Soru 1 · 2022/2 · Türkçe
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
- A)Broşür, teknik doküman ve sertifikalara aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
- B)Serviste arabasının renginin orjinal olmadığını söylediler.
- C)Öz güveni eksik olan bir insan, insiyatif kullanmaktan korkar.
- D)Yıllar önce, evinin kapısına ünvanını yazan bir akademisyenle çalışmıştım.
- E)Çocukluğumdan beri hayalim kamyon şöförü olmaktı.
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A. A cümlesindeki "broşür", "doküman" ve "sertifika" sözcükleri TDK Güncel Türkçe Sözlük'teki biçimleriyle yazılmıştır; cümlede yazım yanlışı yoktur. Öbür cümlelerde sık yapılan yazım yanlışları bulunur. B'deki "orjinal" sözcüğünün doğru yazımı "orijinal"dir. C'de iki yanlış vardır: "öz güven" sözcüğü bitişik yazılır (özgüven), "insiyatif" ise "inisiyatif" olmalıdır. D'deki "ünvan" sözcüğünün doğru yazımı "unvan"dır; çekimli biçimi "unvanını" olmalıdır. E'deki "şöför" sözcüğü de yanlış yazılmıştır; doğrusu Fransızcadaki kökenine uygun olarak "şoför"dür.
Soru 2 · 2022/2 · Türkçe
Birden çok heceli ve a, e ünlüleri ile biten eylemler, ünlüyle başlayan ek aldıklarında bu eylemlerdeki a, e ünlülerinde söyleyişte yaygın bir daralma (ı ve i’ye dönme) eğilimi görülür. Ancak söyleyişteki ı, i ünlüleri yazıya geçirilmez.
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu kurala uyulmamıştır?
- A)İsveçli atlet Armand Duplantis, 6,15 metre atlayarak dünya rekorunun yeni sahibi oldu.
- B)Bugün başlayan dizide birçok ünlü oyuncu rol almış.
- C)Mahallemizdeki bütün sokak köpeklerini hem kısırlaştıralım hem de besliyelim.
- D)Birey olarak altınlarımızı ve değerli taşlarımızı bankada saklayalım.
- E)Sait Faik'in adı da yüzyıllar boyunca yaşayacak, yapıtı da!
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C. Kurala göre "a, e" ile biten çok heceli fiillere ünlüyle başlayan ek geldiğinde söyleyişte ı, i sesleri duyulsa da yazıda "a, e" korunur. C cümlesindeki "besle-" fiiline istek eki "-(y)elim" getirilmiş ve söyleyişteki daralma yazıya yansıtılarak "besliyelim" yazılmıştır; doğrusu "besleyelim"dir. Aynı cümledeki "kısırlaştıralım" fiili ünsüzle bittiği için kuralın konusu değildir ve doğru yazılmıştır. A'daki "atlayarak" (atla-), B'deki "başlayan" (başla-), D'deki "saklayalım" (sakla-) ve E'deki "yaşayacak" (yaşa-) sözcüklerinde a ünlüsü yazıda korunmuştur; bu seçenekler kurala uygundur.
Soru 3 · 2022/2 · Türkçe
(I) Bu arada Nâzım, İpek Film Stüdyosu’nda dublaj yönetmeni olarak da çalışmaya başlamıştı. (II) Bir yandan senaryolar yazıyor, bir yandan stüdyoya gidip geliyordu. (III) İnkılâp Kitabevi’nden “Kurtuluş Savaşı Destanı”nı yayımlama önerisi gelince, parası peşin ödenmek koşuluyla, bunu da kabul etti. (IV) Aslında “Kurtuluş Savaşı Destanı” bölümünü Memleketimden İnsan Manzaraları’ndan ayırmak istemiyordu. (V) Kuvâyi Milliye adıyla yayımlanan “Kurtuluş Savaşı Destanı”, Nâzım Hikmet’in en güzel yapıtıdır.
Bu parçadaki numaralandırılmış cümlelerin hangisinde nesnel bir yargıya yer verilmemiştir?
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E. Nesnel yargılar kanıtlanabilir, doğruluğu herkesçe denetlenebilir bilgiler içerir; öznel yargılar ise kişisel beğeni ve değerlendirmeye dayanır. I. cümle Nâzım'ın dublaj yönetmeni olarak çalışmaya başladığını, II. cümle senaryo yazıp stüdyoya gidip geldiğini, III. cümle yayınevinden gelen öneriyi ve kabul koşulunu, IV. cümle ise bölümü ayırmak istemediğini bildirir; bunlar belgelerle doğrulanabilecek biyografik bilgilerdir. V. cümlede ise eserin "Kuvâyi Milliye adıyla yayımlandığı" bilgisi bir yan öge olarak geçse de cümlenin asıl yargısı yapıtın "Nâzım Hikmet'in en güzel yapıtı" olduğudur. "En güzel" nitelemesi kişiden kişiye değişen bir beğeniye dayandığından yargı özneldir.
Soru 4 · 2022/2 · Türkçe
Monolog, insanın kendi kendisiyle yaptığı konuşmadır. Kimse’de monolog neredeyse yapıtın ana izleği durumundadır. Kimse’nin başkişisi kendi içindeki çoğul seslerle yalnızlığını bertaraf eder. O/Hakkâri’de Bir Mevsim’de ise, Kimse’nin aksine, başkişinin iç yolculuğunun yanı sıra dış dünya ile olan ilişkilerine de önem verilir. O, Edgü’nün daha çok anlatım olanaklarını denediği romanıdır; bu yönüyle anlatım teknikleri açısından oldukça zengindir. Kimse’de olduğu gibi, O’da da başkişinin iç yolculuğu monolog aracılığıyla anlatılır. Başkişi kendisine Kimse’deki gibi zaman zaman “biz”, zaman zaman “sen” diye seslenir. Aynı şekilde bu onun içindeki çok sesliliğin bir işaretidir.
Yukarıdaki metinde düşünceyi geliştirme yollarından hangileri kullanılmıştır?
- A)Tanımlama - Alıntılama
- B)Tanımlama - Karşılaştırma
- C)Karşılaştırma - İstatistiki Verilerden Yararlanma
- D)Örnekleme - Tanık Gösterme
- E)Karşılaştırma - Alıntılama
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B. Metin, "Monolog, insanın kendi kendisiyle yaptığı konuşmadır." cümlesiyle başlar; bir kavramın ne olduğunu açıklayan bu cümle tanımlamadır. Ardından Ferit Edgü'nün iki romanı, Kimse ile O/Hakkâri'de Bir Mevsim, benzer ve farklı yönleriyle ele alınır: "Kimse’nin aksine" sözüyle ayrılıkları, "Kimse’de olduğu gibi" ve "Kimse’deki gibi" sözleriyle de benzerlikleri gösterilir; bu da karşılaştırmadır. Metinde tırnak içinde verilen "biz" ve "sen" sözcükleri başkişinin kendine seslenişini gösterir, bir kişinin görüşünü aktaran alıntı ya da tanık gösterme niteliği taşımaz; bu nedenle A, D ve E elenir. Sayısal veri de bulunmadığından C uygun değildir.
Soru 5 · 2022/2 · Türkçe
Yaşar Kemal, romanlarında folklorik ögelere yer verir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisi, öge dizilişi bakımından yukarıdaki cümleyle özdeştir?
- A)Baba Hasan’ın ne kazma ne de kürek sallayacak gücü vardı.
- B)Birkaç adım attıktan sonra geri döndüm.
- C)Timsah, gölde sazlığın içine saklanmış.
- D)Cemil Kavukçu, öykülerinde İnegöl’ü anlatıyor.
- E)Hakkımızı üç kez yüksek sesle helal ettik.
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C. Örnek cümlede "Yaşar Kemal" özne, "romanlarında" dolaylı tümleç, "folklorik ögelere" dolaylı tümleç, "yer verir" (deyim niteliğinde birleşik yüklem) ise yüklemdir; diziliş özne + dolaylı tümleç + dolaylı tümleç + yüklemdir. C'de de "Timsah" özne, "gölde" dolaylı tümleç, "sazlığın içine" dolaylı tümleç, "saklanmış" yüklemdir; diziliş birebir örtüşür. A'da "Baba Hasan’ın ne kazma ne de kürek sallayacak gücü" özne, "vardı" yüklemdir. B'de özne gizlidir; zarf tümleci ve yüklem bulunur. D'de özne ve dolaylı tümleçten sonra belirtili nesne (İnegöl’ü) gelir. E'de belirtili nesne ve zarf tümleçleri yer alır.
Soru 6 · 2022/2 · Türkçe
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bağlaç, cümleyi neden-sonuç ilişkisi kurarak bağlamamıştır?
- A)Seninle evlenmeyeceğim, çünkü seni sevmiyorum.
- B)Har vurup harman savuruyor diyorsun, demek ki çok kazanıyor.
- C)Mademki beni istemiyorsun, ben de bir daha buraya gelmem.
- D)Davetimi herkes geri çevirdi, bari sen çevirme.
- E)Çok sıkı giyin, yoksa hastalanırsın.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D. D cümlesindeki "bari" sözü "hiç değilse, hiçbir şey olmazsa" anlamında kullanılır ve istek, dilek bildirir; iki yargı arasında neden-sonuç bağı kurmaz, yalnızca en azından bu isteğin yerine getirilmesini diler. Öbür seçeneklerde bağlaçlar neden-sonuç ilişkisi kurar. A'da "çünkü" bağlacı evlenmeme kararının nedenini (sevmemek) bildirir. B'de "demek ki" bağlacı, har vurup harman savurmasından çıkarılan sonucu (çok kazanması) verir. C'de "mademki" bağlacı gelmeme kararının gerekçesini bildirir. E'de "yoksa" bağlacı, sıkı giyinmemenin doğuracağı sonucu (hastalanmak) gösterir.
Soru 7 · 2022/2 · Türkçe
Aşağıdaki cümlelerden hangisi olasılık anlamı taşımaz?
- A)Ayakkabıların boş sokakta ses çıkarmasın diye uçlarına basıyorsun.
- B)Hiç akla gelmedik bir yerden tutturabilir.
- C)Belki yine gelirim sesime bir ses veren olursa bir gün.
- D)Ya paraları alınca beş bin lirası eksik bunun derse? Der mi der.
- E)Bakarsın hiç gitmem kölen olurum.
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A. Olasılık anlamı, bir yargının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmadığını, ihtimal dahilinde olduğunu gösterir. A cümlesinde "ses çıkarmasın diye" sözü eylemin amacını bildirir; "uçlarına basıyorsun" yüklemi de şu anda gerçekleşen bir eylemi kesin olarak anlatır. Cümlede ihtimal bildiren bir öge yoktur. B'de "tutturabilir" yüklemindeki "-abil" yeterlilik eki olasılık anlamı katar. C'de "belki" sözü ve "olursa" koşulu gelmenin kesin olmadığını gösterir. D'de "Ya ... derse?" yapısıyla olası bir durum sorgulanmakta ve "Der mi der" sözüyle bu ihtimal güçlendirilmektedir. E'de "Bakarsın" sözü "olur ki, belki" anlamında kullanılarak olasılık bildirir.