2008/1 YMM Yönetim Muhasebesi Soruları ve Çözümleri

A 2005–2006 Artış/ 2006–2007 Artış/ Giderin Azalış Yüzdesi Azalış Yüzdesi Özelliği Üretim Miktarları % 25 Artış % 10 Azalış - Direkt İlk Madde ve Malz. Gid. % 23 Artış % 12 Azalış Değişken Direkt İşçilik Giderleri % 25 Artış % 10 Azalış Değişken Endirekt İşçilik Giderleri % 3 Artış % 4 Azalış Sabit Amortisman Giderleri % 0 Değişme % 11 Artış Sabit Enerji Giderleri % 31 Artış % 10 Azalış Değişken Genel Yönetim Giderleri % 1 Artış % 1 Artış Sabit Toplam Sabit Giderleri = 14.000 + 60.400 + 30.225 = 104.625 / 3 = 34.875 YTL/Yıllık Toplam Değişken Giderler = 232.035 + 202.500 + 27.840 = 462.375 YTL Birim Değişken Gider = 462.375 / 6.750 adet = 68,5 YTL/adet Toplam Maliyet Fonksiyonu: Y = 68,5 X + 34.375 Birim Maliyet Fonksiyonu: Y = 68,5 + 34.375/X B) 2008 yılının ilk 6 ayına ait toplam maliyet fonksiyonu: Y = (68,5 x 1,06) X + 34.375/2 = 72,61 X + 17.437,50 Y = 72,61 x 1.200 + 17.475,50 = 87.132 + 17.437,50 = 104.569,50 YTL Birim Maliyet = 104.569,50 / 1.200 = 87,14 YTL/Birim veya C) Y = 72,61 + 17.437,50/1.200 = 87,14 YTL/Birim SORU 2: “Güneş” işletmesi 2008 yılı içerisinde iki model mutfak dolabı üretip satmayı planlamaktadır. “Papatya” ve “Açelya” modeli olarak piyasaya sunulacak mutfak dolapları ile ilgili olarak, Pazarlama biriminin yaptığı satış araştırmasına ve Muhasebe birimin yaptığı maliyet hesaplamalarına ait sonuçlar aşağıdaki gibidir: Birim Satış Birim Değişken Toplam Sabit MODEL Satış Miktarı Fiyatı Maliyet Maliyet “Papatya” 1.800 adet 5.000 YTL 3.500 YTL 2.800.000 YTL “Açelya” 1.200 adet 8.000 YTL 6.000 YTL İstenenler: A) İşletmenin Başabaş Noktasındaki Satışlarını ve bu noktada her iki modelden üretip satılması gereken miktarları mevcut mamul karmasına göre bulunuz. B) İşletmenin planlanan satış hacmindeki ‘Katkı Tipi’ Gelir Tablosunu düzenleyiniz.

A Satış Satış Satış Değişken Katkı Katkı Ağırlıklı Katkı Model Miktarı Yüzdesi Fiyatı Maliyet Payı Oranı Oranı Papatya 1.800/3.000 1.500/5.000 0,30 x 0,60 1.800 5.000 3.500 1.500 = 0,60 = 0,30 = 0,18 Açelya 1.200/3.000 2.000/8.000 0,25 x 0,40 1.200 8.000 6.000 2.000 = 0,40 = 0,25 = 0,10 Toplam: 3.000 1,00 - - - - 0,28 BBN(Tutar) = Toplam Sabit Maliyet / Ağırlıklı Ortalama Katkı Oranı BBN(Tutar) = 2.800.000 / 0,28 = 10.000.000 YTL “Papatya” Modelinden BBN Satış Tutarı: 10.000.000 x 0,60 = 6.000.000 YTL “Papatya” Modelinden BBN Satış Miktarı: 6.000.000 / 5.000 = 1.200 adet “Açelya” Modelinden BBN Satış Tutarı: 10.000.000 x 0,40 = 4.000.000 YTL “Açelya” Modelinden BBN Satış Miktarı: 4.000.000 / 8.000 = 500 adet B) “Katkı Tipi” Gelir Tablosu Brüt Satışlar: 18.600.000 “Papatya” 1.800 x 5.000 = 9.000.000 “Açelya” 1.200 x 8.000 = 9.600.000 Satışların Değişken Maliyeti: (13.500.000) “Papatya” 1.800 x 3.500 = 6.300.000 “Açelya” 1.200 x 6.000 = 7.200.000 Toplam Katkı Payı: 5.100.000 Toplam Sabit Maliyet: (2.800.000) Kar/Zarar: 2.300.000 SORU 3: Aşağıdaki deyimleri açıklayınız: A) Genel Üretim Giderleri Kapasite Sapması B) Faaliyet Kaldıracı

A) Genel Üretim Giderleri Kapasite Sapması (GÜGKS), Sabit Genel Üretim Giderleri (GÜG) ile ilgili ve işletmenin üretim kapasitesi kullanımından kaynaklanan bir sapmadır. GÜG Kapasite Sapması fiili kullanılan üretim kapasitesinin bütçelenmiş kapasiteden farklı olması nedeniyle, ürün maliyetlerine yüklenememiş veya fazladan yüklenmiş sabit GÜG tutarını açıklar. Kapasite Sapması şu formüllerden biri kullanılarak hesaplanır: GÜGKS = Sabit GÜG Standart Yükleme Oranı X (Fiili Üretim Karşılığı Standart Faaliyet Hacmi – Standart Üretim Karşılığı Standart Faaliyet Hacmi) GÜGKS = (Fiili Üretim Karşılığı Standart Faaliyet Hacmi İçin Bütçelenmiş GÜG – Maliyetlere Yüklenmiş Standart GÜG) B) Faaliyet kaldıracı (FK), satış hacmindeki değişmenin kar üzerindeki etkisini ifade eder. Başka bir değişle, faaliyet kaldıracı, karın satış hacmine karşı duyarlılık derecesini ortaya koyar ve şu şekilde hesaplanır: FK = Kardaki Oransal (%) Değişme veya FK = Toplam Katkı Payı Satış Hacmindeki Oransal (%) Değişme Kar Faaliyet Kaldıracının yüksek olması ekonominin büyüdüğü, satışların arttığı dönemlerde işletmeye büyük yararlar sağlamakta, ancak ekonominin daraldığı dönemlerde tam tersi etki yaratmaktadır. Çünkü ekonomik krizler sabit yatırımları yüksek olan veya güvenlik payı düşük olan (yani başabaş noktasına yakın satış hacmine sahip) işletmeleri etkilemektedir. Nitekim sabit yatırımları yüksek olan işletmelerde kar daha düşük olur ve dolayısıyla FK formülünde payda azalacağı için faaliyet kaldıracı yüksek olacaktır. Diğer taraftan, başabaş noktasına yakın satış hacmindeki işletmelerin karı yine düşük bir tutar olduğundan faaliyet kaldıracı yüksek çıkacaktır. 3