2011/1 YMM Yönetim Muhasebesi Soruları ve Çözümleri

a. Muhasebe maliyeti - fırsat maliyeti Muhasebe Maliyeti: Herhangi bir varlığın alımı için yapılmış tüm giderler muhasebe maliyetini oluşturur. Fırsat Maliyeti: Bir varlığın, yatırım kararının ya da üretim kapasitesinin başka bir seçeneğe tercih edilmesi durumunda vazgeçilen seçenekten elde edilecek net kazanç “kaçırılan kazanç” fırsat maliyetidir. Fırsat maliyeti muhasebe maliyetinin aksine kayıtlara aktarılmaz ancak karar vermede önemli rol oynar. b. Faaliyet bazında maliyetlendirme - geleneksel maliyetlendirme Geleneksel maliyetlendirmede üretim giderlerinin üretilen mamuller için yapıldığı kabul edilerek bu giderler üretilen mamullerle ilişkilendirilir. Direkt işçilik ve direkt hammadde giderleri mamulün maliyetine doğrudan genel üretim giderleri de iş ölçüsüne göre mamul maliyetlerine yüklenir. Faaliyet bazında maliyetlendirme yaklaşımında giderlerin mamuller için değil faaliyetlerin yürütülmesi için yapıldığı kabul edilir. Mamuller ise bu faaliyetlerden yararlanır. Bu nedenle giderler önce faaliyetlere yüklenerek her bir faaliyetin maliyeti hesaplanır. Daha sonra da her faaliyetin maliyetinden mamullere o faaliyetten yararlanma derecelerine göre pay verilir. c. Normal maliyet yöntemi - değişken maliyet yöntemi Normal maliyet yöntemi: Değişken üretim giderlerinin tamamını, sabit üretim giderlerinin ise sadece kullanılan kapasiteye düşen kısmını üretim maliyetine yükleyen yöntemdir. Değişken maliyet yöntemi: Mamul maliyetine sadece üretim ve satış hacmi doğrultusunda değişir nitelikteki maliyetlerin yüklenmesi esasına dayalı maliyet yöntemidir. Bu yöntemde tüm sabit nitelikteki giderler bir maliyet unsuru değil dönem gideri olarak kabul edilir. d. Geçerli maliyetler - batmış maliyetler Geçerli maliyetler alınacak karardan etkilenen bu nedenle karar alma sırasında göz önünde bulundurulması gereken maliyetlerdir. Bir maliyetin geçerli maliyet sayılabilmesi için gelecekle ilgili olması ve karar verilecek seçeneklerde farklılığa yol açabilmesi gerekir. Batmış maliyetler geçerli maliyetlerin aksine alınacak karardan etkilenmeyen bu nedenle alınacak karar sırasında göz önünde bulundurulması gerekmeyen maliyetlerdir. e. Genel üretim giderleri bütçe sapması - verimlilik sapması Genel üretim giderleri bütçe sapması: Gerçekleşen (fiili) genel üretim giderlerinin, fiili iş birimleri sayısı (fiili iş hacmi) için bütçelenmiş genel üretim giderlerinden farklı olması nedeniyle ortaya çıkan sapmaya bütçe sapması denir. Aşağıdaki formülle hesaplanır. Bütçe Sapması = (Fiili Genel Üretim Giderleri) – (Fiili İş Hacmi İçin Bütçelenmiş Genel Üretim Giderleri) Genel Üretim Giderleri Verimlilik Sapması: Fiilen harcanan iş birimleri sayısının, elde edilen üretim için harcanmış olması gereken standart iş birimleri sayısından farklı olması nedeniyle genel üretim giderlerinde ortaya çıkmış artışları veya azalışları gösterir. Hesaplanmasında aşağıdaki formüller kullanılabilir. Verimlilik Sapması = Fiili İş Hacmi İçin Bütçelenmiş Genel Üretim Giderleri – Standart İş Hacmi İçin Bütçelenmiş Genel Üretim Giderleri Verimlilik Sapması = (Fiili İş Birimleri Sayısı – Standart İş Birimleri Sayısı) x (Değişken Genel Üretim Giderleri Standart Yükleme Oranı)

a. Katkı Payı= Vergi Öncesi Kar+Sabit Giderler VÖK= VSK/(1-Vergi Oranı) VÖK=20.000/(1-0,20= VÖK= 25.000 Katkı Payı= 25.000 + 60.000 = 85.000 b. Katkı payı oranı=Katkı Payı / Satışlar=0,20 Satışlar=85.000/0,20 Satışlar= 425.000 c. BBN=Sabit Giderler/Katkı Payı Oranı BBN= 60.000/0,20 = 300.000 d. Güvenlik payı oranı= (Satışlar-BBN Satışları) / Satışlar (X-300.000) / X = 0,40 Satışlar=500.000 500.000/5=100.000 Adet

Düşük Üretim Dönemleri Yüksek Üretim Dönemleri Aylar Üretim Maliyet Aylar Üretim Maliyet Miktarı Miktarı Temmuz 66 18000 Aralık 84 23000 Kasım 70 20000 Ekim 91 24000 Ağustos 80 22000 Eylül 101 25000 Toplam 216 60000 276 72000 Ortlama 72 20000 92 24000 (Yy-Yd)/(Xy-Xd) 24000-20000/92-72 = 200 b=y-ax 20000-200x72=5600 TM=200X +5.600

Üretim Satın Alma Satış Fiyatı 250 200 Satış Miktarı 100.000 90.000 Hasılat 25.000.000 18.000.000 Değişken Maliyetler 22.000.000 15.300.000 Katkı Payı 3.000.000 2.700.000 Sabit Giderler 800.000 600.000 Kira Geliri - 200.000 Kar 2.200.000 2.300.000 Teklifi kabul etmelidir zira karı 100.000 TL artacaktır.