2025/2 SGS Maliyet Muhasebesi Soruları ve Çözümleri

2025/2 dönemi SMMM Staja Giriş Sınavı: Maliyet Muhasebesi dersinden çıkan 8 soru, her birinin resmî cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · 2025/2 · Maliyet Muhasebesi

Bir mobilya üretim işletmesinde “biçimlendirme” ve “birleştirme” esas üretim gider yerleri ile “sosyal tesis” ve “teknik bakım” yardımcı gider yerleri bulunmaktadır. Genel üretim giderlerinin (GÜG) birinci dağıtımı sonrasında oluşan maliyetler ve dağıtım anahtarları aşağıdaki gibidir: Teknik Sosyal Biçimlendirme Birleştirme bakım tesis (ST) (TB) I. dağıtımdan 155.000 ₺ 245.000 ₺ 120.000 ₺ 100.000 ₺ gelen GÜG Çalışan sayısı 40 kişi 55 kişi 5 kişi 5 kişi Makinelerin 100.000 ₺ 170.000 ₺ 30.000 ₺ 25.000 ₺ değeri Matematiksel dağıtım yöntemine göre genel üretim giderlerini dağıtan işletmede, yardımcı gider yerlerinin birbirinden alacağı payların belirlenmesine ilişkin yazılacak denklemler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  • A)TB = 100.000 + 0,05*ST
  • B)TB = 25.000 + 0,10*ST
  • C)ST = 120.000 + 0,05*TB
  • D)ST = 220.000 + 0,10*TB
  • E)ST = 30.000 + 0,05*TB
Çözümü göster — doğru cevap A

Doğru cevap A şıkkıdır çünkü matematiksel dağıtım yönteminde her yardımcı gider yerinin toplam gideri, birinci dağıtımdan gelen tutarı ile diğer yardımcı gider yerinden aldığı payın toplamıdır. Pay oranı, dağıtılan gider yerinin kendi ölçü birimi hariç tutularak hesaplanır.

Hesap: Sosyal tesis (120.000 ₺) çalışan sayısıyla dağıtılır; kendisi hariç toplam = 40 + 55 + 5 = 100 kişi. Teknik bakımın payı = 5 / 100 = 0,05. TB = 100.000 + 0,05 × ST Teknik bakım (100.000 ₺) makine değeriyle dağıtılır; kendisi hariç toplam = 100.000 + 170.000 + 30.000 = 300.000 ₺. Sosyal tesisin payı = 30.000 / 300.000 = 0,10. ST = 120.000 + 0,10 × TB Birinci denklem A şıkkıyla tutmaktadır.

B şıkkı yanlıştır çünkü 25.000 teknik bakımın makine değeridir, birinci dağıtım gideri değildir; katsayı da 0,05 olmalıdır. C şıkkı yanlıştır çünkü sosyal tesisin teknik bakımdan aldığı pay makine değerine göre 0,10'dur, 0,05 değildir. D şıkkı yanlıştır çünkü sosyal tesisin birinci dağıtım gideri 120.000 ₺'dir, 220.000 ₺ değildir. E şıkkı yanlıştır çünkü 30.000 sosyal tesisin makine değeridir ve katsayı da hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Matematiksel yöntemde her yardımcı gider yeri için "Toplam = kendi gideri + diğerinden alınan oran × diğerinin toplamı" denklemi kurulur.

Soru 2 · 2025/2 · Maliyet Muhasebesi

İki evrede (safhada) üretim yapan bir işletmenin yarı mamulllerle ilgili miktar bilgileri aşağıdaki gibidir:
I. Evre | II. Evre
Dönem başı yarı mamul stoku: 10.000 birim | 15.000 birim
Dönem sonu yarı mamul stoku: 20.000 birim | 25.000 birim
Miktar sağlama tablosu düzenlendiğinde üretime giren ve üretimden çıkan miktar I. evrede 100.000 birim, II. evrede 95.000 birimdir. Buna göre II. evrede dönemde üretime alınan miktar kaç birimdir?

  • A)90.000
  • B)80.000
  • C)70.000
  • D)60.000
  • E)50.000
Çözümü göster — doğru cevap B

Doğru cevap B) 80.000 birim'dir. Miktar sağlama tablosunda üretime giren miktar = üretimden çıkan miktar olur; soruda verilen 95.000 birim, II. evre için bu tablonun iki tarafının da toplamıdır.

1. II. evrede üretime giren taraf

  • Dönem başı yarı mamul: 15.000 birim
  • \+ Dönemde üretime alınan: X
  • = Toplam: 95.000 birim

2. Üretime alınan miktar

  • 15.000 + X = 95.000
  • X = 95.000 – 15.000 = 80.000 birim

3. Kontrol (üretimden çıkan taraf)

  • Toplam 95.000 birimin 25.000 birimi dönem sonu yarı mamul stokudur.
  • Tamamlanıp çıkan: 95.000 – 25.000 = 70.000 birim
  • 70.000 + 25.000 = 95.000 birim; iki taraf eşittir.

Diğer şıklar neden yanlış?

  • C) 70.000: II. evrede tamamlanıp çıkan miktardır, üretime alınan miktar değildir.

Doğru cevap: B

Soru 3 · 2025/2 · Maliyet Muhasebesi

Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri: 300.000 ₺
Direkt İşçilik Giderleri: 450.000 ₺
Genel Üretim Giderleri (%50’si değişken): 500.000 ₺
Faaliyet Giderleri (tamamı sabit): 200.000 ₺
Üretim kapasitesi: 10.000 adet
Dönemde üretilen miktar: 8.000 adet
Yukarıdaki bilgilere göre normal maliyet yöntemini uygulayan bir işletmenin birim üretim maliyeti kaç TL’dir?

  • A)181,25
  • B)170
  • C)156,25
  • D)150
  • E)125
Çözümü göster — doğru cevap D

Doğru cevap D) 150 ₺'dir. Normal maliyet yönteminde değişken maliyetler fiili üretime, sabit genel üretim giderleri ise normal kapasiteye göre birime yüklenir. Faaliyet giderleri üretim maliyetine girmez.

Adım 1: Genel üretim giderlerini ayıralım

  • Değişken GÜG = 500.000 × %50 = 250.000 ₺
  • Sabit GÜG = 500.000 × %50 = 250.000 ₺

Adım 2: Birim maliyet unsurları

  • Direkt ilk madde: 300.000 ÷ 8.000 = 37,50 ₺
  • Direkt işçilik: 450.000 ÷ 8.000 = 56,25 ₺
  • Değişken GÜG: 250.000 ÷ 8.000 = 31,25 ₺
  • Sabit GÜG (kapasiteye göre): 250.000 ÷ 10.000 = 25,00 ₺

Adım 3: Birim üretim maliyeti

  • 37,50 + 56,25 + 31,25 + 25,00 = 150 ₺
  • Kullanılmayan kapasiteye düşen sabit GÜG (2.000 adet × 25 = 50.000 ₺) mamul maliyetine değil, dönem gideri olarak kapasite farkına yazılır.

Diğer şıklar neden yanlış?

  • C) 156,25: Tüm üretim maliyetleri (1.250.000 ₺) fiili üretime bölünmüştür; bu, sabit giderin tamamını mamule yükleyen fiili maliyet yaklaşımıdır.
  • E) 125: Tüm üretim maliyetleri kapasiteye bölünmüştür; değişken maliyetler kapasiteye göre değil fiili üretime göre yüklenmelidir.
  • A) 181,25: Faaliyet giderleri (200.000 ₺) de üretim maliyetine katılıp fiili üretime bölünmüştür; faaliyet giderleri dönem gideridir.

Doğru cevap: D

Soru 4 · 2025/2 · Maliyet Muhasebesi

Dönem Başı Yarı Mamul Stokları: 20.000 ₺
Dönem Başı Mamul Stokları: 30.000 ₺
Dönemin Üretim Giderleri: 500.000 ₺
Dönem Sonu Yarı Mamul Stokları: 15.000 ₺
Dönem Sonu Mamul Stokları: 40.000 ₺
Bu bilgilere göre dönemde üretilen mamullerin maliyeti ile satılan mamullerin maliyeti sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  • A)510.000 ₺; 520.000 ₺
  • B)505.000 ₺; 510.000 ₺
  • C)505.000 ₺; 495.000 ₺
  • D)495.000 ₺; 520.000 ₺
  • E)495.000 ₺; 515.000 ₺
Çözümü göster — doğru cevap C

Bu soruyu çözmek için önce "Dönem İçinde Üretilen Mamullerin Maliyeti"ni, ardından "Satılan Mamullerin Maliyeti"ni hesaplamamız gerekir. İlk olarak, dönem içinde üretilen mamullerin maliyetini bulmak için "Dönem Başı Yarı Mamul Stokları"nı "Dönemin Üretim Giderleri"ne ekler ve buradan "Dönem Sonu Yarı Mamul Stokları"nı çıkarırız; bu işlem bize 20.000 + 500.000 - 15.000 = 505.000 ₺ sonucunu verir. İkinci adımda ise, satılan mamullerin maliyetini bulmak için bulduğumuz bu 505.000 ₺'lik üretilen maliyete "Dönem Başı Mamul Stokları"nı ekler ve buradan "Dönem Sonu Mamul Stokları"nı çıkarırız; yani 505.000 + 30.000 - 40.000 = 495.000 ₺ sonucuna ulaşırız. Bu iki adımlı hesaplama sonucunda, üretilen mamullerin maliyeti 505.000 ₺ ve satılan mamullerin maliyeti 495.000 ₺ olarak bulunur, bu da doğru cevabın C şıkkı olduğunu gösterir. Diğer şıkların yanlış olmasının nedeni, ya yarı mamul stoklarının hesaplanmasında hata yapılmış olması ya da mamul stoklarının eklenip çıkarılma sırasının karıştırılmasıdır. Bu soruyu çözebilmek için "Maliyet Muhasebesi" konusundaki "Üretim Maliyeti Hesabı" ve "Satılan Mamullerin Maliyeti" formüllerini bilmek gerekmektedir.

Soru 5 · 2025/2 · Maliyet Muhasebesi

760 PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ 61.000 760.10 İşçi Brüt Ücretleri 50.000 760.20 İşveren SGK Yükümlülükleri 11.000 335 PERSONELE BORÇLAR 35.750 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 6.750 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ 18.500 Yukarıdaki kayıt A üretim işletmesinin fabrika satış mağazasında çalışan bir işçinin mayıs ayı ücret bordrosuyla ilgilidir. Bu kayda göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  • A)Mayıs ayında işçinin işverene toplam maliyeti 50.000 ₺ olmuştur.
  • B)İşçiden kesilen gelir ve damga vergisi toplam tutarı 25.250 ₺’dir.
  • C)İşçi ve işverenin SGK yükümlülükleri toplamı 11.000 ₺’dir.
  • D)İşçiden mayıs ayında toplamda 14.250 ₺ kesinti yapılmıştır.
  • E)İşçiden kesilen SGK primi ile işsizlik sigortası primi toplam tutarı 18.500 ₺’dir.
Çözümü göster — doğru cevap D

Kayıttaki tutarlar şöyle okunur: 760.10 İşçi brüt ücreti 50.000 ₺, 760.20 işveren SGK payı 11.000 ₺; 335 Personele Borçlar net ücret 35.750 ₺, 360 gelir ve damga vergisi 6.750 ₺, 361 SGK kesintileri 18.500 ₺.

361 hesabı hem işçi hem işveren payını içerir: işveren payı 11.000 ₺ olduğuna göre işçiden kesilen SGK ve işsizlik primi 18.500 − 11.000 = 7.500 ₺'dir.

İşçiden yapılan toplam kesinti = 6.750 (vergiler) + 7.500 (SGK + işsizlik) = 14.250 ₺; sağlaması: brüt 50.000 − net 35.750 = 14.250 ₺.

Diğer ifadeler tutmaz: işverene toplam maliyet 61.000 ₺'dir (50.000 değil); kesilen vergiler 6.750 ₺'dir (25.250 değil); işçi ve işveren SGK yükümlülükleri toplamı 18.500 ₺'dir (11.000 değil); işçiden kesilen SGK ve işsizlik primi 7.500 ₺'dir (18.500 değil).

Soru 6 · 2025/2 · Maliyet Muhasebesi

Bir üretim işletmesinde M1, M2 ve M3 olmak üzere 3 ortak ürün üretilmektedir. Bunların üretilmesi sırasında bir esas üretim gider yerinde toplanan birleşik giderler toplamı 400.000 ₺’dir. Çeşitli özelliklerine göre bu ürünler için belirlenen katsayılar (ağırlıklar) ise sırasıyla 2, 3 ve 5’tir. M1 ürününden 8.000 adet, M2 ürününden 10.000 adet ve M3 ürününden 2.000 adet üretilmiştir. İşletme birleşik giderlerin dağıtımında öncelikle birleşik giderin %30’unu mamullere eşit olarak dağıtıp sonrasında kalanı katsayı yöntemiyle dağıttığına göre M3 ürününün birleşik gider payı kaç TL’dir?

  • A)90.000
  • B)96.000
  • C)108.000
  • D)116.000
  • E)124.000
Çözümü göster — doğru cevap A

Bu soru, SMMM stajı ve maliyet muhasebesi derslerinde sıkça karşımıza çıkan "Birleşik Gider Dağıtımı" konusundandır. Soruda verilen senaryoyu adım adım çözelim ve neden doğru cevabın A şıkkı olduğunu görelim.

1. Doğru Cevabın Mantığı (Adım Adım Çözüm)

Soruda bize iki farklı dağıtma yöntemi uygulanacağı söylenmiş:

  • Giderin %30'u eşit olarak dağıtılacak.
  • Kalan %70'i katsayı yöntemiyle dağıtılacak.

Toplam birleşik giderimiz: 400.000 TL

Adım 1: Eşit Dağıtılan Kısmı Hesapla Giderin %30'u eşit dağıtılacak.

  • Eşit dağıtılacak tutar = 400.000 TL × %30 = 120.000 TL
  • Bu tutar 3 ürüne (M1, M2, M3) eşit bölünecek.
  • Her bir ürüne düşen eşit pay = 120.000 / 3 = 40.000 TL

Adım 2: Katsayı Yöntemiyle Dağıtılacak Kısmı Hesapla Giderin geri kalan %70'i katsayılar üzerinden dağıtılacak.

  • Kalan tutar = 400.000 - 120.000 = 280.000 TL
  • Şimdi katsayıları ve miktarları birleştirelim. Her ürün için "Etkin Miktar" (Katsayı × Miktar) hesaplayacağız:
  • M1: 2 (katsayı) × 8.000 (adet) = 16.000
  • M2: 3 (katsayı) × 10.000 (adet) = 30.000
  • M3: 5 (katsayı) × 2.000 (adet) = 10.000
  • Toplam Etkin Miktar: 16.000 + 30.000 + 10.000 = 56.000

Şimdi 280.000 TL'lik kısmı bu toplam üzerinden dağıtalım.

  • M3'ün payı = (M3 Etkin Miktarı / Toplam Etkin Miktar) × Kalan Tutar
  • M3'ün payı = (10.000 / 56.000) × 280.000 TL
  • M3'ün payı = 10.000 × 5 = 50.000 TL

Adım 3: M3 İçin Toplam Dağıtılan Gideri Bul M3 ürününe düşen toplam gider, eşit dağıtılan kısım ile katsayı dağıtılan kısmın toplamıdır.

  • Toplam M3 Payı = 40.000 (Eşit Kısım) + 50.000 (Katsayı Kısımı) = 90.000 TL

Sonuç olarak doğru cevap A) 90.000'dir.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıklar genellikle şu hatalardan kaynaklanır:

  • B, C, D ve E şıkları: Genellikle öğrencilerin katsayı dağıtımını yanlış hesaplamasından veya eşit dağıtılan kısmı hesaba katmayı unuttuğundan kaynaklanır.

Doğru cevap: A

Soru 7 · 2025/2 · Maliyet Muhasebesi

Standart maliyet yöntemini uygulayan bir üretim işletmesi bir adet KLM mamulü üretebilmek için standart olarak 8 direkt işçilik saati (DİS) çalışılması gerektiğini hesaplamıştır. İlgili dönemde standart DİS saat ücretinin 25 ₺ olacağı planlanmıştır. Üretimi gerçekleştirilen 25.000 adet mamul için 212.500 DİS harcanmış ve 850.000 ₺ direkt işçilik ücret farkı ortaya çıkmıştır. Buna göre ilgili dönemde fiili DİS saat ücreti kaç TL olmuştur?

  • A)26,50
  • B)27,50
  • C)28
  • D)28,50
  • E)29
Çözümü göster — doğru cevap E

Doğru cevap E şıkkıdır çünkü direkt işçilik ücret farkı, fiili saat ücreti ile standart saat ücreti arasındaki farkın fiili çalışılan saatle çarpımıdır. Formül: Ücret farkı = (Fiili ücret - Standart ücret) x Fiili saat. Değerler yerine konunca 850.000 = (Fiili ücret - 25) x 212.500 olur. Buradan fiili ücret - 25 = 850.000 / 212.500 = 4, fiili ücret = 25 + 4 = 29 ₺ bulunur ve E şıkkıyla tutar. Standart süre 25.000 x 8 = 200.000 saat olup bu bilgi ücret farkını değil, süre (verimlilik) farkını hesaplamada kullanılır.

A şıkkı yanlıştır çünkü 26,50 ₺ ile ücret farkı 1,5 x 212.500 = 318.750 ₺ olur. B şıkkı yanlıştır çünkü 27,50 ₺ ile ücret farkı 2,5 x 212.500 = 531.250 ₺ olur. C şıkkı yanlıştır çünkü 28 ₺ ile ücret farkı 3 x 212.500 = 637.500 ₺ olur. D şıkkı yanlıştır çünkü 28,50 ₺ ile ücret farkı 3,5 x 212.500 = 743.750 ₺ olur.

Bilinmesi gereken kural: Direkt işçilik ücret farkı fiili saat üzerinden, süre farkı ise standart ücret üzerinden hesaplanır.

Soru 8 · 2025/2 · Maliyet Muhasebesi

Üretime sevk maliyetinin hesaplanmasında ilk giren ilk çıkar (FIFO) maliyet yöntemi uygulanan bir işletmenin K hammaddesi stokuna ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
Miktar (birim) | Tutar (₺)
Dönem başı stok: 7.500 | 900.000
Dönem içi tüketim: 31.500 | 4.260.000
Dönem sonu stok: 6.000 | 840.000
Buna göre, K hammaddesinin dönem içi alış birim maliyeti kaç TL’dir?

  • A)120
  • B)130
  • C)140
  • D)150
  • E)160
Çözümü göster — doğru cevap C

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi adım adım çözelim. Sorunun mantığını kavramak için önce FIFO yöntemini ve stok hareketlerini basit bir hikaye gibi düşünelim.

1. Neden Cevap C (140 TL) Doğru?

Soruda bize FIFO (İlk Gelen İlk Çıkar) yöntemi uygulandığı söylenmiş. Bu yöntemde, stoktan çıkan mallar en eski stoktan (dönem başı stoktan) başlar. Ancak bu soruda bizi ilgilendiren kısım "Dönem içi tüketim" kısmıdır.

Gelin mantığı şöyle kuralım:

  • Başlangıçta elimizde ne var? 7.500 birimlik bir stok var.
  • Ne kadar harcadık? Toplam 31.500 birim tüketildi.
  • FIFO mantığına göre: Önce eldeki 7.500 birimi harcadık. Peki, geriye kalan 24.000 birim (31.500 - 7.500) nereden geldi? Bunlar dönem içi yapılan alışlardan geldi.

Şimdi elimizdeki sayıları kullanarak bir denklem kuralım:

  • Dönem içi tüketilen toplam tutar: 4.260.000 TL.
  • Dönem başı stoktan çıkan tutar: 7.500 birim x (900.000 / 7.500) = 120 TL birim maliyet.
  • Dönem başı stoktan çıkan toplam tutar: 7.500 birim * 120 TL = 900.000 TL.
  • Dönem içi alışlardan çıkan tutar: Toplam tüketim tutarından, dönem başı stoktan çıkan tutarı çıkarırsak, geriye kalan tutarın dönem içi alışlardan kaynaklandığını görürüz.
  • Dönem içi alışlardan çıkan tutar = 4.260.000 - 900.000 = 3.360.000 TL.
  • Dönem içi alış miktarı: Toplam tüketilen 31.500 birimden, dönem başı stoktan çıkan 7.500 birimi çıkarırsak, geriye kalan 24.000 birim dönem içi alışlardan gelmiştir.

Son Hesap: Dönem içi alışların birim maliyetini bulmak için, yukarıda bulduğumuz "Dönem içi alışlardan çıkan tutarı", "Dönem içi alış miktarına" böleriz.

  • Formül: 3.360.000 TL / 24.000 birim = 140 TL.

Bu yüzden doğru cevap C şıkkıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

  • A) 120: Bu, dönem başı stokun birim maliyetidir (900.000 / 7.500). Soru bize dönem içi alış maliyetini sorduğu için bu şık bir tuzaktır.
  • B) 130: Bu sayı, toplam tüketim tutarının toplam tüketim miktarına bölünmesiyle (4.260.000 / 31.500) bulunur. Bu yöntem FIFO mantığına uymaz; çünkü dönem başı stokun ucuz maliyetini, dönem içi pahalı alışlarla karıştırır. Ortalama maliyet gibi bir sonuç verir ama FIFO'da bu doğru değildir.
  • D) 150 ve E) 160: Bu şıklar, stok hareketlerinin mantığına uygun olmayan rastgele hesaplamalardan veya yanlış bölme işlemlerinden kaynaklanır. Örneğin, dönem sonu stokun birim maliyetini (840.000 / 6.000 = 140 TL) bulmak da aynı sonucu verir, ancak soru "dönem içi alış"ı sorduğu için mantığı doğru kurmak gerekir.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için şu iki temel konuyu iyi bilmelisiniz:

  • FIFO (İlk Gelen İlk Çıkar) Yöntemi: Stoktan çıkan malların en eski stoktan (dönem başı stoktan) başladığını ve geriye kalanların en yeni alışlardan geldiğini bilmek.
  • Stok Hareketleri Analizi: "Dönem içi tüketim" miktarını, "Dönem başı stok" ve "Dönem içi alış" miktarları arasında nasıl böldüğünüzü ve bu miktarlara ait tutarları nasıl ayırdığınızı bilmek.

Özetle: Soru sana "Toplam harcadığın parayı, en eski stoktan çıkan parayı çıkar, geriye kalan parayı da geriye kalan miktara böl"

Maliyet Muhasebesi dersinin diğer dönemleri

2024/17 soru2024/28 soru2024/37 soru2025/18 soru2025/37 soru2026/18 soru

Aynı formatta 4018 çözümlü soru

SMMM Staja Giriş Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

SGS uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz