2010/2 YMM Dış Ticaret ve Kambiyo Mevzuatı Soruları ve Çözümleri

Şartlı muafiyet sistemi; dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan ve serbest dolaşımda bulunmayan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşya, ambalaj ve işletme malzemesinin, Türkiye Gümrük Bölgesinde (serbest bölgeler hariç) yerleşik firmalarca, ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, vergisi teminata bağlanmak suretiyle ithal edilmesi ve ihracat taahhüdünün gerçekleşmesini müteakip, alınan teminatın iade edilmesidir. Bu kapsamda yapılacak işletme malzemesi ithalatında, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi tahsil edilir ve ticaret politikası önlemleri uygulanır. Dahilde işleme izin belgesi kapsamında işlem görmüş ürünün elde edilmesi için ithal eşyasının yerine eşdeğer eşya olarak, asgari 8 (sekiz)´li bazda gümrük tarife istatistik pozisyonu, ticari kalite ve teknik özellikleri itibarıyla aynı kalite ve nitelikleri taşıyan serbest dolaşımdaki eşya kullanılabilir. Bu sistem çerçevesinde, dahilde işleme izin belgesi kapsamında önceden ihracat işleminden sonra ithalat yapılabileceği gibi, ithal eşyası ile serbest dolaşımdaki eşya birlikte de kullanılabilir. Dış Ticaret Müsteşarlığınca (İhracat Genel Müdürlüğü), eşdeğer eşyanın kullanımına süresiz veya dönemsel olarak yasaklama veya kısıtlama getirilebilir. İthal eşyasının ithalinden önce eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünün ihracı halinde, buna tekabül eden ithalat belge süresi sonuna kadar yapılabilir. Bu kapsamda yapılacak ithalat esnasında katma değer vergisi dahil tüm vergiler (4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla) teminata bağlanır ve ticaret politikası önlemleri uygulanmaz. Önceden ihracat işleminden sonra buna tekabül eden oranda ithal edilen eşya, belge sahibi firma tarafından serbestçe kullanılabilir. İşlem görmüş ürünün eşdeğer eşyadan elde edildiği durumlarda, gümrük işlemlerinde ithal eşyası eşdeğer eşya, eşdeğer eşya ise ithal eşyası olarak değerlendirilir. Önceden ihracat konusu işlem görmüş ürünün ihracat vergisine tabi eşdeğer eşyadan elde edilmesi halinde ise, bu eşyaya tekabül eden ithalatın yapılmasından sonra iade edilmek üzere ihracat vergisi kadar teminat alınır. Ayrıca, dahilde işleme izin belgesi kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul değişmemiş eşya ve ambalaj malzemeleri birinci fıkra hükmüne göre ithal edilebileceği gibi, bu konuda yapılan düzenlemeler çerçevesinde yurt içinden de temin edilebilir. Dahilde işleme izin belgesi kapsamında ihraç edilmek üzere yurt içinden temin edilen eşya, Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın (Karar) uygulanması bakımından (3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunun hükümleri saklı kalmak kaydıyla) ithal eşyası gibi değerlendirilir. Ancak, yurt içinden temin edilen eşya için, bu Kararın ikincil işlem görmüş ürüne ve döviz kullanım oranına ilişkin hükümleri uygulanmaz. Ayrıca, yurt içinden temin edilen eşyanın belge süresi içerisinde işlem görmüş ürün olarak ihracının gerçekleştirilmemesi halinde, Kararın 22´nci maddesinde belirtilen 2 (iki) kat para cezası uygulanmaz. Dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki yurt içi alımın, belge süresi içerisinde gerçekleştirilmesi gerekir. Ancak, Karara istinaden yayımlanacak tebliğ hükümleri çerçevesinde işlem görmüş ürünün ihracının gerçekleştiğinin belgelenmesi kaydıyla, süresi sona erse dahi dahilde işleme izin belgesi kapsamında yurt içi alım yapılabilir ve bu alımlarda teminat aranmayabilir. Ayrıca, belge kapsamında yurt içi alımın yapılmasına imkan bulunmaması halinde, belgeye ek süre verilmek suretiyle ithalat yapılmasına izin verilebilir. Teminat ve İndirimli Teminat Uygulaması Şartlı muafiyet sistemi kapsamında yapılacak ithalattan doğan vergi, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde teminata tabidir. Ancak; a. A sınıfı onaylanmış kişi statü belgesi sahibi firmaların dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin %1´inin, b. B sınıfı onaylanmış kişi statü belgesi sahibi firmaların dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin %5´inin, c. C sınıfı onaylanmış kişi statü belgesi sahibi firmaların dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izini kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin %10´unun, d. Onaylanmış kişi statü belgesi sahibi olmayan dış ticaret sermaye şirketleri ile sektörel dış ticaret şirketlerinin belge/izin müracaat tarihinden önceki takvim yılı içerisinde gerçekleştirdikleri ihracat kadar dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin %10´unun, e. İmalatçı-ihracatçıların, belge/izin müracaat tarihinden önceki dört yıl içerisinde düzenlenmiş, ihracat taahhüdü kapatılmış, dahilde işleme izin belgeleri ve bu Kararın yayımı tarihinden sonra düzenlenen dahilde işleme izinleri kapsamında sanayi ürünleri için toplam 1 (bir) Milyon ABD Dolarından, tarım ve işlenmiş tarım ürünleri için toplam 500 (beşyüz) Bin ABD Dolarından az olmamak kaydıyla gerçekleştirdikleri ihracat kadar dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin %10´unun, f. Son üç takvim yılı itibarıyla ihracatı her bir yıl için 5 (beş) Milyon ABD Dolarını geçen veya son beş takvim yılı itibarıyla ihracatı her bir yıl için 1 (bir) Milyon ABD Dolarını geçen ihracatçıların, belge/izin müracaat tarihinden önceki dört yıl içerisinde düzenlenmiş, ihracat taahhüdü kapatılmış, dahilde işleme izin belgeleri ve bu Kararın yayımı tarihinden sonra düzenlenen dahilde işleme izinleri kapsamında sanayi ürünleri için toplam 500 (beşyüz) Bin ABD Dolarından az olmamak kaydıyla gerçekleştirdikleri ihracat kadar dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izini kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin %10´unun, teminat olarak uygulanması kaydıyla, gümrük idaresince ithalatın gerçekleştirilmesine izin verilir. Bu Karara istinaden yayımlanacak tebliğler çerçevesinde dahilde işleme izin belgesi kapsamında işlem görmüş ürünün ihracının belgelenmesini müteakip bu ürünün elde edilmesinde kullanılan eşyaya ilişkin verginin %10´unun teminat olarak yatırılması kaydıyla, ithalatın gerçekleştirilmesine gümrük idaresince izin verilir. İndirimli teminat uygulamasından doğabilecek amma alacağı (yurt içi teslimleri yapan kamu kurum ve kuruluşlarının alacakları dahil) ilgili firmalardan 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde tahsil edilir. Ayrıca, bu firmaların kamudan olan alacakları da teminat hükmündedir. Şartlı muafiyet sistemi kapsamında yapılan ithalatta uygulanan teminat oranı Müsteşarlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü), bu ithalattan doğan vergi tutarının 2 (iki) katına kadar artırılabilir.

a. Vergi, Resim ve Harç İstisnasının kapsamı : (1) Vergi, resim ve harç istisnası kapsamında; a. ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler, döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler ile transit ticaretin finansmanında kullanılmak kaydıyla bankalarca kullandırılan her türlü sevk öncesi ve sevk sonrası krediler (Türk Eximbankın fon temini işlemleri, bu banka tarafından aracı bankalar vasıtasıyla kullandırılan krediler ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Türk Eximbanka açılan kısa vadeli senet reeskont kredileri ile Türk Parası Kıymetini Koruma hakkındaki mevzuat uyarınca ihracat taahhüdüne bağlı olarak kullandırılan altın kredileri dahil) ve firmaların sağladıkları prefinansmanlar ile bunların geri ödenmesi, b. İhracatla ilgili işlem yapan bankaların (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil), faktoring şirketlerinin, sigorta şirketlerinin, noterlerin ve diğer kuruluşların ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerle ilgili olarak yapmış oldukları bütün hizmet ve muameleler (Türk Eximbankın ihracat kredi sigortası/garantisi ile ilgili işlemleri dahil) dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar ve kambiyo işlemleri, c. Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ithalat ve/veya yurt içi alımlar ile ilgili işlemler ve bunların finansmanı amacıyla kullanılan krediler, ç. İhracat karşılığı yapılacak her türlü ödemeler, ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler, döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler ile transit ticaretle ilgili işlemler ve bu işlemler sebebiyle düzenlenen kağıtlar, 13/7/1956 tarihli ve 6802 Sayılı Gider Vergisi Kanunu ile ihdas edilen Banka ve Sigorta Muameleleri vergisinden, 1/7/1964 tarihli ve 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu ile ihdas edilen Damga Vergisinden, 2/7/1964 tarihli ve 492 Sayılı Harçlar Kanunun gereğince alınan harçlar ve diğer kanunlarda yer alan vergi, resim ve harçlar ile 12/9/1960 tarihli ve 80 Sayılı Kanuna göre alınan hal rüsumundan müstesnadır. (2) Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ithalat ve/veya yurt içi alımlar, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerin vergi, resim ve harç istisnasından yararlandırılabilmesi için Dış Ticaret Müsteşarlığından (Müsteşarlık) belge alınması zorunludur. Bu çerçevede kullandırılan krediler ve uygulanan istisnalar belgeye kaydedilir. Bunun dışındaki hususlarda vergi, resim ve harç istisnası, ilgili kurum ve kuruluşlarca resen uygulanır ve herhangi bir belge ile irtibatlandırılmaz. b. İhracat taahhüdünün kapatılması : (1) Vergi, resim , harç istisnası belgelerine ilişkin ihracat taahhütleri; belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde gerekli bilgi ve belgelerle müracaat edilmesi kaydıyla, Müsteşarlığın uygun görüşüne istinaden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen usuller çerçevesinde, anılan Bankanın ilgili şubesi tarafından kapatılır. Kapatma işlemi Müsteşarlığa, firmaya ve ilgili vergi dairesine bildirilir. (2) İhracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler kapsamında düzenlenen belgelerin ihracat taahhütlerinin kapatılmasında Katma Değer Vergisi hariç satış fiyatı esas alınır. (3) Belge ihracat taahhütleri kapatılırken, döviz karşılığı yapılan ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerde satış ve/veya teslimat belgesi ile döviz alım belgesinin, Türk Lirası karşılığı yapılan ihracat sayılan satış ve teslimlerde ise satış ve/veya teslimat belgesinin ibrazı aranır. Ayrıca, Türk Lirası karşılığı yapılan ihracat sayılan satış ve teslimlere ilişkin düzenlenen vergi, resim, harç istisnası belgelerinde satış ve/veya teslimat belgesinin düzenlendiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınır. c. Vergi Resim Harç İstisnası Belgesinin İptali : (1) Vergi resim harç istisnası belgesi, ilgili firmanın talebi üzerine Müsteşarlıkça iptal edilir. (2) Müsteşarlıkça yayımlanan tebliğ ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ilgili genelgelerine uyulmadığının, vergi resim harç istisnası belgesinin düzenlenmesi ve revizesi için ibraz edilen bilgi ve belgeler ile belge kapsamında yapılan işlemlerin gerçek dışı olduğunun ve ilgili belge üzerinde tahrifat yapıldığının tespiti halinde; ilgili belge Müsteşarlıkça iptal edilir ve ilgililer hakkında kanuni işlem yapılır. (3) Ayrıca, vergi resim harç istisnası belgesi ihracat taahhüdünün kapatılması için belge süresinin sonundan itibaren 3 ay içinde ilgili Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası şubesine müracaat edilmemesi halinde, bu hususun anılan Banka tarafından Müsteşarlığa bildirilmesini müteakip, belge Müsteşarlıkça iptal edilir. (4) İptal edilen belge kapsamında uygulanan istisnaların 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsili için iptal işlemi, ilgili Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası şubesi ile vergi dairesine bildirilir. d. Müeyyide : (1) Uygulanan istisnaların gerçekleştirilmeyen ihracat taahhüdüne tekabül eden kısımları, 213 Sayılı Vergi usul Kanunun ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. (2) Vergi resim harç istisnası belgesinin iptal edilmesi halinde; belge kapsamında uygulanan istisnalar, 213 Sayılı Kanun ve 6183 Sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. (3) Kapatma esnasında ibraz edilen bilgi ve belgelerin gerçek dışı olduğunun anlaşılması durumunda, bu belge kapsamı ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslim veya döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyete tekabül eden istisnalar (1) numaralı fıkra hükümleri çerçevesinde geri alınır ve ilgililer hakkında kanuni işlem yapılır. İnceleme veya soruşturma sonucunda sahtecilik veya tahrifat fiili sabit olan belge sahibi firma adına 1 (bir) yıl süreyle vergi resim harç istisnası belgesi düzenlenmez. (4) Müsteşarlıkça yayımlanan tebliğ ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ilgili genelgesine uymayan, yanlış işlem yapan, belgelerin ilgiliye ait orijinal nüshasına gerekli meşruhatı kaydetmeden işlem yapan, yanıltıcı bilgi veren ve bu nedenlerden dolayı vergi kaybına veya verginin tahsilinde gecikmelere sebep olan kişiler, asıl borçludan alınamayan alacağın ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu çerçevede amme alacağı, gecikme süresi de dikkate alınarak 213 Sayılı Kanun ve 6183 Sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

(1) Boru hatları veya elektrik telleri ile taşınan ve depolama imkanı olmayan sürekli akış halinde Türkiye gümrük bölgesine bir ay içinde getirilen eşyanın miktarı, takip eden ay içinde alıcı ve satıcının veya temsilcilerinin birlikte düzenleyecekleri tutanağa veya yükümlü kurum yada kuruluş tarafından ilgili gümrük idaresine yapılacak yazılı bildirimine istinaden tespit edilir. Gümrük idaresince gerek görülmesi halinde uluslar arası gözetim şirketinden alınacak ölçüm raporu istenir. Bir önceki ay içinde gelen eşyaya ilişkin serbest dolaşıma giriş beyannamesi, miktar tespitinin yapıldığı veya tutanağa bağlandığı günü izleyen yedi gün içinde tescil edilir. Söz konusu tutanak ya da yazılı bildirim gümrük beyannamesine eklenir. (2) Beyana esas miktarın ay içinde kısım kısım ya da tek seferde gelmesi ve her gelen miktarın tutanakla tespit edilmesi halinde, serbest dolaşıma giriş beyannamesi ay sonu beklenmeksizin miktar tespitinin yapıldığı günü izleyen ilk iş günü mesai bitimine kadar tescil edilir. (3) Yükümlülerin, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili sırasında kıymet unsurlarını kapsayan sözleşmenin örneği ve onaylı çevirisini gümrük idaresine sunmaları gerekir. Eşyanın kıymetinin, ay içinde teslim edilen miktar ve alım-satım sözleşmesinde yer alan birim kıymet esas alınarak beyan edilmesi zorunludur. Bir ay içinde gelen eşyaya ilişkin orijinal fatura, tescil tarihinden itibaren 30 gün içinde temin edilerek beyannameye eklenir. Beyan edilen kıymet ile orijinal fatura arasındaki kıymet farklılığına ilişkin gümrük beyannamesinde düzeltme resen yapılır. Miktar, kıymet ve diğer unsurlar dikkate alınmak suretiyle ithalat vergileri tahakkuk ve tahsil edilerek gümrük işlemleri sonuçlandırılır. Faturanın sonradan ibrazı nedeniyle gümrük beyannamesinde yapılacak düzeltmeler için usulsüzlük cezası uygulanmaz. (4) Söz konusu eşyaya ilişkin faturanın serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinden itibaren 30 gün içinde ibraz edilememesi durumunda, bu sürenin bitiminden önce gerekçeli başvuru halinde, ilgili gümrük müdürlüğünce 15 günlük ek süre verilir. (5) Belirtilen süreler içinde gümrük vergilerinin ödenmemesi nedeniyle serbest dolaşıma giriş işlemlerinin tamamlanmaması durumunda, verilen sürenin bitimini müteakip geçen süre için, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında faiz tahsil edilir ve 4458 Sayılı Gümrük Kanunun 241/1´nci maddesi uygulanır.

a) Önlem Alınması Gerekli Kılınan Haller (1) Türkiye Dünya Ticaret Örgütü´ne (DTÖ) üye bir devlet olarak, DTÖ Sübvansiyonlar ve Telafi edici Önlemler Anlaşması´na (Anlaşma) taraftır ve telafi edici önlem soruşturmaları çerçevesinde bu Anlaşma hükümleri ile bağlıdır. İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat (İHRÖHM)´da anılan Anlaşma çerçevesinde kalarak sübvansiyona konu olan ithalatın Türkiye´de bir üretim dalında maddi zarara yol açması veya maddi zarar tehdidi oluşturması veya bir üretim dalının kurulmasını fiziki olarak geciktirmesi hallerini önlem alınmasını gerektiren haller olarak saymıştır. (2) İHRÖHM´e göre şikayet konusu ithalata ilişkin soruşturma sırasında, sübvansiyonlu ithalatın varlığı ve bu ithalatın zarara neden olduğu belirlendiğinde bu zararın önlenmesi amacıyla sübvansiyon miktarı kadar veya zararı ortadan kaldıracak bir oran veya miktarda telafi edici vergi yürürlüğe konulabilir. Bu bağlamda, sübvansiyon miktarının kesin bir şekilde tespit edilmesi önem taşır. b) Alıcıya Sağlanan Faydanın Hesaplanması : (1) Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik)´in 4´ncü maddesi (b) bendine göre sübvansiyon, menşe veya ihracatçı ülkenin fayda sağlayan (i) doğrudan veya dolaylı mali katkısını veya (ii) GATT 1994´ün XVI´ncı maddesi çerçevesinde herhangi bir gelir veya fiyat desteğini ifade eder. (2) Yönetmelik´in 13´ncü maddesine göre ise önlem alınabilir sübvansiyon miktarı alıcıya soruşturma döneminde (SD) sağlandığı tespit edilen fayda esasında hesaplanır. Bununla beraber, bu hesaplamada sadece, alıcıya verilen mili katkının alıcıya verildiği tarihteki cari değeri göz önüne alınmaz. Verilen mali katkının soruşturma döneminde geçerli olan karşılığının olağan ticari faiz haddi de göz önüne alınarak hesaplanması gerekir. Birim Sübvansiyonun Hesaplanması ve Ad Valorem´e Çevrilmesi : (1) Sübvansiyon uygulamasının temel amacı firmanın maliyetlerini düşürmek olduğundan telafi edici vergi miktarının hesaplanmasında bu durum göz önüne alınır. Bu amaçla, hesaplama sonucunda, SD´de üretilen veya satılan birim başına düşen sübvansiyon miktarı tespit edilmeye çalışılır. Nitekim Yönetmelik´in 15´nci maddesine göre önlem alınabilir sübvansiyon miktarı da Türkiye´ye ihraç edilen sübvansiyonlu malın birim miktarı başına hesaplanır. (2) Birim başına düşen sübvansiyon miktarının ortalama birim CIF ihraç fiyatına oranlanması ile ad valorem sübvansiyon oranı hesaplanabilir. c) Belli Başlı Sübvansiyon Tipleri :

• Hibeler,
• Krediler,
• Kredi Garantileri,
• Mal ve Hizmetlerin Kamu Tarafından Tedarik Edilmesi,
• Kamunun Mal Alımları,
• Devletin Öz Sermaye Temin Etmesi,
• Devletin Verdiği Borcu Affetmesi,

Olarak sayılabilir. d) Hibeler : (1) Alıcıya sağlanan mali katkının alıcı tarafından geri ödenmemesi durumunda hibe söz konusudur. Alınan hibenin tamamen SD´de harcanmış olması halinde söz konusu hibe miktarına SD´de tahakkuk edecek faiz miktarı da eklenerek alıcıya sağlanan fayda hesaplanır. Hibenin SD´yi de kapsayan daha uzun bir dönem içerisinde kullanılması durumunda ise alıcıya sağlanan faydanın hesaplanması için uygun yıllık ticari faiz miktarı hibenin SD´ye düşen miktarı için hesaplanır ve anaparaya eklenir. (2) Her tür toplu gelir transferi veya mali yükümlülükten feragat (gelir vergisi muafiyeti, vergi iadeleri, mal ve hizmetin tercihli kullanımı ile tasarruf edilen para, devlete yapılan mal satışlarında olağan bedelden fazla yapılan tahsilat gibi uygulamalar) hibe olarak değerlendirilir. Hibe Olarak Kabul Edilecek Uygulama Örnekleri (1) Sübvansiyon miktarının tam olarak hesaplanabilmesi için aşağıda verilen her bir örnekte yer alan mali katkı miktarı yukarıda belirtildiği şekilde faiz tahakkuk ettirilerek hesaplanmalıdır. Sübvansiyon miktarının doğru olarak tespit edilmesinde önemli olan bir diğer husus da alınan mali katkının SD´de tamamen kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesidir. i. Doğrudan kaynak transferi : Böyle bir durumda sübvansiyon miktarı alıcıya sağlanan kaynak kadardır. (işletme zararlarının silinmesi bu kategoride değerlendirilir.) ii. Vergi muafiyeti : Bu durumda sübvansiyon miktarı alıcının SD´de normalde ödemesi gereken ancak muafiyet kapsamında ödemediği vergi miktarı kadardır. iii. Vergi indirimleri : Bu durumda sübvansiyon miktarı SD´de normal şartlar altında geçerli olan vergi oranı üzerinden ödenmesi gereken vergi ile indirimli orandan ödenen vergi arasındaki farktır ve kabaca şu formülle hesaplanabilir: Sübvansiyon Miktarı = A(v-vi) A = Vergi Matrahı v = Normalde geçerli olan indirimsiz vergi oranı vi = İndirimli vergi oranı Vergi muafiyetleri ve indirimlerinde geçerli olan hesaplama yöntemleri sübvansiyon olarak değerlendirilen her tür muafiyet ve indirimde kullanılabilir. iv. Hızlandırılmış amortisman : Hükümet tarafından varlıkların hızlandırılmış amortismana tabi tutulmasına izin verilmesi vergi indirimi gibi değerlendirilir. Burada sübvansiyon miktarı normal amortisman cetveline göre ödenmesi gereken vergi ile hızlandırılmış amortisman cetveline göre ödenmiş olan vergi arasındaki farktır. Hızlandırılmış amortisman yöntemi firmaya vergiden tasarruf etme olanağı sağladığı sürece firma için fayda doğuyor demektir. Hesaplamada kabaca şu formül kullanılabilir. Sübvansiyon Miktarı = v(A-Ai) v = Vergi Oranı A = Normal amortisman yöntemiyle oluşacak olan vergi matrahı Ai = Hızlandırılmış amortisman yönteminde oluşan vergi matrahı