2021/1 SGS Mali Tablolar Analizi Soruları ve Çözümleri

2021/1 dönemi SMMM Staja Giriş Sınavı: Mali Tablolar Analizi dersinden çıkan 8 soru, her birinin resmî cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · 2021/1 · Mali Tablolar Analizi

Bir işletmenin planlanan durumu ile gerçekleşen durumunu karşılaştırmak üzere yapılacak analizlerde aşağıdakilerden hangisi referans alınmalıdır?

  • A)Bütçe standart oranları
  • B)İdeal standart oranlar
  • C)Tarihî standart oranlar
  • D)Sektör standart oranları
  • E)Ortalama standart oranlar
Çözümü göster — doğru cevap A

Bu soru, Muhasebe ve Denetimde "Standart Maliyet Hesaplaması" ve "Bütçe Kontrolü" konusunu çok iyi anlamayı gerektiriyor. Sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.

Gelin bunu adım adım, sanki bir sınıfta ders anlatıyormuş gibi açıklayalım:

Neden Doğru Cevap "A" (Bütçe Standart Oranları)?

Bir işletme, bir yıl boyunca ne kadar para kazanacağını, ne kadar harcama yapacağını ve ne kadar kâr edeceğini başlangıçta planlar. İşte bu plana "Bütçe" denir.

Soru şunu soruyor: "Planlanan durum ile gerçekleşen durumu karşılaştırmak için neye bakmalıyız?"

  • Planlanan durum = Bütçe (Önümüzdeki yıl ne yapacağız?)
  • Gerçekleşen durum = Gerçekleşen maliyetler ve gelirler.

Bu ikisini kıyaslayabilmek için, o yıl için hazırlanan bütçedeki hedefleri referans almamız gerekir. Eğer bütçede "Bu yıl ham madde maliyeti %10 artacak" diye planlandıysa, yıl sonunda ham madde maliyeti %10 arttıysa durum "planlandığı gibi", %20 arttıysa "sapma var" deriz.

Bu nedenle, Bütçe Standart Oranları, işletmenin kendi içinde belirlediği ve kabul ettiği hedeflerdir. Plan ile gerçekleşmeyi kıyaslamak için en doğru ve mantıklı referans, o yıl için hazırlanan bütçedir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden bu soru için uygun olmadığını kısaca inceleyelim:

  • B) İdeal Standart Oranlar: Bunlar, "hiçbir hata, hiç bir durma, en mükemmel verimlilik" varsayımıyla hesaplanan teorik değerlerdir. Gerçek hayatta bu kadar mükemmel bir durum neredeyse hiç gerçekleşmez. Bu yüzden planlanan bütçe ile gerçek durumu kıyaslamak için çok katı ve gerçekçi olmayan bir ölçüt olur.
  • C) Tarihî Standart Oranlar: Bunlar geçmiş yılın verilerine dayanır. Geçmiş yılın verileri, bugünün enflasyonunu, fiyat artışlarını veya yeni teknolojileri yansıtmayabilir. Bugünün planını geçmişin verisiyle kıyaslamak mantıklı değildir.
  • D) Sektör Standart Oranları: Bunlar rakip firmaların veya sektörün genel ortalamasının verisidir. Bir işletme kendi planını (bütçesini) rakiplerinin ortalamasıyla değil, kendi hedefleriyle kıyaslamalıdır. Sektör verisi, "Biz sektörde nasıl duruyoruz?" sorusunun cevabıdır, "Bizim planımız tuttu mu?" sorusunun değil.
  • E) Ortalama Standart Oranlar: Bu da genellikle sektör ortalaması veya geçmiş yılların ortalaması gibi genel bir ortalığı ifade eder. Yine, işletmenin kendi özel bütçesi ile kıyaslanacak en doğru referans değildir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözebilmek için "Standart Maliyet Hesaplaması" ve "Bütçe Kontrolü" konularını iyi bilmelisin.

Özellikle şunları ayırt etmelisin:

  • Bütçe: İşletmenin kendi içinde belirlediği, geleceğe dönük plan.
  • Standart Maliyet: Ürün veya hizmetin maliyetinin önceden belirlenmiş teorik değeri.
  • Sapma Analizi: Planlanan (Bütçe) ile Gerçekleşen arasındaki farkın incelenmesi.

Özetle: Bir işletme kendi planını (bütçesini) kontrol ediyorsa, referans alacağı en doğru şey o yıl için hazırlanan bütçe standart oranlarıdır. Bu yüzden cevap A'dır.

Soru 2 · 2021/1 · Mali Tablolar Analizi

Bir işletmenin varlıkları üzerinde kimlerin, hangi tutarlarda talep hakkına sahip olduklarını anlamak için aşağıdakilerden hangisine bakılmalıdır?

  • A)İşletmenin sürekli sermayesine
  • B)İşletmenin aktiflerine
  • C)İşletmenin pasiflerine
  • D)İşletmenin çalışma sermayesine
  • E)İşletmenin net çalışma sermayesine
Çözümü göster — doğru cevap C

Bu soru, Muhasebe Biliminin en temel mantığını, yani "Bilanço Eşitliği"ni anlamana dayanıyor. Soruyu bir öğrenci gibi adım adım inceleyelim.

Neden Doğru Cevap C (İşletmenin Pasiflerine) Bakılmalıdır?

Bilansoda iki ana taraf vardır: Varlıklar (Aktifler) ve Kaynaklar (Pasifler).

  • Aktifler (Varlıklar): İşletmenin sahip olduğu şeylerdir (Nakit, bina, malzeme vb.). Soruda da belirtildiği gibi, bunlar işletmenin "varlıklarıdır".
  • Pasifler (Kaynaklar): Bu varlıkları elde etmek için işletmenin kime borçlu olduğunu veya kime ne kadar pay verdiğini gösterir. Yani, varlıkların kaynağı burasıdır.

Soruda sorulan şey şudur: "Varlıklar üzerinde kimlerin, hangi tutarlarda talep hakkına sahip oldukları?"

Buradaki "kimler", işletmenin borçlularıdır (bankalar, tedarikçiler, çalışanlar vb.) ve "pay sahipleri"dir. Bu kişiler, işletmenin varlıkları üzerinde hak iddia ederler. Bu hakları ve tutarları gösteren tablo Pasifler kısmıdır.

  • Örnek: İşletmenin 100.000 TL'lik bir aracı vardır. Bu aracın 60.000 TL'si bankadan alınan krediye (borca), 40.000 TL'si ise ortakların sermayesine aittir. Aracın üzerinde kimin ne kadar hakkı var? Bankanın 60.000 TL'si, ortakların 40.000 TL'si. Bu bilgiyi bulmak için Pasif tablosuna bakmamız gerekir.

Bu yüzden doğru cevap C şıkkıdır.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

  • A) Sürekli Sermaye: Bu, ortakların işletmeye koyduğu uzun vadeli sermayedir. Sadece ortakların payını gösterir, borçluların (kredi verenlerin) haklarını göstermez. Çok eksik bir tanımdır.
  • B) Aktifler: Aktifler, varlıkların kendisini gösterir (arabanın rengi, modeli, değeri gibi). Ancak soruda "varlıklar üzerinde kimin ne kadar hakkı var" diye sorulduğu için, varlığın kendisine değil, onun kaynağına (kimin parasıyla alındığına) bakmamız gerekir. Bu şık sorunun "ne" sorusuna cevap verir, "kim" sorusuna değil.
  • D) ve E) Çalışma Sermayesi: Bu kavramlar, işletmenin kısa vadeli borçlarını ödeyebilme gücünü ölçen bir hesaptır. Varlıklar üzerindeki hak sahiplerini listeleyen bir tablo değil, bir finansal göstergedir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için "Bilanço Eşitliği" ve "Pasiflerin Tanımı" konusunu iyi bilmelisin.

  • Kural: Aktifler = Pasifler + Öz Sermaye.
  • Mantık: Aktifler (Varlıklar) işte burasıdır. Pasifler ise bu varlıkları finanse eden kaynaklardır. Varlıklar üzerindeki talep hakkı, kaynakların (Pasiflerin) içeriğinde saklıdır.

Özetle; "Varlıkların üzerinde kimin ne kadar hakkı var?" dersen, cevap her zaman Pasiflerdir.

Soru 3 · 2021/1 · Mali Tablolar Analizi

Brüt satış kârı 2.000 ₺ olan bir işletmede, satışlarının maliyeti 18.000 ₺ ise brüt satış kârlılığı aşağıdakilerden hangisidir?

  • A)%9
  • B)%10
  • C)%11
  • D)%12,5
  • E)%14,5
Çözümü göster — doğru cevap B

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı B) %10'dur.

Neden Cevap B (%10) Doğru?

Öncelikle formülü hatırlayalım. Brüt Satış Kârı Oranı, brüt kârın Net Satışlar (toplam satışlar) üzerinden ne kadar olduğunu gösterir.

Formül şudur: $$ \text{Brüt Satış Kârı Oranı} = \left( \frac{\text{Brüt Satış Kârı}}{\text{Net Satışlar}} \right) \times 100 $$

Soruda bize iki bilgi veriliyor:

  • Brüt Satış Kârı: 2.000 ₺
  • Satışların Maliyeti: 18.000 ₺

Burada dikkat etmemiz gereken en önemli nokta şudur: Formülde payda (alt kısım) Net Satışlar'dır, Satışların Maliyeti değil. Ancak soruda Net Satışlar doğrudan verilmemiş. Bunu bulmak için temel bir denklemi kullanmalıyız:

$$ \text{Net Satışlar} = \text{Satışların Maliyeti} + \text{Brüt Satış Kârı} $$

Hesaplayalım:

  • Net Satışlar = 18.000 ₺ + 2.000 ₺ = 20.000 ₺

Şimdi formülümüzü uygulayalım:

  • Brüt Kâr = 2.000 ₺
  • Net Satışlar = 20.000 ₺

$$ \text{Oran} = \left( \frac{2.000}{20.000} \right) \times 100 = 0,10 \times 100 = \mathbf{\%10} $$

Sonuç olarak, işletme sattığı her 100 liralık mal için 10 liralık brüt kâr elde etmiştir. Bu yüzden doğru cevap B şıkkıdır.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

  • A) %9 ve C) %11: Bu şıklar, muhtemelen hesaplamada yuvarlama hatası yapılmış veya formülde sayılar karıştırılmıştır. Örneğin, 18.000'e bölünürse yaklaşık %11.1 çıkar (C şıkkına yakın), ancak bu yanlış bir yöntemdir.
  • D) %12,5 ve E) %14,5: Bu şıklar, Brüt Kâr'ı Satışların Maliyeti'ne (18.000) bölerek bulunmuş hatalı sonuçlardır.
  • Hatalı Hesap: 2.000 / 18.000 = %11,11 (Bu bile şıklarda tam olarak yok, ancak mantık hatası buradadır).
  • Eğer öğrenci formülü "Brüt Kâr / Satış Maliyeti" olarak düşünürse, doğru sonucu bulamaz. Formül her zaman Net Satışlar üzerinden hesaplanır.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Muhasebe ve Finansman derslerinde işlenen "Brüt Satış Kârı ve Brüt Satış Kâr Oranı" konusunu iyi bilmelisin.

Özellikle şu iki kavramın farkını ve aralarındaki ilişkiyi ezberlemelisin:

  • Net Satışlar = Satışların Maliyeti + Brüt Kâr (Bu denklemi kuramadan soru çözülemez).
  • Kâr Oranı Formülü: Kârı her zaman Net Satışlara bölersin, Satış Maliyetine değil.

Başarılar dilerim!

Soru 4 · 2021/1 · Mali Tablolar Analizi

Aşağıdaki nakit akışlarından hangisi finansman faaliyetleri kapsamında değildir?

  • A)Sermaye artırılması
  • B)Bankaya kredi borcu ödenmesi
  • C)Bankadan kredi alınması
  • D)Kâr payı ödenmesi
  • E)Maddi duran varlık satışı
Çözümü göster — doğru cevap E

SMMM stajı için hazırlık yaparken nakit akış tablosu en önemli konulardan biridir. Soruyu senin için adım adım, sanki bir ders anlatıyormuş gibi açıklayalım.

Neden Doğru Cevap E?

Soruda "Finansman Faaliyetleri" dışındaki bir işlemin hangisi olduğunu soruyor. Finansman faaliyetleri, şirketin kendi sermayesi ve borçlanma kaynakları ile ilgili işlemlerdir. Yani şirketin "kaynağını" yönetmesiyle ilgilidir.

E şıkkı olan "Maddi duran varlık satışı" ise bir Finansal Faaliyet değil, Yatırım Faaliyetidir.

  • Neden? Çünkü maddi duran varlıklar (makine, bina, araç vb.) şirketin işini yapmak için kullandığı uzun vadeli varlıklardır. Bu varlıkları satmak, şirketin "yatırım" yaptığı alanı daraltması veya eldeki varlığı nakde çevirmesidir. Nakit akış tablosunda bu tür işlemler "Yatırım Faaliyetleri" başlığı altında yer alır.

Özetle: Şirket borç alıp geri ödüyor veya ortaklardan para topluyorsa bu Finansman; şirket makine satıp nakit elde ediyorsa bu Yatırımdır.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların hepsi doğrudan şirketin kaynaklarını (sermaye ve borç) ilgilendirdiği için Finansman Faaliyetleri içindedir:

  • A) Sermaye artırılması: Ortaklardan yeni para girişi olur. Bu bir finansman kaynağıdır.
  • B) Bankaya kredi borcu ödenmesi: Daha önce aldığımız borcun geri ödenmesidir. Borç yönetimi finansman faaliyetidir.
  • C) Bankadan kredi alınması: Şirketin dışarıdan borç almasıdır. Finansman faaliyetidir.
  • D) Kâr payı ödenmesi: Şirketin ortaklarına dağıttığı kâr, sermaye sahiplerine yapılan ödemedir. Bu da finansman faaliyetidir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Nakit Akış Tablosu" konusunu ve özellikle "Faaliyetlerin Sınıflandırılması" kuralını iyi bilmelisin.

  • Yatırım Faaliyetleri: Uzun vadeli varlıkların (maddi duran varlıklar, yatırımlar) alımı ve satışı.
  • Finansman Faaliyetleri: Sermaye, borçlanma ve kâr dağıtımı ile ilgili işlemler.

Kural: "Varlık satışı" her zaman Yatırım, "Borç/Sermaye/Kâr" işlemleri her zaman Finansman olarak kaydedilir.

Başarılar dilerim!

Soru 5 · 2021/1 · Mali Tablolar Analizi

Önceki dönemde tutarı 1.000 ₺ olan bir hesabın cari dönemdeki tutarı 600 ₺'ye inmiş ise bu hesapta meydana gelen değişim oranı yüzde kaçtır?

  • A)40
  • B)50
  • C)60
  • D)67
  • E)80
Çözümü göster — doğru cevap A

Bu soru, maliyet muhasebesi ve finansal analizlerin temelini oluşturan "Değişim Oranı" hesaplaması ile ilgilidir. SMMM stajı sırasında bu tür hesaplamaları sıkça yapacaksın. Gelin adım adım çözelim.

Neden Doğru Cevap A (40) Şıkkıdır?

Bir hesabın tutarının ne kadar değiştiğini bulmak için şu basit formülü kullanırız:

Formül: $$ \text{Değişim Oranı (\%)} = \left( \frac{\text{Cari Dönem Tutarı} - \text{Önceki Dönem Tutarı}}{\text{Önceki Dönem Tutarı}} \right) \times 100 $$

Sorudaki verileri yerine koyalım:

  • Önceki Dönem Tutarı (Eski Değer): 1.000 ₺
  • Cari Dönem Tutarı (Yeni Değer): 600 ₺

Adım 1: Farkı Bulalım Yeni tutar ile eski tutar arasındaki farkı çıkarıyoruz. $$ 600 - 1.000 = -400 $$ (Eksi işareti tutarın azaldığını gösterir, biz oranı bulurken mutlak değere odaklanacağız.)

Adım 2: Eski Tutarı Böl Bulduğumuz farkı, başlangıçtaki (önceki dönem) tutara böleriz. Burası çok önemli; bölünen her zaman eski değerdir. $$ \frac{-400}{1.000} = -0,40 $$

Adım 3: Yüzdeye Çevir Sonucu 100 ile çarparak yüzdeye dönüştürürüz. $$ -0,40 \times 100 = -40\% $$

Sonuç %40 azalmadır. Soruda "değişim oranı" sorulduğu için cevap 40'tır.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

  • B) 50: Bu cevap, genellikle "600'ün 1000'e oranı" (600/1000 = 0,6) veya yanlış bir çıkarma işlemi (1000-600=400, sonra 400/1000 yerine başka bir mantıkla) ile karıştırıldığında çıkabilir. Ancak 50, bu verilerle matematiksel olarak uyuşmaz.
  • C) 60: Bu cevap, yeni tutarın eski tutara oranını (600/1000 = 0,6) alıp direkt yüzdeye çevirmekten kaynaklanır. Yani hesabın %60'ı kaldığını gösterir, %40'ı azaldığını değil. Soru "değişim oranı" (ne kadar değiştiği) sorduğu için bu yanlıştır.
  • D) 67: Bu cevap, bölme işleminin tersine (1000/600 ≈ 1,67) veya yanlış bir oran hesabından kaynaklanır.
  • E) 80: Bu cevap, farkın (400) yeni tutara (600) bölünmesinden (400/600 ≈ 0,66) veya başka bir karışıklıktan kaynaklanır. Kural şudur: Değişim oranı her zaman eski değere bölünür.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Maliyet Muhasebesi" veya "Finansal Analiz" derslerindeki "Büyüme ve Küçülme Oranları" (Değişim Oranı) konusunu bilmelisin.

Altın Kural: Bir şeyin ne kadar değiştiğini hesaplarken, bölüm (payda) her zaman "Önceki Dönem" (Eski Değer) olmalıdır.

  • Formül: frac{Yeni - Eski}{Eski}

Bu kuralı ezberlersen, benzer tüm soruları kolayca çözebilirsin. Başarılar!

Soru 6 · 2021/1 · Mali Tablolar Analizi

Aktif toplamı 5.000.000 ₺ olan bir işletmenin dönen varlıklarının duran varlıklarına oranı 0,25 ve kısa vadeli yabancı kaynaklarının sürekli sermayeye oranı 1’dir. Bu işletmenin bilançosu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  • A)Duran varlıkları sürekli sermayesinden daha fazladır.
  • B)Sürekli sermayenin dönen varlıklara oranı 1’den büyüktür.
  • C)Kısa vadeli yabancı kaynakların duran varlıklara oranı 1’den büyüktür.
  • D)Dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynakların toplamı duran varlıklardan azdır.
  • E)Net işletme sermayesi negatiftir.
Çözümü göster — doğru cevap C

Bu soruda doğru cevap C şıkkıdır çünkü verilen oranlar ve toplam aktif bilgisi kullanılarak yapılan hesaplamalar, kısa vadeli yabancı kaynakların duran varlıklara oranının 1'den büyük olamayacağını, aksine 0,25 olduğunu göstermektedir.

Öncelikle soruyu adım adım çözelim:

  • Dönen Varlıklar ve Duran Varlıklar: Aktif toplamı 5.000.000 ₺'dir. Dönen varlıkların duran varlıklara oranı 0,25'tir. Bu durumda Dönen Varlıklar = 0,25 x Duran Varlıklar olur. Toplam aktif = Dönen Varlıklar + Duran Varlıklar = 5.000.000. Denklemi kurarsak: 0,25D + D = 5.000.000 (burada D duran varlıklardır). 1,25D = 5.000.000 ise Duran Varlıklar = 4.000.000 ₺ ve Dönen Varlıklar = 1.000.000 ₺ bulunur.
  • Sermaye ve Yabancı Kaynaklar: Bilanço eşitliğine göre (Varlıklar = Kaynaklar) toplam kaynaklar da 5.000.000 ₺'dir. Kaynaklar; Sürekli Sermaye + Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar'dan oluşur. Soruda "Kısa vadeli yabancı kaynaklarının sürekli sermayeye oranı 1" denildiği için, bu iki tutar birbirine eşittir. Yani Sürekli Sermaye = Kısa Vadeli Yabancı Kaynak = 2.500.000 ₺ olur.

Şimdi şıkları bu sayılarla kontrol edelim:

  • A Şıkkı (Doğru ifade): Duran varlıklar (4.000.000) sürekli sermayeden (2.500.000) fazladır. Bu ifade doğrudur.
  • B Şıkkı (Doğru ifade): Sürekli sermaye (2.500.000) dönen varlıklara (1.000.000) oranı 2,5'tir, bu da 1'den büyüktür. Bu ifade doğrudur.
  • C Şıkkı (Yanlış ifade - Doğru Cevap): Kısa vadeli yabancı kaynaklar (2.500.000) duran varlıklara (4.000.000) oranı 0,625'tir. Bu oran 1'den büyüktür değil, küçüktür. Soruda "hangisi yanlıştır" dendiği için bu şık doğru cevaptır.
  • D Şıkkı (Doğru ifade): Dönen varlıklar (1.000.000) + Kısa vadeli yabancı kaynaklar (2.500.000) = 3.500.000 ₺ eder. Bu toplam, duran varlıklardan (4.000.000) azdır. Bu ifade doğrudur.
  • E Şıkkı (Doğru ifade): Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar = 1.000.000 - 2.500.000 = -1.500.000 ₺'dir. Sonuç negatiftir, bu ifade doğrudur.

Bu soruyu çözebilmek için bilanço eşitliği, varlık-kaynak ilişkisi ve finansal oranların (dönen varlık/duran varlık, kısa vadeli kaynak/sürekli sermaye) hesaplanması konularını iyi bilmek gerekir.

Sonuç olarak, verilen verilerle hesaplanan oranlar kısa vadeli yabancı kaynakların duran varlıklardan küçük olduğunu gösterdiği için C şıkkındaki "1'den büyüktür" ifadesi yanlıştır.

Soru 7 · 2021/1 · Mali Tablolar Analizi

Bir işletmenin 2019-2020 yıllarına ilişkin yatay analiz sonuçları incelendiğinde, 2019 yılına göre 2020 yılında dönem kâr marjının olağan kâr marjına göre daha düşük oranda arttığı görülmüştür. 2019 yılına göre 2020 yılında aşağıdakilerden hangisindeki artış bu sonucun bir nedeni olarak ifade edilebilir?

  • A)Diğer faaliyetlerden olağan giderler
  • B)Faaliyet giderleri
  • C)Olağandışı giderler
  • D)Finansman giderleri
  • E)Satışların maliyeti
Çözümü göster — doğru cevap C

Bu sorunun doğru cevabı C) Olağandışı giderler seçeneğidir.

Öncelikle soruda verilen durumu netleştirelim: "Dönem kârı", işletmenin ana faaliyetlerinden (satışlar) elde edilen kârı (yani "olağan kârı") ve bunun üzerine eklenen veya çıkarılan olağan dışı kalemleri kapsar. Eğer 2020 yılında "dönem kârı"nın artış oranı, "olağan kâr"ın artış oranından daha düşükse, bu durum ana faaliyetlerden gelen kârın artmasına rağmen, toplam kârı düşüren bir kalemin ortaya çıktığını gösterir. Yani, ana faaliyetlerinizden (satışlar ve bunlara bağlı giderler) kârınız artmış olsa bile, bu artışı yutan bir "olağandışı gider" çıkmışsa, toplam kârınız (dönem kârı) beklenenden daha az artar. Bu nedenle, C) Olağandışı giderler seçeneğindeki bir artış, dönem kâr marjının olağan kâr marjına göre daha düşük oranda artmasının doğrudan bir nedenidir.

Diğer şıkları neden yanlış olduğunu kısaca inceleyelim:

  • A) Diğer faaliyetlerden olağan giderler ve B) Faaliyet giderleri ile E) Satışların maliyeti: Bu kalemler doğrudan "olağan kâr"ı etkiler. Bu giderler artarsa, hem olağan kâr hem de dönem kârı aynı oranda veya daha fazla düşer; ancak soruda olağan kârın arttığı, sadece toplam kârın daha az arttığı belirtilmiştir.
  • D) Finansman giderleri: Bu giderler genellikle "faaliyet kârı"ndan sonra düşülür ve "dönem kârı"nı etkiler, ancak finansal tabloların standart yapısında ve bu tür analizlerde "olağandışı" kavramı, ana faaliyet dışı ve beklenmedik kayıpları ifade ettiği için bu bağlamda en doğru ve spesifik neden "olağandışı giderler"dir.

Bu soruyu çözebilmek için yatay analiz kavramını, dönem kârı ile olağan kâr arasındaki farkı ve finansal tabloların yapısındaki olağandışı gelir ve giderler konusunu bilmek gerekmektedir.

Sonuç olarak, ana faaliyetlerden elde edilen kârın artmasına rağmen toplam kârın daha az artmasının tek mantıklı nedeni, kârı düşüren bir olağandışı giderin ortaya çıkmasıdır.

Soru 8 · 2021/1 · Mali Tablolar Analizi

Faaliyet kârı 500.000 ₺ olan bir işletmenin aktif devir hızı 0,25 ve faaliyet kâr marjı %40’tır. Bu işletmenin aktif toplamı kaç ₺’dir?

  • A)1.000.000
  • B)1.250.000
  • C)2.000.000
  • D)2.500.000
  • E)5.000.000
Çözümü göster — doğru cevap E

Bu soruyu çözmek için finansal tablo analizinde kullandığımız iki temel oranı birbirine bağlayan basit bir mantık kurmamız gerekiyor. Sorunun doğru cevabı E şıkkıdır.

Gelin adım adım nasıl bulduğunu görelim:

1. Doğru Cevabın Mantığı (Adım Adım Çözüm)

Soruda bize iki önemli bilgi veriliyor:

  • Faaliyet Kârı: 500.000 ₺
  • Faaliyet Kâr Marjı: %40 (yani 0,40)
  • Aktif Devir Hızı: 0,25

Bu soruyu çözmek için önce Net Satışları bulmamız gerekir. Çünkü "Faaliyet Kâr Marjı", kârın satışlara oranıdır.

  • Formül: Faaliyet Kâr Marjı = Faaliyet Kârı / Net Satışlar
  • Hesaplama: 0,40 = 500.000 / Net Satışlar
  • Buradan Net Satışları bulmak için 500.000'i 0,40'a böleriz:
  • Net Satışlar = 500.000 / 0,40 = 1.250.000 ₺

Şimdi elimizde Net Satışlar var. İkinci verimiz olan Aktif Devir Hızı ile Aktif Toplamını bulabiliriz.

  • Formül: Aktif Devir Hızı = Net Satışlar / Aktif Toplamı
  • Hesaplama: 0,25 = 1.250.000 / Aktif Toplamı
  • Aktif Toplamını bulmak için 1.250.000'i 0,25'e böleriz:
  • Aktif Toplamı = 1.250.000 / 0,25 = 5.000.000 ₺

Sonuç olarak aktif toplamı 5.000.000 ₺ çıkmıştır ve bu da E şıkkına denk gelir.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların yanlış olmasının sebebi, genellikle formüllerin sırasını karıştırmak veya oranları tersine çevirmektir:

  • A, B ve D Şıkları: Bu şıklar, ya kâr marjı hesaplanırken satışlar yerine kârın kendisi kullanılmıştır ya da aktif devir hızı formülünde bölme işlemi tersine yapılmıştır. Örneğin, 1.250.000'i 0,25'e değil de 0,25 ile çarparak 312.500 gibi bir sonuç çıkarmak veya kârı doğrudan devir hızına bölmek gibi hatalar bu şıkları oluşturur.
  • C Şıkkı: Genellikle satışı bulma aşamasında %40 yerine %50 gibi bir oran varsayımı yapılarak veya devir hızı hesaplanırken 0,25 yerine 0,5 gibi bir değer kullanılarak yapılan hatalı hesaplamalardan kaynaklanır.

Özetle, diğer şıklar formülün mantığını bozan veya işlem sırasını karıştıran hatalı hesaplamaların sonucudur.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için Finansal Oran Analizi konusundaki şu iki temel kavramı iyi bilmelisin:

  • Faaliyet Kâr Marjı Oranı: Kârın ne kadarının satıştan elde edildiğini gösterir. (Kâr / Satış)
  • Aktif Devir Hızı Oranı: Şirketin varlıklarını kullanarak ne kadar satış yaptığını gösterir. (Satış / Aktif Toplamı)

Önemli İpucu: SMMM staj sınavlarında bu tür sorularda en sık yapılan hata, formüllerdeki pay ve paydanın yerini karıştırmaktır. "Devir hızı" her zaman Satış / Varlık şeklinde yazılır. Eğer devir hızı 1'den küçükse (0,25 gibi), bu durum varlıkların çok yüksek olduğunu ve satışların nispeten düşük kaldığını gösterir; bu yüzden sonuç büyük çıkacaktır.

Başarılar dilerim!

Mali Tablolar Analizi dersinin diğer dönemleri

Aynı formatta 4018 çözümlü soru

SMMM Staja Giriş Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

SGS uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz