2016/1 YMM Yönetim Muhasebesi Soruları ve Çözümleri

a- Fırsat Maliyeti: “Vazgeçme Maliyeti” ve “Alternatif Maliyet” adlarıyla da bilinen bu maliyet, ilgili sonuç (veya şey) uğruna “kaçırılan net kazanç” tutarıdır. Yani, eğer belli bir şeyin yapılması daha başka bir şeyden vazgeçilmesini gerektiriyorsa, vazgeçilen şeyden sağlanabilecek net kazanç, yapılan şeyin fırsat maliyetini meydana getirmektedir. Şayet ikiden fazla seçenek arasında bir seçim yapılması söz konusu ise, benimsenen seçeneğin, fırsat maliyeti, benimsenmeyen seçeneklerden “en iyisinin” net kazancı ile ölçülmektedir. (5P) b- Faaliyet Kaldıracı: Satış hacmindeki değişmenin kar üzerindeki etkisini ifade eder. (5P) Kardaki % değişme / Satış hacmindeki % değişmedir. Herhangi bir satış hacmindeki faaliyet kaldıracı o satış hacmindeki toplam katkı payının aynı satış hacmindeki kara oranıdır. (Faaliyet Kaldıracı = Toplam Katkı Payı / Kar) c-Kayıtsızlık Noktası: Yapılacak yatırıma konu eski ve yeni makineler arasındaki kar farkının (yeni makinenin sağlayacağı ek karın) öngörülen minimum ek kara eşit olduğu satış hacmine denir. (5P) Kayıtsızlık Noktası= (Öngörülen Minimum Ek Kar + Sabit Maliyet Artışı) / Katkı Payındaki Artış d-Normal Maliyet Yöntemi: Değişken üretim giderlerinin tamamını, sabit üretim giderlerinin ise sadece kullanılan kapasiteye düşen kısmını üretim maliyetine yükleyen yöntemdir. (5P) e-Kaizen Maliyetleme: Kaizen sürekli gelişmeyi hedef almaktadır. İşletme yöneticilerinin ve çalışanların ürün kalitesi ve maliyet etkinliğinin sürekli olarak geliştirilmesi konusunda anlaştıkları bir yönetim tekniğidir. Maliyet azatlımı takım sorumluluğu altında yapılmalıdır. Dolayısıyla fiili üretim maliyetleri sadece muhasebe elemanları tarafından değil işi yapanlar tarafından hesaplanmakta paylaşılmakta ve analiz edilmektedir. İşi yapanlar maliyet azatlımı konusunda fikirler üretmeye hatta küçük yatırımlar yapmaya yetkilidir. (5P)

ÜRÜNLER Alfa Beta Gama Birim Satış Fiyatı 56 72 84 Birim Değişken Maliyet 24 20 43 Birim Katkı Payı 32 52 41 Birim Başına İşlem Süresi 4 8 4 Saat Başına Katkı 8 6,5 10,25 Ürün Sıralaması 2 3 1 Üretim Planı (optimal ürün C2-a (5P) bileşeni) 3.000 0 12.000 Ürün Başına Katkı 96.000 0 492.000 C2-b (10P) Toplam Katkı 588.000.- Toplam Kar = Toplam Katkı-Sabit Maliyet* 588.000.- *Sabit maliyet bilgisi bulunmadığından Toplam Kar Toplam Katkı tutarına eşittir

b Faaliyet Tabanlı Maliyet Sistemi işletmede gerçekleştirilen değişik faaliyetler ve bunlara ilişkin maliyet sürücüleri hakkında bilgiler sağlamaktadır. Bu bilgilerden hareketle işletmeler yüksek maliyetli faaliyetlere odaklanabilir ve bu faaliyetlerin daha etkin yapılmasını yada maliyetlerinin azaltılmasını sağlayabilir. Katma değer sağlayan faaliyetlerde iyileştirme süreci izlenirken katma değer sağlamayan faaliyetler elimine edilebilir. Maliyet sürücülerine ilişkin bilgilerden hareketle, maliyet kontrolü ve azaltımı yoluna gidebilir. (5P) 7

ALFA BETA GAMA TOPLAM Bütçelenmiş Gelir 24.000 22.000 35.000 81.000 Bütçelenmiş Katkı Payı 80 x 0,70 55 x 0,65 70 x 0,50 Bütçelenmiş Katkı Payı (birim) 56 35,75 35 Bütçelenmiş Katkı Payı (toplam) 16.800 14.300 17.500 48.600 Toplamda Katkı Oranı (48.600/81.000) 60% C4-a (10P) BBN Satış = Sabit Maliyet / Katkı Oranı = 31.200 /0,60 = 52.000.- BBN Miktar = Sabit Maliyet / Katkı Payı = 31.200 /48.600 = 770.- Arzulanan Kar + Sabit Maliyet =29.520 + 31.200 = 60.720 Birim Başına Katkı Payı= 48.000 / 1.200 = 40,50 C4-b (15P) Satılması Gereken Miktar = 60.720 / 40,50 = 1.500 adet Ürün Karması= 3ALFA, 4BETA, 5GAMA ALFA = 300/1.200=0,25 BETA = 400/1.200=0,333 GAMA = 500/1.200=0,416 1.500 x 0,250 = 375 ALFA 1.500 x 0,333 = 500 BETA 1.500 x 0,416 = 625 GAMA ALFA = 375 x 80.- TL = 30.000.- TL BETA = 500 x 55.- TL = 27.500.- TL GAMA = 625 x 70.- TL = 43.750.- TL Ürün Karması= 375ALFA, 500BETA, 625GAMA= 1.500 ADET