Soru 1 · 2021/3 · İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
I. Niteliği gereği en çok otuz iş günü süren işler bakımından akdedilen iş sözleşmesi, sürekli iş sözleşmesidir. II. Esaslı (objektif) bir neden bulunsa bile birden fazla kez üst üste yapılan belirli süreli iş sözleşmesi, zincirleme iş sözleşmesi olarak nitelendirilir ve iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi olarak kabul edilir. III. Kısmi süreli çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir. IV. Çağrı üzerine çalışma sözleşmesinde hafta, ay veya yıl gibi bir zaman dilimi içinde işçinin ne kadar süreyle çalışacağını taraflar belirlemedikleri takdirde, haftalık çalışma süresi yirmi saat kararlaştırılmış sayılır. V. İşyerinde yürürlükte olan bir toplu iş sözleşmesi bulunmadığı sürece taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok altı ay olabilir. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, iş sözleşmesinin türleri ve hükümleriyle ilgili yukarıda yer verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
- A)I ve II
- B)II ve IV
- C)III ve IV
- D)I, II ve III
- E)I, II ve V
Çözümü göster — doğru cevap C
Bu soruda doğru cevap C şıkkıdır (III ve IV), çünkü 4857 sayılı İş Kanunu'na göre kısmi süreli çalışanların ücretleri tam süreli emsallerine oranlı ödenir (madde 13) ve çağrı üzerine çalışma sözleşmesinde süre belirtilmezse haftalık çalışma süresi yirmi saat olarak kabul edilir (madde 41). Diğer şıkların neden yanlış olduğunu incelediğimizde; I. maddedeki 30 iş günü süren işler, kanunda açıkça "belirli süreli iş sözleşmesi" olarak tanımlanmıştır, sürekli değil; II. maddedeki zincirleme sözleşmelerde, esaslı bir neden bulunması halinde sözleşme belirsiz süreli sayılmaz, sadece belirli süreli olarak devam eder; V. maddedeki deneme süresi ise toplu iş sözleşmesi yoksa en çok iki ay olabilir, altı ay değil. Bu soruyu çözebilmek için belirli süreli ve belirsiz süreli iş sözleşmeleri, kısmi süreli çalışma, çağrı üzerine çalışma ve deneme süresi konularındaki İş Kanunu hükümlerini iyi bilmek gerekir. Sonuç olarak, kanun maddelerindeki süre sınırlamaları ve tanımlarına dikkat edildiğinde yalnızca III ve IV numaralı ifadelerin doğru olduğu anlaşılır.