2021/2 SGS Matematik Soruları ve Çözümleri

2021/2 dönemi SMMM Staja Giriş Sınavı: Matematik dersinden çıkan 8 soru, her birinin resmî cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · 2021/2 · Matematik

Bir müzeye giriş için öğrenci bileti 10 liradan, tam bilet 15 liradan ve kafile olarak gelenlere ise indirim yapılarak kişi başı 8 liradan satılmaktadır. Öğrenci, tam ve bir kafileye satılan toplam 16 biletten elde edilen gelir 173 liradır.
Satılan öğrenci ve tam bilet sayısı birbirine eşit olduğuna göre kafileye toplam kaç bilet satılmıştır?

  • A)4
  • B)5
  • C)6
  • D)7
  • E)8
Çözümü göster — doğru cevap C

Doğru cevap C.

Öğrenci ve tam bilet sayıları eşit olduğundan ikisine de n, kafile bileti sayısına k diyelim.

Bilet sayısı denklemi: n + n + k = 16 → 2n + k = 16 → k = 16 − 2n

Gelir denklemi: 10n + 15n + 8k = 173 → 25n + 8k = 173

k'yı yerine yazalım: 25n + 8(16 − 2n) = 173 25n + 128 − 16n = 173 9n = 45 → n = 5

k = 16 − 2·5 = 6

Kontrol: 5 öğrenci × 10 = 50 TL, 5 tam × 15 = 75 TL, 6 kafile × 8 = 48 TL; toplam 50 + 75 + 48 = 173 TL ✓ ve bilet sayısı 5 + 5 + 6 = 16 ✓.

Tuzak: Bulunan n = 5 değerini cevap sanmak B şıkkına götürür; soru öğrenci ya da tam bilet sayısını değil, kafileye satılan bilet sayısını sormaktadır.

Soru 2 · 2021/2 · Matematik

Düzlemde y = 1 − x² eğrisi ve y = 1 − x doğrusu tarafından sınırlandırılan bölgenin alanı aşağıdakilerden hangisidir?

  • A)1/6
  • B)1/3
  • C)1/2
  • D)1
  • E)3/2
Çözümü göster — doğru cevap A

Doğru cevap A.

1) Kesişim noktaları: 1 − x² = 1 − x → x² − x = 0 → x(x − 1) = 0 → x = 0 ve x = 1.

2) Hangi grafik üstte? 0 < x < 1 aralığından örneğin x = 1/2 alalım: parabol 1 − 1/4 = 3/4, doğru 1 − 1/2 = 1/2. Demek ki aralıkta parabol üstte, doğru altta.

3) Alan: Alan = ∫ (0'dan 1'e) [(1 − x²) − (1 − x)] dx = ∫ (0'dan 1'e) (x − x²) dx = [x²/2 − x³/3] (0'dan 1'e) = 1/2 − 1/3 = 1/6

Genel kalıp: Bir parabol ile doğru arasında kalan alan |a|·(x₂ − x₁)³/6 formülüyle de bulunur; burada a = −1 ve kökler arası uzaklık 1 olduğundan alan 1/6'dır.

Tuzak: Üst ve alt fonksiyonu ters alırsanız −1/6 bulunur; alan negatif olamayacağından mutlak değer alınmalıdır. Yalnızca parabolün altındaki alanı (2/3) hesaplamak da yanlış sonuç verir.

Soru 3 · 2021/2 · Matematik

Alanı, çevresinin uzunluğuna eşit olan bir karenin köşegen uzunluğu kaç birimdir?

  • A)√2
  • B)2√2
  • C)2
  • D)3√2
  • E)4√2
Çözümü göster — doğru cevap E

Doğru cevap E.

Karenin bir kenarına a diyelim (a > 0).

  • Alan = a²
  • Çevre = 4a

Koşul: Alan = Çevre a² = 4a → a² − 4a = 0 → a(a − 4) = 0 a = 0 bir kare belirtmediğinden a = 4 birim.

Köşegen: Karede köşegen, kenarları a olan ikizkenar dik üçgenin hipotenüsüdür. Pisagor bağıntısıyla: d² = a² + a² = 2a² → d = a√2

d = 4√2 birim.

Kontrol: Kenarı 4 olan karenin alanı 16, çevresi 16 ✓.

Tuzak: Kenar uzunluğu 4'ü bulduktan sonra köşegeni hesaplamayı unutmak ya da köşegeni 2a gibi almak yanlış şıklara götürür; kare köşegeni her zaman kenarın √2 katıdır.

Soru 4 · 2021/2 · Matematik

y = sin(cos x) olduğuna göre d²y/dx² (0) ifadesinin eşiti aşağıdakilerden hangisidir?

  • A)−cos 1
  • B)0
  • C)sin 1
  • D)cos 1
  • E)2
Çözümü göster — doğru cevap A

Doğru cevap A.

1. Adım – Birinci türev (zincir kuralı): y' = cos(cos x)·(−sin x) = −sin x · cos(cos x).

2. Adım – İkinci türev (çarpım kuralı): y'' = −cos x · cos(cos x) − sin x · [−sin(cos x)·(−sin x)] y'' = −cos x · cos(cos x) − sin²x · sin(cos x).

3. Adım – x = 0'da değer: cos 0 = 1, sin 0 = 0 olduğundan y''(0) = −1·cos(1) − 0 = −cos 1.

Yaygın tuzak: İkinci türevde çarpım kuralını unutup yalnızca −sin x'in türevini almak ya da iç fonksiyonun türevini (−sin x) atlamak. Ayrıca x = 0'da y'(0) = 0 çıkması, y''(0)'ın da 0 olduğu anlamına gelmez.

Soru 5 · 2021/2 · Matematik

Bir kurum, üniversite mezuniyet not ortalamasının %30'u, yabancı dil sınav notunun %20'si ve yapılacak olan bilim sınavının %50'sinin toplamıyla oluşturulan puanlamada en az 90 puan alan kişilere başarı ödülü verecektir. Not ortalaması 90 ve yabancı dil sınav notu 80 olan bir kişinin başarı ödülü kazanabilmesi için bilim sınavından en az kaç puan alması gerekir?

  • A)90
  • B)92
  • C)94
  • D)96
  • E)97
Çözümü göster — doğru cevap C

Doğru cevap C.

Bilim sınavı puanına b diyelim. Toplam puan ağırlıklı ortalamadır:

1. Adım – Bilinen katkılar:

  • Not ortalaması katkısı: 90 × 0,30 = 27
  • Yabancı dil katkısı: 80 × 0,20 = 16
  • Toplam bilinen: 27 + 16 = 43

2. Adım – Eşitsizlik: 43 + 0,50·b ≥ 90 → 0,50·b ≥ 47 → b ≥ 94.

Dolayısıyla ödül için bilim sınavından en az 94 puan alınmalıdır.

Kontrol: b = 94 için 27 + 16 + 47 = 90 puan tam sınırdadır; b = 92 alınırsa 27 + 16 + 46 = 89 olur ve ödül kaçar.

Yaygın tuzak: Yüzdeleri toplam puana değil de ham notların basit ortalamasına uygulamak ya da "en az 90" koşulunu kesin eşitsizlik gibi yorumlayıp bir üst şıkkı seçmek.

Soru 6 · 2021/2 · Matematik

14320 sayısının rakamlarının yerlerinin değiştirilmesiyle oluşturulan kaç tane beş basamaklı tek sayı vardır?

  • A)120
  • B)72
  • C)36
  • D)24
  • E)12
Çözümü göster — doğru cevap C

Doğru cevap C.

Rakamlar: 1, 4, 3, 2, 0 (hepsi farklı). Sayının tek olması için birler basamağı tek rakam olmalı: 1 ya da 3.

1. Adım – Birler basamağı: 2 seçenek (1 veya 3).

2. Adım – Kalan dört basamak: Birler basamağına bir tek rakam yerleştirilince geriye 0'ı da içeren 4 rakam kalır.

  • Onbinler basamağına 0 gelemez → 3 seçenek
  • Kalan üç basamak → 3·2·1 = 6 seçenek
  • Bir birler rakamı için: 3 × 6 = 18 sayı

3. Adım – Toplam: 2 × 18 = 36.

Yaygın tuzak: 0'ın başa gelemeyeceğini unutup 2 × 4! = 48 bulmak, ya da tüm dizilişleri (4·4! = 96) sayıp tek olma koşulunu ihmal etmek. Önce kısıtlı basamakları (birler ve ilk basamak) yerleştirmek hatayı önler.

Soru 7 · 2021/2 · Matematik

x < y < 0 < z olmak üzere; (|y − z| − |z − 2x| + y) / |x| ifadesinin eşiti aşağıdakilerden hangisidir?

  • A)x
  • B)−x
  • C)2
  • D)−2
  • E)2x
Çözümü göster — doğru cevap D

Doğru cevap D.

Mutlak değerleri açmak için içlerinin işaretine bakılır. Verilen sıralama: x < y < 0 < z, yani x ve y negatif, z pozitif.

1) |y − z|: y < z olduğundan y − z < 0 → |y − z| = z − y

2) |z − 2x|: z > 0 ve x < 0 olduğundan −2x > 0; iki pozitifin toplamı z − 2x > 0 → |z − 2x| = z − 2x

3) |x|: x < 0 olduğundan |x| = −x

Pay: (z − y) − (z − 2x) + y = z − y − z + 2x + y = 2x

Sonuç: 2x / (−x) = −2

Örnek kontrol: x = −2, y = −1, z = 3 için |−4| − |7| + (−1) = 4 − 7 − 1 = −4; |x| = 2 → −4/2 = −2 ✓.

Tuzak: |x| = x yazmak sonucu 2 yapar ve C şıkkına götürür; x negatif olduğundan |x| = −x alınmalıdır.

Soru 8 · 2021/2 · Matematik

x ≠ 0 reel sayı olmak üzere; 1 + 1/x = 2x denklemini sağlayan x sayılarının toplamı aşağıdakilerden hangisidir?

  • A)−2
  • B)−1/2
  • C)1/2
  • D)1
  • E)2
Çözümü göster — doğru cevap C

Doğru cevap C.

x ≠ 0 olduğundan denklemin her iki tarafı x ile çarpılabilir: x·(1 + 1/x) = 2x·x → x + 1 = 2x²

Düzenleyelim: 2x² − x − 1 = 0

Çarpanlara ayıralım: (2x + 1)(x − 1) = 0 → x = 1 veya x = −1/2

İki kök de sıfırdan farklı olduğundan ikisi de geçerlidir. Kontrol: x = 1 için 1 + 1 = 2 = 2·1 ✓; x = −1/2 için 1 + (−2) = −1 = 2·(−1/2) ✓.

Kökler toplamı: 1 + (−1/2) = 1/2

Kısa yol: ax² + bx + c = 0 denkleminde kökler toplamı −b/a'dır; burada −(−1)/2 = 1/2. Diskriminant Δ = 1 + 8 = 9 > 0 olduğundan iki farklı reel kök vardır.

Tuzak: Denklemi 2x² − x − 1 yerine 2x² + x − 1 gibi işaret hatasıyla düzenlemek kökler toplamını −1/2 yapar ve B şıkkına götürür.

Matematik dersinin diğer dönemleri

Aynı formatta 4018 çözümlü soru

SMMM Staja Giriş Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

SGS uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz