Soru 1 · 2010/1-Mazeret · Yönetim Muhasebesi
Aşağıdaki kavramları tanımlayınız.
a. ”Esnek Bütçe” ve “Statik Bütçe”
b. Faaliyet Kaldıracı
c. Faaliyet Bazında Maliyetlendirme
d. Kayıtsızlık Noktası
e. Direkt İşçilik Giderleri Sapması
Komisyonun resmî cevabını gör
a. ”Esnek Bütçe” ve “Statik Bütçe” Esnek bütçe, çeşitli üretim veya satış hacmine göre hazırlanan bütçedir. Gelir ve gider tahminleri her üretim ve satış hacminde değişiktir. Sadece sabit nitelikli giderler aynıdır. Statik bütçede ise dönem başında planlanan belirli bir üretim ve satış hacmi esas alınır. b. Faaliyet Kaldıracı Satış hacmindeki değişmenin kar üzerindeki etkisini ifade eder. Kardaki % değişme/ Satış hacmindeki % değişmedir. (Kardaki Değişme / Kar) / Satış Hacmindeki Değişme / Satış Hacmi) Herhangi bir satış hacmindeki faaliyet kaldıracı o satış hacmindeki toplam katkı payının aynı satış hacmindeki kara oranıdır. (Faaliyet Kaldıracı = Toplam katkı payı / kar) c. Faaliyet Bazında Maliyetlendirme Faaliyet bazında maliyetlendirme yaklaşımında giderlerin mamuller için değil faaliyetlerin yürütülmesi için yapıldığı kabul edilir. Mamuller ise bu faaliyetlerden yararlanır. Bu nedenle giderler önce faaliyetlere yüklenerek her bir faaliyetin maliyeti hesaplanır. Daha sonra da her faaliyetin maliyetinden mamullere o faaliyetten yararlanma derecelerine göre pay verilir. d. Kayıtsızlık Noktası Kayıtsızlık noktası, Yeni varlığa yapılan yatırımdan beklenen kar da dahil olmak üzere, eski varlık ile yeni varlığın aynı tutarda kar sağladıkları satış hacmidir. Kayıtsızlık Noktası= (Yatırımdan Beklenen Min. Kar + T. Sabit Maliyet Artışı) / Katkı payındaki artış e. Direkt İşçilik Giderleri Sapması Direkt işçilik giderlerindeki sapma ya saat başına ödenen fiili ücretin standart ücretten farklı bulunmasından ya da üretim için harcanan fiili direkt işçilik süresinin söz konusu üretim için öngörülmüş standart direkt işçilik süresinden farklı olmasından kaynaklanır. Direkt İşçilik Ücret Sapması: (Fiili Ücret – Standart Ücret) x Gerçekleşen Üretim Süresi Direkt İşçilik Süre Sapması: (Fiili Süre – Standart Süre) x standart ücret
Soru 2 · 2010/1-Mazeret · Yönetim Muhasebesi
Yalnızca bir tür mal üreten ABC işletmesinin Kasım ve Aralık dönemlerine ilişkin bazı
verileri aşağıdaki gibidir:
Kasım Aralık
Miktar Dengesi (Ton)
Dönem başı stok 0 1.000
Dönem içi üretim 4.000 8.000
Dönem içi satış 3.000 9.000
Dönem sonu stok 1.000 0
Üretim Giderleri (TL)
Direkt ilk Madde ve Malzeme 500.000 1.000.000
Direkt İşçilik 300.000 600.000
Genel Üretim Giderleri (Değişken) 100.000 200.000
Genel Üretim Giderleri (Sabit) 100.000 100.000
Dönem Giderleri (TL)
Ar-Ge Giderleri (Sabit) 100.000 100.000
Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri (Değişken) 100.000 200.000
Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri (Sabit) 50.000 50.000
Genel Yönetim Giderleri (Sabit) 50.000 50.000
Finansman Giderleri (Sabit) 400.000 400.000
Finansman Giderleri (Değişken) 200.000 400.000
Satış Fiyatı (TL/Ton) 600 600
İstenenler:
a. Tam maliyet yöntemine göre maliyet hesaplamalarını yaparak her bir aya ilişkin gelir tablosunu
oluşturunuz.
b. Değişken maliyet yöntemine göre maliyet hesaplamalarını yaparak her bir aya ilişkin katkı tipi
gelir tablosunu oluşturunuz.
Komisyonun resmî cevabını gör
a. Tam Maliyet Kasım Aralık TAM MALİYET YÖNTEMİ Dönem başı stok maliyeti 0 250.000 Direkt ilk Madde ve Malzeme 500.000 1.000.000 Direkt İşçilik 300.000 600.000 Genel Üretim Giderleri (Değişken) 100.000 200.000 Genel Üretim Giderleri (Sabit) 100.000 100.000 TOPLAM 1.000.000 2.150.000 DS STOK MALİYETİ 250.000 0 SATILAN MAL MALİYETİ 750.000 2.150.000 Tam Maliyet Yönteminde Gelir Tablosu Kasım Aralık Net Satışlar 1800000 5400000 Satışların Maliyeti 750000 2150000 Brüt Satış Karı 1050000 3250000 Faaliyet Giderleri 300000 400000 Ar-Ge Giderleri 100000 100000 Paz Sat ve Dağıtım Giderleri 150000 250000 Genel Yönetim Giderleri 50000 50000 Faaliyet Karı 750000 2850000 Diğer Olağan Gider ve Zar 600000 800000 Finansman Giderleri 600000 800000 Dönem Karı 150000 2050000 b. Değişken Maliyet DEĞİŞKEN MALİYET YÖNTEMİ Kasım Aralık Dönembaşı stok maliyeti 0 225000 Direkt ilk Madde ve Malzeme 500000 1000000 Direkt İşçilik 300000 600000 Genel Üretim Giderleri (Değişken) 100000 200000 Genel Üretim Giderleri (Sabit) 100000 100000 TOPLAM 1000000 2125000 DS STOK MALİYETİ 225000 0 SATILAN MAL MALİYETİ 675000 2025000 Genel Üretim Giderleri (Sabit) (GT) 100000 100000 Değişken Maliyet Yönteminde Katkı Tipi Gelir Tablosu Kasım Aralık Net Satışlar 1800000 5400000 Satışların Maliyeti 675000 2025000 Brüt Katkı Payı 1125000 3375000 Değişken Dönem Giderleri 300000 600000 Paz. Sat. Gid. 100000 200000 Finansman Giderleri 200000 400000 Net Katkı Payı 825000 2775000 Sabit Dönem Giderleri 700000 700000 Ar-Ge Giderleri 100000 100000 Paz. Sat. Gid. 50000 50000 Genel Yönetim Gid. 50000 50000 Finansman Gid. 400000 400000 Genel Üretim Gid. 100000 100000 Kara Katkı 125000 2075000 Dönem Karı 125000 2075000
Soru 3 · 2010/1-Mazeret · Yönetim Muhasebesi
DEF A.Ş. yapacağı yeni yatırım ile üreteceği A malını 200 TL bedelle satacağını
hesaplamaktadır. Söz konusu yatırımı İstanbul’da yaptığı takdirde sabit maliyetleri 400.000 TL,
değişken maliyetleri de 160 TL olacaktır. Kurumlar Vergisi Oranı % 20 dir. Yatırım İstanbul yerine
teşvik kapsamındaki bir ilde yapıldığında sabit maliyetler 280.000 TL, değişken maliyetler ise 180 TL
olarak gerçekleşecektir. Teşvik kapsamındaki ilde yapılacak yatırım kurumlar vergisinden istisnadır.
İstenenler:
a. İşletme yatırımı hangi ilde yaparsa daha önce başa baş noktasına ulaşır?
b. İşletmenin 200.000 TL net kar hedefine ulaşabilmesi hangi yatırımda daha çabuk
gerçekleşecektir?
c. Teşvik kapsamındaki ilde yapılan yatırımda işletmenin güvenlik oranının %20 olması için gerekli
satış miktarı ne olmalıdır?
Komisyonun resmî cevabını gör
a. BBN = Sabit Maliyetler/Birim Ktkı Payı (İstanbul İçin)BBN = 400.000 / 40 = 10.000 (Teş. Kap. İl İçin) BBN = 280.000 / 20 = 14.000 Yatırımın İstanbul’da yapılması durumunda başa baş noktasına daha çabuk ulaşılacaktır. b. Vergi Öncesi Kar = Vergiden Sonraki Kar / (1 – Vergi Oranı) (İstanbul İçin) VÖK = 200.000 / (1-0,20) = 250.000 (Teş. Kap. İl İçin) VÖK= 200.000 BBN = (Sabit Giderler + Hedef Kar) / Br. Katkı Payı (İstanbul İçin) Hedef karda gerekli satış miktarı = (400.000 + 250.000) / 40 = 16.250 (Teş. Kap. İl İçin) Hedef karda gerekli satış miktarı = (280.000 + 200.000) / 20 = 24.000 İstanbul’da yapılacak yatırımda hedef kara ulaşılması daha kolay olacaktır. c. BBN satış tutarı14.000 x fiyat 200 TL = 2.800.000 TL Güvenlik Oranı = Güvenlik Payı / Fiili Satışlar Güvenlik Payı = Fiili Satışlar – BBN satışları Güvenlik Payı = [(2.800.000 / 80) x 100] – 2.800.000 = 700.000 TL olmalı, gerekli satış tutarı 2.800.000 + 700.000 = 3.500.000 TL gerekli satış miktarı da: 3.500.000 / 200 = 17.500 adettir.