2018/1 SGS Mali Tablolar Analizi Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım.

Öncelikle sorunun formülüne bakalım: Borç / Toplam Varlık. Bu oranı azaltmak (küçültmek) için iki yoldan birini seçmeliyiz:

• Borcu azaltmak (Payda küçülür).
• Toplam Varlığı artırmak (Payda büyür).

Şimdi şıkları tek tek inceleyelim:

✅ Neden Doğru Cevap D (Hisse Senedi İhraç Etmek)?

Bir şirket hisse senedi satar (ihraç eder), bu işlemde şirketin eline nakit para girer.

• Varlık: Eldeki nakit artar, dolayısıyla Toplam Varlık artar.
• Borç: Hisse senedi satmak borçlanmak değildir, bu şirketin kendi sermayesidir. Yani Borç miktarı değişmez.

Formülde Payda (Toplam Varlık) büyürken Pay (Borç) aynı kalırsa, sonuç (oran) otomatik olarak küçülür. Bu yüzden D şıkkı doğru cevaptır.

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Uzun vadeli borçların vadesini kısaltmak: Bu sadece borcun ne zaman ödeneceğini değiştirir. Borcun toplam tutarını veya şirketin varlıklarını değiştirmez. Oran değişmez.
• B) Tahvil ihraç etmek: Tahvil çıkarmak, halktan para toplamak demektir ve bu bir borç yaratır. Borç artar, varlık da artar ama borcun artışı oranı genellikle yükseltir veya etkisiz kalır. Borç oranını azaltmak için borç çıkarmak mantıksızdır.
• C) Banka kredisi kullanmak: Bu da bir borç yaratmaktır. Borç artar, varlık (nakit) artar. Ancak borcun artışı, borç/toplam varlık oranını yükseltir (kötüleştirmeye çalışır), azaltmaz.
• E) Kısa vadeli borçların vadesini uzatmak: Bu da sadece borcun ödeme tarihini değiştirir. Borcun toplam tutarını veya varlıkları değiştirmez. Oran değişmez.

📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Finansal Oran Analizi" ve "Borçluluk Oranları" konusunu bilmelisin.

Özellikle şunu akılda tutmalısın:

• Borçlanma (Tahvil, Kredi) = Borcu artırır.
• Öz Sermaye Artırma (Hisse satma, kârı dağıtmama) = Borcu artırmadan Varlığı artırır ve borçluluk oranını düşürür.

Özetle: Borç oranını düşürmek istiyorsan ya borcunu öde ya da borçlanmadan varlık kazan (hisse sat). Doğru cevap D'dir.

Doğru cevap B şıkkı: 2.000.000 ₺.

1. Özsermayeyi bulalım

• Özsermaye devir hızı = Net satışlar ÷ Özsermaye
• 2 = 7.200.000 ÷ Özsermaye
• Özsermaye = 7.200.000 ÷ 2 = 3.600.000 ₺

2. Net işletme sermayesinin kısa yolu Net işletme sermayesi = Dönen varlıklar − Kısa vadeli borçlar.

Bilançoda Dönen + Duran varlıklar = KVB + UVB + Özsermaye olduğundan, iki taraftan KVB ve duran varlıkları yer değiştirirsek:

• Dönen varlıklar − KVB = (UVB + Özsermaye) − Duran varlıklar

Yani net işletme sermayesi, uzun vadeli kaynakların duran varlıkları aşan kısmıdır.

3. Hesaplama

• Uzun vadeli kaynaklar = 1.400.000 + 3.600.000 = 5.000.000 ₺
• Duran varlıklar = 3.000.000 ₺
• Net işletme sermayesi = 5.000.000 − 3.000.000 = 2.000.000 ₺

Diğer şıklar neden yanlış?

• D) 3.600.000: Bu tutar özsermayedir; ara adımdır, net işletme sermayesi değildir.

Doğru cevap: B

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, muhasebe defterlerindeki hesap sınıflarını nasıl ayırdığımızı adım adım açıklayalım. Sorunun doğru cevabı E şıkkıdır.

Neden Doğru Cevap E (Komisyon Gelirleri)?

Muhasebede gelirler, şirketin ana işiyle ilgili olanlar ve ana işi dışındaki diğer işlerden kaynaklananlar olarak ikiye ayrılır.

• Ana Faaliyet Gelirleri: Bir inşaat firmasının inşaat yapmasından, bir marketin ürün satmasından elde ettiği paralar "Satış Gelirleri" hesabında yer alır.
• Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar: Şirketin ana işi dışındaki, ancak yine de düzenli ve olağan (sürekli) olarak gerçekleşen işlerden elde edilen gelirlerdir.

Komisyon Gelirleri, şirketin ana işi (örneğin bir tekstil firmasının kumaş satışı) dışındaki bir işi (örneğin başka bir firmaya aracılık yaparak komisyon alması) sonucu elde edilen düzenli bir gelirdir. Bu nedenle, bu gelir 640 Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar hesabının içinde yer alır.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Şimdi diğer seçenekleri neden elendiğini kısaca inceleyelim:

• A) Gelecek Aylara Ait Gelirler: Bu bir "Gelir" hesabı değil, Bilanço hesabıdır. Henüz kazanılmamış, ancak ödenmiş ve gelecek dönemlere ait olan parayı gösteren bir Varlık hesabıdır (640 hesabı değil, 190 hesabı).
• B) Diğer Gelirleri: Bu şık biraz kafa karıştırıcı olabilir. Ancak muhasebe hesabı kodları incelendiğinde, "Diğer Gelirler" genellikle 650 Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar hesabının bir alt kalemi veya genel bir başlığıdır. Ancak soruda "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar" grubunun içinde yer alan spesifik bir gelir kalemi sorulduğunda, Komisyon Gelirleri (640 hesabının bir alt hesabı olan 641) en somut ve doğru örnektir. B şıkkı genellikle bir hesap grubu başlığıdır, E şıkkı ise o grubun içindeki somut bir işlemdir. (Not: Bazı müfredatlarda "Diğer Gelirler" 650 hesabı olarak tanımlanır, ancak komisyon gelirleri 640 hesabının en tipik örneğidir ve sınav mantığında en kesin cevaptır).
• C) Yurtdışı Satışlar: Bu, şirketin Ana Faaliyet geliridir. Satış yapılan malın yurtdışı olması, gelirin türünü değiştirmez. Bu gelir Satış Gelirleri (600) hesabında yer alır.
• D) Önceki Dönem Gelir ve Kârları: Bu hesap, Bilanço'da yer alan Özkaynaklar grubundadır. Geçmiş yılların düzeltmelerini gösterir, cari yılın olağan gelir hesabı değildir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Gelir Tablosu Hesapları ve Hesap Planı'nı iyi bilmelisin. Özellikle:

• 600 Satış Gelirleri (Ana faaliyet) ile 640 Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar (Yan faaliyet) arasındaki farkı ayırt etmelisin.
• Gelir Tablosu'ndaki hesapların kodlarını ve sınıflarını ezberlemiş olman gerekir.

Özetle: Şirketin ana işi dışındaki, ama yine de düzenli olarak yaptığı işlerden (aracılık, kira geliri vb.) elde edilen paralar 640 hesabına gider. Bu yüzden Komisyon Gelirleri doğru cevaptır.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı D şıkkıdır.

Neden D Şıkkı Doğru?

Öncelikle "Tahakkuk Esası" ne demek onu anlamamız lazım. Tahakkuk esasına göre; bir işin yapıldığı tarihte gelir veya gider kaydedilir. Para elden çıkmamış veya girmemiş olsa bile, mal teslim edilmişse veya hizmet verilmişse o an gelir/gider olarak yazılır.

Ancak Nakit Akış Tablosu (D şıkkı) tamamen farklı bir mantıkla çalışır. Bu tabloda "Nakit Esası" benimsenir. Yani, işin yapıldığına değil, paranın gerçekten elden çıkıp çıkıp gelmediğine bakar.

• Örnek: Sen 2023 yılında bir mal sattın ve faturayı kestin. Tahakkuk esasına göre bu 2023 yılının geliri olur. Ama müşteri 2024 yılında parayı ödediyse, Nakit Akış Tablosu'nda bu para 2024 yılında görünür.
• Sonuç: Nakit Akış Tablosu, paranın hareketine odaklandığı için tahakkuk esasının dışında bir yaklaşımdır. Bu yüzden doğru cevap D'dir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların hepsi Tahakkuk Esasına göre hazırlanır. Yani işin gerçekleştiği dönemi esas alırlar:

• A) Satışların Maliyeti Tablosu: Malın teslim edildiği dönemi baz alır, para gelip gelmediğine bakmaz. (Tahakkuk)
• B) Fon Akış Tablosu: Şirketin kaynaklarının (nakit ve benzeri) kaynaklarını ve kullanımını gösterir, ancak muhasebe kayıtlarının temel mantığı tahakkuk esasına dayanır. (Tahakkuk)
• C) Gelir Tablosu: Gelir ve giderlerin gerçekleştiği dönemi baz alır. (Tahakkuk)
• E) Bilanço: Şirketin bir tarih itibariyle mal varlığını ve borçlarını gösterir. Bu da tahakkuk esasına göre hazırlanan bir tablodur. (Tahakkuk)

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Muhasebe Esasları" konusunu iyi bilmelisin. Özellikle:

• Tahakkuk Esası (Gerçekleşme esasına göre gelir/giderin kaydedilmesi) ile Nakit Esası (Paranın elden çıkıp gelmesine göre kaydedilmesi) arasındaki farkı ayırt etmen gerekir.
• Finansal tabloların hangisinin tahakkuk, hangisinin nakit esasına dayandığını ezberlemen gerekir.

Özetle: Soru sana "Hangi tablo parayı değil, işin gerçekleştiğini değil, paranın hareketini esas alır?" diye soruyor. Cevap da Nakit Akış Tablosu'dur.

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi adım adım çözelim. Sorunun mantığını kavramak için önce verileri bulmamız, sonra formülleri uygulamamız gerekiyor. Doğru cevap B şıkkıdır.

Gel, önce önceki yıl verilerini bulalım, çünkü soruda "azalma" oranları verilmiş.

1. Adım: Önceki Yılın Dönen Varlıklarını Bulalım Soruda şunu diyor: "Dönen varlıklar önceki yıla göre 50.000 ₺ ve %10 oranında azalmış." Buradaki kilit nokta şudur: %10'luk azalma, 50.000 ₺'ye eşittir. Yani 50.000 ₺, önceki yılın toplamının %10'udur.

• Formül: Önceki Yıl Dönen Varlıkları = Azalan Miktar / Azalma Oranı
• Hesap: 50.000 / 0,10 = 500.000 ₺ (Bu, önceki yılın dönen varlıklarıdır).
• Cari Yıl Dönen Varlıkları: 500.000 - 50.000 = 450.000 ₺.

2. Adım: Önceki Yılın Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklarını Bulalım Aynı mantığı kısa vadeli yabancı kaynaklar için uygulayalım: "10.000 ₺ ve %40 oranında azalmış." Burada %40'lık azalma, 10.000 ₺'ye eşittir.

• Formül: Önceki Yıl Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar = Azalan Miktar / Azalma Oranı
• Hesap: 10.000 / 0,40 = 25.000 ₺ (Bu, önceki yılın kısa vadeli yabancı kaynaklarıdır).
• Cari Yıl Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: 25.000 - 10.000 = 15.000 ₺.

3. Adım: Net İşletme Sermayesini Hesaplayalım Soru bize Cari Yıl (bu yıl) Net İşletme Sermayesini soruyor. Formül: Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

• Cari Yıl Dönen Varlıkları: 450.000 ₺
• Cari Yıl Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: 15.000 ₺
• Hesap: 450.000 - 15.000 = 435.000 ₺

Gördüğün gibi sonuç 435.000 ₺ çıkıyor ve bu B şıkkına denk geliyor.

Neden Diğer Şıklar Yanlış?

• A, C, D ve E Şıkları: Bu şıklar ya yanlış hesaplanmış rakamlar içeriyor ya da "Önceki Yıl" verisini sorarak bizi yanıltmaya çalışıyor.

Doğru cevap: B

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı E şıkkı (24 gün)'dir.

1. Neden Doğru Cevap E (24 Gün)?

Bu soruda bizi en çok yanıltan detay "Brüt Satış Kârı" ifadesidir. Hesaplama yaparken bunu kullanmamız gerekmez.

Stok devir hızı ve bekleyiş süresi hesaplanırken kâr değil, Satılan Malların Maliyeti (Satışların Maliyeti) kullanılır. Çünkü stoktan çıkan malın maliyeti, işletmenin o malı neye mal ettiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm:

• Satılan Malların Maliyetini Bulalım:
• Net Satışlar: 180.000 ₺
• Brüt Satış Kârı: 30.000 ₺
• Formül: Satışlar - Brüt Kâr = Satılan Malların Maliyeti
• Hesap: 180.000 - 30.000 = 150.000 ₺ (Bu bizim kullanacağımız rakam).

• Stok Devir Hızını Hesaplayalım:
• Formül: Satılan Malların Maliyeti / Ortalama Stok
• Hesap: 150.000 / 10.000 = 15 (Yıl boyunca stoku 15 kez devretmiş).

• Bekleme Süresini (Gün Sayısını) Bulalım:
• Bir yıl 360 gün kabul edildiğine göre, stok bir yılda 15 kez dönüyorsa, bir devir kaç günde oluyor?
• Formül: 360 / Stok Devir Hızı
• Hesap: 360 / 15 = 24 Gün.

Sonuç olarak, malın ortalama 24 gün depoda beklediğini buluruz.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların (A, B, C, D) yanlış olmasının temel nedeni, soruda verilen "Brüt Satış Kârı" ile "Net Satışlar" rakamlarının karıştırılması ve formülde yanlış bir sayının kullanılmasıdır.

• Eğer öğrenci formülde Net Satışları (180.000) kullanırsa:
• 180.000 / 10.000 = 18 devir.
• 360 / 18 = 20 gün bulunur. (Bu şıkta yok ama mantık hatası buradadır).
• Eğer öğrenci Brüt Kârı (30.000) ile işlem yaparsa:
• 30.000 / 10.000 = 3 devir.
• 360 / 3 = 120 gün bulunur.

Doğru cevap: E

Bu soruyu çözmek için finansal tablolardaki ilişkileri birbiriyle bağlayan bir "puzzle" mantığıyla ilerleyeceğiz. Soruda verilenleri adım adım işleyip doğru cevabı (E şıkkını) bulalım.

1. Doğru Cevabın (E) Mantığı: Adım Adım Hesaplama

Öncelikle elimizdeki verileri listeleyelim:

• Aktif Devir Hızı: 8
• Net Satışlar: 800.000 ₺
• Net Kâr: 2.000 ₺
• Özkaynak Kârlılığı (ROE): %10

Adım 1: Toplam Varlıkları Bulalım Sormuzda "Aktif Devir Hızı" verilmiş. Bu oran, bir işletmenin varlıklarını ne kadar verimli kullandığını gösterir ve formülü şöyledir: > Aktif Devir Hızı = Net Satışlar / Toplam Varlıklar

Verileri yerine koyarsak: 8 = 800.000 / Toplam Varlıklar Toplam Varlıklar = 800.000 / 8 = 100.000 ₺

Adım 2: Özkaynakları Bulalım Şimdi "Özkaynak Kârlılığı"nı kullanacağız. Bu oran, özkaynakların ne kadar kâr getirdiğini gösterir: > Özkaynak Kârlılığı = Net Kâr / Özkaynaklar

Verileri yerine koyarsak: %10 (yani 0,10) = 2.000 / Özkaynaklar Özkaynaklar = 2.000 / 0,10 = 20.000 ₺

Adım 3: Borçları Bulalım Muhasebenin en temel denklemi şudur: Varlıklar = Borçlar + Özkaynaklar. Buradan borçları bulmak için formülü düzenleyelim: > Borçlar = Toplam Varlıklar - Özkaynaklar

Hesaplayalım: Borçlar = 100.000 - 20.000 = 80.000 ₺

Adım 4: Borç / Toplam Varlık Oranını Hesaplayalım Soruda istenen oran şudur: > Borç / Toplam Varlık = Borçlar / Toplam Varlıklar

Hesaplayalım: Oran = 80.000 / 100.000 = 0,80

Bunu yüzdeye çevirirsek: %80 eder.

Bu da E şıkkını doğru yapar.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların (A, B, C, D) yanlış olmasının sebebi, yukarıdaki adımların birinde yapılan mantık hatası veya formül karışıklığıdır. Örneğin:

• Eğer Net Kâr ile Net Satış oranını alırsanız (2.000 / 800.000), bu size kâr marjını verir, borçluluk oranını vermez.
• Eğer Özkaynak Kârlılığı formülünü yanlış kurarsanız veya Aktif Devir Hızı formülünde pay ve paydayı yer değiştirirseniz, toplam varlık ve borç rakamlarını yanlış bulursunuz.
• Özkaynaklar yerine Borçları doğrudan toplam varlıktan çıkarmadan, başka bir oranla (örneğin kâr marjı ile) çarparsanız yanlış sonuçlar (A, B, C veya D gibi) çıkabilir.

Kısacası, diğer şıklar, formüllerin sırasını karıştıran veya temel denklem olan "Varlık = Borç + Özkaynak" ilişkisini kuramayan öğrencilerin ulaşacağı hatalı sonuçlardır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Finansal Oran Analizi konusundaki şu üç temel kavramı ve aralarındaki ilişkiyi iyi bilmelisiniz:

• Aktif Devir Hızı Formülü: (Net Satışlar / Toplam Varlıklar)
• Özkaynak Kârlılığı Formülü: (Net Kâr / Özkaynaklar)
• Bilanço Denklemi: (Varlıklar = Borçlar + Özkaynaklar)

Özetle: Soru, size doğrudan borç oranını sormaz; önce diğer oranları kullanarak Toplam Varlık ve Özkaynak miktarlarını bulmanızı, ardından bunları birbirinden çıkararak Borç miktarını bulmanızı ve en son da bu borcu toplam varlığa bölmenizi ister. Bu zincirleme mantığı kurabilmek gerekir.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı C) 0,75'tir.

Hadi gel, bu finansal oranları bir "denge" oyunu gibi düşünelim.

1. Neden C Şıkkı Doğru? (Adım Adım Mantık)

Öncelikle bu soruda bize iki önemli bilgi veriliyor ve bunları birleştirmemiz gerekiyor.

• Bilgi 1: Cari Oran = 2
• Cari oran, "Cari Varlıklar / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar" demektir.
• Yani: Cari Varlıklar = 2 x Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

• Bilgi 2: Kısa Vadeli Yabancı Kaynakların Devamlı Sermayeye Oranı = 0,25
• Yani: Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar = 0,25 x Devamlı Sermaye

Şimdi bu iki bilgiyi birleştirerek Duran Varlıkların Devamlı Sermayeye oranını bulalım. Bunu yapmak için basit bir formül hatırlayalım:

> Formül: Cari Varlıklar + Duran Varlıklar = Toplam Varlıklar > Formül: Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklar = Toplam Kaynaklar (Devamlı Sermaye + Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar)

Aslında bu soru için en pratik yol, "Devamlı Sermaye"ni birim olarak kabul edip diğerlerini ona göre hesaplamaktır.

• Devamlı Sermayeyi 100 birim kabul edelim (Hesaplamayı kolaylaştırmak için).
• Soruda verilen 0,25 oranına göre:
• Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar = 100 x 0,25 = 25 birim.
• Şimdi Cari Oran (2)'yı kullanalım:
• Cari Oran = Cari Varlıklar / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
• 2 = Cari Varlıklar / 25
• Cari Varlıklar = 2 x 25 = 50 birim.
• Şimdi Bilanço Eşitliğini kuralım:
• Varlıklar: Cari Varlıklar (50) + Duran Varlıklar (?) = Toplam Varlıklar
• Kaynaklar: Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (25) + Devamlı Sermaye (100) = Toplam Kaynaklar (125)
• Bilanço eşitliğine göre Varlıklar = Kaynaklar olmalıdır.
• Toplam Kaynaklar = 125 birim.
• O halde Toplam Varlıklar da 125 birim olmalı.
• Duran Varlıklar = Toplam Varlıklar (125) - Cari Varlıklar (50) = 75 birim.

Sonuç: Bizden istenen: Duran Varlıkların Devamlı Sermayeye oranı.

• Duran Varlıklar = 75
• Devamlı Sermaye = 100
• Oran = 75 / 100 = 0,75

Gördün mü? Cevap C şıkkı çıkıyor.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) 0,20: Bu sayı, cari varlıkların devamlı sermayeye oranına yakındır (50/100 = 0,5 değil, ama mantık hatası yapılırsa çıkabilir). Genelde öğrenciler "Cari oran 2" ile "0,25"i çarparak yanlış bir sonuç bulmaya çalışır.
• B) 0,60: Bu, cari varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki farkın yanlış hesaplanması sonucu çıkabilir.
• D) 1,25: Bu, toplam kaynakların devamlı sermayeye oranıdır (125/100). Yani "Varlıkların Devamlı Sermayeye oranı" sorulmuş olsaydı bu çıkardı, ama bizden sadece Duran Varlıklar isteniyor.
• E) 1,75: Bu, cari varlıkların devamlı sermayeye oranı ile kısa vadeli yabancı kaynakların devamlı sermayeye oranının toplanması gibi mantıksız bir işlemden kaynaklanır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için şu iki temel konuyu iyi bilmelisin:

• Bilanço Eşitliği: Varlıkların toplamı, kaynakların toplamına eşit olmalıdır. (