2012/1 YMM Yönetim Muhasebesi Soruları ve Çözümleri

a. Genel Üretim Giderleri Sapmaları: Bütçe sapması, Verim sapması ve kapasite sapmasıdır. Bütçe sapması: Fiili genel üretim giderlerinin fiili iş hacmi için bütçelenen genel üretim giderlerinden farklı olması nedeniyle ortaya çıkan sapmadır. Verim Sapması, fiili verimin standart verimden farklı olması nedeniyle ortaya çıkar. Kapasite Sapması, Fiili üretimin bütçelenmiş üretimden farklı olması nedeniyle mamül maliyetine fazla veya eksik yüklenmiş sabit genel üretim giderlerini gösteren sapmadır. b. Esnek (Dinamik) Bütçe: Çeşitli üretim veya satış hacmine göre hazırlanan bütçedir. Gelir/gider tahminleri herbir satış veya üretim hacmine göre hazırlanır. c. JİT (Tam Zamanlı) Üretim Sistemi: Tam Zamanlı üretim, sadece gerekli parçaların, gerekli olduğu miktarlarda, gerekli görülen kalite düzeyinde, gerekli olduğu zaman ve yerde üretilmesi olarak tanımlanabilir. TZÜ Daha geniş anlamda israfın önlenmesi yoluyla maliyetlerin azaltılması seklinde de tanımlanmaktadır. Bir mamülün üretim süreci üretim, kontrol, taşıma, bekleme ve depolama zamanı olmak üzere beş zaman diliminden oluşmaktadır. Bunlardan sadece üretim aşamasında hammadde ve malzemeye değer katılmaktadır. JIT üretim sisteminde değer katan üretim süresinin toplam zaman içindeki payının arttırılması; değer katmayan kontrol, taşıma, bekleme ve depolama süresinin azaltılması hedeflenmektedir. d. Faaliyet Kaldıracı Satış hacmindeki değişmenin kar üzerindeki etkisini ifade eder. Kardaki % değişme/ Satış hacmindeki % değişmedir. (Kardaki Değişme / Kar) / Satış Hacmindeki Değişme / Satış Hacmi) Herhangi bir satış hacmindeki faaliyet kaldıracı o satış hacmindeki toplam katkı payının aynı satış hacmindeki kara oranıdır. (Faaliyet Kaldıracı = Toplam katkı payı / kar) e) Tam Maliyet Yöntemi: Dönemin üretim giderlerinin tamamının, o dönemde yapılan üretimin maliyetine yüklenmesidir. Değişken maliyet yönteminin aksine değişken ya da sabit tüm üretim giderleri mamullerin maliyetine katılır.

a. En düşük üretim miktarı: 160, üretim maliyeti: 520.000 TL En yüksek üretim miktarı: 260, üretim maliyeti: 720.000 TL (720.000-520.000) / (260 – 160) 200.000 / 100 = 2.000 TL/Birim Mamül Y = ax + b 720.000 = (2.000) (260) + b b = 720.000 – 520.000 b = 200.000 TL Toplam Maliyet = 2.000x + 200.000 b. İşletmenin maliyet fonksiyonunun oluşturulmasında kullanılabilecek diğer yöntemler:

• Analitik Yöntem,
• Muhasebe Yöntemi,
• Matematik ve İstatistiki Teknikler (Grafik Tekniği, Çifte Ortalama Tekniği, En Küçük Kareler Tekniği)

Mevcut Durum: VÖK = Net Kar / (1-Vergi Oranı) 1.000.000 / 0.80 = 1.250.000 TL BBN = (Sabit Giderler + VÖK) / Birim Katkı Payı 2.050.000 / 20 = 102.500 birim Serbest Bölge: BBN = (Sabit Maliyetler + Hedeflenen Kar) / Birim Katkı Payı BBN = 2.200.000 / 5 = 440.000 birim Mevcut durumda hedeflenen kara daha çabuk ulaşılmaktadır.

a. Birim Katkı Payı = Birim Satış Fiyatı – Birim Değişken Gider Toplam Değişken Gider: (40 x 12.000) -120.000 = 360.000 Birim Değişken Giderler: 360.000 / 12.000 = 30 Birim Katkı Payı = 40 – 30 = 10 b. Güvenlik Payı = Satışlar – Başa baş Noktası Satışları = 640.000 – 480.000 = 160.000 TL Güvenlik Oranı = Güvenlik Payı / Fiili Satışlar 160.000 / 640.000 = 0,25