2023/2 SGS Mali Tablolar Analizi Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu bir SMMM stajı sınavı sorusu gibi ele alalım. Sorunun doğru cevabı D) Nakit Akım Tablosu'dur.

Gelin bu durumu adım adım, sanki bir ders anlatıyormuşuz gibi açıklayalım.

1. Neden Doğru Cevap D (Nakit Akım Tablosu)?

Sorunun anahtarı "Tahakkuk Esası" kelimesindedir. Muhasebede iki temel esas vardır:

• Tahakkuk Esası: İşlem gerçekleştiğinde (mal teslim edildiğinde veya hizmet verildiğinde), para elden çıkıp çıkmadığına bakılmaksızın kayda alınır.
• Nakit Esası: Sadece para giriş ve çıkışları (eldeki nakit) dikkate alınır.

Nakit Akım Tablosu, şirketin bir dönem içinde ne kadar nakit girdiğini ve ne kadar nakit çıkardığını gösterir. Bu tablo hazırlanırken, "Malı teslim ettik mi?" diye sorulmaz; "Para hesabımıza girdi mi?" diye sorulur.

Örneğin; 2023 yılında bir mal sattınız ama müşteriniz 2024 yılında ödedi. Tahakkuk esasına göre bu 2023 geliridir. Ancak Nakit Akım Tablosu'na göre bu para 2024'te girdiği için 2024 nakit akımına yazılır. Dolayısıyla Nakit Akım Tablosu hiçbir zaman tahakkuk esasına göre hazırlanmaz, tamamen nakit esasına göre hazırlanır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların hepsi Tahakkuk Esası'na göre hazırlanır:

• A) Bilanço: Varlıklar ve borçlar, işlemin gerçekleştiği tarihte kaydedilir. Örneğin, borcun vadesi gelmemiş olsa bile borç Bilanço'da görünür. (Tahakkuk Esası)
• B) Fon Akım Tablosu: Bu tablo da tahakkuk esasına dayanır. Şirketin kaynaklarını (nakit dışındaki fonları) nasıl kullandığını gösterir.
• C) Gelir Tablosu: Gelir ve giderler, tahakkuk esasına göre kaydedilir. Mal teslim edilse bile para alınmamışsa yine de Gelir Tablosu'nda gelir olarak yazılır.
• E) Satışların Maliyeti Tablosu: Satılan malların maliyeti, o malın satıldığı dönemde (tahakkuk) gider olarak kaydedilir, para ödenip ödenmediği önemli değildir.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Muhasebe Esasları" ve "Finansal Tabloların Hazırlanma İlkeleri" konularını iyi bilmelisin.

Özellikle şunu ezberlemelisin: > "Nakit Akım Tablosu" dışındaki tüm finansal tablolar (Bilanço, Gelir Tablosu vb.) Tahakkuk Esası'na göre hazırlanır. Sadece Nakit Akım Tablosu Nakit Esası'na göre hazırlanır.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı B şıkkıdır.

Öncelikle sorunun mantığını anlamamız gerekiyor. Nakit Akış Tablosu, bir şirketin elindeki paranın nereden geldiğini (giriş) ve nereye gittiğini (çıkış) gösteren bir tablodur. Soru bize "Nakit çıkışı olmayan şey hangisidir?" diye soruyor. Yani, şirketin cebinden para çıkaran bir işlemin hangisi olmadığını bulmamız isteniyor.

Neden Doğru Cevap B (Sermaye Artışı)?

Sermaye Artışı, şirketin ortaklarından veya yatırımcılardan yeni para çekmesidir.

• Mantık: Şirket, ortaklarından para alır. Bu para şirketin kasasına girer.
• Sonuç: Bu bir nakit girişidir (para gelmesi), çıkışı değil.
• Özet: Sermaye artışı, şirketin eline para koyar, cebinden para çıkarmaz. Bu yüzden "nakit kullanımı" (çıkış) listesinde yer almaz.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıkların hepsi şirketin cebinden para çıkaran işlemlerdir, yani nakit çıkışıdır:

• A) Temettü ödemeleri: Şirketin karını ortaklarına dağıtmasıdır. Para ortaklara gider, şirketin kasasından çıkar. (Çıkış)
• C) Vergi ödemeleri: Şirketin devlete borcunu ödemektir. Para hazineye gider, şirketin kasasından çıkar. (Çıkış)
• D) Stoklardaki artışlar: Şirketin elindeki malı artırmak için para harcamasıdır. Mal almak için para ödenir. (Çıkış)
• E) Faiz ödemeleri: Şirketin bankadan veya tahvilden aldığı borç için ödediği faizdir. Para banka/tahvil sahibine gider. (Çıkış)

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Nakit Akış Tablosu" konusunu ve özellikle "Finansman Faaliyetleri" ile "İşletme Faaliyetleri" arasındaki farkı iyi bilmek gerekir.

• Finansman Faaliyetleri: Şirketin sermaye artırması (para girişi) veya temettü/faiz ödeyip borç geri ödemesi (para çıkışı) işlemleridir.
• İşletme Faaliyetleri: Vergi ödeme, stok artırma gibi günlük işlemlerdir.

Kural: Sermaye artırma, şirketin para kazanmasıdır (Giriş). Temettü, vergi, faiz ve stok artırma ise para harcamasıdır (Çıkış). Soru "çıkış olmayanı" sorduğu için cevap, para kazandıran işlemdir: Sermaye Artışı.

Bu soruyu bir öğrenci gibi düşünerek adım adım çözelim. Soruda senin elinde üç önemli veri var ve bunları birleştirerek bir formül uygulayacağız.

1. Neden Doğru Cevap D (45) Şıkkıdır?

Öncelikle sorunun mantığını anlamamız gerekiyor. İşletmenin elindeki malların (stokların) ortalama ne kadar sürede satıldığını bulmamız isteniyor. Buna "Stok Devir Hızı" veya "Stokta Kalma Süresi" denir.

Bunu bulmak için şu formülü kullanırız: > Stokta Kalma Süresi = (360 Gün / Satışların Maliyeti) x Ortalama Stok

Verileri yerine koyalım:

• Satışların Maliyeti: 8.000.000 ₺
• Ortalama Stok: 1.000.000 ₺
• Yıl: 360 gün

Hesaplama Adımları:

• Önce bir yılda kaç kez stok devrini yaptığını bulalım:

360 / 8.000.000 = 0,000045 (Bu kısım biraz karışık gelebilir, daha basit bir yol izleyelim).

• Daha pratik yol: Stokların ne kadar sürede bittiğini bulmak için Stok / Satışların Maliyeti oranını alıp 360 ile çarparız.
• 1.000.000 / 8.000.000 = 0,125 (Stok, yıllık satışların %12,5'idir).
• Bu oranı 360 günle çarpalım: 0,125 × 360 = 45 gün.

Sonuç: İşletmenin malları ortalama 45 günde satılıyor. Bu yüzden doğru cevap D seçeneğidir.

(Not: Soruda verilen "ortalama alacak tahsilat süresi 60 gün" bilgisi bu hesap için gereksizdir. Bu bilgi sadece dikkatini dağıtmak için verilmiştir, onu hesaba katma.)

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) 15 ve B) 20: Bu sayılar, formülde 360 yerine yanlış bir sayı kullanıldığında veya stok ile satış oranı tersine çevrildiğinde çıkabilecek hatalı sonuçlardır.
• C) 30: Bu sayı, genellikle "Satışların Maliyeti / Ortalama Stok" işleminin tersi alınarak veya 360 yerine 180 gibi bir sayı kullanılarak bulunabilir.
• E) 60: Bu şık, soruda verilen alacak tahsilat süresidir. Eğer sen formül hatası yaparsan ve stok süresini değil, alacak tahsilat süresini okursan bu şıkkı işaretlersin. Soru sana "stokların kalma süresini" sormuş, alacak tahsilatını değil.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Finansal Oran Analizi" konusundaki "Stok Devir Hızı" ve "Stokta Kalma Süresi" formüllerini iyi bilmelisin.

Özetle kural şudur: Bir işletmenin mallarını ne kadar hızlı sattığını anlamak için Satışların Maliyeti'ni Ortalama Stok'a böleriz. Eğer soru "kaç günde satar?" diye sormuşsa, sonucu 360 ile çarparız.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir muhasebe hesabı gibi adım adım çözelim. Sorunun doğru cevabı E şıkkıdır.

Neden E Şıkkı Doğru?

Öncelikle işlemin ne olduğunu anlamamız lazım: İşletme, alacaklarını vadesinde tahsil ediyor. Bu ne demek?

• Alacak Tahsilatı: Müşteriden para alıyorsunuz.
• Bilanço Etkisi: Bu işlemde iki hesap değişir:
• Nakit (Kasa/Bankalar): İşletmenin elindeki para artar. (Bu bir Aktif hesabıdır).
• Ticari Alacaklar: Müşteriden beklenen para azalır. (Bu da bir Aktif hesabıdır).

Sonuç: Aktif hesabının bir kalemi artarken, diğer aktif kalemi aynı oranda azalır. Bir taraf artıp diğer taraf azaldığı için Aktiflerin toplamı değişmez, aynı kalır. Bu yüzden E şıkkı doğrudur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Şimdi diğer seçeneklere bakalım ve neden elendiğini görelim:

• A) Dönen varlıklar toplamı azalır: Yanlış. Dönen varlıklar içinde hem "Ticari Alacaklar" hem de "Nakit" bulunur. Alacaklar azalırken Nakit artar. İkisi de dönen varlıktır, toplamda bir artış veya azalış olmaz, sadece yer değişimi olur.
• B) Pasif toplamı azalır: Yanlış. Bu işlemde borçlanma (Pasif) veya özkaynak ile ilgili hiçbir değişiklik yoktur. Sadece varlıkların (Aktif) iç yapısı değişmiştir.
• C) Duran varlıklar toplamı artar: Yanlış. Nakit ve Alacaklar "Dönen Varlıklar"dır, "Duran Varlıklar" (Bina, Makine vb.) ile hiç ilgisi yoktur.
• D) Özkaynak toplamı azalır: Yanlış. Para tahsil etmek, kâr veya zarar durumu değildir. Sadece bir varlığın başka bir varlığa dönüşmesidir. Özkaynaklar etkilenmez.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için "Bilanço Eşitliği" ve "Hesap Türlerinin Sınıflandırılması" konularını iyi bilmelisin.

Özellikle şunları akılda tutmalısın:

• Aktif Hesaplar: Nakit, Alacaklar, Stoklar, Binalar vb.
• Dönen Varlıklar: 1 yıldan kısa sürede nakde çevrilebilen veya tüketilen aktifler (Nakit ve Alacaklar buradadır).
• İşlem Analizi: Bir işlemin bilançoyu nasıl etkilediğini bulmak için "Hangi hesaplar değişti? Aktif mi, Pasif mi?" sorusunu sormak gerekir.

Özetle: Para tahsil etmek, varlıkların sadece yerini değiştirir, toplamı değiştirmez. Cevap E.

Bu soruyu çözmek için önce işletmenin defter değerini bulmamız gerekir; çünkü defter değeri, bilançodaki "öz kaynaklar" (sermaye + yedekler) toplamına eşittir. Soruda verilen "öz kaynak/borç oranı 0,75" ifadesi, öz kaynakların borçlara oranını gösterir. Toplam aktifler (14.000.000 ₺), öz kaynaklar ile borçların toplamına eşit olduğuna göre, borçları X olarak alırsak öz kaynaklar $0,75X$ olur ve X + 0,75X = 14.000.000 denklemi kurulur. Bu denklemi çözersek borçların 8.000.000 ₺, öz kaynakların ise 6.000.000 ₺ olduğunu görürüz. İşletmenin toplam defter değeri bu öz kaynak tutarı olan 6.000.000 ₺'dir.

Şimdi piyasa değerini hesaplayalım; bu, hisse senedi sayısının (2.000.000 adet) piyasa fiyatı (3 ₺) ile çarpılmasıyla bulunur ve sonuç 6.000.000 ₺ eder. PD/DD oranı, piyasa değerinin defter değerine bölünmesiyle elde edilir: 6.000.000 / 6.000.000 = 1. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Diğer şıkları neden yanlış incelediğimizde: A şıkkı (0,5) ve B şıkkı (0,75), hesaplanan oranla uyuşmadığı için elenir; B şıkkı özellikle verilen oranla karıştırılmaya çalışılmıştır. D şıkkı (2) ve E şıkkı (4) ise hesaplamada yapılan çarpma veya bölme hatalarından kaynaklanan yanlış sonuçlardır. Bu soruyu çözmek için bilanço kalemleri arasındaki ilişkiyi (aktif = borç + öz kaynak) ve PD/DD oranı formülünün nasıl uygulanacağını bilmek gerekir.

Sonuç olarak, işletmenin piyasa değeri ile defter değerinin birbirine eşit olması nedeniyle PD/DD oranı 1 olarak bulunur.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille çözelim. Sorunun doğru cevabı B şıkkı (1,5)'tir.

Hadi gel, bu finansal oranı nasıl bulduğumuzu birlikte görelim.

1. Doğru Cevabın (B) Mantığı Nedir?

Öncelikle Cari Oran formülünü hatırlayalım: > Cari Oran = Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yükümlülükler

Soruda bize doğrudan "Dönen Varlıklar" veya "Kısa Vadeli Yükümlülükler" verilmemiş. Ancak bize Aktif Devir Hızı ve Net Satışlar vermiş. Buradan Dönen Varlıklar'ı bulmamız gerekiyor.

Adım 1: Dönen Varlıklar'ı Bulalım Aktif devir hızı formülü şöyledir: > Aktif Devir Hızı = Net Satışlar / Dönen Varlıklar

Verilenler:

• Net Satışlar = 90.000 ₺
• Aktif Devir Hızı = 2

Formülü yerine koyarsak: > 2 = 90.000 / Dönen Varlıklar > Dönen Varlıklar = 90.000 / 2 > Dönen Varlıklar = 45.000 ₺

Adım 2: Kısa Vadeli Yükümlülükleri Bulalım Bize Sürekli Sermaye verilmiş. Muhasebede temel bir denklem vardır: > Sürekli Sermaye = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yükümlülükler

Buradan Kısa Vadeli Yükümlülükleri (KVL) bulabiliriz: > 25.000 = 45.000 - KVL > KVL = 45.000 - 25.000 > Kısa Vadeli Yükümlülükler = 20.000 ₺

(Not: Soruda verilen "Duran Varlıklar 15.000 ₺" bilgisi cari oran hesabında kullanılmaz, bu bir "dikkat dağıtıcı" bilgidir.)

Adım 3: Cari Oranı Hesaplayalım Artık elimizde her şey var:

• Dönen Varlıklar = 45.000 ₺
• Kısa Vadeli Yükümlülükler = 20.000 ₺

Formül: > Cari Oran = 45.000 / 20.000 = 1,5

Sonuç olarak cevap 1,5'tir ve doğru şık B'dir.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A, C, D ve E şıkları: Bu şıklar, yukarıdaki mantıksal zinciri kuramamaktan veya formülleri karıştırmaktan kaynaklanır.
• Örneğin, bazı öğrenciler "Dönen Varlıklar"ı bulmadan direkt Net Satışları (90.000) ile Sürekli Sermayeyi (25.000) bölerlerse yanlış sonuç çıkar.
• Ya da Duran Varlıklar (15.000) ile Dönen Varlıklar'ı karıştırıp toplam varlıkları hesaplamaya çalışırlarsa yine hata yaparlar.
• Temel hata, Aktif Devir Hızı formülünü kullanarak Dönen Varlıklar'ı bulmayı atlamaktır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için şu üç temel konuyu iyi bilmelisin:

• Aktif Devir Hızı Formülü: Net satışların dönen varlıklara oranı olduğunu ve buradan dönen varlıkların nasıl bulunacağını bilmek.
• Sürekli Sermaye Denklemi: Sürekli Sermaye = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yükümlülükler formülünü ezberlemek. Bu formül, sorudaki en kritik adımdır.
• Cari Oran Formülü: Dönen varlıkların kısa vadeli yükümlülüklere oranı olduğunu bilmek.

Özetle: Soruda sana "Dönen Varlıklar"ı vermez, onu Aktif Devir Hızı'ndan çıkarır. Sonra Sürekli Sermaye formülüyle Kısa Vadeli Yükümlülükleri bulur. En sonunda da bunları bölerek Cari Oran'ı bulursun.