2019/1 SGS Mali Tablolar Analizi Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı A) Asit-test oranı'dır.

İşlemin mantığını anlamak için önce senaryoyu hayal edelim: İşletme, uzun vadeli bir borç (kredi) alarak ticari mal satın alıyor.

1. Neden Doğru Cevap "A" (Asit-test Oranı)?

Öncelikle Asit-test oranı formülüne bakalım: > Asit-test Oranı = (Dönen Varlıklar - Stoklar) / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Bu işlemin etkisini adım adım inceleyelim:

• Stoklar Artar: İşletme mal satın aldığı için "Stoklar" kalemi artar. Ancak formülde stoklar çıkarıldığı için, stoklardaki bu artışın asit-test oranı üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur. (Stoklar artar, ama formülde eksi ile çıkartıldığı için payda değişmez, payda da değişmez).
• Kısa Vadeli Borçlar Değişmez: İşletme Uzun Vadeli bir borç kullandığı için, formülün paydasındaki "Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar" (kısa vadeli borçlar) hiç değişmez.
• Sonuç: Formülün payı (Stok hariç dönen varlıklar) ve paydası (Kısa vadeli borçlar) değişmediği için, Asit-test oranı etkilenmez.

Bu yüzden A şıkkı doğru cevaptır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden değiştiğini kısaca görelim:

• B) Finansal Kaldıraç Oranı & C) Özsermaye Çarpanı: Bu iki oran da borçluluk ve özsermaye ilişkisine bakar. İşletme borçlandığı için "Yabancı Kaynaklar" artar. Bu durum borçluluk oranlarını ve özsermaye çarpanını etkiler.
• D) Cari Oran: Formülü (Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) şeklindedir. İşletme mal aldığı için "Dönen Varlıklar" (Stoklar) artar. Payda (kısa vadeli borçlar) değişmese de, pay (dönen varlıklar) arttığı için Cari Oran değişir (yükselir).
• E) Dönen Varlık Devir Hızı: Bu oran (Satışlar / Dönen Varlıklar) formülüyle hesaplanır. İşletme mal satın alarak stoklarını artırdı. Dönen varlıkların toplamı değiştiği için bu devir hızı da etkilenir.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Finansal Oran Analizi konusunu iyi bilmelisin. Özellikle şu iki detaya dikkat etmelisin:

• Asit-test oranının formülü: Stokların bu formülden nasıl çıkarıldığını ve stok artışının bu oranı neden etkilemediğini bilmek.
• Borç Türü Ayrımı: İşletmenin Uzun Vadeli borç alması ile Kısa Vadeli borç almasının finansal oranlar üzerindeki farklı etkilerini ayırt etmek.

Özetle: Mal alıp stok arttırdık, ama kısa vadeli borç almadık. Asit-test oranı stokları formülden çıkardığı için ve kısa vadeli borç değişmediği için değişmedi. Doğru cevap A'dır.

Bu soruda doğru cevap B şıkkıdır çünkü Net Çalışma Sermayesi, işletmenin kısa vadeli yabancı kaynaklarından (borçlarından) fazla olan dönen varlıklar miktarıdır ve bu değer, Duran Varlıklar ile Devamlı Sermaye arasındaki farka eşittir. Soruda verilenlere göre; Net Çalışma Sermayesi (500.000 ₺) = Devamlı Sermaye (4.000.000 ₺) - Duran Varlıklar formülünden hareketle, Duran Varlıkların 3.500.000 ₺ olması gerektiği kesin olarak hesaplanır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu şu şekilde açıklayabiliriz:

• A şıkkı: Uzun vadeli yabancı kaynakları, devamlı sermayenin bir parçası olabilir ancak devamlı sermaye özkaynakları da içerdiği için bu değerin kesin olarak 3.000.000 ₺ olduğu söylenemez.
• C şıkkı: Özkaynaklar, devamlı sermayenin bir bileşenidir ancak uzun vadeli yabancı kaynakların ne kadar olduğu bilinmediği için özkaynak tutarı kesin olarak 1.500.000 ₺ olmalıdır denilemez.
• D şıkkı: Dönen varlıkların 3.500.000 ₺ olması için kısa vadeli yabancı kaynakların 3.000.000 ₺ olması gerekirdi, ancak soruda bu tutar 2.000.000 ₺ olarak verilmiştir.
• E şıkkı: Aktif toplamı, duran varlıklar ve dönen varlıkların toplamıdır; dönen varlıkların kesin tutarı bilinmediği için aktif toplamının 5.000.000 ₺ olduğu söylenemez.

Bu soruyu çözebilmek için Bilanço unsurları arasındaki ilişki, özellikle Net Çalışma Sermayesi formülünün (Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) ve bunun Devamlı Sermaye ile olan bağlantısının (Net Çalışma Sermayesi = Devamlı Sermaye - Duran Varlıklar) iyi bilinmesi gerekmektedir.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun mantığını kavramak için gelir tablosunun nasıl işlediğini hatırlamamız yeterli.

🎯 Neden Doğru Cevap C Şıkkıdır?

Öncelikle gelir tablosunun mantığını hatırlayalım. Gelir tablosu şu sırayla ilerler:

• Faaliyet Kârı (Satıştan elde edilen kâr)
• Diğer Faaliyetlerden Kâr/Zarar (Ekstra işlerden kâr/zarar)
• Finansman Giderleri (Banka faizleri, kredi giderleri vb.)
• Olağan Kâr (Sonuç: Yukarıdaki maddelerin toplamı)

Soru bize şunu söylüyor:

• A ve B işletmelerinin Faaliyet Kârları eşit.
• Diğer Faaliyetlerden Kâr/Zararları da eşit.
• Ancak Olağan Kâr A İşletmesinde daha yüksek.

Buradaki formül şudur: > Olağan Kâr = Faaliyet Kârı + Diğer Faaliyet Kârı - Finansman Giderleri

A ve B işletmelerinin ilk iki kalemi (Faaliyet Kârı ve Diğer Faaliyet Kârı) birbirine eşit. Yani aradaki farkı yaratan tek şey Finansman Giderleri olmalı.

Eğer A İşletmesinin Olağan Kârı daha yüksekse, bu demek oluyor ki A İşletmesi, diğer kalemler eşit olmasına rağmen daha az finansman gideri ödemiş. Düşük gider = Daha yüksek kâr.

Bu yüzden C şıkkı ("A İşletmesinin finansman giderlerinin B İşletmesine göre düşük olması") doğru cevaptır.

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Şimdi diğer şıkların neden mantıksız olduğunu kısaca inceleyelim:

• A ve D Şıkları (Satışlar ve Maliyet): Soruda zaten "Faaliyet Kârları"nın eşit olduğu belirtilmiş. Faaliyet kârı, satışlar ile satışların maliyeti arasındaki farktır. Eğer bu kârlar eşitse, satışların maliyeti veya net satışların yüksekliği tek başına olağan kârı farklı yapmaz; çünkü bu fark zaten "Faaliyet Kârı"na yansımış ve eşitlenmiş durumda.
• B Şıkkı (Faaliyet Giderleri): Faaliyet giderleri de "Faaliyet Kârı"nın hesaplanmasında kullanılır. Faaliyet kârları eşit olduğu için, faaliyet giderlerinin yüksekliği veya düşükliği bu aşamada zaten dengelenmiş demektir. Bu durum "Olağan Kâr" farkını yaratmaz.
• E Şıkkı (Vergi): Vergi, Olağan Kâr hesaplandıktan sonra gelir tablosunun en alt kısmında hesaplanır. Yani vergi, kârın sonucunu belirlemez; kârın sonucuna göre belirlenir. Bu yüzden vergi farkı, kârın yüksek olmasının nedeni olamaz.

📚 Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Gelir Tablosu Yapısı ve Kâr Hesaplama Sıralaması konusunu iyi bilmelisin.

Özellikle şunu akılda tutmalısın:

• Faaliyet Kârı hesaplandıktan sonra, Finansman Giderleri düşülür.
• Finansman giderleri düşülmeden önceki kâr ile finansman giderleri düşüldükten sonraki kâr arasındaki fark, Finansman Giderleri'nin büyüklüğüne bağlıdır.

Kısacası; "Faaliyet Kârı eşit, ama son kâr farklıysa, aradaki farkı yaratan tek şey finansman giderleridir" kuralını ezberlemen yeterli.

Başarılar dilerim!

Bu soruda doğru cevap olan E şıkkı, verilen verilerle hesaplanan değerlerle çeliştiği için yanlıştır; çünkü dikey analizde kâr rakamları net satışların yüzdesi olarak bulunur, bu yüzden önce net satışları bulmamız gerekir. Brüt satış kârı 40.000 ₺ ve dikey yüzdeleri %20 olduğuna göre, net satışlar 40.000 / 0,20 = 200.000 ₺ olur (B şıkkı doğrudur). Faaliyet kârı net satışların %10'u ise 200.000 × 0,10 = 20.000 ₺ eder (A şıkkı doğrudur). Dönem net kârı ise net satışların %2'si yani 200.000 × 0,02 = 4.000 ₺ olur (D şıkkı doğrudur). Satışların maliyeti, net satışlardan brüt kârın çıkarılmasıyla bulunur: 200.000 - 40.000 = 160.000 ₺ (C şıkkı doğrudur). Faaliyet giderleri ise brüt kâr ile faaliyet kârı arasındaki farktır: 40.000 - 20.000 = 20.000 ₺ olmalıdır, ancak E şıkkı bunu 25.000 ₺ olarak gösterdiği için ifadesi yanlıştır. Bu soruyu çözebilmek için dikey analiz tekniğinin (kalemlerin baz alınan kaleme, yani genellikle net satışlara göre yüzde olarak ifade edilmesi) ve kâr hesaplaması mantığının iyi anlaşılması gerekir.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun mantığını kavradığında benzer soruları rahatlıkla çözebilirsin.

1. Doğru Cevap Neden A Şıkkıdır? (Adım Adım Çözüm)

Öncelikle soruda bize Dikey Yüzde analizi verilmiş. Bu analizde tüm rakamlar Net Satış Gelirleri üzerinden hesaplanır. Yani "100"luk dilimimiz Net Satış Gelirleridir.

Verilenler şunlar:

• Net Satış Gelirleri: 2.000.000 ₺ (Bu bizim 100%’ümüz).
• Faaliyet Kârı Yüzdesi: %60.
• Brüt Satış Kârı Yüzdesi: %70.

Adım 1: Faaliyet Kârı ve Brüt Kârın Gerçek Tutarını Bulalım Net satışlar 2.000.000 ₺ ise:

• Faaliyet Kârı: 2.000.000 ₺'nin %60'ıdır.
• Hesap: 2.000.000 x 0,60 = 1.200.000 ₺
• Brüt Satış Kârı: 2.000.000 ₺'nin %70'ıdır.
• Hesap: 2.000.000 x 0,70 = 1.400.000 ₺

Adım 2: Faaliyet Giderlerini Nasıl Buluruz? İşletmenin kâr tablosu mantığına bakalım: > Brüt Satış Kârı – Faaliyet Giderleri = Faaliyet Kârı

Buradan Faaliyet Giderlerini bulmak için denklemi düzenleyelim: > Faaliyet Giderleri = Brüt Satış Kârı – Faaliyet Kârı

Elde ettiğimiz rakamları yerine koyalım:

• Faaliyet Giderleri = 1.400.000 ₺ (Brüt Kâr) – 1.200.000 ₺ (Faaliyet Kârı)
• Faaliyet Giderleri = 200.000 ₺

Gördün mü? Sonuç 200.000 ₺ çıkıyor ve bu da A şıkkına denk geliyor.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• B) 600.000: Bu, Faaliyet Kârının (1.200.000) yarısıdır. Mantıklı bir hesaplamadan gelmiyor, sadece dikkatsizlik sonucu oluşmuş bir şıktır.
• C) 1.200.000: Bu, Faaliyet Kârının kendisidir. Soru "Faaliyet Kârı"nı değil, "Faaliyet Giderleri"ni soruyor. Öğrenciler genelde buldukları ilk rakamı işaretleyip hataya düşerler.
• D) 1.400.000: Bu, Brüt Satış Kârının kendisidir. Yine aynı hatanın bir başka versiyonu.
• E) 2.600.000: Bu, Brüt Kâr ile Faaliyet Kârının toplamıdır (1.400.000 + 1.200.000). Bu iki kârı birbirine eklemek mantıksızdır, çünkü Faaliyet Kârı zaten Brüt Kâr'ın içindeki bir parçadır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için şu iki temel konuyu iyi bilmelisin:

• Dikey Analiz (Yatay ve Dikey Analiz): Net satışların 100% kabul edildiğini ve diğer kalemlerin (kâr, gider vb.) bu 100% üzerinden yüzde olarak ifade edildiğini bilmelisin.
• Kâr Tablosu Mantığı: Brüt Kâr ile Faaliyet Kârı arasındaki farkın Faaliyet Giderleri olduğunu ezberlemelisin.
• Formül: Brüt Kâr – Faaliyet Giderleri = Faaliyet Kârı

Özetle: Soru sana yüzdesini veriyor, sen bunu Net Satışa çevirip gerçek rakamı buluyorsun. Sonra da "Brüt Kâr"dan "Faaliyet Kârı"nı çıkararak aradaki farkı (yani giderleri) buluyorsun.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu çözmek için finansal tablo ilişkilerini ve temel oran hesaplamalarını adım adım inceleyelim. Doğru cevap A şıkkıdır (1.000.000 ₺).

Gelin bu sonuca nasıl ulaştığımızı birlikte görelim:

1. Aktiflerin Toplamını Bulalım Soruda bize Net Satışlar (6.000.000 ₺) ve Aktif Devir Hızı (3) verilmiş. Aktif devir hızı formülü şöyledir: > Aktif Devir Hızı = Net Satışlar / Aktifler

Buradan Aktifleri bulmak için formülü düzenleyelim: > Aktifler = Net Satışlar / Aktif Devir Hızı

Hesaplayalım:

• Aktifler = 6.000.000 / 3 = 2.000.000 ₺

Yani, işletmenin toplam varlıkları 2.000.000 ₺'dir.

2. Özkaynakları ve Borçları Bulalım Sorunun ikinci kısmında çok önemli bir ipucu var: "Aktifler, özkaynaklarının iki katıdır."

• Aktifler = 2.000.000 ₺ ise, bu miktar özkaynakların 2 katıdır.
• Özkaynaklar = 2.000.000 / 2 = 1.000.000 ₺

Şimdi temel muhasebe denklemine bakalım: > Aktifler = Borçlar + Özkaynaklar

Borçları bulmak için denklemi düzenleyelim: > Borçlar = Aktifler - Özkaynaklar

Hesaplayalım:

• Borçlar = 2.000.000 (Aktifler) - 1.000.000 (Özkaynaklar) = 1.000.000 ₺

Sonuç olarak borçların toplamı 1.000.000 ₺ olmuştur. Cevap A şıkkıdır.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• B, C, D ve E şıkları: Bu şıklar, yukarıdaki mantıksal zincirin bir aşamasında yapılan bir hata sonucu ortaya çıkar. Örneğin:
• Eğer "Aktifler = Özkaynaklar" sanılsaydı borçlar 0 çıkardı.
• Eğer Aktif Devir Hızı formülü ters çevrilerek çarpma yapılsaydı (6.000.000 x 3), devasa bir aktif toplamı çıkardı ve borçlar da buna göre yanlış hesaplanırdı.
• En sık yapılan hata, "Aktifler özkaynakların iki katıdır" cümlesini yanlış yorumlayıp, borçları doğrudan aktiflerden çıkarmadan önce özkaynakları yanlış bulmaktır.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir? Bu soruyu çözmek için şu üç temel konuya hakim olmalısın:

• Aktif Devir Hızı Oranı: Net satışların aktiflere oranı ve bu orandan aktif toplamını nasıl bulacağın.
• Muhasebe Denklemi: Aktif = Borç + Özkaynak ilişkisi.
• Finansal Oran Analizi: Verilen oranlar ve ilişkiler yardımıyla bilinmeyen bir kalemi (borçları) türetme becerisi.

Başarılar dilerim!