2010/2 YMM Yönetim Muhasebesi Soruları ve Çözümleri

a. JİT Üretim Sistemi (Tam Zamanlı Üretim) Muhasebesi Tam Zamanlı üretim, sadece gerekli parçaların, gerekli olduğu miktarlarda, gerekli görülen kalite düzeyinde, gerekli olduğu zaman ve yerde üretilmesi olarak tanımlanabilir. TZÜ Daha geniş anlamda israfın önlenmesi yoluyla maliyetlerin azaltılması seklinde de tanımlanmaktadır. Bir mamülün üretim süreci üretim, kontrol, taşıma, bekleme ve depolama zamanı olmak üzere beş zaman diliminden oluşmaktadır. Bunlardan sadece üretim aşamasında hammadde ve malzemeye değer katılmaktadır. JIT üretim sisteminde değer katan üretim süresinin toplam zaman içindeki payının arttırılması; değer katmayan kontrol, taşıma, bekleme ve depolama süresinin azaltılması hedeflenmektedir. JİT yönteminde maliyetlerin izlenebilirliği artmaktadır. Geleneksel yöntemde endirekt yöntemle yüklenen işletme malzemesi, enerji, malzeme nakli, bakım-onarım, üretim destek hizmetleri, amortismanlar gibi giderler direkt mamülün maliyetine yüklenebilmektedir. b. Ek Maliyet: Belirli bir seçeneğin diğer seçeneğe tercih edilmesi nedeniyle maliyette ortaya çıkan farktır. Burada kastedilen maliyet farkı muhasebe maliyetidir. c. Eşdeğer Mamül Miktarı Bir safhada üretimi henüz tamamlanmamış bulunan yarı mamüllerin mamül cinsinden ifade edilmesidir. Şu şekilde hesaplanır. Eşdeğer Üretim Miktarı = Yarı Mamül Miktarı x Tamamlanma Derecesi d. Muhasebe Maliyeti: Herhangi bir varlığın alımı için yapılmış tüm giderler muhasebe maliyetini oluşturur. Tam Maliyet Yöntemi: Sabit değişken gider ayrımı gözetmeksizin, dönemin üretim giderlerinin tamamını üretim maliyetine yükleyen yöntemdir.

a. 800*40.000=32.000.000 32.000.000 – 20.000.000= 12.000.000 12.000.000 / 40.000 = 300 Birim katkı payı = Birim satış fiyatı-Birim değişken gider =800 - 300=500 b. Güvenlik Payı = Satışlar – BBN Satışları (50.000 x 800) – 40.000 x 800) 40.000.000 – 32.000.000 =8.000.000 c. Satışlar 30.000 x 800 24.000.000 Değişken Giderler 30.000 x 300 9.000.000 Katkı Payı 15.000.000 Sabit Giderler 20.000.000 Brüt Kar (Zarar) (5.000.000) d. 50.000 adet sattığında: (50.000 x 300) + 20.000.000 15.000.000 + 20.000.000 35.000.000 Birim Maliyet: 35.000.000/50.000 = 700 TL 60.000 Adet sattığında: (60.000 x 300) + 20.000.000 18.000.000 + 20.000.000 38.000.000 Birim Maliyet: 38.000.000 / 60.000 = 633 TL

a. Satış aylık 20000 adet ve düzenli, sipariş verme maliyeti 20.000 TL, birim stok maliyeti 1,5 TL Yıllık Yıllık toplam Sipariş sipariş sipariş verme Ortalama Stok Yıllık toplam stok büyüklüğü sayısı maliyeti Stok Maliyeti bulundurma maliyeti 20000 12 240000 10000 15000 255000 40000 6 120000 20000 30000 150000 60000 4 80000 30000 45000 125000 80000 3 60000 40000 60000 120000 120000 2 40000 60000 90000 130000 240000 1 20000 120000 180000 200000 Optimal Sipariş Miktarı = Karekök (2İS/B) İ: Yıllık ihtiyaç miktarı S: Sipariş verme maliyeti (sipariş başına) B: Bulundurma maliyeti (yıllık - birim stok başına) OSM = Karekök (2 x 240.000 x 20.000) / 1,5 =Karekök 6.400.000.000 =80.000 Aylık tüketim 20.000kg olduğundan 80.000/20.000 = 4 ay b. Satışlar 240.000 x 10 2.400.000 Stok Maliyeti 120.000 Değişken Giderler 240.000 x 4 960.000 Sabit Giderler 480.000 Kar 840.000 c. Aylık tüketim 20.000kg. olduğuna göre 15 günlük tüketim 10.000Kg. dır. Stok miktarı 10.000 kg’ a düştüğünde sipariş verilirse 15 gün sonra stok tükendiğinde yeni parti gelmiş olacaktır. d. 10.000kg güvenlik stoku bulundurulması halinde ortalama stok miktarı 40.000 den 50.000 e çıkacak dolayısıyla stok maliyeti de 60.000 den 75.000 e çıkacak karlılık 15.000 TL azalacaktır.