı değil, mamulün ek maliyetleri de dâhil edilmiş toplam maliyetini istemektedir. Bu nedenle, hesapladığımız ortak maliyet payına (43.875 ₺), tablodan verilen "U" mamulünün ek maliyetini (24.000 ₺) eklememiz gerekir. 43.875 + 24.000 işleminin sonucu 67.875 ₺ olduğundan, doğru cevap B şıkkıdır.

Diğer şıkları neden yanlış olduğunu kısaca inceleyelim: A şıkkı muhtemelen oran hesaplamasında bir hata yapılarak veya ek maliyetin eklenmemesiyle elde edilen hatalı bir sonuçtur; C şıkkı sadece ek maliyetin veya yanlış bir oranlamayla bulunmuş olabilir; D ve E şıkları ise muhtemelen toplam satış değerleri veya toplam maliyetler karıştırılarak hesaplanmış çok büyük hatalı değerlerdir.

Bu soruyu çözebilmek için Ortak Maliyet Dağıtım Yöntemleri (özellikle Satış Değeri Yöntemi) ve Mamul Maliyet Hesaplama konularını bilmek gerekmektedir.

Sonuç olarak, "U" mamulünün toplam maliyeti, satış değeri oranına göre paylaştırılan ortak maliyet ile ek maliyetlerin toplamı olan 67.875 ₺'dir.

Soru 5 · 2017/1 · Maliyet Muhasebesi

XY İşletmesi’nin ilgili faaliyet döneminde üretime gönderdiği ilk madde ve malzemelerin toplamı 50.000 ₺’dir. Bunun 40.000 ₺’si direkt ilk madde ve malzeme, 6.000 ₺’si yardımcı malzeme ve kalan kısım ise işletme malzemesidir. İşletme fiilî maliyetleme yöntemini kullanıyor ise, ilk madde ve malzemelerin üretim maliyetine yüklenmesine ilişkin olarak yapılan günlük defter kayıtlarında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  • A)150 İlk Madde ve Malzeme hesabı 50.000 ₺ Alacaklı
  • B)710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri hesabı 46.000 ₺ Borçlu
  • C)730 Genel Üretim Giderleri hesabı 6.000 ₺ Borçlu
  • D)731 Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hesabı 4.000 ₺ Alacaklı
  • E)711 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Yansıtma Hesabı 40.000 ₺ Borçlu
Çözümü göster — doğru cevap A

Bu soruda, işletmenin fiili maliyetleme yöntemini kullandığını ve üretim sürecine giren tüm malzemelerin (direkt, yardımcı ve işletme malzemeleri) doğrudan üretim maliyetine yüklenmesi gerektiğini bilmek esastır. Fiili maliyetleme sisteminde, malzemeler stoktan çekildiği an (üretim emrine verildiği an) doğrudan ilgili gider hesaplarına (710, 720, 730 vb.) borç kaydı yapılırken, stokta bulunan malzemelerin toplamı olan 150 numaralı İlk Madde ve Malzeme hesabından 50.000 ₺ tutarında alacak kaydı yapılır; bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır. Diğer şıkların neden yanlış olduğunu incelediğimizde; B şıkkı sadece direkt malzemeyi gösterip toplamı vermediği ve yanlış tutar kullandığı için, C ve D şıkları yardımcı ve işletme malzemelerinin ayrı ayrı veya yanlış hesaplarla kaydedilmesini önerdiği için, E şıkkı ise yansıtma hesabı kullanmanın fiili maliyetlemede bu aşamada uygulanmadığı için yanlıştır. Bu soruyu çözebilmek için maliyet muhasebesinde fiili maliyetleme yöntemi ve üretim giderlerinin ilk madde ve malzeme stok hesabından nasıl tahsis edildiği konusundaki kuralları iyi bilmek gerekir.

Soru 6 · 2017/1 · Maliyet Muhasebesi

Aşağıdaki Genel Üretim Gideri çeşitlerinden hangisi, bir esas üretim yerine direkt yüklenebilen gider çeşididir?

  • A)Esas Üretim Gider Yerine fabrika kirasından yüklenen gider payı
  • B)Fabrikanın kira gideri
  • C)Ambar gider yerinde çalışanların ücret gideri
  • D)Güvenlik biriminde kullanılan malzeme gideri
  • E)Esas Üretim Gider Yerindeki makinelerin amortisman gideri
Çözümü göster — doğru cevap E

SMMM staja giriş sınavında maliyet muhasebesi sorularını çözmek için en önemli kural şudur: Giderin kaynağına ve doğrudan üretimle olan ilişkisine bakmak.

Soruda bizden, "Esas Üretim Gider Yeri"ne doğrudan yüklenebilen bir gideri bulmamız isteniyor. Bunu adım adım açıklayalım.

Neden Doğru Cevap E?

E Şıkkı: Esas Üretim Gider Yerindeki makinelerin amortisman gideri

Bu şık doğrudur çünkü doğrudan izlenebilirlik ilkesine uyar.

  • Mantık: Eğer bir makine sadece ve sadece "Esas Üretim Gider Yeri"nde duruyorsa ve o makineyi çalıştırmak için harcanan amortisman (yıpranma) gideri, o yerin üretim maliyetine doğrudan yansıtılıyorsa, bu bir doğrudan üretim gideridir.
  • Kural: Bir giderin "doğrudan" sayılabilmesi için, o giderin hangi ürünün veya hangi üretim yerinin maliyetine ait olduğu kolayca ve kesin olarak tespit edilebilmelidir. Fabrikadaki üretim makinesinin amortismanı, o makinenin çalıştığı yere (Esas Üretim Gider Yerine) doğrudan kaydedilir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların yanlış olmasının sebebi, bu giderlerin Dolaylı Üretim Gideri olmasıdır. Yani bu giderler doğrudan bir yere yüklenemez, önce genel bir havuzda toplanıp sonra dağıtılmalıdır.

  • A) Esas Üretim Gider Yerine fabrika kirasından yüklenen gider payı: Kira gideri fabrikayı kapsar. Sadece bir kısmı üretim yerine ait olsa bile, bu "pay" dağıtılmıştır. Dolayısıyla bu bir dolaylı giderdir.
  • B) Fabrikanın kira gideri: Bu, tüm fabrikayı kapsar. Sadece üretim yerini değil, idari birimleri, ambarı ve güvenlik birimini de kapsar. Bu yüzden doğrudan üretim yerine yüklenemez, dağıtılması gerekir.
  • C) Ambar gider yerinde çalışanların ücret gideri: Bu gider "Ambar" gider yerine aittir. Üretim yerinde çalışanların ücreti değil, ambar çalışanlarının ücretidir. Doğrudan üretim yerine yüklenemez.
  • D) Güvenlik biriminde kullanılan malzeme gideri: Bu gider "Güvenlik" birimine aittir. Üretimle doğrudan ilgili değildir, dolaylı bir giderdir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Doğrudan ve Dolaylı Üretim Giderleri" konusunu iyi bilmelisin.

  • Doğrudan Gider: Kaynağı ve maliyet yeri bellidir, doğrudan o yere kaydedilir (Örn: Üretim makinesinin amortismanı, üretim işçilerinin ücreti).
  • Dolaylı Gider: Birden fazla yeri veya birimi kapsar, doğrudan kaydedilemez, dağıtılmalıdır (Örn: Fabrika kirası, genel güvenlik giderleri, idari personel maaşları).

Özetle: Soruda "doğrudan yüklenebilen" dendiği için, kaynağı sadece ve sadece o üretim yerinde olan makine amortismanını seçmelisiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 7 · 2017/1 · Maliyet Muhasebesi

A Üretim İşletmesi'nin dönem içi üretim faaliyetlerine ilişkin maliyet bilgileri aşağıdaki gibidir:
Dönem başı yarı mamul maliyeti: 3.000 ₺
Dönem sonu yarı mamul maliyeti: 2.000 ₺
Dönem başı mamul maliyeti: 4.000 ₺
Dönem sonu mamul maliyeti: 6.000 ₺
Satılan mamuller maliyeti: 60.000 ₺
Direkt işçilik giderleri: 10.000 ₺
Genel üretim giderleri: 20.000 ₺
Buna göre, işletmenin dönem içinde katlanılan direkt ilk madde ve malzeme giderlerinin parasal tutarı kaçtır?

  • A)30.000 ₺
  • B)31.000 ₺
  • C)33.000 ₺
  • D)62.000 ₺
  • E)66.000 ₺
Çözümü göster — doğru cevap B

Bu soruyu çözmek için öncelikle "Satılan Mamuller Maliyeti" formülünü ve üretim maliyet akışını doğru kurman gerekir; doğru cevap olan B şıkkı (31.000 ₺), bu akışı tersine çevirerek direkt ilk madde ve malzeme giderini bulmamızı sağlar.

Önce mantığı adım adım kuralım: Satılan mamuller maliyeti (60.000 ₺), dönem başı mamul stoğundan (4.000 ₺) çıkarılıp dönem sonu mamul stoğu (6.000 ₺) eklenerek "Üretilen Mamuller Maliyeti"ni verir; yani 4.000 - 60.000 + 6.000 = 58.000 ₺ eder. Bu 58.000 ₺, üretim sürecinde harcanan toplam maliyettir ve bu toplam; Direkt İlk Madde ve Malzeme + Direkt İşçilik (10.000 ₺) + Genel Üretim Giderleri (20.000 ₺) + Dönem başı yarı mamul (3.000 ₺) - Dönem sonu yarı mamul (2.000 ₺) toplamına eşittir. Basitleştirirsek: 58.000 = Direkt İlk Madde + 10.000 + 20.000 + 3.000 - 2.000 olur. Buradan 58.000 = Direkt İlk Madde + 31.000 çıkar ve Direkt İlk Madde = 58.000 - 31.000 = 27.000 ₺ gibi bir sonuç çıkmaz, burada dikkatli olmalıyız; aslında formül şu şekilde çalışır: Satılan Mamuller Maliyeti = Dönem Başı Mamul + Üretim Maliyeti - Dönem Sonu Mamul. Buradan Üretim Maliyeti = 60.000 - 4.000 + 6.000 = 62.000 ₺ bulunur. Üretim Maliyeti ise Direkt İlk Madde + Direkt İşçilik + Genel Üretim Giderleri + (Dönem Başı Yarı Mamul - Dönem Sonu Yarı Mamul) toplamına eşittir. Yani 62.000 = Direkt İlk Madde + 10.000 + 20.000 + (3.000 - 2.000). Denklem: 62.000 = Direkt İlk Madde + 31.000. Buradan Direkt İlk Madde = 62.000 - 31.000 = 31.000 ₺ bulunur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı (30.000 ₺), muhtemelen yarı mamul stoklarındaki farkı (1.000 ₺) hesaba katmamaktan veya işlem sırasını karıştırmaktan kaynaklanır. C şıkkı (33.000 ₺), yarı mamul farkını yanlış yönde (eksi yerine artı) eklemekten veya genel giderleri yanlış toplamaktan doğan bir hatadır. D ve E şıkları (62.000 ve 66.000 ₺) ise doğrudan "Üretim Maliyeti" veya toplam giderleri gösteren rakamlardır, soruda istenen sadece "Direkt İlk Madde ve Malzeme" kısmıdır.

Bu soruyu çözebilmek için Maliyet Muhasebesi konusundaki "Satılan Mamuller Maliyeti Hesaplama" ve "Üretim Maliyeti Akışı" kurallarını, özellikle yarı mamul ve mamul stoklarındaki değişimlerin maliyet hesabına nasıl yansıdığını iyi bilmek gerekir.

Soru 8 · 2017/1 · Maliyet Muhasebesi

Bir üretim işletmesi %80 kapasite ile çalışmaktadır. Mamulün direkt ilk madde ve malzeme maliyeti 40.000 ₺, direkt işçilik maliyeti 12.000 ₺, değişken genel üretim maliyeti 13.000 ₺ ve tam üretim maliyeti 90.000 ₺’dir. Mamulün normal üretim maliyetine yüklenecek sabit genel üretim maliyeti ne kadardır?

  • A)15.000 ₺
  • B)16.000 ₺
  • C)18.000 ₺
  • D)20.000 ₺
  • E)25.000 ₺
Çözümü göster — doğru cevap D

Doğru cevap D şıkkıdır çünkü normal maliyet yönteminde sabit genel üretim maliyetinin yalnız kullanılan kapasiteye düşen kısmı mamule yüklenir, kalan kısım atıl kapasite gideri olarak dönem gideri yazılır.

Hesap: Değişken maliyetler = 40.000 + 12.000 + 13.000 = 65.000 ₺ Sabit genel üretim maliyeti = 90.000 − 65.000 = 25.000 ₺ Mamule yüklenecek kısım = 25.000 × %80 = 20.000 ₺ Atıl kapasite payı = 25.000 − 20.000 = 5.000 ₺ Sonuç 20.000 ₺ olup D şıkkıyla tutmaktadır.

A şıkkı yanlıştır çünkü 15.000 ₺ sabit maliyetin %60'ına karşılık gelir, işletme %80 kapasiteyle çalışmaktadır. B şıkkı yanlıştır çünkü 16.000 ₺ hiçbir doğru kapasite oranıyla sabit maliyetten türetilemez. C şıkkı yanlıştır çünkü 18.000 ₺ sabit maliyetin %72'sidir ve kullanılan kapasiteyle uyuşmaz. E şıkkı yanlıştır çünkü 25.000 ₺ sabit maliyetin tamamıdır; tam maliyet yaklaşımına uyar, normal maliyete uymaz.

Bilinmesi gereken kural: Normal maliyette mamule yüklenen sabit genel üretim maliyeti, toplam sabit maliyet ile kapasite kullanım oranının çarpımıdır.

Maliyet Muhasebesi dersinin diğer dönemleri

2024/28 soru2024/37 soru2025/18 soru2025/28 soru2025/37 soru2026/18 soru

Aynı formatta 4018 çözümlü soru

SMMM Staja Giriş Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

SGS uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz